I SA/Bk 74/09

WyrokWSA w Białymstoku2009-04-15

Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Piotr Pietrasz, Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały zastosowanie 0% stawki VAT do transakcji uznanych za wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów, opierając się na informacjach od zagranicznych organów podatkowych, mimo posiadania przez podatnika dokumentów potwierdzających legalność transakcji i należytej staranności?
Ratio decidendi
Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania (art. 122, 187, 191 Ordynacji podatkowej), nie zbierając w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie oceniając go całościowo. Informacja od zagranicznych organów podatkowych, że nabywca jest firmą fikcyjną, nie jest wystarczająca do zakwestionowania transakcji, jeśli podatnik wykazał się należytą starannością, zweryfikował kontrahenta w systemie VIES, posiadał dokumenty przewozowe i dowody rejestracji firmy. Brak należytej staranności musi być jednoznacznie udowodniony.
Stan faktyczny
Skarżący, H. L., stosował 0% stawkę VAT do transakcji z litewską firmą "D.", uznając je za wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów. Organy podatkowe zakwestionowały tę stawkę, powołując się na informacje od litewskich władz podatkowych, że firma "D." jest fikcyjna, nie miała siedziby ani pracowników, a faktyczny nabywca nie został ustalony. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że dopełnił wszelkich starań, aby zweryfikować kontrahenta i posiadał dokumenty potwierdzające legalność transakcji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. i stwierdzono, że nie może być ona wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do listopada 2005 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego kwotę 2927 zł (słownie: dwa tysiące dziewięćset dwadzieścia siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...].10.2008 r. Nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zweryfikował dokonane przez H. L., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] "M." w S., (dalej powoływany również jako skarżący) rozliczenie podatku VAT za poszczególne miesiące od maja do listopada 2005 r. Podstawą powyższego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, iż transakcje zawarte przez skarżącego z firmą [...] "D." nie stanowią wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, a zatem skarżący niesłusznie zastosował do nich 0% stawkę podatku VAT. W uzasadnieniu organ podatkowy I instancji wskazał, że z informacji uzyskanych od litewskich władz podatkowych wynika, iż powyższe dostawy nie zostały dokonane na rzecz firmy [...] "D.", wskazanej jako nabywca w wystawianych przez skarżącego fakturach VAT, a faktyczny nabywca nie został ustalony. Z powyższą decyzją nie zgodził się skarżący i w złożonym odwołaniu zarzucił organowi podatkowemu I instancji naruszenie przepisów: - art. 5, art. 8, art. 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez niezastosowanie bezpośrednie tych przepisów oraz niezapewnienie bezpieczeństwa podatnikowi i dyskryminowanie go w życiu gospodarczym, - art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 181, art. 187, art. 188, art. 190 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej powoływana jako o.p.) - poprzez niepełne zebranie dowodów oraz ich błędną ocenę dając wiarę być może skorumpowanym litewskim organom, - art. 42 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej powoływana jako ustawa o VAT) - poprzez zastosowanie stawki 22% do dostawy wewnątrzwspólnotowej. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w B., decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] "M.", wystawiał faktury VAT na rzecz litewskiej firmy [...] "D." i rozliczał je jako wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów, stosując 0 % stawkę podatku VAT. Z dowodów zgromadzonych w sprawie, w szczególności protokołu przesłuchania skarżącego z 12 lipca 2006 r. oraz informacji uzyskanych od litewskich władz podatkowych wynika, że firma [...] "D." jest firmą fikcyjną, założona w celu unikania płacenia podatków do budżetu. Firma ta nie posiadała siedziby, miejsc prowadzenia działalności, pracowników i w związku z tym nie mogła wykonywać jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Ustalono, że faktycznie nie była prowadzona działalność gospodarcza, a zatem nie było przedmiotu opodatkowania podatkiem VAT, a firma [...] "D." występowała jako firma pośrednicząca w nielegalnych interesach (nielegalnej działalności). Nieznane osoby trzecie występowały w imieniu firmy, których celem było stworzenie dogodnych warunków dla innych działających firm do zmniejszenia (obniżenia) przypadających do zapłaty podatków do budżetu. Zdaniem organu do uznania danych transakcji za wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów konieczne jest m.in. przeniesienie na nabywcę prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Skoro zatem ustalono, że firma [...] "D.", na którą wystawiane były faktury, nie była w rzeczywistości nabywcą towarów (faktyczny nabywca towarów nie został ustalony), należy stwierdzić, że nie doszło do przeniesienia na nią prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Oznacza to, że nie został spełniony jeden z warunków koniecznych do uznania danych transakcji za wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów. A zatem nie było podstaw do opodatkowania tych dostaw 0% stawką podatku VAT. Potwierdzeniem prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanego w zaskarżonej decyzji są informacje otrzymane od litewskich władz podatkowych. Wynika z nich, że p. A. R., który rzekomo podpisywał dokumenty w II, III i IV kwartale 2005 r., zmarł w dniu 30.01.2005 r. Nie jest zatem możliwe - jak słusznie zauważył organ podatkowy I instancji - aby w dniu 05.05.2005 r., tj. kilka miesięcy po śmierci, udzielił on pełnomocnictwa p. T. T. Mając powyższe na uwadze tut. organ podatkowy stwierdza, iż "dokument" ten nie może świadczyć o tym, że p. T. T. reprezentował firmę [...] "D.". Należy w tym miejscu podkreślić, że pełnomocnictwo znajdujące się w aktach sprawy, nie zawierało upoważnienia do podpisania p. T. T. Kontraktu Nr [...]. Swoim zakresem obejmowało ono jedynie pełnomocnictwo do: dokonania operacji pieniężnych gotówkowych podczas zapłaty za towary w Polsce, przewozu towarów na Litwę i przekazywania zamówień na towary. O poprawności rozstrzygnięcia dokonanego przez organ podatkowy I instancji świadczą także pozostałe dokumenty, znajdujące się w aktach sprawy, tj.: faktury VAT, dokumenty przewozowe CMR, specyfikacje sztuk ładunków oraz potwierdzenia odbioru towarów. W/w dokumenty - na podstawie, których skarżący opodatkował przedmiotowe dostawy 0 % stawką podatku VAT - podpisywane były wyłącznie przez osoby posługujące się nazwiskiem: T. T. lub A. R. Skoro zatem - jak wykazano wyżej - p. A. R. nie żył w okresie, w którym dokonywane były przedmiotowe transakcje, natomiast nie ma dowodu stwierdzającego, iż p. T. T. działał w imieniu firmy [...] "D.", należy stwierdzić, że w/w dokumenty nie są wiarygodne. Należy też wskazać, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można stwierdzić, kim w rzeczywistości były osoby podpisujące w/w dokumenty i przedstawiające się jako reprezentujące firmę [...] "D.". Nie był to z pewnością p. A. R., który - jak wykazano wyżej - zmarł kilka miesięcy przed dokonaniem pierwszej transakcji ze skarżącym. Nie można także jednoznacznie stwierdzić, czy był to p. T. T., bowiem brak jakichkolwiek dokumentów potwierdzających jego tożsamość. Z wyjaśnień skarżącego, złożonych do protokołu z dnia 12 lipca 2006 r. wynika, iż nie legitymował on tej osoby i nie sprawdzał jej osobistych dokumentów. Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, iż nie budzi wątpliwości fakt, że opisane transakcje nie stanowią wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy o VAT. Na powyższą decyzję, skarżący H. L. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji i skierowanie sprawy do umorzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów: - art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 181, art. 191 o.p. poprzez niepełne zebranie dowodów oraz ich błędną ocenę dając wiarę nieudolnym działaniom litewskich organów, - art. 42 ustawy o VAT poprzez zastosowanie stawki 22% do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, - art. 5, art. 8, art. 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez niezastosowanie bezpośrednie tych przepisów oraz niezapewnienie bezpieczeństwa podatnikowi i dyskryminowanie go w życiu gospodarczym. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż główną przyczyną wydania zaskarżonej decyzji była informacja władz litewskich, że nie został ustalony faktyczny nabywca towarów sprzedanych przez skarżącego, litewskiej firmie [...] "D.". Oparcie decyzji na tejże informacji, stanowi, zdanie skarżącego, rażące naruszenie przepisów o.p., ponieważ niedbałości władz litewskich nie można przerzucać na polskiego podatnika. Podkreślił, iż osoba która reprezentowała firmę [...] "D." chcąca nawiązać współpracę ze skarżącym współpracę, do podpisania kontraktu przywiozła oryginalne dokumenty i pieczątki. Dane firmy zostały sprawdzone w systemie VIES, zaś dokumenty osobiste osoby nawiązującej kontakt (paszport) zostały skopiowane, przez jego pracowników, na długo przed wystawieniem pierwszej faktury. W ocenie skarżącego, twierdzenia władz litewskich, że firma [...] "D." była firmą fikcyjną są niezgodne z prawdą oraz z ich własnymi ustaleniami. Skoro organ litewski twierdzi, że firma została założona w celu unikania płacenia podatków, legalnie zarejestrowana w systemie VIES, to nie może być jednocześnie uznana za fikcyjną. Firma ta posiadała legalnie zarejestrowaną siedzibę, siedzibę właściciela a zatem nie było najmniejszych kłopotów z ustaleniem osób odpowiedzialnych. Podobnie należało ocenić twierdzenia organów litewskich, że nabywcy towarów nie zostali ustaleni. Powyższe świadczy o nieudolności i niedbałości przy gromadzeniu dowodów przez litewskie organy, albowiem to litewski kontrahent dokonał transportu zakupionych u skarżącego towarów, co poświadczają dokumenty przewozowe CMR. Skarżący zarzucił również, iż organy obu instancji pominęły fakt dysponowania towarem jak właściciel, który wystąpił w momencie wydania towarów zakładzie w Suwałkach. Towar został wydany z magazynu, załadowany na pojazd litewskiego przewoźnika i od tego momentu pozostawał we władaniu nabywcy. Zdaniem skarżącego błędny jest również wniosek organów podatkowych, że nie dołożył on należytej staranności przy doborze partnera handlowego. Wskazał, iż prowadzi działalność gospodarczą od ponad 23 lat i zawsze postępował z kontrahentami tak samo, sprawdzając jego dokumentację oraz rejestrację w systemie VIES. Dodatkowo w trakcie realizacji zamówienia monitorowana jest rejestracja kontrahenta w systemie VIES, celem sprawdzenia, czy nie przestał on być unijnym podatnikiem. Identycznie było w odniesieniu do firmy [...] "D." i gdy tylko w systemie VIES podano, że firma nie ma statusu unijnego podatnika od 18 listopada 2005 r. wykonane zostały korekty faktur od tego okresu i został odprowadzony należny VAT, mimo dokonanej wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia dającego podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z przepisami prawa, dopatrzył się naruszenia prawa procesowego, w szczególności art. 122, art. 187 i art. 191 o.p. W ocenie Sądu organy podatkowe obu instancji nie zebrały całego, niezbędnego materiału dowodowego, biorąc pod uwagę okoliczności i dowody zgromadzone w sprawie, które winny być ocenione całościowo i we wzajemnym powiązaniu. Nie podjęto wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie wzięto pod uwagę twierdzeń skarżącego i wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów. W ocenie Sądu, na podstawie zgromadzonych dowodów nie można, wbrew twierdzeniom organów obu instancji jednoznacznie stwierdzić, iż w sprawie nie miała miejsca wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o VAT przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5, rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, z zastrzeżeniem ust. 2-8. Powyższy przepis stosuje się między innymi pod warunkiem, że nabywca towarów jest podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju. Przyjąć zatem należy, iż aby uznać daną czynność za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, muszą być spełnione dwa warunki – faktyczne przemieszczenie towarów z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego w wyniku dokonania czynności dostawy oraz, aby nabywca takich towarów był podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium innego państwa członkowskiego. Wyjaśniając istotę transakcji wewnatrzwspólnotowych należy wskazać, iż jego istotą jest faktyczne opodatkowanie dostawy towaru w państwie przeznaczenia (do którego towar jest docelowo przemieszczany). Osiągnięciu tego skutku służy potraktowanie tej jednej czynności jako dwóch zdarzeń: jednego w państwie dostawcy, a drugiego - w państwie nabywcy. Dostawa, która ma miejsce na terytorium państwa dostawcy towarów, jest opodatkowana stawką 0%, zaś w państwie nabywcy następuje opodatkowanie tej dostawy wedle stawki podatku tam właściwej. Transakcja w ten sposób opodatkowana ma na celu uniknięcie zakłócania konkurencji powodowanego podwójnym opodatkowaniem lub brakiem opodatkowania. W przypadku transakcji wewnątrzwspólnotowych efekt ten został osiągnięty właśnie przez wprowadzenie zasady, że wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów jest zwolniona z opodatkowania (przy zachowaniu prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z taką dostawą), zaś wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów jest opodatkowane według stawek właściwych dla dostawy danego towaru w kraju, w którym wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów ma miejsce. Powyższa charakterystyka transakcji wewnątrzwspólnotowych stanowi jednocześnie podstawową regułę interpretacyjną, jaką należy się kierować przy opodatkowaniu tych transakcji. Konsekwencją wstąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, jest przyjęcie całego acquis communautaire wypracowanego przez państwa członkowskie oraz instytucje europejskie, począwszy od podpisania Traktatu Paryskiego i Traktatu Rzymskiego. W skład tego dorobku prawnego weszły również zasady prawne Unii Europejskiej sformułowane przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Interpretując zatem powyższe przepisy ustawy VAT, należało mieć na uwadze orzecznictwo, jakie w tym zakresie wypracował ETS na gruncie implementowanego do polskiej ustawy VAT art. 28 VI dyrektywy. I tak np. w orzeczeniu z dnia 27 września 2007r. w sprawie C-409/04 Teleos i in. przeciwko Commissioners of Customs & Excise ETS wyjaśnił, że każdemu wewnątrzwspólnotowemu nabyciu towarów opodatkowanemu w państwie członkowskim, w którym zakończono wewnątrzwspólnotową wysyłkę lub wewnątrzwspólnotowy transport towarów, zgodnie z art. 28a ust. 1 lit. a) akapit pierwszy VI dyrektywy, odpowiada dostawa zwolniona z opodatkowania w państwie członkowskim, w którym ta wysyłka lub transport zostały rozpoczęte, zgodnie z art. 28c część A lit. a) akapit pierwszy tej dyrektywy. Wynika z tego, że zwolnienie od podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej odpowiadającej nabyciu wewnątrzwspólnotowemu pozwala na unikanie podwójnego opodatkowania, a tym samym naruszania zasady neutralności podatkowej, na której zasadza się wspólny system podatku VAT. W związku z tym ETS doszedł do wyrażonego sentencji orzeczenia wniosku, że art. 28a ust. 3 akapit pierwszy i 28c część A lit. a) akapit pierwszy VI dyrektywy, ze względu na określenie "wysyłane" użyte w obu tych przepisach należy interpretować w ten sposób, że wewnątrzwspólnotowe nabycie towaru następuje, a zwolnienie od podatku dostawy wewnątrzwspólnotowej znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy prawo do rozporządzania towarem jak właściciel zostało przeniesione na nabywcę i gdy dostawca ustali, że towar ten został wysłany lub przetransportowany do innego państwa członkowskiego i że w wyniku wysyłki lub transportu fizycznie opuścił terytorium państwa członkowskiego dostawy. W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe rozumienie pojęcia wewnatrzwspólnotowej dostawy towarów, zgromadzone w sprawie dowody są niewystarczające dla przyjęcia, iż takiej dostawy, w niniejszej sprawie, w rzeczywistości nie było. Podkreślić należy, iż "kluczowym" dowodem, na podstawie, którego organy obu instancji przyjęły, iż transakcji skarżącego z firmą [...] "D." nie można uznać za wewnatrzwspólnotową dostawę towarów była informacja litewskiej administracji podatkowej zawarta w dokumentach SCAC 2004, z której wynika, że nabywcą towarów od skarżącego, wskazanych w 18 fakturach VAT nie była firma [...] "D.", zaś w toku postępowania faktyczny nabywca nie został ustalony. Z informacji tej wynika ponadto, że firma [...] "D." jest spółką fikcyjną utworzoną w celu uniknięcia odprowadzania podatków do budżetu państwa, nie ma siedziby, miejsca prowadzenia działalności, pracowników a zatem nie mogła prowadzić żadnej działalności gospodarczej. Powyższy dowód, zważywszy na okoliczności zawarcia transakcji handlowych przez skarżącego oraz posiadane przez niego dokumenty, w ocenie Sądu, jest niewystarczający dla przyjęcia, że nie nastąpiła wewnatrzwspólnotowa dostawa towarów. Wskazać przede wszystkim należy, iż z twierdzeń skarżącego, których nie kwestionował organ, wynika, że litewska spółka przed zawarciem kontraktu a także w trakcie jego realizacji była wielokrotnie sprawdzana przez sprzedawcę w systemie VIES, a zatem systemu działającego w ramach oficjalnej witryny internetowej Komisji Europejskiej. Powyższy system umożliwia zweryfikowanie numeru podatkowego podawanego przez kontrahenta, zarówno pod kątem formalnym jak i jego ważności dla transakcji wewnątrzwspólnotowych. Z twierdzeń skarżącego wynika, iż firma [...] "D." widniała w powyższym rejestrze do dnia 18 listopada 2005 r., a zatem do tego okresu była uprawnionym podmiotem do dokonywania transakcji wewnątrzwspólnotowych. Co ważne, po otrzymaniu informacji, że litewska firma została wykreślona z powyższego rejestru, skarżący dokonał korekt faktur i od tego okresu i odprowadzony został VAT do transakcji na rzecz tej firmy. Powyższych informacji nie zweryfikowały jednak organy podatkowe, w aktach sprawy brak jest potwierdzonych przez uprawniony organ, informacji dotyczących daty wpisania firmy [...] "D." do systemu VIES i dokładnej daty jej wykreślenia. Nie zostało również ustalone, w jakim dniu skarżący po raz pierwszy wystąpił o weryfikację numerów podatkowych litewskiej firmy i z jaką częstotliwością sprawdzał jej dane w systemie VIES w okresie realizowania kontraktu. Z twierdzeń skarżącego, popartych właściwymi dokumentami przewozowymi, w szczególności listami przewozowymi CMR i potwierdzeniem odbioru towarów, wynika, że towar będący przedmiotem spornych transakcji handlowych opuścił granicę RP i został wyładowany na Litwie. Tego warunku uznania transakcji za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów nie kwestionowały organy podatkowe, w uzasadnieniu decyzji organu I instancji zostało wręcz stwierdzone, że skarżący dysponował wszystkimi niezbędnymi dokumentami, o których mowa w art. 42 ust. 2, 3 i 4 ustawy o VAT, umożliwiającymi zastosowanie do dostawy wewnątrzwspólnotowej 0% stawki podatku. W świetle powyższego niezrozumiałym jest, dlaczego, mając do dyspozycji powyższe dokumenty, w tym dane przewoźnika, polskie organy podatkowe nie podjęły jakichkolwiek czynności zmierzających do zweryfikowania informacji przekazanych przez litewskie organy skarbowe, jakoby nie można ustalić rzeczywistego nabywcy tychże towarów. Oparcie wydanej decyzji praktycznie na jednym dokumencie, którego weryfikacja jest znacznie ograniczona z uwagi, iż został wystawiony przez władze innego kraju, w świetle odmiennych twierdzeń skarżącego i dowodów zgromadzonych w postępowaniu stanowi naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 o.p. Owszem, przekazana przez litewskie organy podatkowe informacja jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 o.p., jednakże nie pozbawia to możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko takiemu dokumentowi. Wskazać chociażby należy, na mające taką samą moc dowodową, dokumenty potwierdzające rejestrację spółki i nadanie jej numeru NIP na terytorium Litwy, które dowodzą, iż spółka była legalnie zarejestrowanym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą na Litwie. Organ II instancji zarzucił skarżącemu niedochowanie należytej staranności przy doborze kontrahenta handlowego. W ocenie Sądu, powyższy pogląd nie znajduje wystarczającego oparcia w zgromadzonych w sprawie dowodach. Podkreślić należy, iż osoba podająca się za przedstawiciela firmy [...] "D." - p. T. T. posiadał oryginalne dokumenty upoważniające ją do działania w jej imieniu (k. 5/110 - 5/113 akt administracyjnych). Skarżący nie miał podstaw do kwestionowania przedłożonych dokumentów, w szczególności, że dane firmy zostały pozytywnie zweryfikowane w systemie VIES. Ponadto, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego w odpowiedzi na skargę, skarżący (jego pracownicy) dokonali wylegitymowania osoby nawiązującej kontakt i skopiowali jej dokumenty osobiste (paszport), czego dowodem jest jego kserokopia złożona na rozprawie przez pełnomocnika strony skarżącej (k. 21 akt). Owszem, powyższa kserokopia nie została potwierdzona za zgodność z oryginałem, jednakże skoro znajduje się w posiadaniu strony skarżącej, można przypuszczać, iż została ona dokonana w okolicznościach przez nią wskazanych. Powyższej oceny nie może zmienić fakt, iż skarżący nie potrafił wskazać, kto faktycznie odbierał towary, skoro, jak się okazało, jego pracownicy, wylegitymowali osobę podającą się za przedstawiciela firmy [...] "D.". Powyższą kwestię powinny wyjaśnić organy podatkowe ponownie rozpoznający sprawę, w szczególności ustalić, kiedy kserokopia paszportu została wykonana. W ocenie Sądu, w sprawie organy naruszyły również art. 121 o.p., regulujących zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych. Wskazać bowiem należy, iż w wyniku przeprowadzonej u skarżącego kontroli w dniu [...] czerwca 2006 r. [...] nie stwierdzono nieprawidłowości w transakcjach wewnatrzwspólnotowych. Taka też informacja została wysłana do litewskiej administracji podatkowej (w częściach B1-7 i B2-17). Powyższa kontrola została uruchomiona na wniosek władz litewskich i dotyczyła transakcji zawartych pomiędzy skarżącym a firmą [...] "D.", gdzie stwierdzono, że skarżący postępował zgodnie z zasadami dotyczącymi rozliczania dostaw wenątrzwspólnotowych. Niezrozumiałym zatem są późniejsze twierdzenia organów podatkowych, iż skarżący nie dochował należytej staranności przy prowadzeniu działalności z litewską firmą, skoro w trakcie przeprowadzonej kontroli ustaliły, iż były dochowane wszystkie zasady dokonywania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Podkreślić należy, iż z informacji nadesłanej przez litewskie organy podatkowe w dokumencie SCAC 2004 wynika jedynie, iż firma [...] "D." została utworzona w celu unikania opodatkowania. Z powyższej informacji nie wynika jednak, że firma ta nigdy nie istniała i nie była wpisana do jakichkolwiek rejestrów podatkowych. Skoro skarżący dysponował wiarygodnymi dokumentami litewskich organów podatkowych o zarejestrowaniu tajże firmy (k. 5/112, 5/113 akt administracyjnych), słusznie mógł przypuszczać, iż nawiązuje kontrakt z legalnie działającym przedsiębiorcą. Mając powyższe na uwadze, należało uznać, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne przyjęcie, że w odniesieniu do firmy [...] "D." skarżący nie dochował należytej staranności wymaganej przy prowadzeniu przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. W konsekwencji, zgromadzone dowody nie pozwalają na przyjęcie, iż w sprawie nie nastąpiła wewnatrzwspólnotowa dostawa towarów. Uwzględnienie zarzutu skargi w zakresie naruszenia przepisów postępowania uczyniło bezprzedmiotowym i przedwszecnym zajmowanie się zarzutami z zakresie naruszeń przepisów prawa materialnego. Ponownie rozpoznając sprawę, organy podatkowe uwzględnią przedstawioną przez Sąd wykładnię przepisów prawa i uzupełnią przeprowadzone postępowanie dowodowe w zakresie wskazanym w uzasadnieniu powyższego wyroku. W szczególności powinny w sposób jednoznaczny ustalić, czy skarżący dochował należytej staranności przy zawieraniu kontraktu i późniejszej współpracy z firmą [...] "D.", w szczególności czy i kiedy dokonał weryfikacji danych dotyczących tejże spółki. Jedynie wykazanie, iż skarżący nie dochował należytej staranności przy wyborze kontrahenta, może uzasadniać pozbawienie go możliwości, zastosowania do spornych transakcji 0% stawki podatku VAT. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję. W oparciu o przepisy art. 152 tejże ustawy orzeczono, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu, a o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 cytowanej ustawy oraz przepisów § 2 ust. 1 lit. e, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło