II SA/Ol 108/09

Dnia 28 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Grzegorz Knop po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2009 roku na rozprawie sprawy ze skargi E. B. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie sprzedaży nieruchomości położonej na terenie Gminy, stanowiącej własność Gminy postanawia odrzucić skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że pismem z dnia 24 grudnia 2008r. E. B. wezwała Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa poprzez unieważnienie Uchwały Nr XX/224/08 Rady Miejskiej z dnia 28 marca 2008r. w sprawie sprzedaży nieruchomości położonej na terenie gminy, stanowiącej własność gminy. W odpowiedzi, pismem z dnia 30 grudnia 2008r., które E. B. otrzymała 3 stycznia 2009r., Rada Miejska poinformowała o braku podstaw prawnych do unieważnienia wskazanej przez E. B. uchwały. Następnie pismem z dnia 7 stycznia 2009r. E. B. wniosła ponownie o uchylenie Uchwały nr XX/224/08 z dnia 28 marca 2008r., która według niej narusza jej interes prawny. Pismem z dnia 27 stycznia 2009r. Przewodniczący Rady Miejskiej poinformował E. B., że na sesji Rady Miejskiej, która odbyła się w dniu 22 stycznia 2009r. nie podjęto satysfakcjonującej E. B. uchwały (pismo skarżąca otrzymała 30 stycznia 2009r.). Następnie pismem z dnia 24 lutego 2009r. E. B. wywiodła skargę, którą wniosła o stwierdzenie nieważności Uchwały Nr XX/224/08 Rady Miejskiej z dnia 28 marca 2008r. w sprawie sprzedaży nieruchomości położonej na terenie gminy. Skarżąca podniosła, że sprzedaż drogi w celu poszerzenia sąsiedniej nieruchomości jest niezgodna z celem jakiemu ta działka ma służyć (jako drogi, z której korzystają użytkownicy przyległych działek). Wskazała również, że kupując działkę kierowała się tym, że będzie do niej nieograniczony dostęp drogą, tymczasem sprzedaż nieruchomości objętej uchwałą jej to uniemożliwi. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie. Według Rady zbycie nieruchomości, której dotyczy przedmiotowa uchwała spowodowało zmiany komunikacyjne poprzez zamknięcie bezpośredniego wyjazdu z drogi wewnętrznej na drogę krajowa nr 63, jednak nie spowoduje to utrudnień w ruchu. Pas drogowy drogi wewnętrznej na działce nr "[...]" ma szerokość około 10m, co pozwala na swobodną komunikację gminną. Natomiast od nieruchomości będącej własnością skarżącej do drogi krajowej odległość wynosi około 300m a nie 800m, jak utrzymuje skarżąca. Następnie pismem procesowym z dnia 20 kwietnia 2009r. skarżąca podniosła m.in., że zaskarżoną uchwałą z dnia 28 marca 2008r. Rada Miejska wyraziła zgodę na sprzedaż części działki nr 5"[...]" o powierzchni około 310 m kw. W ten sposób po podziale działki nr "[...]" - powstały działki o nr "[...]" i nr "[...]". Według skarżącej sprzedana działka nr "[...]" odcina jej i właścicielom innych działek położonych przy działce nr "[...]" możliwość dojazdu do drogi krajowej z A do B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. W pierwszej kolejności, przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum należało więc zbadać dopuszczalność skargi. Kontrola sądowa w tym zakresie wykazała, iż skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. Stosownie do brzmienia art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o którym stanowi art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest warunkiem zaskarżenia uchwały lub zarządzenia podjętego przez organ gminy do sądu administracyjnego. Jest ono surogatem środków zaskarżenia, o których stanowi art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a. Z kolei art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. Nr 153, poz.1270, ze zm.) wprowadza dwa terminy wniesienia skargi. Pierwszy termin dotyczy sytuacji, gdy właściwy organ udzielił odpowiedzi na wezwanie; termin ten wynosi 30 dni i liczy się od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie. Drugi termin, który dotyczy sytuacji, gdy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, wynosi 60 dni i liczy się od dnia wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że po wniesieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg drugi z tych terminów, jeżeli jednak przed jego upływem organ doręczy odpowiedź na wezwanie, termin ten staje się bezprzedmiotowy, a rozpoczyna bieg termin trzydziestodniowy, liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie. Jeżeli natomiast organ nie doręczy odpowiedzi na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania, to w tym terminie (60 dni od dnia wniesienia wezwania) powinna być wniesiona skarga. Tak rozumiane terminy zaskarżenia, o których mowa w art. 53 § 2 powyższej ustawy mają zastosowanie także do wnoszenia skargi na uchwałę rady gminy. Należy przy tym podkreślić, że skargę wnosi się na uchwałę rady gminy, a nie na odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia albo na bezczynność rady gminy w tym zakresie. Wezwanie ma na celu jedynie umożliwienie radzie gminy załatwienia sprawy bez konieczności wnoszenia skargi do sądu. Rozważenia w niniejszej sprawie wymagała kwestia dopuszczalności skargi wniesionej przez E. B.. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca dwukrotnie wzywała Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa poprzez unieważnienie Uchwały Nr XX/224/08 tej Rady z dnia 28 marca 2008r. Należało zatem odpowiedzieć na pytanie, czy ten sam podmiot może w sprawie tego samego aktu (przywołanej uchwały) kilkakrotnie uruchamiać procedurę przewidzianą w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. W ocenie Sądu za niedopuszczalne należy uznać kilkakrotne korzystanie przez ten sam podmiot i w stosunku do tego samego aktu z uprawnienia jakie daje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie może więc zostać potraktowane jako czynność wielokrotna, ponieważ raz złożone wywołuje określone skutki prawne. Byłoby naruszeniem tak konstytucyjnej zasady równości podmiotów wobec prawa wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, jak i przepisu art. 78 Konstytucji, dopuszczenie możliwości kilkakrotnego składania przez ten sam podmiot wezwania do usunięcia naruszenia prawa w odniesieniu do określonego aktu, przy jednoczesnej możliwości jednokrotnego złożenia odwołania/wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w klasycznym postępowaniu administracyjnym. Jak już wypowiadał się w podobnej sprawie NSA - wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, określone w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie; następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu - postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2002r. (OSA 2/02 ONSA 2003/1/2). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w przytoczonym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie skarżąca dwukrotnie wezwała Radę Miejską do usunięcia naruszenia prawa poprzez unieważnienie Uchwały Nr XX/224/08 z dnia 28 marca 2008r. Rady Miejskiej, najpierw pismem z dnia 24 grudnia 2008r. a następnie pismem z dnia 7 stycznia 2009r. Konkludując, należy uznać, że skarżąca skonsumowała uprawnienie określone w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym pierwszym wezwaniem z dnia 24 grudnia 2008r. Dlatego też ponowne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 7 stycznia 2009r. nie mogło wywołać skutku prawnego. Rada gminy udzieliła odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 30 grudnia 2008 r., które zostało doręczone skarżącej w dniu 3 stycznia 2009 r.. Oznacza to, że w tej sprawie ma zastosowanie 30-dniowy termin do wniesienia skargi, liczony od dnia doręczenia odpowiedzi Rady Gminy na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, to jest od dnia 3 stycznia 2009 r., który upłynął z dniem 2 lutego 2009 r. Skarga jako wywiedziona w dniu 24 lutego 2009 r. została więc wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.