IV SA/Gl 866/08
WyrokWSA w Gliwicach2009-04-24
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kalaga-Gajewska, Adam Mikusiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku stwierdzenia choroby zawodowej może zostać utrzymana w mocy, jeśli opinie biegłych są niejednoznaczne, a organ odwoławczy nie uwzględnił w pełni wskazań sądu z poprzedniego postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję o braku stwierdzenia choroby zawodowej, naruszył art. 153 PPSA, ponieważ nie zastosował się do wskazań sądu z poprzedniego wyroku, a opinie biegłych były nieprecyzyjne i nie zawierały jednoznacznej oceny związku przyczynowego między pracą a chorobą. Ponadto, organ nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości i nie uwzględnił zarzutów strony skarżącej, co narusza art. 7 i 77 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia choroby zawodowej (liszaj płaski kontaktowy) u pracownicy, która przez wiele lat pracowała w laboratoriach, mając kontakt z substancjami chemicznymi. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia choroby, podobnie jak organ odwoławczy, który utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca podnosiła, że schorzenie jest związane z jej pracą zawodową i domagała się ponownych badań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w poprzednim postępowaniu uchylił decyzję organu odwoławczego, wskazując na braki w materiale dowodowym i niejednoznaczność opinii lekarskich. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy ponownie wydał decyzję utrzymującą w mocy poprzednie rozstrzygnięcie, co doprowadziło do kolejnej skargi do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia NSA Adam Mikusiński Protokolant St. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi G.K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 104 § 1 i 2 K.p.a., art. 5 pkt. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.), nie stwierdził u G. K. choroby zawodowej - choroby skóry liszaja płaskiego kontaktowego wywołanego odczynnikami stosowanymi w fotografii barwnej, wymienionej w pozycji 18 punkt 8 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że na podstawie orzeczeń lekarskich Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (nr [...]) oraz Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (nr [...]) o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u G. K.oraz kart oceny narażenia zawodowego, dochodzenia epidemiologicznego, protokołu przesłuchania strony z dnia [...]r. stwierdzono, że podczas zatrudnienia w latach 1970 -1972 w Szpitalu Zakonu [...] w K. na stanowisku technika analityka, latach 1985-1987 w Zespole Opieki Zdrowotnej w M. na stanowisku starszego analityka, latach 1975-1985, 1987-2005 w [...] Akademii Medycznej w K. na stanowisku starszego technika, miała kontakt w okresie lat 1987-1997, 1999-2000 i 2000-2001 z p-fenylenodiaminą, jednak wobec braku rozpoznania nie można stwierdzić choroby zawodowej.
W odwołaniu G. K. podniosła, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji oraz domagała się przeprowadzenia ponownych i rzetelnych badań, które jednoznacznie rozstrzygną czy stwierdzone u niej schorzenie było związane z pracą zawodową. Wskazała, że pracując w latach 1968-2005, jako analityk w laboratoriach szpitalnych, a także w [...] Akademii Medycznej w K., była narażona na działanie szkodliwych dla zdrowia odczynników chemicznych, w tym również tych stosowanych w fotografii barwnej, które zgodnie z kartą charakterystyki substancji są uznawane za szkodliwe. Na koniec podkreśliła, że przez wiele lat wykonywała pracę polegającą na pipetowaniu ustami odczynników uznanych za bardzo szkodliwe i to bez użycia jednorazowego sprzętu oraz gotowych odczynników do wykonywania analiz.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez placówkę służby zdrowia schorzenia zakwalifikowanego w odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych oraz ustalenie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznana chorobą. Zdaniem organu, przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w okresie zatrudnienia w latach 1987-1997, 1999-2000 i 2000-2001 odwołująca była eksponowana na odczynniki stosowane w fotografii barwnej tj. p-fenylenodiaminą. Nadto, lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek ( I i II szczebla), w konkluzjach orzeczeń, potwierdzili rozpoznanie u niej liszaja płaskiego, jednak nie związanego z charakterem pracy zawodowej. Wskazał, że pierwszy rzut zmian skórnych wystąpił u odwołującej w roku 1974 tj. w okresie, z którego brak jest jednoznacznej oceny dotyczącej tego typu narażenia zawodowego, a ponownie zmiany skórne wystąpiły dopiero w roku 2001, kiedy odwołująca od czterech lat nie była narażona na odczynniki stosowane w fotografii barwnej. Jednocześnie organ odwoławczy powołał się na treść pisma z dnia [...]r. Nr [...] Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., iż zmiany liszaja płaskiego pochodzenia zawodowego lokalizują się w miejscu bezpośredniego kontaktu z odczynnikami dermatopatogennymi, nie zajmują błon śluzowych i najczęściej ustępują całkowicie po przerwaniu narażenia zawodowego. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, wobec braku narażenia na czynnik szkodliwy w środowisku pracy oraz braku rozpoznania choroby zawodowej nie było podstaw do uwzględnienia odwołania.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana bez oceny narażenia zawodowego przeprowadzonego u ostatniego pracodawcy [...] Akademii Medycznej w K., który do oceny karty narażenia zawodowego nie udostępnił kserokopii kart ćwiczeń laboratoryjnych biochemii studentów drugiego roku wydziału lekarskiego oraz wykazów tematów i terminów ćwiczeń, z których to dokumentów jasno wynika, że w roku akademickim 2000/2001 miała kontakt z odczynnikami odczynniki stosowanymi w fotografii barwnej tj. dichlorowodorkiem p-fenylenodiaminy. Zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do wyników badań histopatologicznych z dnia [...]r., przeprowadzonych w Klinice Dermatologii Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego Ś.A.M. w K., potwierdzających istnienie u niej liszaja płaskiego na skórze. Podkreśliła, że jej zdaniem, praca wykonywana przez nią od 1968 r. i ocena ryzyka zawodowego w jej środowisku pracy potwierdza zagrożenie powstania ujawnionego u niej schorzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 14 maja 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 1050/06 uchylił zaskarżoną decyzje. W uzasadnieniu wyroku wskazał, iż skarżąca była poddana badaniom w dwóch uprawnionych jednostkach orzeczniczych, tj. Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie z dnia [...] r.) oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z dnia [...]r.), gdzie rozpoznano u niej liszaj płaski, jednak wykluczono etiologię zawodową tegoż schorzenia. Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie trzeba stwierdzić, że orzeczenie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. zostało wydane przy niepełnym materiale dowodowym dotyczącym narażenia zawodowego skarżącej w całym okresie zatrudnienia, a tym samym doszło do naruszenia zasad postępowania w tej materii wymagających, by przed wydaniem orzeczenia lekarze zapoznali się z wynikami dochodzenia epidemiologicznego. Jednostka orzecznicza pierwszego stopnia dysponowała ograniczonymi danymi o narażeniu zawodowym tj. nie uzupełnionymi o karty oceny narażenia zawodowego wypełnione w dniu [...] i [...] r. oraz wyniki pomiarów środowiskowych z ostatniego miejsca zatrudnienia, sporządzone w dniu [...]r. wraz z załącznikami. Tym samym wątpliwy jest jej wniosek o braku narażenia skarżącej na kontakt z odczynnikami stosowanymi w fotografii barwnej, zawarty w orzeczeniu z dnia [...]r.. Jednocześnie Sąd zauważył, iż jakkolwiek lekarze jednostki orzeczniczej drugiego stopnia, po zapoznaniu się z uzupełnionym materiałem dowodowym w zakresie narażenia zawodowego, ale już po wydaniu orzeczenia z dnia [...] r. podtrzymali swoje stanowisko zawarte w tym orzeczeniu i uzupełnili pismem z dnia [...]r. Nr [...], to jednak, zdaniem Sądu, budzi ono uzasadnione wątpliwości. Lekarze Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. przyjęli, że skarżąca w środowisku pracy miała kontakt z p-fenylenodiaminą, ale z racji braku lokalizacji zmian liszaja płaskiego w miejscu bezpośredniego kontaktu z odczynnikami dermatopatogennym nie ma podstaw do jednoznacznego rozpoznania choroby zawodowej. Zdaniem Sądu - wynika z tych wyjaśnień, że zmiany liszaja płaskiego pochodzenia zawodowego nie mogą zajmować błon śluzowych, ale twierdzenie to nie zostało poparte żadnymi dowodami, czy taka sytuacja jest praktycznie możliwa a nie tylko teoretycznie, skoro u skarżącej stwierdzono, w karcie wypisowej leczenia szpitalnego z dnia [...]r., liszaja płaskiego zlokalizowanego na śluzówkach jamy ustnej. W tym zakresie organ odwoławczy nie dokonał kompleksowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nie odniósł się do różnic zawartych w uzasadnieniach obu uprawnionych jednostek orzeczniczych tj. Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie z dnia [...]r.) oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z dnia [...] r.). Sąd zaakcentował, iż brak rozważenia tych kwestii oraz brak ich analizy w celu wykazania, co zmieniło się od dnia wydania orzeczenia przez Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., a także co miało bezpośredni wpływ na tą zmianę wskazuje na potrzebę uzupełnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego w tym zakresie. W ocenie Sądu, tak ogólnie sformułowane stanowisko o praktycznym nie zajmowaniu błon śluzowych przez chorobę wymienioną w pozycji 18 punkt 8 wykazu chorób zawodowych, określoną jako liszaj płaski kontaktowy wywołany odczynnikami stosowanymi w fotografii barwnej, w sytuacji, gdy u skarżącej ją rozpoznano jest niewystarczające i powinno być poddane krytycznej ocenie organu odwoławczego, albowiem ocena ta powinna być dokonana szczególnie wnikliwie wobec uznania, że skarżąca na zajmowanym stanowisku pracy miała kontakt z odczynnikami stosowanymi w fotografii barwnej również przy ich pipetowaniu ustami. Okoliczność ta była podnoszona zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, ale organ nie ustosunkował się do niej w należyty sposób, a lekarze orzecznicy nie wypowiedzieli się w tej kwestii.
Sąd podkreślił, iż orzeczenie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych, na co nie zwrócił uwagi organ odwoławczy, ma charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a., nie może zatem ograniczyć się do ogólnych stwierdzeń, ale powinno być wszechstronnie uzasadnione i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący. Zdaniem Sądu uzasadnienie zawarte w orzeczeniach lekarskich jednostek diagnostycznych nie spełniało wymogów opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a., co oznacza, że we wskazanym zakresie postępowanie dowodowe wymaga uzupełnienia. Wobec powyższego nie do zaakceptowania była treść zaskarżonej decyzji wydanej na podstawie omówionych orzeczeń lekarskich bez odniesienia się do czasu i sposobu kontaktu skarżącej w całym okresie zatrudnienia z odczynnikami stosowanymi w fotografii barwnej oraz ustalenia ich wpływu na powstanie rozpoznanej u skarżącej choroby liszaja płaskiego. Organ przyjął bezkrytycznie w tym zakresie stanowisko wyrażone w orzeczeniach lekarskich nie dostrzegając ich różnic mimo, że to na nim ciążył obowiązek ich rozważenia i oceny kwestii narażenia zawodowego w oparciu o wyniki uzupełnionego dochodzenia epidemiologicznego. Sąd podniósł, iż ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zobowiązany będzie uzupełnić materiał dowodowy we wskazanych wyżej kierunkach. W szczególności zwróci się do lekarzy Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. i to tych, którzy wydali w tej sprawie orzeczenie, celem jego uzupełnienia w zakresie wyżej opisanym w oparciu o całość dokumentacji medycznej skarżącej oraz o dodatkowe ustalenia dotyczące wpływu sposobu wykonywania przez nią pracy i to w całym jej okresie zatrudnienia na rozpoznaną u niej postać liszaja płaskiego.
Zdaniem Sądu lekarze powinni jednoznacznie wypowiedzieć się, czy i w jakim zakresie wykonywana przez skarżącą praca przyczyniła się do powstania rozpoznanego u niej schorzenia. Tym samym stwierdzić w wyniku oceny warunków pracy skarżącej, czy bezspornie lub z "wysokim prawdopodobieństwem" zdiagnozowana u niej choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Opinia lekarzy powinna zawierać dokładne uzasadnienie ich stanowiska ponownie zajętego w sprawie skarżącej. Tak, aby była wyczerpująca i zrozumiała nie tylko dla organu odwoławczego, a przede wszystkim dla skarżącej z uwzględnieniem jej zarzutów sprecyzowanych w poszczególnych jej pismach znajdujących się w aktach administracyjnych, jak również sądowych.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego, zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez placówkę służby zdrowia schorzenia zakwalifikowanego w odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych oraz ustalenie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznana chorobą. Przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że w okresie zatrudnienia w latach 1987-1997, 1999-2000 i 2000-2001 G. K. była eksponowana na odczynniki stosowane w fotografii barwnej tj. p-fenylenodiaminą. Nadto, lekarze specjaliści obu kompetentnych placówek ( I i II szczebla), w konkluzjach orzeczeń, potwierdzili rozpoznanie u niej liszaja płaskiego, jednak nie związanego z charakterem pracy zawodowej. Wskazał, że pierwszy rzut zmian skórnych wystąpił u odwołującej w roku 1974 tj. w okresie, z którego brak jest jednoznacznej oceny dotyczącej tego typu narażenia zawodowego, a ponownie zmiany skórne wystąpiły dopiero w roku 2001. Podniósł, że przebieg choroby, obraz kliniczny i wyniki przeprowadzonych badań przy uwzględnieniu narażeń zawodowych oraz polietiologiczny charakter choroby nie dają wystarczających podstaw do rozpoznania u skarżącej zawodowej etiologii liszaja płaskiego. Jednocześnie organ odwoławczy powołał się na treść karty informacyjnej leczenia klinicznego z dnia [...]r. z Kliniki Chorób Zawodowych IMP w Ł., w której na podstawie dokumentacji lekarskiej i obrazu klinicznego choroby skóry, wyników wykonanych badań i rodzaju wykonywanej pracy, uznano, że nie ma podstaw do rozpoznania liszaja płaskiego kontaktowego pochodzenia zawodowego. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, wobec braku "przesłanki medyczno – diagnostycznej" nie było podstaw do uwzględnienia odwołania.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana bez właściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i bez przeprowadzenia koniecznych badań. Dla skarżącej bezspornym jest, iż rozpoznano u niej schorzenie w postaci liszaj płaskiego, które zostało wywołane przez czynniki jakim podlegała podczas wykonywania pracy zawodowej w latach 1987-1997, 1999-2000 i 2000-2001 r. Zarzuciła, że w zaskarżona decyzja została wydana bez przeprowadzenia specjalistycznych badań (testów skórnych). Skarżąca przyznała, że w chwili obecnej jest na emeryturze i nie stwierdzono u niej zmian chorobowych skóry i błon śluzowych jamy ustnej.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie przytaczając dotychczasowe okoliczności. Podkreślił, iż w wyniku przeprowadzonych badań G. K. orzecznicy obu uprawnionych placówek medycznych uwzględniając wyniki przeprowadzonych badań nie rozpoznali u badanej choroby zawodowej. Brak jest więc podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.
Skarga musiała odnieść skutek.
W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Analizując niniejszą sprawę w zakresie objętym zarzutami skargi oraz w ramach, wynikającego z art. 134 § 1 powołanej ostatnio ustawy, obowiązku kontroli zaskarżonego aktu z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł nie dostrzec uchybień skłaniających do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W szczególności organ drugiej instancji ponownie rozpoznając sprawę uchybił art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis ten stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Innymi słowy, tak organ odwoławczy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny są związane zarówno oceną prawną, jak i wytycznymi do dalszego postępowania zawartymi w poprzednim wyroku wydanym w sprawie.
Organ administracji winien rozstrzygnąć sprawę decyzją, w oparciu o jednoznacznie wyjaśniony stan faktyczny, po wszechstronnym wyjaśnieniu sprawy. Z tego obowiązku, naruszając art. 7 i 77 k.p.a. po raz drugi nie wywiązał się organ odwoławczy.
Trzeba zauważyć, iż wprawdzie organ odwoławczy prawidłowo podjął starania w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Zwrócono się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., z wnioskiem o wydanie uzupełniającego orzeczenia.
W orzeczeniu wydanym dnia [...]r. specjaliści IMPiZŚ w S. wskazali, że zdiagnozowane u badanej schorzenie występuje dość często, a średnia wieku osób chorych to około 40 lat. Etiologia tej choroby nie jest znana, zwraca się uwagę na związek tej choroby z zapaleniem wątroby oraz działaniem czynników psychogennych (np. stres). Zmiany o charakterze liszaja mogą rozwijać się w następstwie działania czynników toksycznych (np. fenylenodiaminy) oraz leków (np. leków przeciwmalarycznych, szczepionek przeciwko WZW tyb B, niesterydowych leków zapalnych, B-blokerów, tiazydów, teracyialiny, penicylaminy, sulfalazyny i innych). Zmiany liszajowate w obrębie jamy ustnej mogą być prowokowane przez metalowe wypełnienia stomatologiczne. W opinii uzupełniającej wskazano, iż etiologię zawodową tego schorzenia można rozpoznać wyłącznie na podstawie potwierdzonego narażenia na określone czynniki chemiczne (a nie powszechnie występującą parafenylenodwuaminę), charakterystycznego przebiegu (pogarszanie przemian w trakcie narażenia, reemisja po ustaniu narażenia) oraz lokalizacji zmian (miejsce bezpośredniego kontaktu).
Jednakże wbrew nałożonemu przez Sąd Administracyjny obowiązkowi, opinia ta nie zawiera jasnej i jednoznacznej wypowiedzi lekarzy, czy i w jakim zakresie wykonywana przez skarżącą praca przyczyniła się do powstania rozpoznanego u niej schorzenia.
Co więcej , wydający opinię stwierdzili, iż "polietiologiczny , nie do końca poznany charakter choroby uniemożliwia wykluczenie możliwości indukcji procesu chorobowego przez czynniki zawodowe, ale jest to niewystarczające, aby z najwyższym prawdopodobieństwem rozpoznać tło zawodowe".
Tymczasem rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach w przepisie § 2 ust. 1 nie operuje kategorią "najwyższego prawdopodobieństwa", a jedynie kategorią "wysokiego prawdopodobieństwa".
Przeto też powyższy – nieprecyzyjny - zapis w lekarskiej opinii uzupełniającej może zatem prowadzić do wniosku, iż nie sposób wykluczyć u skarżącej możliwości indukcji procesu chorobowego przez czynniki zawodowe i z wysokim prawdopodobieństwem rozpoznać tło zawodowe choroby.
Trzeba przy tym wyraźnie przypomnieć, iż obie wcześniejsze opinie jednostek diagnostycznych (Przychodni Chorób Zawodowych WOMP w S. z dnia [...]r. i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...]r.) zostały wydane przed uzupełnieniem karty oceny narażenia zawodowego o dane wskazujące na istnienie narażenia zawodowego w latach 1999-2001, a zatem były oparte na błędnym założeniu, iż w chwili wystąpienia choroby w roku 2001 skarżąca nie była narażona na działanie czynników chorobotwórczych (IMPiZŚ w opinii z dnia [...]r. wprost wskazuje na brak narażenia od 4 lat przed rokiem 2001).
Uzupełniające orzeczenie IMPiZŚ nie zawiera zaś jasnego i jednoznacznego ustosunkowania się do kwestii istnienia narażenia skarżącej na czynniki chorobotwórcze do roku 2001, nie wyjaśnia wprost związku miedzy istnieniem narażenia na czynniki szkodliwe w roku 2001 i wystąpieniem choroby skarżącej w tej dacie. Stąd też orzeczenie to wobec nie wyjaśnienia wspomnianych wyżej kwestii nie może ono być podstawą faktyczną do przyjęcia lub wykluczenia istnienia choroby zawodowej. Organ odwoławczy powinien nadto spowodować, żeby wydający opinię uzupełniającą wyraźnie odnieśli się do treści wszystkich wcześniejszych opinii i zawartych w nich twierdzeń.
Nie jest przy tym jasne dla Sądu w oparciu o jakie przepisy prawa organ odwoławczy skierował skarżącą na ponowne badania do IMP w Ł., skoro samo omawiane rozporządzenie przewiduje w § 7 jedynie dwuszczeblowy zakres opiniowania przez jednostki diagnostyczne, wyczerpany w niniejszej sprawie w latach 2004 – 2005 (opinie WOMP i IMPiZŚ). Stąd też opinia IMP w Ł. zdaniem Sądu nie może mieć waloru opinii diagnostycznej w rozumieniu przepisu § 5 i 6 omawianego rozporządzenia. Posiada jedynie walor informacyjny o stanie zdrowia skarżącej w roku 2008, a więc o okresie kiedy skarżąca od kilku lat przebywa na emeryturze i nie ma żadnego kontaktu z czynnikami chorobotwórczymi.
Na organach administracji publicznej orzekających w sprawach chorób zawodowych ciąży obowiązek wyjaśnienia wszystkich wątpliwości, a w toku postępowania stoją na straży praworządności i obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Organ odwoławczy nie sprostał tym wymogom, a dokonana przezeń ocena i poczynione ustalenia faktyczne naruszały art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 7 i 77 k.p.a i podważały zasadę zaufania obywateli do działań organów administracji publicznej.
Wobec uchybienia przez organ odwoławczy wyżej opisanym obowiązkom Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej naprowadzonych rozważań, przy czym aktualne w oczywisty sposób pozostają też wskazania wynikające z poprzedniego wyroku WSA zapadłego w przedmiotowej sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło