II GSK 773/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia del. WSA Renata Kantecka Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 420/09 w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania licencji syndyka oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2009 r. o sygn. akt VI SA/Wa 420/09 oddalił skargę Z. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania licencji syndyka. Sąd I instancji orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Z. G. wystąpił do Ministra Sprawiedliwości z wnioskiem o przyznanie mu licencji syndyka z uwagi na fakt, że spełnia on przesłanki z art. 3 w zw. z art. 10 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka (Dz. U. nr 123. poz. 850). Do wniosku skarżący załączył m.in.: decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 maja 2002 r., którą został wpisany na listę kandydatów na syndyków masy upadłości, prowadzoną przez tego Prezesa; decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 kwietnia 2003 r., którą został wpisany na listę kandydatów na syndyków, prowadzoną przez tego Prezesa oraz postanowienia sądów w sprawach upadłościowych, w których występował jako syndyk. Jednocześnie skarżący oświadczył, że nie złożył egzaminu dla osób ubiegających się o licencję syndyka przed Komisją Egzaminacyjną, powołaną przez Ministra Sprawiedliwości. W jego ocenie zgodnie z konstytucyjną zasadą ochrony praw nabytych nie dotyczy go obowiązek składania ww. egzaminu, bowiem prawo do wpisu nabył on przez uzyskanie wpisów na listy kandydatów na syndyków prowadzone przez prezesów sądów okręgowych, na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1998 r. w sprawie szczególnych kwalifikacji oraz warunków wymaganych od kandydatów na syndyków upadłości (Dz. U. nr 55, poz. 359, ze zm.), dalej jako Rozporządzenie. Skarżący podkreślił, że wyższe wykształcenie prawnicze oraz doświadczenie zawodowe, jakie posiada w tym zakresie gwarantują prawidłowe pełnienie przez niego funkcji syndyka. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia 14 listopada 2008 r. odmówił wnioskodawcy przyznania licencji, gdyż stwierdził, że nie spełnia on warunku koniecznego starania się o licencję syndyka, tj. nie złożył z wynikiem pozytywnym egzaminu dla osób ubiegających się o licencję syndyka, o którym mowa w art. 10 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o licencji syndyka. Od powyższego rozstrzygnięcia Z. G. wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, nie był on zobowiązany zdać wspomnianego egzaminu. Skoro wnioskodawca posiada uprawnienia do przyznania mu licencji, to organ powinien orzec o jej przyznaniu. Minister wydając decyzję odmowną naruszył prawo, ponieważ odmówił bezpośredniego zastosowania w sprawie Konstytucji RP. Minister Sprawiedliwości po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję. Organ podkreślił, że podstawą faktyczną takiego rozstrzygnięcia było niespełnienie przez wnioskodawcę warunku, jakim jest konieczność złożenia stosownego egzaminu z wynikiem pozytywnym. Wskazał ponadto, że niezależnie od podniesionych przez skarżącego argumentów, wywiedzionych z art. 2 i 8 Konstytucji RP - tj. zasady ochrony praw nabytych i zasady bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji RP, brak było możliwości przyznania wnioskowanej licencji. Minister, jako organ administracji publicznej, nie był bowiem uprawniony do odmowy zastosowania w sprawie przepisów ustawy o licencji syndyka w oparciu o samodzielne stwierdzenie ich niekonstytucyjności, a w konsekwencji do bezpośredniego zastosowania w ich miejsce przepisów ustawy zasadniczej, jak żądał tego skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę Z. G. na tę ostateczną decyzję organu stwierdził, że zakwestionowane rozstrzygnięcie odpowiada prawu. W ocenie Sądu I instancji skarżący nie spełnia jednego z wymogów określonych w art. 3 ustawy o licencji syndyka, to znaczy nie zdał egzaminu zorganizowanego przez Ministra Sprawiedliwości. Zgodnie bowiem z tym przepisem Minister Sprawiedliwości odmawia przyznania licencji syndyka, w przypadku gdy osoba ubiegająca się o jej przyznanie nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 3 ust. 1. Taka konstrukcja przepisu oznacza, że ustawodawca nie pozostawił organowi luzu decyzyjnego. Organ nie może dowolnie kształtować przesłanek obligujących do przyznania licencji syndyka. Zdaniem Sądu I instancji wykładnia przepisów ustawy o licencji syndyka nie pozwala na przyjęcie, że osoby wpisane na listy kandydatów na syndyków na dotychczasowych zasadach, przechodzą odrębną procedurę poprzedzającą uzyskanie licencji i nie muszą spełniać któregokolwiek z wymogów przewidzianych w art. 3 ust. 1 ustawy o licencji syndyka, w tym zdawania stosownego egzaminu. Do sytuacji takich osób odnosi się wprost art. 25 ustawy, z którego płynie jednoznaczny wniosek, że mogą być one powoływane do sprawowania funkcji, w postępowaniu upadłościowym i naprawczym nie dłużej niż przez okres trzech lat od dnia wejścia w życie ustawy. Po upływie tego okresu muszą legitymować się licencją syndyka, uprawniającą do wykonywania czynności syndyka, nadzorcy sądowego i zarządcy. Sąd I instancji podniósł, że w art. 541 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze jedynie przejściowo przyznano osobom nie posiadającym licencji i uprawnienia do pełnienia funkcji w postępowaniach upadłościowych i naprawczych - do czasu wydania ustawy o licencji syndyka. Ustawa o licencji syndyka weszła w życie 10 października 2007 r. i dla osób wpisanych na listy kandydatów na syndyków przewidziała trzyletni okres przejściowy, w którym mogą oni pełnić funkcję syndyka bez uzyskania licencji, czyli de facto bez zdania egzaminu. Sąd I instancji uznał, że decyzje Ministra Sprawiedliwości nie naruszają interesu prawnego skarżącego, ponieważ nie spełnił on ustawowych kryteriów do otrzymania licencji syndyka. Skarżący nie został pozbawiony wolności w zakresie wykonywania zawodu. O takim naruszeniu praw skarżącego można byłoby mówić wówczas, gdyby pomimo wypełnienia wszystkich ustawowych wymogów organ odmawiał skarżącemu wydania licencji syndyka. Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w rozpoznawanej sprawie. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Z. G. wniósł skargę kasacyjną, w której na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: -art. 25 oraz art. 10 ust. 2 w związku z art. 3 ust.1 pkt 10 ustawy o licencji syndyka, przez niewłaściwą ich wykładnię i zastosowanie, w szczególności przez zastosowanie w sposób sprzeczny z art. 2, 7, 8 i 65 Konstytucji RP i tym samym naruszenie praw nabytych skarżącego do pełnienia funkcji syndyka, co oznacza również działanie prawa wstecz oraz naruszenie zasad zaufania obywateli wobec prawa i demokratycznego państwa prawa. - art. § 4 i następnych rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1998 r. w sprawie szczególnych kwalifikacji oraz warunków wymaganych od kandydatów na syndyków upadłości przez ich błędną wykładnię i niezastosowanie w sprawie, w szczególności przez przyjęcie, że przepisami wskazanego rozporządzenia ustawodawca nie dawał gwarancji czasowych dla działalności syndyków, a tym samym, że w ich przypadku nie można mówić o prawach nabytych, których odebranie mogłoby być sprzeczne z Konstytucją. - art. 2 i art. 8 Konstytucji przez błędną wykładnię i niezastosowanie w sprawie, w tym szczególności przez zastosowanie przepisów ustawy o licencji syndyka z naruszeniem praw nabytych skarżącego, który nabył prawo wykonywania funkcji syndyka na podstawie dotychczasowych regulacji prawnych i przez wiele lat wskazana funkcję czynnie i nadal wykonuje, a tym samym przez odmowę zastosowania przepisu Konstytucji nakazującego jej bezpośredniego stosowania oraz przepisu Konstytucji nakazującego ochronę praw nabytych i zakazującego tym samym działania prawa wstecz. -art. 2 Konstytucji w związku z art. 25 ustawy o licencji syndyka i art. 541 Prawa upadłościowego i naprawczego przez błędną ich wykładnię w szczególności przez przyjęcie, ze wprowadzenie nowych zasad wykonywania czynności syndyka nie narusza praw nabytych dotychczasowych syndyków, jako że zainteresowane osoby nie zostały zaskoczone zmianami w regulacjach prawnych, gdyż art. 541 Prawa upadłościowego i naprawczego z dnia 28 lutego 2003 r. jedynie przejściowo przyznawał osobom nieposiadającym licencji uprawnienie do pełnienia funkcji syndyka, pomijając tym samym, że wskazany od chwili wejścia w życie Prawa upadłościowego i naprawczego powstało wiele projektów ustawy dotyczącej