II SA/Sz 108/09
WyrokWSA w Szczecinie2009-04-23
Skład orzekający: Maria Mysiak, Henryk Dolecki, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany wybudowany bez pozwolenia na budowę przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. podlega przymusowej rozbiórce, jeśli nie spełnia przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. (mimo braku pozwolenia na budowę)?Ratio decidendi
Obiekt budowlany wybudowany bez pozwolenia na budowę przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. podlega przepisom dotychczasowym (ustawa z 1974 r.). Przymusowa rozbiórka może nastąpić tylko w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., tj. gdy obiekt znajduje się na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę lub przeznaczonym pod inny rodzaj zabudowy, albo gdy powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Samo wybudowanie obiektu bez pozwolenia nie jest wystarczającą przesłanką do nakazania rozbiórki, jeśli te konkretne przesłanki nie są spełnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę linii energetycznej wysokiego napięcia, wybudowanej na początku lat ubiegłego wieku bez pozwolenia na budowę. Skarżący domagał się rozbiórki obiektu, zarzucając jego niezgodność z prawem budowlanym i planem zagospodarowania przestrzennego. Organy administracji, po wcześniejszym uchyleniu przez WSA decyzji nakazującej usunięcie złego stanu technicznego, ostatecznie odmówiły nakazania rozbiórki, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. (znak [...]) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118
z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania L. M. od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., wydanej w sprawie nakazu rozbiórki [...] linii energetycznej wysokiego napięcia, biegnącej od rozdzielni [...] przy ul. [...] do Przedsiębiorstwa A. przy ul. [...] w [...], zrealizowanej na początku lat [...] ubiegłego wieku bez pozwolenia na budowę – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte po złożeniu w dniu [...] r. do Inspektora Nadzoru Budowlanego przez L. M., współwłaściciela działki nr [...], znajdującej się w [...] w obrębie nr [...], podania o usunięcie z jego nieruchomości nielegalnie istniejącej budowli energetycznej, tj. [...] linii energetycznej wysokiego napięcia [...] kV. W toku postępowania, organ I instancji ustalił, że ten obiekt budowlany wybudowano został na początku lat [...] ubiegłego wieku oraz, że nie odnaleziono ostatecznej decyzji pozwalającej na jego budowę.
Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, organ I instancji zobowiązał Spółkę A., jako następcę prawnego inwestora budowy przedmiotowej linii elektroenergetycznej, do przedłożenia następujących dokumentów :
- inwentaryzacji budowlanej powykonawczej zrealizowanej inwestycji uzgodnionej
w zakresie higieniczno – zdrowotnym, ochrony ppoż., bhp i ergonomii,
- orzeczenia technicznego odnoszącego się do zgodności zrealizowanej inwestycji
z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy i zdatności do użytkowania sporządzonego przez osobę legitymującą się wymaganymi uprawnieniami budowlanymi będącej na liście odpowiedniej izby samorządu zawodowego,
- inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej,
- protokołu badań sprawdzeń i odbioru linii energetycznej,
Organ odwoławczy wskazał nadto, że w aktach sprawy znajduje się kopia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia
[...] r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję tego organu z dnia [...] r., znak: [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] r. Prezydium Rady Narodowej w przedmiocie ustalenia lokalizacji szczegółowej budowy linii [...] kV w [...] od [...] (Rozdzielni [...]) do Przedsiębiorstwa A. Z uzasadnień decyzji z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. wynika, iż budowa wskazanej linii elektroenergetycznej nie naruszała obowiązujących w czasie jej budowy przepisów o planowaniu przestrzennym.
Po rozpoznaniu sprawy organ I instancji, działając na podstawie art. 40 ustawy
z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, w związku z art. 103 ust. 2 ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wydał w dniu [...] r. decyzję
w uzasadnieniu, której wskazał, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, stanowiące o przymusowej rozbiórce obiektu, wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy lub przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń. Organ I instancji zaznaczył nadto, że zebrany materiał dowodowy wskazuje na konieczność wykonania określonych czynności, mających na celu doprowadzenie przedmiotowej budowli do stanu zgodnego z przepisami, stosownie do ekspertyzy oceniającej stan techniczny słupów linii elektroenergetycznej. W takim stanie rzeczy organ wydał decyzję nakazującą inwestorowi wykonanie w oznaczonym terminie zmian i przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, do stanu zgodnego z przepisami w terminie do dnia [...] r.
Od powyższej decyzji organu I instancji odwołał się L. M., który wniósł o jej uchylenie i rozbiórkę [...] linii [...] kV, zarzucając, że linię tę zrealizowano niezgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem budowlanym, a nadto z planem zagospodarowania przestrzennego, który ustanawiał zakaz zabudowy. Odwołujący wskazał także, że decyzja o lokalizacji szczegółowej wydana została z naruszeniem prawa, gdyż nie uzyskano zgody właścicieli terenów na lokalizację linii, nadto naruszono art. 37 i 39 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając jako organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i określił termin wykonania czynności do dnia [...] r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
złożył L. M. wnosząc o jej uchylenie. Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2008 r., II SA/Sz 1197/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że sprawa wszczęta z wniosku o usunięcie nielegalnej istniejącej budowli energetycznej była prowadzona przez organy nadzoru budowlanego na podstawie przepisów stanowiących podstawę dokonania rozbiórki obiektu (art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane), ponieważ organ przyjął, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie nowych przepisów budowlanych stosuje się przepisy dotychczasowe, ale po stwierdzeniu, że brak jest podstaw do dokonania rozbiórki przyjęto, że istnieje podstawa do wydania innego orzeczenia, a mianowicie nakazu usunięcia złego stanu technicznego obiektu w oparciu o przepisy budowlane z 1974 r. Takie rozstrzygnięcie oznaczało de facto, że sprawa wszczęta w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego zakończyła się orzeczeniem nakazującym usunięcie jego złego stanu technicznego.
W związku z tym, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że brak było materialnoprawnych i procesowych podstaw do takiego zakończenia sprawy, bowiem art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane jest przepisem szczególnym, intertemporalnym wskazującym, w jaki sposób należy postępować w okresie przejściowym, w sprawach wszczętych w chwili obowiązywania dotychczasowych przepisów budowlanych, a których zakończenie ma nastąpić w czasie obowiązywania nowych przepisów budowlanych. Wskazany przez organ art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. wyraźnie stanowi, że przepisów tego prawa, a mianowicie art. 48 regulującego kwestię rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez pozwolenia, nie stosuje się do obiektów, których budowa została już zakończona, tj. w czasie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 r. Tym samym sprawę wszczętą w przedmiocie rozbiórki i rozpoznaną na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. należało zakończyć rozstrzygnięciem, w którym organ dałby wyraz temu, czy istnieją podstawy do rozbiórki przedmiotowego obiektu.
Inspektor Nadzoru Budowlanego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 k.p.a., w dniu [...] r. wydał decyzję znak: [...], w której odmówił wydania nakazu rozbiórki przedmiotowej linii energetycznej. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] r. o lokalizacji szczegółowej, wydanej w oparciu o ogólny plan zagospodarowania przestrzennego Miasta, Prezydium Rady Narodowej ustaliło lokalizację szczegółową budowy linii [...] kV ([...]) o dł. [...] x [...] km na terenie położonym w [...] od [...] (Rozdzielnia [...]) do Przedsiębiorstwa A. Nadto pismem z dnia [...]r. Wydział [...] Urzędu Miejskiego poinformował, że linia elektroenergetyczna znajduje się m.in. na terenach oznaczonych jako "T 2 RP, U 4 RP, U 5 RP", które zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta [...] i [...], obowiązującym w okresie jej budowy nie były przeznaczona pod zabudowę – zapis "zakaz zabudowy". Jednakże z pisma wynika także, że plan z [...] r. nie odnosi się w ogóle do przebiegu sieci uzbrojenia terenu i nie wprowadza się w tej kwestii żadnych ograniczeń i zakazów. Tym samym, w związku z tym, że żaden z opisanych planów nie definiował pojęcia zabudowy, sam fakt istnienia zakazu zabudowy na części terenów nie wykluczał możliwości lokalizacji obiektów liniowych infrastruktury technicznej. Powyższe stanowisko potwierdza nadto kserokopia odpisu decyzji o ustaleniu lokalizacji szczegółowej budowy linii [...] kV, wydanej na podstawie planu z [...] r. Organ wskazał także na fakt, iż decyzją z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, bowiem na tym terenie nie było zatwierdzonego szczegółowego planu miejscowego, a tylko w tym planie zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym ustalane były m.in. zasady uzbrojenia i urządzenia terenu i inny szczegółowy sposób zagospodarowania, w związku z czym organ planowania przestrzennego stosownie do art. 31 ust. 2 ustawy wydawał decyzje o lokalizacji szczegółowej. Plan z [...] r. nie zawierał żadnych ustaleń co do uzbrojenia terenu, gdyż te ustalenia winny znaleźć się dopiero w planie szczegółowym. W związku z tym sformułowanego w planie ogólnym zakazu zabudowy nie można odnosić do "uzbrojenia terenu w sieć energetyczną".
Organ nadzoru budowlanego stwierdził zatem, że przedmiotowy obiekt nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę, nadto nie stwierdzono występowania niebezpieczeństw dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia kwalifikujących opisany obiekt do rozbiórki. Organ stwierdził ponadto, że w aktach sprawy znajduje się orzeczenie techniczne o zdatności do użytkowania linii zasilających [...] kV dla Przedsiębiorstwa A., sporządzone w [...] r. oraz ekspertyza oceniająca stan techniczny słupów linii napowietrznej [...] kV [...] sporządzona w [...] r. Żadne z powyższych opracowań, nie potwierdziły występowania zagrożenia, a ekspertyza oceniająca stan techniczny określa ogólnie, że słupy linii napowietrznej znajdują się w średnim stanie technicznym. Organ zwrócił przy tym uwagę na fakt, iż te elementy słupów, co do których stwierdzono zły stan techniczny winny zostać poddane pracom renowacyjnym, co jednakże powinno stanowić przedmiot odrębnego postępowania. Wobec takiego stanu rzeczy organ stwierdził brak podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowych linii elektroenergetycznych.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył L. M., właściciel działki
nr [...], przez którą przebiega linia wysokiego napięcia. Odwołujący podniósł, że nie zgadza się z argumentacją przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ponieważ obiekt budowlany jakim była w świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, [...] linia wysokiego napięcia wykonano niezgodnie z ówczesnym prawem budowlanym tj. z art. 37 ust. 1. W uzasadnieniu odwołania, L. M. podniósł, że obiekty budowlane mogły być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel, a na terenie, na którym posadowiono [...] słupy tej linii w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującego do [...] r. widnieje zapis "zakaz zabudowy" obiektów budowlanych. [...] słupy o wysokości [...] metrów i podstawie o wymiarach [...]m x [...]m posadowione na [...] podstawach żelbetonowych o średnicy [...]m i wysokości [...] m, są w myśl prawa budowlanego z 1974 r. obiektem budowlanym kubaturowym i zgodnie z tym prawem nie powinny być na tym terenie wybudowane. W odwołaniu wskazano także, że wydana decyzja o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] r., na którą powołał się organ I instancji, nie przewidywała lokalizacji słupów na działce nr [...], lecz po zachodniej części ulicy [...], nadto budowlę tę wykonano bez zezwolenia na budowę, co było niezgodne z przepisami ówcześnie obowiązującego Prawa budowlanego. Odwołujący wskazał także, że wymagane było również uzyskanie prawa do terenu (art. 21 ust. 4), a prawem takim do działki nr [...] Przedsiębiorstwo A. nie dysponowała.
Organ odwoławczy odnosząc się do powyższych zarzutów stwierdził, że przedmiotową linię elektroenergetyczną wybudowano samowolnie w latach [...] ubiegłego wieku.
Zgodnie z art. 103 ust. 2 obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r., nie stosuje się przepisu art. 48, dotyczącego samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych lub ich części, lecz stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia
24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.).
Jak wynika z treści art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...] r. i [...] r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji szczegółowej budowy linii [...] kV w [...] od [...] (Rozdzielni [...]) do Przedsiębiorstwa A., a co za tym idzie przedmiotowy obiekt budowlany nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony, w czasie budowy tego obiektu, pod zabudowę, albo przeznaczony był pod innego rodzaju zabudowę. Nie można także uznać, aby opisany obiekt budowlany, w czasie jego budowy, powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W związku z tym przesłanki warunkujące nakaz rozbiórki obiektu budowlanego nie zostały spełnione i organ I instancji zasadnie odmówił wydania nakazu rozbiórki. Organ odwoławczy wskazał także, że o ile przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy, lecz zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami – art. 103 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z dnia
24 października 1974 r. Prawo budowlane – wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę tego obiektu możliwe jest tylko w przypadku spełnienia, którejś z przesłanek określonych w przepisach art. 37 ust. 1 i 2. Tym samym bez znaczenia jest także fakt, iż poszczególne słupy linii [...] kV nie zostały usytuowane dokładnie w miejscach przewidzianych w decyzji z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia lokalizacji szczegółowej
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
złożył L. M. wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, a mianowicie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Zdaniem skarżącego, literalna wykładnia przepisu art. 37 ust. 1 ustawy z dnia
24 października 1974 r. wskazuje, iż obiekty budowlane podlegają przymusowej rozbiórce, gdy terenowy organ administracji państwowe stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami
o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod zabudowę innego rodzaju. Umieszczenie na końcu art. 37 ust. 1 pkt 1 spójnika "lub" nie oznacza, że dopiero łączne spełnienie przesłanej z art. 37 ust. 1 pkt. 1 i 2 daje możliwość wydania decyzji o rozbiórce. Tym samym samo wybudowanie obiektu na gruncie, na którym obowiązywał zakaz zabudowy, jest wystarczające, by wydać decyzję o rozbiórce.
Skarżący zarzucił także przyjęcie błędnej argumentacji treści pisma Wydziału [...] Urzędu Miejskiego z dnia [...] r., polegającej na uznaniu, że pod pojęciem "zakaz zabudowy" nie należy rozmieć przebiegu sieci uzbrojenia terenu. Skarżący zaznaczył, że takie stanowisko pozbawione jest podstawy prawnej, a ponadto skoro w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] i [...] określony był zakaz zabudowy, to ewentualne odstępstwa powinny być również zapisane w planie zagospodarowania. W takiej sytuacji zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r., [...] okoliczność wcześniejszego określenia lokalizacji zamierzenia budowlanego w zgodności z planem nie musi oznaczać, że wykonanie takiego obiektu bez pozwolenia jest zgodne z prawem.
Skarżący podniósł także, że [...] linia [...] kV ma po realizacji w terenie inny przebieg niż zatwierdzono to w decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia [...] r., gdyż [...] słupy kratowe zostały wybudowane po prawej, a nie jak ustalono w decyzji po lewej stronie ul. [...]. Skarżący wskazał nadto na konieczność posiadania prawa do dysponowania nieruchomością wynikającą z art. 29 ust. 1 pkt 5 oraz pośrednio art. 5 ust. 1 pkt 6, z których to zapisów wynika, że nieposiadanie prawa do dysponowania nieruchomością wykluczało możliwość legalnej budowy, natomiast oba organy nadzoru budowlanego, w ogóle nie wzięły pod uwagę tego faktu jako naruszenia art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. Na poparcie swojego stanowiska, skarżący wskazał na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r., [...], zgodnie z którym naruszenie przez inwestora prawa własności jest wystarczające, by zaktualizowała się przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r.
Co do stanu technicznego linii [...] kV, skarżący wskazał na oczywistą sprzeczność w decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego, z który z jednej strony uznał, że linia nie stwarza zagrożenia dla mienia i ludzi z drugiej zaś nakazał wykonanie remontu, który miałby dopiero doprowadzić linię do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie zaś z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r., [...], przepis 37 ust. 1 pkt 2 Prawa Budowlanego z 1974 r. stanowi nie tylko o przesłance niebezpieczeństwa dla ludzi imienia, ale także niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zakres tej kontroli wyznacza z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), który stanowi, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że przedmiotem kontroli sądu jest legalność zaskarżonego aktu, a w tym przypadku jest to decyzja administracyjna. W związku z powyższym uwzględnienie skargi może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że kwestionowana w skardze decyzja jest dotknięta naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź naruszeniem prawa bądź naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 156 Kpa
W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji zatem, zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, skarga podlegała oddaleniu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie budzi wątpliwości, iż [...] linia wysokiego napięcia biegnąca od rozdzielni [...] przy ul. [...] do Przedsiębiorstwa A. przy ul. [...] w [...] wybudowana została na początku lat [...] ubiegłego wieku bez pozwolenia na budowę, stąd też, zgodnie z treścią art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), stosuje się do niej przepisy dotychczasowe, tj. ustawę z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. 1974, Nr 38, poz. 229 z późn. zm.).
W podstawie prawnej decyzji odmawiającej wydania nakazu rozbiórki przedmiotowej linii energetycznej powołano art. 37 ust. 1 oraz ust. 2 powyższej ustawy. Przepis art. 37 ust. 1 stanowi zatem, że podlega rozbiórce każdy wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy obiekt budowlany, jeżeli znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje, bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zastosowanie tego przepisu wymaga wykazania, że spełnione zostały równocześnie co najmniej dwie przesłanki, a mianowicie naruszenie prawa obowiązującego w czasie jego budowy oraz alternatywnie realizacja przedmiotowego obiektu budowlanego na terenie, który zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, czy też przeznaczony pod zabudowę innego rodzaju lub powstanie jako skutku budowy niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ponadto jak wskazuje treść przepisu art. 37 ust. 2 cyt. ustawy, organ administracji może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Zgromadzony w sprawie materiał procesowy wskazuje, że o ile przedmiotowy obiekt budowlany wybudowany został bez wymaganego prawem zezwolenia na budowę, o tyle w sprawie nie zaistniała druga z przesłanek warunkujących rozbiórkę obiektu budowlanego. Organ nadzoru budowlanego wskazał bowiem w zaskarżonej decyzji, że decyzją z dnia [...] r. o lokalizacji szczegółowej wydanej
w oparciu o ogólny plan zagospodarowania przestrzennego Miasta, Prezydium Rady Narodowej ustaliło lokalizację szczegółową budowy linii [...] kV o długości [...]x[...] km na terenie położonym w [...] od [...] – Rozdzielni [...] – do Przedsiębiorstwa A. przy ul. [...], natomiast na podstawie obowiązującego do [...] r. ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] i [...] (Uchwała nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej) na części terenu, na którym posadowione zostały obiekty budowlane, obowiązywały zapisy "Teren upraw rolniczych – adaptacja. Zakaz zabudowy (U5 RP)" oraz "Tereny wyrobisk cegielni, strefa ochronna 100m. Konieczność zabezpieczenia i uporządkowania terenów poeksploatacyjnych (U7 PPiV)".
Po rozstrzygnięciu przez właściwy organ zagadnienia wstępnego ustalono, że przedmiotowa inwestycja znajduje się na terenach, które zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miast [...] i [...] obowiązującym w okresie jej budowy nie były przeznaczone pod zabudowę, jednakże stwierdzono, że plan z [...]r. nie odnosił się w żaden sposób do przebiegu sieci uzbrojenia terenu, nie wprowadzał także w tej kwestii żadnych ograniczeń i zakazów. Wobec takiego stanu rzeczy stwierdzono, że z uwagi na to, iż żaden z planów nie definiował pojęcia "zabudowy", fakt istnienia zakazu zabudowy na części terenów nie wykluczał możliwości lokalizacji obiektów liniowych infrastruktury technicznej.
Orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...] oraz z dnia [...] r., znak: [...] wydane w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r., wykazują, iż brak było podstaw do uznania, iż przedmiotowa decyzja o lokalizacji szczegółowej dla przebiegu linii energetycznej wysokiego napięcia została wydana bez podstawy prawnej, bowiem decyzja ta w swej treści taką podstawę powołała. Stanowiły ją przepisy art. 30 i 31 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 7, poz. 47) zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 10 maja 1966 r. w sprawie ustalenia lokalizacji szczegółowej inwestycji budowlanych i stref ochronnych oraz wyrażenia zgody na zmianę sposobu wykorzystania terenu (MP nr 25, poz. 129) oraz Ogólny plan zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], zatwierdzony uchwałą nr [...] PWRN (Dz.Urz. WRN w [...] nr [...], poz. [...]). Przeprowadzona wykładnia przepisów art. 30 i 31 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym doprowadziła do wniosku, że powoływany przez skarżącego L. M. plan ogólny określał jedynie ogólnie przeznaczenie terenu i stanowił podstawę gospodarki terenami i ustalenia potrzeb inwestycyjnych, natomiast szczegółowe rozwiązania planistyczne, w tym dotyczące uzbrojenia terenu których elementem są sporne linie przesyłowe, zgodnie z treścią art. 17 ust. 3 cyt. ustawy miały zostać zawarte w planie szczegółowym. Tym samym w świetle powołanych rozważań zaznaczenia wymaga, że, skoro sprawy uzbrojenia terenu, w tym przeprowadzenia linii przesyłowych należały do właściwości planu szczególnego, brak takiego planu, powodował konieczność uregulowania tej kwestii poprzez wydanie decyzji o lokalizacji szczegółowej takiej inwestycji.
Natomiast w kwestii istnienia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., stwierdzić należy, iż w aktach postępowania przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego znajduje się orzeczenie techniczne o zdatności do użytkowania linii zasilających [...] kV dla Przedsiębiorstwa A. sporządzone w [...] r. oraz ekspertyza oceniająca stan techniczny słupów linii napowietrznej [...] kV [...] sporządzona w [...] r.. Obie powołane opinie nie potwierdzają występowania jakiegokolwiek zagrożenia dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Jeżeli chodzi o podniesiony przez skarżącego "brak uzgodnienia z właścicielem gruntu" – to należy stwierdzić, że przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r.
o planowaniu przestrzennym uzyskania takiej zgody właścicieli grunty lub uzgodnienia dla lokalizacji szczegółowych inwestycji nie przewidywały.
Ustalenia organu co do treści miejscowego planu zagospodarowania terenu inwestycji oraz wypowiedzenie się w zakresie wpływu obiektu na warunki zdrowotne
i użytkowe otoczenia oraz bezpieczeństwo ludzi i mienia doprowadziły do wyeliminowania bezwzględnych przesłanek rozbiórki obiektu budowlanego. W ocenie Sądu zatem, w postępowaniu przed organami administracji zostało wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że nie zostały spełnione przesłanki art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Tym samym stwierdzić należało, że przepis art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wskazany przez organ administracji jako podstawa prawna decyzji został zastosowany prawidłowo, wobec czego nie było podstaw do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego.
W takim stanie rzeczy uznać należało, iż skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło