II SA/Ol 73/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi K. Ż. o wymierzenie grzywny za niewykonanie przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia "[...]" sygn. akt: "[...]" i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia "[...]" sygn. akt: "[...]" w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" Kierownik Referatu ds. Rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy, działając z upoważnienia Starosty, na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d) oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr. 99, poz. 1001 ze zm.), odmówił uznania K. Z. za osobę bezrobotną z dniem 28 listopada 2006r., uzasadniając, że w/w jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej - w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego - o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Po rozpatrzeniu odwołania K. Z. decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż K. Z. nie mogła uzyskać statusu osoby bezrobotnej, gdyż jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych 3,67 ha przeliczeniowych. W wyniku wniesienia skargi na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 15 maja 2007r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Sąd zauważył, że faktycznym miernikiem uprawnień każdego z małżonków jest udział, który będzie mu przysługiwał w przypadku ustania wspólności. Brak możliwości wyodrębnienia udziałów przed ustaniem wspólności ustawowej nie może uzasadniać odmiennego traktowania tego rodzaju współwłasności. Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej wniesionej w imieniu Wojewody Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 maja 2008r. oddalił tą skargę kasacyjną, chociaż nie podzielił argumentacji dotyczącej współwłasności gospodarstwa rolnego. Sąd wskazał, że istotną kwestią w rozpoznawanej sprawie jest sposób wykładni art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.). Według Naczelnego Sądu Administracyjnego sam fakt własności (posiadania) nie pozbawia osoby rejestrującej się w urzędzie pracy możliwości uzyskania statusu bezrobotnego. Uprawnienia takie wyklucza dopiero własność lub posiadanie nieruchomości o określonym obszarze hektarów przeliczeniowych. Każdy z małżonków ma prawo do całego majątku, co oznacza, że oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Pismem z dnia 12 sierpnia 2008r. akta sprawy zostały zwrócone przez Naczelny Sąd Administracyjny organowi administracji natomiast w dniu 4 września 2008r. K. Z. złożyła wniosek w Powiatowym Urzędzie Pracy o przywrócenie stanu prawnego z dnia 9 maja 2008r. oraz o bezzwłoczne wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 maja 2007r. Decyzją z dnia "[...]" Prezydent Miasta ponownie odmówił uznania K. Z. za osobę bezrobotną od dnia 28 listopada 2006r., wskazując, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie można przyznać jej statusu osoby bezrobotnej, ponieważ uniemożliwia to okoliczność związana z faktem bycia właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej. K. Z. wniosła odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta, zarzucając jej rażące naruszenie art. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia Urzędu Gminy z dnia 19 września 2008r. wynika, że K. Z. figuruje wraz z mężem jako podatnik podatku rolnego z gruntów stanowiących gospodarstwo rolne. W ocenie organu odwoławczego nie budzi wątpliwości, że skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, a współwłasność tej nieruchomości nie ma charakteru ułamkowego lecz jest to współwłasność łączna istniejąca w ramach ustroju małżeńskiej wspólności majątkowej. Skargę na ww. decyzję wywiodła pismem z dnia 9 stycznia 2009r. K. Z. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca wniosła jednocześnie o ukaranie organów obu instancji za niewykonanie wyroków WSA i NSA i niezastosowanie się przez organy do kierunków wykładni prawa zaprezentowanej przez wspomniane sądy. Skargi dotyczące statusu osoby bezrobotnej i wymierzenia grzywny organowi II instancji były przedmiotem odrębnych postępowań, natomiast niniejsza sprawa dotyczyła wymierzenia grzywny Dyrektorowi Powiatowego Urzędu Pracy działającemu z upoważnienia Prezydenta Miasta w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 maja 2007r. i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2008r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Skarga obejmująca swym zakresem decyzję Wojewody z dnia "[...]" została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 marca 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami). Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Należy jednak wskazać, że skarga, w której strona żąda wymierzenia grzywny, jest odrębną skargą wniesioną przez uprawiony podmiot. Przedmiotem oceny sądu nie może być kontrola zgodności z prawem aktu poprzednio wydanego, którego organ w przekonaniu osoby skarżącej nie wykonał. W tym znaczeniu przedmiotem kontroli nie jest żaden akt w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a. Przez niewykonanie wyroku należy zatem rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyr. NSA z dnia 30 maja 2001 r., II SA 2015/00, niepubl.). Warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. W przedmiotowej sprawie pismem z dnia 3 września 2008r., (wpłynęło 4 września 2008r.), K. Z. wezwała Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy do bezzwłocznego wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 maja 2007r. Jak wynika natomiast z akt administracyjnych sprawy (akta adm. - k. 59) odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2008r. sygn. akt I OSK 1225/07 w sprawie skargi kasacyjnej Wojewody od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 maja 2007r., sygn. akt II SA/OL 453/07 został przesłany do organów administracji 12 sierpnia 2008r. Jak wynika więc z powyższego skarżąca spełniła warunek wezwania organu do wykonania wyroku sądowego. Spełnienie jednak tego warunku nie mogło przesądzać o słuszności wywiedzionej skargi. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na to, że skarga o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku sądu może być wniesiona skutecznie jedynie do czasu wydania danego aktu. Za taką interpretacją przemawia a contrario treść art. 154 § 3 (wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi). Natomiast w niniejszej sprawie skarga obejmująca swym zakresem wniosek o wymierzenie organowi grzywny z tytułu niewykonania wyroków sądowych, została wywiedziona w dniu 7 stycznia 2009r., a więc już po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organy obu instancji i wydaniu przez nie decyzji w sprawie. Zwrócić należy uwagę, że sąd orzekający w tej sprawie nie podziela poglądu skarżącej, iż organy administracji wydawały decyzje wbrew poglądom przedstawionym w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pomimo oddalenia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 2008r. stwierdził, iż nie podziela argumentacji zawartej w wyroku sądu I instancji dotyczącej współwłasności łącznej i związanej z tym wielkości gospodarstwa rolnego, która nie pozbawia danej osoby możliwości przyznania jej statusu osoby bezrobotnej. Trzeba jednocześnie wskazać, że decyzje wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy podlegały kontroli sądowej na skutek wniesienia przez K. Z. skargi, czego wynikiem był wyrok z dnia z dnia 24 marca 2009r. oddalający skargę (sygn. akt I SA/Ol 49/09). Niezależnie od powyższych rozważań wskazać należy na to, że ewentualne rozstrzygnięcie organu administracji, które nie uwzględnia stanowiska sądu, wyrażonego w wyroku uchylającym poprzednią decyzję nie może skutkować ukaraniem go grzywną na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. ( wyrok NSA z 27 marca 2001 r., I SA 2519/00, niepubl.). Niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu może być tylko podstawą uchylenia decyzji, nie może natomiast skutkować ukaraniem organu grzywną (por. post. NSA z dnia 25 maja 2001 r., V SA 354/01, ONSA 2002, nr 3, poz. 117). Tak więc nie było zasadnym wymierzanie grzywny organowi w przedmiotowym postępowaniu w sytuacji gdy organ ten zgodnie z nałożonym na niego obowiązkiem wydał rozstrzygnięcie w toku ponownego rozpoznania sprawy. Stanowisko skarżącej co do niezastosowania się organu do oceny prawnej wyrażonej w wyroku sądu jest subiektywne i nawet gdyby było słuszne nie mogło stanowić podstawy do wymierzenia grzywny, grzywna nie jest bowiem środkiem, który ma wpływać na treść rozstrzygnięć organów. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.