licencji syndyka, w tym te, które gwarantowały dotychczasowym wieloletnim syndykom prawo do dalszego pełnienia tej funkcji. - art. 8 w związku z art. 188 Konstytucji przez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie, w szczególności przez przyjęcie, że sąd orzekający nie jest władny do odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu i bezpośredniego zastosowania przepisów Konstytucji, mimo że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 2003 r. sygn. akt V CK 47/02 odmowa zastosowania przepisu w sprawie ma takie znaczenie, że sąd stwierdziwszy niekonstytucyjność danego przepisu uwzględnia ten fakt przy orzekaniu o indywidualnym stosunku w rozpoznawanej sprawie, a jego pogląd nie jest wiążący dla innych sądów orzekających w analogicznych sprawach, -art. 193 Konstytucji przez jego niezastosowanie w sprawie, w szczególności poprzez nieprzedstawienie przez sąd orzekający Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności z Konstytucją art. 25 oraz art. 10 ust. 2w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o licencji syndyka, w oparciu o błędne przyjęcie przez sąd, że wskazane przepisy nie są sprzeczne z Konstytucją, gdyż pełnienie funkcji syndyka na podstawie dotychczasowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1998 r. nie dawało gwarancji czasowych pełnienia funkcji syndyka, a tym samym prawo pełnienia funkcji syndyka przez dotychczasowych syndyków nie stanowi praw nabytych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że wyrok Sądu I instancji oraz obie decyzje Ministra Sprawiedliwości naruszają jego interes prawny, gdyż odmawiają przyznania licencji syndyka, mimo, że spełnia on kryteria ustawowe do jej otrzymania. Zakwestionowany wyrok narusza również art. 2, art. 7, art. 8 i art. 65 Konstytucji oraz art. 3 ustawy o licencji syndyka. Tym samym zaskarżony wyrok oraz odpowiednie przepisy ustawy o licencji syndyka są niezgodne z art. 2 Konstytucji w związku z art. 65 Konstytucji, jako że pozbawiają skarżącego praw legalnie nabytych w poprzednio obowiązującym porządku prawnym. Wykonywanie czynności syndyka masy upadłości stanowi prawo podmiotowe skarżącego, które zostało przez niego skutecznie nabyte w sposób zgodny z obowiązującymi dotychczas przepisami. Naruszenie praw nabytych skarżącego pozbawia go również wolności w zakresie wykonywania zawodu. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości i jego zmianę przez uchylenie poprzedzających go decyzji administracyjnych tj. decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2008 r. i decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 2008 r. lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjna Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod uwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach enumeratywnie wymienionych w § 2 tego przepisu. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego przed Sądem I instancji, wobec tego zakres badania sprawy wyznaczać będą zarzuty skargi kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego chybiony jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 25, art. 10 ust. 2 w związku z art. 3 ust.1 pkt 10 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka (Dz. U. Nr 123, poz. 850) przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i w ten sposób naruszenie praw nabytych skarżącego. W myśl art. 3 ust 1 pkt 10 ustawy o licencji syndyka, licencję syndyka może uzyskać osoba fizyczna, która poza wymaganiami określonymi w punktach 1-9 i pkt 11 przepisu złożyła z pozytywnym wynikiem egzamin przed Komisją Egzaminacyjną powołaną przez Ministra Sprawiedliwości. Zgodnie z art. 10 wspomnianej ustawy licencję syndyka przyznaje się na wniosek osoby ubiegającej się o licencję syndyka, złożony nie później niż po upływie 2 lat od dnia złożenia egzaminu. Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające spełnienie wymogów określonych w art. 3 ust. 1 pkt 1, 4, 6,7 i 9, oświadczenie, że nie jest prowadzone przeciwko wnioskodawcy postępowanie o przestępstwo skarbowe oraz oryginał zaświadczenia potwierdzającego złożenie egzaminu z wynikiem pozytywnym (art. 10 ust. 2). Stosownie do treści art. 25 ustawy do czasu uzyskania licencji syndyka, nie dłużej niż przez okres trzech lat od dnia wejścia w życie ustawy, osoby wpisane na listę, o której mowa w art. 24, mogą być powoływane do sprawowania funkcji w postępowaniu upadłościowym i naprawczym. Następnie w myśl art. 157 ust.1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 60, poz. 535) syndykiem może być osoba fizyczna posiadająca odpowiednią licencję. Zasady i tryb wydawania licencji, o której mowa w ust. 3 określi odrębna ustawa. Z kolei w myśl art. 541 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze do czasu wydania ww. ustawy od syndyka nie wymaga się licencji. W zakresie kwalifikacji wymaganych od syndyka zachowuje moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości wydane na podstawie art. 14 § 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wymienionego w art. 545 pkt 1. ustawy. Chodzi o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1998 r. w sprawie szczególnych kwalifikacji oraz warunków wymaganych od kandydatów na syndyków upadłości (Dz. U. z 1998 r. Nr 55, poz. 359), które w § 1 określa wymagania, jakie musi spełnić osoba ubiegająca się o wpis na listę kandydatów na syndyków prowadzoną przez prezesów sądów wojewódzkich (§ 4). Trzeba jednak pamiętać, że uregulowanie kwestii kwalifikacji syndyka zawarte ww. rozporządzeniu obowiązywało do czasu wejścia w życie nowej ustawy o licencji syndyka tj. do dnia 10 października 2007 r. Oznacza to, że do tego momentu czynności syndyka mogły wykonywać osoby, które uzyskały uprawnienia na dotychczasowych zasadach czyli takich, zgodnie z którymi wystarczyło m.in. legitymowanie się co najmniej pięcioletnim okresem pracy na stanowiskach kierowniczych lub samodzielnych w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem i wykazanie się znajomością prawa cywilnego, gospodarczego, prawa pracy i prawa finansowego, z tymże dla osób z wykształceniem prawniczym lub ekonomicznym okres ten wynosił 3 lata. We wspomnianym art. 25 ustawy o licencji syndyka, ustawodawca ustanowił trzyletni okres przejściowy dla osób, które nabyły uprawnienia do wykonywania zawodu syndyka pod rządami poprzednich uregulowań prawnych, do uzyskania licencji czyli do przystąpienia i zdania egzaminu określonego w nowej ustawie. Oznacza to, że wymóg ten ustawodawca nałożył na osoby wpisane na listę kandydatów na syndyków, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Wejście w życie nowej ustawy o licencji syndyka spowodowało utratę mocy prawnej rozporządzenia, które nie nakładało obowiązku uzyskania licencji jako warunku wykonywania czynności syndyka. Tym samym, osoby, które wykonywały zawód syndyka na dotychczasowych zasadach, aby móc zachować uprawnienia musiały przystąpić do egzaminu państwowego w okresie 3 lat od wejścia w życie ustawy. W sprawie objętej skarga kasacyjną skarżący nie zrealizował tego warunku, a zatem nie mógł otrzymać licencji syndyka. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że powyższe przepisy prawa materialnego ustawy o licencji syndyka zostały zastosowane sprzecznie z przepisami art. 2, 7, 8 i 65 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny uważa, że przepisy art. 25, art. 10 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o licencji syndyka korzystają z domniemania konstytucyjności i nie ma żadnych podstaw do ich pominięcia, czy też uznania przez NSA jako sprzeczne z przepisami art. 2, 7, 8, 65 Konstytucji RP. Niewątpliwie brak jest w niniejszej sprawie przesłanek do bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji z pominięciem przepisów ustawy o licencji syndyka. Przepis art. 8 Konstytucji upoważnia do zastosowania ustawy zasadniczej bezpośrednio tylko wtedy, gdy nie istnieje przepis ustawy regulujący materię objętą orzekaniem, czyli luka w prawie. Zarzut sprzeczności regulacji prawnej nakazującej wszystkim kandydatom do uzyskania licencji na syndyka zdanie egzaminu z wskazanymi przez skarżącego przepisami Konstytucji RP nie zasługiwał na uwzględnienie. Przede wszystkim nie orzekał dotychczas w tej materii Trybunał Konstytucyjny, który jako jedyny byłby kompetentny orzec o niekonstytucyjności kwestionowanych przez skarżącego przepisów ustawy o licencji syndyka. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie nabrał wystarczających wątpliwości co do niekonstytucyjności nowych rozwiązań dotyczących wymogów uzyskania licencji syndyka, aby wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w trybie art. 193 Konstytucji. Na wstępie należy zaznaczyć, że wprowadzenie nowych ustawowych rozwiązań dotyczących nabywania uprawnień do wykonywania funkcji syndyka zostało przewidziane w art. 157 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.), zaś art. 541 tej ustawy jedynie przejściowo przyznał osobom nieposiadającym licencji uprawnienie do pełnienia funkcji w postępowaniach upadłościowych i naprawczych do czasu wydania ustawy o licencji syndyka. Tego rodzaju uregulowanie statusu syndyka od strony wymogów kwalifikacyjnych już wskazuje, że nie można mówić o naruszeniu w przepisach ustawy o licencji syndyka zasady konstytucyjnej ochrony praw nabytych, gdyż wykonujący funkcję syndyka do czasu wejścia w życie ustawy o licencji syndyka mieli pewną świadomość, że instytucja licencji będzie wprowadzona i nie mogli uznać, że tego rodzaju licencję uzyskają automatycznie tylko na podstawie doświadczenia zawodowego, bez konieczności poddania się weryfikacji według nowych zasad określonych w ustawie. Tym bardziej nowa ustawa o licencji syndyka w art. 25 wprowadzając długi okres 3-letni przejściowy dla osób wykonujących funkcję syndyka na podstawie dotychczasowych przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1998 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji oraz warunków wymaganych od kandydatów na syndyków upadłości (Dz. U. Nr 55, poz. 359) nie naruszyła omawianych zasad konstytucyjnych. W świetle powyższych regulacji prawnych ustawy o licencji syndyka nie można mówić o naruszeniu w tej ustawie zasad konstytucyjnych wyrażonych w przepisach art. 2, 7 i 8 Konstytucji RP, a mianowicie zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, czy też zasady praworządności i najwyższej rangi źródeł prawa - Konstytucji. Należy stwierdzić, że nowe zasady uzyskiwania licencji poprzez obowiązek poddania się egzaminowi przez wszystkie osoby ubiegające się o licencję syndyka w żaden sposób nie ograniczają uprawnienia osób obecnie wpisanych na listy kandydatów na syndyków upadłości, prowadzone przez prezesów sądów okręgowych na podstawie cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 kwietnia 1998 r. W tym miejscu wymaga szczegółowego podkreślenia, że celem wprowadzonej do porządku prawnego ustawy o licencji syndyka było zapewnienie, by działalność syndyków była wykonywana przez osoby legitymujące się wysokimi kompetencjami zawodowymi, czego nie zapewniały przepisy dotychczasowe. Niewprowadzenie warunku zwolnienia z obowiązku poddania się egzaminowi w celu uzyskania licencji na syndyka w przedmiotowej ustawie o licencji syndyka dla osób wpisanych na listę syndyków według dawnych przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości na pewno nie stanowiło naruszenia przepisów Konstytucji RP, w tym przepisu art. 65 ust. 1 Konstytucji, gdyż ograniczenie wolności wyboru i wykonywania zawodu przez ustanowienie określonych wymogów w ustawie jest dozwolone przepisem art. 65 ust. 1 Konstytucji RP. Już zupełnie chybiony jest zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisami art. 25 oraz art. 10 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o licencji syndyka zasady konstytucyjnej niedziałania prawa wstecz oraz zaufania obywateli wobec prawa i demokratycznego państwa prawa, gdyż wprowadzenie trzyletniego vacatio legis względem wykonujących funkcję syndyka na podstawie dotychczasowych przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 kwietnia 1998 r. świadczyć może jedynie o tym, że nowe prawo działa na przyszłość, a nie wstecz. Skoro przepisy ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze z 2003 r. zapowiadały wprowadzenie licencji syndyka ustawą z 2007 roku, to nie mogły naruszyć zasady zaufania obywateli wobec państwa prawa. Reasumując, wszystkie zarzuty kasacyjne sprowadzające się do niekonstytucyjności regulacji prawnej o nabywaniu licencji syndyka zawartych w przepisach art. 25, art. 10 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o licencji syndyka z przyczyn wskazanych wyżej nie zasługiwały na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego oraz właściwie je zastosował i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.