II FZ 425/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1518/08 odmawiające W. M. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 11 lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 16 lipca 2009 r. o sygn. I SA/Łd 1518/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi W. M.) (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 11 lipca 2008 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. Uzasadniając postanowienie WSA w Łodzi wskazał, że postanowieniem z dnia 14 października 2008 r. w sprawie o sygn. I SA/Łd 1223/08 WSA w Łodzi, powołując się na uchybienie terminu odrzucił skargę skarżącego na w.w. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 11 lipca 2008 r. Postanowienie to nie było kwestionowane przez stronę i stało się prawomocne. W dniu 1 grudnia 2008 r. skarżący wniósł ponownie - tym razem za pośrednictwem organu odwoławczego - skargę na ww. decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku podano, że złożona pierwotnie skarga została omyłkowo wysłana bezpośrednio do WSA w Łodzi. Skarżący wyjaśnił, że powyższa pomyłka była następstwem jego problemów neurologicznych i zażywanych leków. Dodano, że stan zdrowia skarżącego nie pozwalał mu na racjonalne myślenie, wyjaśniając, że skarżący "nie brał" stosownych zwolnień, gdyż nie były mu potrzebne. Do wniosku załączono kserokopię zaświadczenia lekarskiego z dnia 25 listopada 2008 r. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i odrzucenie skargi. Oddalając wniosek skarżącego, WSA w Łodzi powołał art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wskazując, że obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek obciąża podmiot, który wnosi o przywrócenie terminu, a sąd nie jest uprawniony ani domniemywać niezawinionych przez stronę przyczyn uchybienia terminu, ani też poszukiwać potencjalnych okoliczności wyłączających winę strony. Zdaniem Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Skarżący wskazał wprawdzie, że stan zdrowia nie pozwalał mu na racjonalne myślenie, jednak tezy tej nie wykazał. Do wniosku dołączone zostało zaświadczenie lekarskie wystawione przez lekarza medycyny pracy, jednak z zaświadczenia tego, (wystawionego na prośbę skarżącego) wynika, że cierpi on na bóle głowy, zaburzenia koncentracji, zaburzenia pamięci, a z powodu bólów głowy od 2000 r. pozostaje pod opieką neurologa. Z zaświadczenia wynika również, że od około trzech miesięcy (czyli od końca sierpnia 2008 r.) nastąpiło nasilenie ww. dolegliwości. W ocenie Sądu z ww. zaświadczenia nie wynika, że skarżący cierpi na dolegliwości, które uniemożliwiają samodzielne występowanie w postępowaniu przed sądem administracyjnym, czy też posłużenie się inną osobą, natomiast wykazanie tych okoliczności spoczywało wyłącznie na skarżącym. Dodano, że skoro z zaświadczenia wynika, że skarżący pozostaje pod opieką neurologa od 2000 r., oznacza to, że dolegliwości, na które się powołuje, nie zaskoczyły go, nie miały charakteru nagłej, nie dającej się przewidzieć choroby. Jednak nawet gdyby przyjąć, że istotnie objawy jego choroby nasiliły się w okresie od sierpnia do listopada 2008 r., to skarżący nie wykazał, że uniemożliwiły mu podejmowanie czynności procesowych. Dokonane przez niego czynności, tak w toku postępowania podatkowego, przed Sądem w sprawie o sygn. I SA/Łd 1223/08, jaki i obecnie, świadczą o tym, że działał i nadal działa w sposób logiczny i racjonalny. Świadczy o tym w szczególności treść skargi złożonej w wymienionej wyżej sprawie o sygn. I SA/Łd 1223/08, bowiem skarga rozpatrywana w niniejszej sprawie jest niemal dokładną kopią poprzedniej skargi, a jedyną różnicę stanowi wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi oraz pięć zdań na jego uzasadnienie. Pozostała treść i forma została w całości zachowana, co wskazuje na to, że sam podatnik uznaje sensowność pisma sporządzonego w stanie zdrowia, który miał mu nie pozwalać "na racjonalne myślenie". Wobec powyższego Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Zażalenie od postanowienia WSA w Łodzi z dnia 16 lipca 2009 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata), zarzucając naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. i wnosząc o uchylenie tegoż postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając zażalenie, przywołano wskazane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, które według strony były przyczyną uchybienia terminu i podniesiono, że skarżący złożył skargę samodzielnie, spodziewając się, że brak winy w uchybieniu terminu należy uprawdopodobnić, a nie udowodnić, zatem wyjaśnienia skarżącego należy uznać za wystarczające. Dodano, że choroba skarżącego nie przeszkadza mu w samodzielnym podejmowaniu czynności, a jedynie utrudnia prawidłowe myślenie, co uwidoczniło się w błędnym zaadresowaniu koperty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki warunkującej przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem staranności przy dokonaniu tejże czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawidłowo wskazał zatem, że w wypadku uchybienia terminowi do dokonania czynności procesowej sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli uprawdopodobni ona, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W zaskarżonym postanowieniu Sąd należycie ocenił okoliczności odnoszące się do związku stanu zdrowia skarżącego z uchybieniem terminu do wniesienia skargi. Prawidłowo Sąd I instancji ocenił, że z zaświadczenia załączonego przez skarżącego nie wynika, że cierpi on na tego rodzaju dolegliwość, które uniemożliwiają samodzielne występowanie w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Z zaświadczenia wynika bowiem, że skarżący cierpi na bóle głowy, zaburzenia koncentracji, zaburzenia pamięci, z powodu bólów głowy od 2000 r. pozostaje pod opieką neurologa, a od około trzech miesięcy (czyli od końca sierpnia 2008 r.) nastąpiło nasilenie ww. dolegliwości, jednakże skoro z zaświadczenia wynika, że skarżący pozostaje pod opieką neurologa od 2000 r., to oznacza, że dolegliwości, na które się powołuje, nie miały charakteru nagłej, nie dającej się przewidzieć choroby. Należy również za prawidłową uznać ocenę, że wskazując na nasilenie objawów choroby w okresie od sierpnia do listopada 2008 r., skarżący nie wykazał, że uniemożliwiły mu one podejmowanie czynności procesowych, bowiem dokonane przez niego czynności w toku postępowania podatkowego, przed Sądem w sprawie o sygn. I SA/Łd 1223/08 i obecnie świadczą o tym, że działał on w sposób logiczny i racjonalny. Zgodzić się należy ze skarżącym, że w przypadku wniosku o przywrócenie terminu na stronie spoczywa jedynie obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący obowiązku tego nie wykonał, bowiem z ww. zaświadczenia nie wynika, że skarżący cierpi na dolegliwości, które uniemożliwiają samodzielne występowanie w postępowaniu przed sądem administracyjnym, czy też posłużenie się inną osobą. Kierując się wyżej wymienionymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.