I OZ 656/09

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-07-10

Skład orzekający: Anna Lech

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji deklaratoryjnej, która nie nakazuje żadnego działania i nie ma przedmiotu wykonania, jest dopuszczalne na podstawie art. 61 § 3 PPSA, gdy jej wykonanie nie może spowodować znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wstrzymanie wykonania decyzji deklaratoryjnej, która nie nakazuje żadnego działania i nie ma przedmiotu wykonania, nie jest dopuszczalne na podstawie art. 61 § 3 PPSA, jeśli nie uprawdopodobniono, że jej wykonanie może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Decyzja taka nie wywołuje skutków w prawie własności i nie jest możliwa do egzekucji.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z 1996 r. w przedmiocie podlegania nieruchomości reformie rolnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie decyzji z 1996 r., ale odmówił wstrzymania wykonania decyzji z 2009 r. i 2008 r. oraz decyzji Wojewody z 1993 r. Spółka wniosła zażalenie na odmowę wstrzymania, a Gmina Miejska K. i Skarb Państwa na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji z 1996 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał oba zażalenia.
Rozstrzygnięcie
1) oddalono zażalenie spółki [...] Sp. z o.o.; 2) w wyniku uwzględnienia zażalenia Gminy Miejskiej K. oraz Skarbu Państwa uchylono pkt 1 zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej 1) zażalenia spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na punkt 2 i 3 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 387/09 odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia [...] stycznia 2009 r., znak [...] oraz oddalającego wniosek w zakresie żądania wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2008 r. i decyzji Wojewody K. z dnia [...] lipca 1993 r., znak: [...] 2) zażalenia Gminy Miejskiej K. oraz Skarbu Państwa na punkt 1 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 387/09 wstrzymującego wykonanie decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lutego 1996, znak [...] w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2009 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1) oddalić zażalenie spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K.; 2) w wyniku uwzględnienia zażalenia Gminy Miejskiej K. oraz Skarbu Państwa uchylić pkt 1 zaskarżonego postanowienia. W skardze z dnia 4 lutego 2009 r. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2009 r. znak [...], w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lutego 1996 r. znak: [...]z naruszeniem prawa i odstąpienia od stwierdzenia jej nieważności z uwagi na upływ dziesięciu lat od dnia jej doręczenia, działająca przez pełnomocnika spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K., zwróciła się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2008 r. znak: [...], a także o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lutego 1996r. znak: [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody K. z dnia [...] lipca 1993 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania przejęciu nieruchomości na podstawie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie Spółka wskazała, że nieruchomość objęta postępowaniem zakończonym decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lutego 1996 r. ma powierzchnię kilkudziesięciu hektarów, położona jest w K. Podgórzu i przedstawia znaczną wartość. W ocenie skarżącej, przywrócenie stanu poprzedniego, wobec wpisania w księgach wieczystych Skarbu Państwa jako właściciela przedmiotowej nieruchomości w miejsce [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K., wskutek dalszych rozporządzeń na rzecz osób trzecich działających w dobrej wierze, chronionych przez rękojmię publicznej wiary ksiąg wieczystych, może okazać się nie tylko trudne ale i niemożliwe. Skarżąca Spółka wskazała także, iż wyrokiem z dnia [...] lutego 2005 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla K. – P. w K. przesądził, iż nieruchomość Spółki [...] Sp. z o.o. nie podlegała pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej i stanowi jej własność. Potwierdził to wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] września 2005 r. sygn. akt [...] oddalającego apelację. Spółka wskazała, że obecnie przed Sądem Okręgowym w K. toczy się postępowanie ze skargi Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta Krakowa i Gminy K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia [...] września 2005 r. sygn. akt [...], wskazując, że postępowanie to zostało wznowione w związku z powołaniem się przez skarżących na decyzje Wojewody K. z dnia [...] lipca 1993 r. i Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lutego 1996 r. Podkreślono, że wymienione decyzje stanowią wyłączną podstawę wznowienia postępowania i będą stanowić podstawę orzekania we wznowionym postępowaniu. Zatem ewentualny niekorzystny dla będącej obecnym właścicielem przedmiotowej nieruchomości Spółki wyrok Sądu Okręgowego w K., z racji brzmienia art. 416 k.p.c., zgodnie którym niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie, spowoduje nie tyle trudne do odwrócenia skutki, co skutki niemożliwe do odwrócenia, nawet wobec późniejszego uchylenia decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i stwierdzenia nieważności badanych przez niego decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 387/09, w pkt 1. wstrzymał wykonanie decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lutego 1996, znak [...], w punkcie 2. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia [...] stycznia 2009 r., znak [...], zaś w punkcie 3. oddalił wniosek w zakresie żądania wstrzymania wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2008 r. i decyzji Wojewody K. z dnia [...] lipca 1993 r., znak: [...] W uzasadnieniu Sąd wskazał, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości kontrolowanego przez sąd administracyjny aktu. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd rozważa więc, czy wykonanie jej przed zakończeniem postępowania sądowego może spowodować nieodwracalne pogorszenie sytuacji skarżącego po ewentualnym wyeliminowaniu aktu z obrotu prawnego. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżąca Spółka wykazała istnienie przesłanek przemawiających za zastosowaniem instytucji ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lutego 1996 r. Sąd podkreślił przy tym, że tylko ostateczne decyzje organów administracji podlegają kontroli sądu administracyjnego, a w konsekwencji tylko takie decyzje mogą być przedmiotem orzeczenia wydanego na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi 9D.z U. Nr 153, poz. 1270ze zm.). W związku z tym Sąd wskazał, że wobec skutecznego złożenia środków zaskarżenia wobec decyzji Wojewody Krakowskiego z dnia 5 lipca 2008 r. oraz decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2008 r. kontroli Sądu, a zarazem ocenie skutków w kontekście dopuszczalności wstrzymania wykonania, podlegają jedynie decyzje wydane w wyniku rozpatrzenia złożonych środków zaskarżenia, którymi utrzymano w mocy zaskarżone decyzje. Niedopuszczalne jest zatem zastosowanie ochrony tymczasowej wobec decyzji Wojewody Krakowskiego z dnia [...] lipca 1993 r. oraz decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2008 r. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzja wydana na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.), stwierdzająca, czy dana nieruchomość podlegała przejęciu na podstawie przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej wywołuje zatem doniosłe skutki w zakresie możliwości obalenia domniemania wiarygodności ksiąg wieczystych wynikającego z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zgodnie z którym domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zdaniem Sądu, wobec brzmienia powołanego art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a także wobec zakazu określonego w art. 416 § 1 k.p.c., zgodnie z którym niedopuszczalne jest dalsze wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem wydanym na skutek skargi o wznowienie, konieczne jest tymczasowe zawieszenie skutków prawnych ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 1996 r., utrzymującej w mocy decyzję Wojewody K.z dnia [...] lipca 1993 r. Sąd stwierdził zatem brak możliwości dalszego wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem uzgadniającym treść ksiąg wieczystych w ten sposób, że w dziale II w miejsce skarżącej Spółki wpisany zostanie Skarb Państwa powoduje, że niezastosowanie ochrony tymczasowej grozi zaistnieniem po stronie skarżącej Spółki nieodwracalnych skutków. Sąd wskazał bowiem, że nawet w wypadku ewentualnego uwzględniania skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2009 r. i stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lutego 1996 r. skarżąca nie będzie mogła żądać kolejnego wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] września 2005 r., ani wystąpić z powództwem o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym z uwagi na treść art. 366 k.p.c., zgodnie z którym wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. W dalszej części postanowienia z dnia 14 kwietnia 2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniając zasadność żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2009 r. wskazał, że przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji była ocena zaistnienia pozytywnych i negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności wydanej w postępowaniu zwykłym decyzji o podpadaniu spornej nieruchomości pod przepisy dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Ustalając wydanie decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z naruszeniem prawa określonym w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji odstąpił jednocześnie od stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji z uwagi na upływ dziesięcioletniego okresu od dnia jej doręczenia. W związku z tym Sąd stwierdził, że skutki zaskarżonej decyzji sprowadzają się do pozostawienia w obrocie prawnym decyzji stwierdzającej podpadanie nieruchomości pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz stworzeniu podstawy ewentualnych roszczeń odszkodowawczych za szkody związane z wydaniem decyzji z naruszeniem prawa. W ocenie Sądu skutki te nie uzasadniają zastosowania ochrony tymczasowej, bowiem trudno założyć, by wykonanie zaskarżonej decyzji, polegające na odstąpieniu od stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] marca 1945 r. i stworzeniu podstawy do ewentualnych roszczeń odszkodowawczych, mogło wywołać po stronie skarżącej Spółki znaczą szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Na pkt 2 i 3 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2009 r. zażalenie złożył pełnomocnik spółki [...] Sp. z o.o., wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia we wskazanych punktach, poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania pozostałych decyzji wymienionych we wniosku, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w pkt 2 i 3 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez jego błędną wykładnię, to jest przez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków; 2) naruszenie art. 2 Konstytucji RP i wyrażonej w nim zasady demokratycznego państwa prawnego, gdyż organy państwa i sądy obowiązane są przestrzegać postanowień prawa, co potwierdza również wywodzona przez Trybunał Konstytucyjny z art. 2 Konstytucji zasada zaufania do państwa i tworzonego przez nie prawa, która gwarantuje ochronę przed zmianą regulacji, a która to zmiana narusza podstawy konstytucyjnego państwa prawnego; 3) naruszenie art. 1 sporządzonego w dniu 20 marca 1952 roku Protokołu Nr 1 ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 roku (Dz.U. z 1995 roku Nr 26, poz. 175) do sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku, a następnie zmienionej Protokołem Nr 3, Nr 5 i Nr 8 oraz uzupełnionej Protokołem Nr 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284), poprzez pominiecie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia faktu, że odzyskane przez spółkę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lutego 2005r. uzgadniającym treść księgi wieczystej działki stanowią mienie, z którego ta spółka efektywnie korzysta regulując wszelkie daniny publicznoprawne i dokonując rozporządzeń przysługującym jej prawem; 4) naruszenie art. 170 i 171 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 153 tej ustawy, poprzez pominięcie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2008r., IV SA/Wa 2415/07 oraz oceny prawnej dotyczącej decyzji z 1993r. i 1996r. w nim zawartej; 5) naruszenie art. 365 k.c. poprzez pominięcie oceny prawnej stanowiącej podstawę rozstrzygnięcia wyroku Sądu Rejonowego dla K. – P. w K. z dnia [...] lutego 2005 r. (sygn. akt [...]) oraz Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] września 2005 r. (sygn. akt [...]), to jest brak jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że nieruchomości objęte prawomocnym wyrokiem uzgadniającym treść księgi wieczystej objęte zostały działaniem przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej; 6) naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 166 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wykroczenie poza ramy uzasadnienia orzeczenia. Na pkt 1 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 387/09, zażalenie złożył także uczestnik na prawach strony – Gmina Miejska K. oraz Skarb Państwa, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz uczestników zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez wstrzymanie wykonanie decyzji, która nie podlega wykonaniu. Aby bowiem móc uznać decyzję za nadającą się i wymagającą wykonania musiałby istnieć adresat aktu i przedmiot jego wykonania, natomiast w niniejszej sprawie nie sposób wskazać w niej adresata bądź adresatów oraz przedmiotu wykonania. Wskazano, że wstrzymana decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lutego 1996 r. stwierdza wyłącznie, iż właściwa nieruchomość podlegała przejęciu na podstawie przepisów o wprowadzeniu reformy rolnej. Zdaniem uczestnika postępowania, jej charakter jest bezspornie deklaratoryjny, gdyż własność nieruchomości przechodziła na Skarb Państwa z mocy samych przepisów związanych z reformą rolną. Decyzja ta więc nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków w zakresie prawa własności. Podniesiono, że ochrona wyrażona w zakazie art. 34 § 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami ma miejsce także na etapie postępowania sądowoadministracyjnego mimo, iż przepis literalnie wspomina wyłącznie o postępowaniu administracyjnym. W ocenie uczestników postępowania trudno byłoby uznać za racjonalne ze strony ustawodawcy udzielenie ochrony byłym właścicielom z uwagi na wspomniane powyżej argumenty na etapie postępowania wyłącznie administracyjnego, kiedy na etapie postępowania sądowoadministracyjnego podstawa prawna nabycia nieruchomości także może upaść. Uczestnicy nie zgadzają się, aby postępowanie administracyjne zakończone decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] lutego 1996 r. było "tą samą sprawą" w rozumieniu przepisów administracyjnych, co postępowanie zakończone skarżoną przez [...] Sp. z o.o. decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. i było objęte granicami tej właśnie sprawy. W sprawie toczącej się obecnie brak jest zaś tożsamości podmiotowej, gdyż w postępowaniu zakończonym decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lutego 1996 r. stroną był J. T., który nie jest stroną w niniejszym postępowaniu. Wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej odnosi skutek w sferze praw J. T., czyli osoby nie będącej stroną niniejszego postępowania, co należy uznać za niedopuszczalne. Nie ma również, zdaniem uczestników tożsamości przedmiotowej spraw administracyjnych: w sprawie zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lutego 1996 przedmiotem było podleganie nieruchomości dekretowi o reformie rolnej, natomiast w sprawie toczącej się obecnie przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, o czym stanowi art. 61 § 3 wskazanej wyżej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zaznaczyć, że z art. 61 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż to strona jest zobowiązana do wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Niewątpliwe jest, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi być związane z wykonaniem zaskarżonego aktu lub czynności, a także innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do zażalenia wniesionego przez spółkę [...] Sp. z o.o. na pkt 2 i 3 zaskarżonego postanowienia, uznał, iż skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła, że spowodowanie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków związane jest z wykonaniem decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2009 r. Uznać należy, że w niniejszej sprawie skutki zaskarżonej decyzji sprowadzają się do pozostawienia w obrocie prawnym decyzji odmawiającej stwierdzenia, że nieruchomość nie podpadała pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skutki te nie uzasadniają zastosowania ochrony tymczasowej, gdyż skarżąca spółka nie wykazała, że zachodzi związek między wydaną decyzją a mogącą wyniknąć szkodą, natomiast wywodzi, że związane są one z orzeczeniem sądu powszechnego. Ponadto należy wskazać, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma zastosowanie wyłącznie do takich aktów administracyjnych, które podlegają wykonaniu. Z kolei wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 295). Odnosząc się natomiast do zażalenia [...] Sp. z o.o. na pkt 3 zaskarżonego postanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że tylko ostateczne decyzje organów administracji podlegają kontroli sądu administracyjnego, w związku z czym tylko takie decyzje mogą być przedmiotem orzeczenia wydanego na podstawie art. 61 § 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uznać zatem należy, że skoro wobec decyzji Wojewody K. z dnia [...] lipca 2008 r. oraz decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2008 r. złożono skuteczne środki zaskarżenia, to kontroli Sądu, podlegają jedynie decyzje wydane w wyniku rozpatrzenia złożonych środków zaskarżenia, którymi utrzymano w mocy zaskarżone decyzje. Zgodzić się zatem należy z Sądem pierwszej instancji, że niedopuszczalne jest zastosowanie ochrony tymczasowej wobec decyzji Wojewody K. z dnia [...] lipca 1993 r. oraz decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2008 r. W związku z tym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2009 r., w zakresie pkt 2 i 3 nie narusza obowiązującego prawa, zatem zażalenie [...] Sp. z o.o., nie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do rozpoznania zażalenia uczestnika postępowania na prawach strony – Gminy Miejskiej K. oraz Skarbu Państwa, reprezentowanych przez prezydenta Miasta K., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie to zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze wskazane wyżej wywody dotyczące zasadności i przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazać należy, że w niniejszej sprawie, w zakresie pkt 1 zaskarżonego postanowienia, dotyczącego wstrzymania decyzji Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lutego 1996 r., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nieuprawdopodobnione zostało, iż jej wykonanie może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Decyzja Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] lutego 1996 r. wydana na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia [...] września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. nr 10, poz. 51), odmawiająca stwierdzenia, że nieruchomość nie podpadała pod działanie dekretu o reformie rolnej nie wywołała skutków w prawie własności nieruchomości, co zasadnie stwierdził Sąd pierwszej instancji. Decyzja ta nie nakazuje powinnego działania, ani nie ma przedmiotu jej wykonania. Nie jest możliwe wymuszenie jej wykonania działaniami egzekucyjnymi. Jej charakter jest deklaratoryjny, gdyż własność nieruchomości przechodziła na Skarb Państwa z mocy samych przepisów związanych z reformą rolną. W aktach sprawy nie ma natomiast dowodów na to, że w postępowaniu administracyjnym nieruchomość została wyłączona spod działania dekretu o reformie rolnej. W związku z tym uznać należy, że zażalenie Gminy Miejskiej K. oraz Skarbu Państwa zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, odnosząc się do zażalenia spółki [...] Sp. z o.o., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zażalenie oddalił, natomiast odnosząc się do zażalenia Gminy Miejskiej K. oraz Skarbu Państwa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 wskazanej ustawy, uchylił pkt 1 zaskarżonego postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło