II OSK 1401/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-09-30

Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Joanna Runge - Lissowska, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podwyższona opłata za korzystanie ze środowiska jest uzależniona od winy podmiotu korzystającego ze środowiska, czy też od samego faktu braku wymaganego pozwolenia?
Ratio decidendi
Podwyższona opłata za korzystanie ze środowiska jest bezwzględnie należna w przypadku braku wymaganego pozwolenia, niezależnie od przyczyn tego braku. Przepis art. 276 ust. 1 Prawa ochrony środowiska ma charakter kategoryczny i nie przewiduje analizy winy ani innych okoliczności leżących u podstaw braku pozwolenia.
Stan faktyczny
Spółka Jawna została obciążona podwyższoną opłatą za korzystanie ze środowiska za okres, w którym działała bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego. Spółka argumentowała, że brak pozwolenia nie był jej winą, lecz wynikał z przewlekłości postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając, że przyczyna braku pozwolenia jest bez znaczenia dla obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 276 ust. 1 Prawa ochrony środowiska.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska /spr./ Sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółka Jawna z siedzibą w N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 201/09 w sprawie ze skargi [...] Spółka Jawna z siedzibą w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 201/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] Spółka Jawna na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...]. Decyzjami tymi wymierzono [...] opłatę za korzystanie ze środowiska w I półroczu 2007 r., podwyższoną o 200% za wprowadzanie zanieczyszczeń do powietrza z tego powodu, że od 1 stycznia 2007 r. do 15 maja 2007 r. korzystała ze środowiska bez wymaganego pozwolenia (działalność prowadzona przez [...] – unieszkodliwianie lub odzysk padłych lub ubitych zwierząt o zdolności przetwarzania ponad 10 ton na dobę – wymaga pozwolenia zintegrowanego, które zostało udzielone decyzją Starosty Makowskiego z dnia [...] maja 2007 r.). W odwołaniu Spółka podnosiła, że nie jest przez nią zawiniony brak posiadania pozwolenia, bowiem wniosek złożyła 3 marca 2006 r., zatem postępowanie trwało 16 miesięcy. Na taki sam argument o przewlekłości postępowania w sprawie pozwolenia zintegrowanego Spółka [...] wskazała w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że z art. 276 ust. 1 Prawa ochrony środowiska wynika, że poniesienie podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska jest uzależnione od braku posiadania pozwolenia, a przyczyna tego braku jest bez znaczenia. Przepisy Prawa ochrony środowiska nie zawierają jakichkolwiek podstaw pozwalających na odstąpienie od obowiązku ponoszenia opłat podwyższonych, zatem nie można ich wyinterpretować – podkreślił Sąd. Reprezentowana przez radcę prawnego, [...] Spółka Jawna wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania bądź zmianę orzeczenia i uwzględnienia skargi w całości i zarzucając: naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 276 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska polegające na wadliwym przyjęciu, że [...] Spółka Jawna winien jest ponieść opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska albowiem w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 16 maja 2007 r. korzystał z niego bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego, mimo iż to opieszałość organu spowodowała, że [...] mimo swojego tutaj wniosku z dnia 3 marca 2006 r. owo pozwolenie zintegrowane uzyskał dopiero w dniu 7 maja 2007 r. (znak sprawy u Starosty Powiatu Makowskiego: [...]). Nadto, że w sprawie zakończonej wyrokiem WSA a wcześniej decyzją SKO nie wyjaśniono owej przewlekłości w postępowaniu Starosty, który miał wydać dla [...] ww. pozwolenie zintegrowane a zatem nie wyjaśniono w tej sprawie zagadnienia wstępnego, które się pojawiło. Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Jedynym jej zarzutem jest naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, bo zdaje się, że tak należy rozmieć sformułowanie "wadliwe przyjęcie", art. 276 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), dalej "Prawo środowiska". Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." jest związany granicami skargi kasacyjnej, zatem należało się zająć tylko wykładnią tego przepisu. Artykuł 276 ust. 1 Prawa środowiska stanowi, że podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Sformułowanie tego przepisu jest kategoryczne, jego brzmienie nie daje bowiem żadnych możliwości wartościowania przyczyn korzystania ze środowiska bez zezwolenia. Samo tylko korzystanie ze środowiska bez pozwolenia lub innej decyzji pociąga za sobą konieczność poniesienia opłaty podwyższonej. Brzmi on bowiem "ponosi" opłatę podwyższoną, nie używa sformułowania np. "może ponieść", "organ może wymierzyć" itp. Nie ma zatem miejsca w postępowaniu o poniesienie podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska bez pozwolenia na rozważanie przyczyn nie posiadania tego pozwolenia. Podwyższona opłata nie jest uzależniona od stopnia winy korzystającego ze środowiska, przyczynienia się innego podmiotu do tego faktu, tylko od braku pozwolenia. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że bez znaczenia w sprawie są powody, dla których postępowanie o wydanie [...] pozwolenia na korzystanie ze środowiska trwało ponad rok. Organy orzekające nie miały podstaw do tego aby badać te okoliczności, nie było to bowiem zagadnienie wstępne w przedmiocie podwyższenia opłaty, w którym bada się tylko czy korzystanie ze środowiska odbywa się za zezwoleniem, czy też bez niego. Wobec tego, że Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie nie można zarzucić błędnej wykładni art. 276 ust. 1 Prawa środowiska, Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił, na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło