II FSK 1432/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grzegorz Krzymień po rozpoznaniu w dniu 4 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. S.A. we W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 270/09 w sprawie ze skargi E. S.A. we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 5 stycznia 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2003 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Wr 270/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę E. S.A. we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 5 stycznia 2009 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. Jak wskazano w uzasadnieniu powyższego postanowienia, skargę kasacyjną odrzucono na podstawie art. 221 w zw. z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a.") z powodu nieuiszczenia przez radcę prawnego wpisu stałego. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia Skarżąca Spółka wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucając: - błędne zastosowanie art. 221 w zw. z art. 231 i 233 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi od której należny był wpis stosunkowy bez wezwania Spółki do uzupełnienia braku formalnego skargi, w sytuacji gdy zaskarżeniu podlegała należność pieniężna; - niezastosowanie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193); - niezastosowanie art. 49 § 1 i art. 220 § 1 p.p.s.a. przez niewezwanie Spółki aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiściła opłatę w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. W uzasadnieniu powyższych zarzutów podniesiono, iż skarga Spółki nie podlegała opłacie stałej. Sąd I instancji oparł swe rozstrzygnięcie na § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. nie powołując art. 231 p.p.s.a. Zdaniem Strony wskazany przepis ustawy precyzyjnie określa, które pisma podlegają wpisowi stosunkowemu, a które wpisowi stałemu, a zatem bezpodstawnie orzeczono sprzecznie z treścią tej regulacji. W skardze kasacyjnej podkreślono jednocześnie, iż powyższe twierdzenie i treść art. 231 p.p.s.a. nie stoją w sprzeczności z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Przepisy rozporządzenia są rozstrzygające jedynie zakresie wysokości wpisu (od § 1 do § 4) oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu (§ 5), natomiast w zakresie ustalenia, czy pismo podlega wpisowi stałemu, czy stosunkowemu rozstrzygające są jedynie przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Spółki, § 2 ust. 5 rozporządzenia dotyczy jedynie tych skarg w sprawach decyzji ostatecznych, w których przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne. W ocenie autora skargi kasacyjnej, decyzja odmawiająca zmiany decyzji ostatecznej określającej wysokość zobowiązania podatkowego jest aktem kreującym należność pieniężną, ponieważ decyzja ostateczna określała wysokość zobowiązania podatkowego ciążącego na Spółce (kwotę, którą Strona winna uiścić na rzecz Skarbu Państwa). Art. 231 p.p.s.a. w żaden sposób nie wskazuje na konieczność określenia należności pieniężnej bezpośrednio przez zaskarżony akt prawny ("może on kreować należność pieniężną pierwotnie określoną w innym akcie prawnym"). Zdaniem Spółki, jej stanowisko potwierdza również wykładnia systemowa analizowanych regulacji prawnych. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. może bowiem jedynie, zgodnie z delegacją art. 233 p.p.s.a., określać wysokość i zasady pobierania wpisu, a nie ustanawiać wyjątki od zasad zawartych w art. 231 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano również, iż ustawodawca wprowadził zróżnicowanie wpisu od wysokości należności będącej przedmiotem sporu aby zabezpieczyć sądy przez rozpatrywaniem roszczeń nieuzasadnionych. W celu wypełnienia powyższych założeń zasadą jest ustalenie wpisu w zależności od przedmiotu sporu; dopiero brak konkretnej kwoty jako przedmiotu sporu upoważnia do ustalenia wpisu stałego, który stanowi odstępstwo od zasady ogólnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do próby podważenia stanowiska Sądu I instancji, iż skarga Spółki podlega wpisowi stałemu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie należny jest wpis stały. Zgodnie z treścią art. 231 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a.") wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w pozostałych sprawach należny jest wpis stały. W przedmiotowej sprawie skarga została wniesiona na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. Sporem nie jest więc objęta sama należność pieniężna, ta bowiem wynika z decyzji wymiarowej. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji to postępowanie nadzwyczajne, które umożliwia weryfikację rozstrzygnięć poza kontrolą instancyjną. Nie jest to więc kolejna instancja w postępowaniu dotyczącym określenia podatku dochodowego, lecz postępowanie odrębne prowadzone w trybie nadzoru, którego przedmiotem jest kontrola decyzji pod kątem weryfikacji wad tkwiącej w samej decyzji. Oznacza to - wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej - że spór nie dotyczy kwoty należności pieniężnej, bowiem decyzja będąca przedmiotem skargi nie nakłada na podatnika określonych zobowiązań mających wartość pieniężną ani też ich nie ustala (por. postanowienie NSA z dnia 16 maja 2008 r., sygn. akt II FSK 447/07 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Bezzasadny jest zatem zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 231 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się tym samym ze stanowiskiem Spółki, iż powołany przepis "nie wskazuje na konieczność określenia należności pieniężnej bezpośrednio przez zaskarżony akt prawny". To powoduje, iż zasadnie Sąd I instancji orzekł, że w rozpatrywanej sprawie należało uiścić wpis stały. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie stwierdzenia nieważności, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się wpis stały w wysokości 200 zł. Zarzut niezastosowania w rozpatrywanej sprawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. uznać zatem należy za bezzasadny. Ponadto, skoro obowiązek uiszczenia wpisu stałego wynika z powołanego art. 231 p.p.s.a., a zatem ustalenie wysokości tej opłaty w niniejszej sprawie na podstawie § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. nie stanowi przekroczenia delegacji zawartej w art. 233 p.p.s.a. W świetle powyższego, bezzasadny jest zarzut Strony dotyczący niewłaściwego zastosowania przez Sąd I instancji art. 221 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skargę do sądu administracyjnego I instancji wniósł radca prawny. W myśl art. 219 § 1 i 2 p.p.s.a. miał on obowiązek uiszczenia stałego wpisu sądowego przy wniesieniu skargi bez wezwania. Wobec tego, że skarga nie została należycie opłacona przez pełnomocnika strony - radcę prawnego, Sąd I instancji zasadnie, zgodnie z art. 221 p.p.s.a, skargę odrzucił. Obowiązek uiszczenia przez profesjonalnego pełnomocnika wpisu stałego czyni również bezzasadnym zarzut niezastosowania art. 49 § 1 i art. 220 § 1 p.p.s.a. (brak wezwania Spółki, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiściła opłatę w zakreślonym terminie). Stanowisko zaprezentowane w niniejszej sprawie zgodne jest z dotychczasowym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. postanowienie z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1685/07, postanowienie z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1613/07 - dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Mając powyższe na uwadze, wobec nie naruszenia prawa przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, a tym samym braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, należało na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.