II SA/Sz 65/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę W dniu [...] r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął wniosek Komendanta Powiatowego Policji w [...] o skierowanie na badania lekarskie J.R. z uwagi na podejrzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez niego pojazdami. W uzasadnieniu wniosku podano, że Komenda Powiatowa Policji w [...] prowadziła postępowanie wyjaśniające przeciwko J.R. - obwinionemu o wykroczenie z art. 88 i 97 k.w. – zakończone w dniu [...] r. przesłaniem do Sądu Rejonowego w [...] wniosku o jego ukaranie. W postępowaniu przed Sądem Rejonowym w [...] jako dowód w sprawie (sygn. akt [...]) dopuszczono opinię biegłego psychiatry, z której wynika, m.in., że "zarówno zdolność rozumienia znaczenia czynu [...], jak i pokierowania swoim postępowaniem J.R. miał zniesioną". Postanowieniem z dnia [...] r. Starosta [...] – uznając, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia J.R. - wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie skierowania go na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a następnie, powołując się na art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) wydał w dniu [...]r. decyzję nr [...] o skierowaniu J.R. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...]. W odwołaniu od w/w decyzji J.R. wskazał, że "poruszony w niej temat jest przedmiotem zaskarżenia w Urzędzie Rzecznika Praw Obywatelskich ". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. o skierowaniu J.R. na badania lekarskie. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że przesłankę do wydania decyzji o takiej treści mogą stanowić – zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym – okoliczności, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. W rozpatrywanej sprawie taką okolicznością było przeprowadzone przez biegłych psychiatrów badanie, a dowodem – sporządzony przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie o sygn. akt [...] wypis z opinii psychiatrycznej, znajdujący się w aktach sprawy. Wprawdzie opinia ta nie przesądza o tym, że wskazane w niej schorzenia nie pozwalają na kierowanie pojazdem mechanicznym przez odwołującego się, jednak poddaje ona w wątpliwość zdolność strony do kierowania takim pojazdem. Aby tę wątpliwość wyeliminować lub potwierdzić należało zatem skierować odwołującego się na specjalistyczne badania lekarskie. Nadto, organ odwoławczy podniósł, że w trakcie toczącego się postępowania J.R. przedłożył orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] r., w którym lekarz – psycholog stwierdził "brak przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy". Powyższe orzeczenie wydane zostało w oparciu o treść art. 39 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Zdaniem Kolegium, organ I instancji zasadnie wskazanego orzeczenia nie uwzględnił, bowiem nie jest ono tożsame z orzeczeniem lekarskim jakie wydaje lekarz po dokonaniu badań lekarskich w związku ze skierowaniem na podstawie decyzji opartej o treść art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W tym przypadku badanie lekarskie przeprowadza się bowiem w celu stwierdzenia istnienia braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Kolegium wyjaśniło, że zawarte w odwołaniu oświadczenie, że "temat jest przedmiotem zaskarżenia w Urzędzie Rzecznika Praw Obywatelskich" nie wywołuje w niniejszej sprawie skutków prawnych. W skardze na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] J.R. podniósł, że powodem złożenia rozpatrywanej skargi jest trwająca od kilku miesięcy nagonka i inwigilacja jego osoby i konflikt ze Starostwem Powiatowym w [...]. Represje administracyjne Starosty [...] spowodowały, że skarżący poddał się specjalistycznym badaniom psychologicznym, a ignorowanie dokumentu tej rangi jest dowodem złej woli i zarzewiem niepokoju w środowisku w którym skarżący mieszka. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje stanowisko zaprezentowane w kwestionowanej decyzji. W dniu [...] r. do Sądu wpłynęło pismo od J.R. z dnia [...] r. z prośbą o dołączenie do akt sprawy kserokopii karty parkingowej nr [...] a w dniu [...]r. pismo przekazujące protokół kasacji akumulatora marki [...] "jako ostateczne rozwiązanie". Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący oświadczył, że "celem i skutkiem (...) skierowania na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] miało być zagarnięcie i pozbawienie go praw do posiadanej renty, która jest świadczeniem bezterminowym". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona pod kątem jej zgodności z prawem doprowadziła Sąd do uznania, że decyzja ta nie narusza przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908). Przesłanki skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem zostały określone w art. 122 w/w ustawy. W świetle art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jedną z nich stanowić mogą zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Zgodnie z tym przepisem, badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Przepisy powołanej ustawy nie precyzują o jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia chodzi, ani bliżej ich nie definiują. Jednak w wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art. 123 ustawy Prawo o ruchu drogowym, Minister Zdrowia wydał w dniu 7 stycznia 2004 r. rozporządzenie w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania (Dz. U. Nr 2, poz. 15). W rozporządzeniu tym, m.in. określone zostały sytuacje uprawniające starostę do skierowania kierowców na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. I tak, w myśl § 2 ust. 5 w/w rozporządzenia, starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w jej stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Na wystąpienie takiej wątpliwości uzasadniającej skierowanie skarżącego na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] powołało się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji wyjaśniając, że informacje o pogarszającym się stanie zdrowia, o objawach chorobowych świadczących o zaistnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdem, mogą pochodzić z różnych źródeł. Taką informacją, dowodem w sprawie, jest wypis z opinii psychiatrycznej sporządzony przez biegłych psychiatrów na potrzeby postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w [...]. W ocenie Sądu, stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w tym względzie zasługuje na uwzględnienie. Kolegium trafnie oceniło zebrany w sprawie materiał dowodowy i uzasadniło potrzebę przeprowadzenia u skarżącego badań lekarskich celem stwierdzenia istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Z końcowych wniosków znajdującej się w aktach opinii psychiatrycznej z dnia [...] r. (karta [...] akt organu I instancji) wynika, że J.R. "Przejawia też zaburzenia myślenia pod postacią lekko rozkojarzonego toku oraz objawów paranoidalnych, którym towarzyszą objawy typowe dla procesu schizofrenicznego, jak: zaburzenia sfery uczuciowo-popędowej (sztywny afekt, uczucie apatii i obniżenie witalności), autyzm i objawy rozpadu struktury osobowości. Badany praktycznie nie jest systematycznie leczony od wielu już lat, przez cały ten czas jego schorzenie ma przebieg podostry. Obecne objawy psychotyczne wpływają zarówno na jego ocenę otaczającej go rzeczywistości, jak i sposób reagowania (szczególnie w sytuacjach trudnych psychologicznie, jaką niewątpliwie było zatrzymanie go do kontroli, przedstawienie mu wykroczeń oraz propozycja przyjęcia mandatu)". Informacje zawarte w przywołanej opinii mogły w organach wzbudzić uzasadnioną wątpliwość co do stanu zdrowia skarżącego w kontekście korzystania przezeń z uprawnień (wg kat A i B) do kierowania pojazdami mechanicznymi. Za nieistotne w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, z punktu widzenia treści kwestionowanego rozstrzygnięcia, Sąd uznał, dostrzeżone z urzędu, uchybienie Starosty [...] polegające na wadliwym zakreśleniu w decyzji z dnia [...]r. rubryki wskazującej przyczynę skierowania J.R. na badanie lekarskie, wedle której, było nią "uzyskanie wniosku od organu kontroli ruchu drogowego o stwierdzonych w trakcie wykonywania czynności służbowych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby kierującej pojazdem". Zauważyć bowiem należy, że w inicjującym postępowanie piśmie z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w [...] nie powoływał się na stwierdzone w trakcie wykonywania czynności służbowych zastrzeżenia (wątpliwości) co do stanu zdrowia skarżącego lecz na ustalenia w tym zakresie poczynione w toku postępowania sądowego przez lekarza - biegłego psychiatrę. Prawidłowo zatem organ winien zakreślić rubrykę odnoszącą się do otrzymania "informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu". Sąd nie podzielił podniesionego w skardze zarzutu związanego z nieuwzględnieniem przez organy, przedłożonego w trakcie postępowania, orzeczenia psychologicznego z dnia [...] r., nr [...], wydanego przez psychologa uprawnionego do badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu na podstawie art. 124a ust. 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o transporcie drogowym. Wymaganą przez przepisy prawa i przez organy w niniejszym postępowaniu była nie tyle opinia psychologiczna lecz opinia lekarza z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] uprawnionego do badań kierowców, będąca efektem przeprowadzenia badania skarżącego w pełnym zakresie określonym przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Na marginesie sprawy należy wyjaśnić, że samo skierowanie na badanie lekarskie nie jest tożsame z zakwestionowaniem uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi lecz ma na celu jedynie jednoznaczne wyjaśnienie, czy stan zdrowia kierowcy umożliwia mu dalsze korzystanie z posiadanych w tym zakresie uprawnień i nie wpływa tym samym na zmniejszenie stanu bezpieczeństwa w ruchu lądowym dla samego skarżącego jak i innych uczestników ruchu drogowego. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wobec uznania, że skarga J.R. nie zasługuje na uwzględnienie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o jej oddaleniu.