II SA/Bd 993/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi E. S., B. G. na decyzję Wojewody K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania dotyczącego zwrotu nieruchomości oddala skargę. II SA/Bd 993/08 Uzasadnienie E. S. i B. G. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego wznowionego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie zwrotu nieruchomości. Zaskarżona decyzja została podjęta w następującym stanie sprawy administracyjnej: Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] listopada 2004r. znak: [...] odmówił zwrotu nieruchomości położonej w B. przy ul. T., obecnie stanowiącej część działki oznaczonej geodezyjnie m [...] o pow. [...] ha z obrębu [...], zapisanej w księdze wieczystej m KW [...], będącej własnością Gminy B., wywłaszczonej od M. B. F. i L. J. F., na podstawie orzeczenia z dnia [...] marca 1971r. w oparciu o dyspozycje ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, z przeznaczeniem pod budowę parku centralnego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2005r. znak [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] września 2005r. sygn. akt II SA/Bd 209/05 oddalił skargę B. G. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2006r. sygn. akt. I OSK 56/06 oddalił skargę kasacyjną od wyroku z dnia [...] września 2005 r. W dniu [...] maja 2008 r. do organu I instancji wpłynął wniosek B. G. i E. S. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wyżej wymienioną decyzją. We wniosku skarżące wskazały jako podstawę prawną wznowienia art. 145a § 1 Kpa, który stanowi, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł, o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r., sygn. akt K 6/05 (Dz.U. z 2008r. Nr 59 poz. 369) orzekający między innymi o niezgodności przepisów art. 136 ust. 6, 137 ust. 2 i 229a dot. zwrotu wywłaszczonych nieruchomości - ustawy o gospodarce nieruchomościami. Prezydent Miasta T. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...] wznowił postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości uznając, że wskazana we wniosku przyczyna wznowienia jest przesłanką zawartą w art. 145a § 1 Kpa, wniosek został złożony z zachowaniem terminu zawartego w art. 145a § 2 Kpa przez podmioty, którym przysługuje przymiot strony. Decyzją z [...] sierpnia 2008 r., Nr [...] Prezydent Miasta T. umorzył wznowione postępowanie administracyjne w sprawie o zwrot nieruchomości położonej w B. przy ul. T. stwierdzając swoją niewłaściwość do działania w oparciu o art. 150 § 1 Kpa, gdyż organem właściwym w sprawach o wznowienie jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżące wniosły o jej zmianę poprzez uzupełnienie sentencji decyzji o postanowienie o przekazaniu zgodnie z treścią art. 65 Kpa wniosku do organu uznanego przez organ I instancji za właściwy. Wojewoda [...] nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] października 2008 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1, art. 19 i art. 150 § 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił wywód prawny dotyczący przesłanek i trybu wznowienia postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z bezwzględnie obowiązującymi przepisami organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej w każdym stanie sprawy. W sytuacji, gdy organ rozpoznający sprawę stwierdzi swoją niewłaściwość mając na uwadze art. 105 § 1 kpa jest obowiązany do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Po uprawomocnieniu się takiej decyzji zgodnie z art. 65 kpa organ przekazuje podanie do organu właściwego w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Nadto organ odwoławczy podkreślił, iż elementy formalne decyzji zawiera art. 107 kpa. Zarówno ten przepis, jak i żaden inny na przestrzeni całego kodeksu postępowania administracyjnego nie zawiera wymogu, czy chociażby możliwości umieszczania w osnowie decyzji postanowienia o przekazaniu sprawy według właściwości. W skardze do sądu administracyjnego skarżące wniosły o uchylenie decyzji Wojewody [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta T. i zarzuciły naruszenie art. 65 § 1 kpa zgodnie, z którym jeżeli organ administracji publicznej, do którego wniesiono podanie, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego. Nadto skarżący zarzuciły naruszenie przez organy obu instancji zasad postępowania administracyjnego, szczególnie zdefiniowanych w: – art. 7 kpa poprzez zlekceważenie słusznego interesu skarżących, – art. 8 kpa poprzez zlekceważenie obowiązku określonego w tym przepisie, – art. 12 kpa poprzez działania stojące w sprzeczności z brzmieniem zasady wskazanej w tym przepisie. W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uzasadniając stanowisko tak jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 19 kpa organy administracji mają obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości. Wydanie decyzji przez organ niewłaściwy skutkuje tym, że jest ona obciążona wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Organ ma obowiązek badać swoją właściwość rzeczową, miejscową i instancyjną w każdym stadium postępowania. Obowiązek przestrzegania właściwości przez organ rozciąga się na postępowanie I instancji oraz postępowanie odwoławcze i obejmuje zarówno tryb zwyczajny postępowania administracyjnego, jak i tryby nadzwyczajne, stosowane w celu weryfikacji decyzji. Różne mogą być etapy postępowania administracyjnego, na których organ administracji publicznej stwierdzi swoją niewłaściwość do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Jeżeli organ, do którego wniesiono podanie, przed wszczęciem postępowania administracyjnego stwierdzi swoją niewłaściwość w sprawie, a sprawa podlega rozpatrzeniu w trybie administracyjnym, to zgodnie z art. 65 § 1 kpa przekaże to podanie niezwłocznie do organu właściwego w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Jeżeli organ administracji publicznej stwierdzi swoją niewłaściwość na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, to zobowiązany jest umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 kpa, a sam wniosek przekazać do załatwienia organowi właściwemu zgodnie z art. 65 § 1 kpa. Postępowanie administracyjne prowadzone przez organ z naruszeniem przepisów o właściwości jest postępowaniem bezprzedmiotowym przed tym organem. Stanowisko takie potwierdza wyrok NSA z dnia 7.05.2002 r., I SA 2470/00, Lex nr 81745. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta T. zasadnie umorzył wznowione postępowanie, bowiem organem właściwym do rozpoznania sprawy o wznowienie postępowania w świetle art. 150 § 1 Kpa jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. W obowiązującym stanie prawnym, zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami, kompetencje w zakresie zwrotu nieruchomości należą do starosty wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, zaś organem wyższego stopnia w stosunku do tego organu jest wojewoda (Wojewoda [...]). Bezspornie, zatem Prezydent Miasta T. nie był właściwy do wznowienia postępowania zakończonego powołaną wyżej decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Okoliczność ta obligowała organ pierwszej instancji do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 Kpa. Decyzja o umorzeniu postępowania jest decyzją zaskarżalną i podlega kontroli instancyjnej. Oznacza to, że dopiero decyzja ostateczna w przedmiocie toczącego się postępowania przed organem niewłaściwym pozwoli na przekazanie podania organowi właściwemu. W związku z obowiązkiem niezwłocznego przekazania podania przez organ, który wydał decyzję o umorzeniu postępowania do organu właściwego w niniejszej sprawie nie ma potrzeby zamieszczania postanowienia o przekazaniu sprawy według właściwości w zaskarżonej decyzji. Dodać należy, że postępowanie w trybie art. 65 § 1 kpa odbywa się z zachowaniem skutków przekazania o jakich mowa w tym przepisie. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.