I SA/Wa 1301/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] Centralna Komisja Do Spraw Stopni i Tytułów, po ponownym rozpatrzeniu sprawy zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału A. w P. z dnia [...] kwietnia 2005 r. o nadaniu H. M. stopnia doktora habilitowanego [...], utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] odmawiającą zatwierdzenia powołanej uchwały. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Sekcja S., po zapoznaniu się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji oraz po przeprowadzeniu dyskusji, w głosowaniu tajnym, wypowiedziała się przeciw uchyleniu poprzedniej decyzji Centralnej Komisji (wynik głosowania: za utrzymaniem decyzji oddano 10 głosów, przeciw 0 głosów, przy braku wstrzymujących się). Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie, postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy poprzednią decyzję Centralnej Komisji, odmawiającą zatwierdzenia omawianej uchwały Rady Wydziału (za utrzymaniem decyzji oddano 10 głosów, przeciw 0 głosów, przy braku głosów wstrzymujących się). W postępowaniu odwoławczym powołano kolejno dwóch recenzentów, którzy przedstawili jednoznacznie negatywne opinie w sprawie zasadności uchwały o nadaniu H. M. stopnia doktora habilitowanego [...] w zakresie sztuk użytkowych. Z opinii popartych niemal jednomyślnie przez członków Sekcji wynika, że Rada Wydziału nie przeprowadziła wystarczająco wnikliwej oceny twórczości artystycznej kandydatki i nie dysponowała wystarczającymi argumentami, by nadać jej stopień doktora habilitowanego. Potwierdzone zostały uwagi krytyczne wskazujące na to, iż faktyczny dorobek artystyczny kandydatki nie spełnia art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595) – nie stanowi on znaczącego wkładu w rozwój dyscypliny artystycznej sztuki użytkowe. Zdaniem recenzentów oraz członków Sekcji S., przedstawiony materiał prezentuje dobry poziom zawodowy, ale nie wyróżniający się szczególną wartością artystyczną i nie wykraczający poza rozwiązania uznane za konwencjonalne. W toku dyskusji członkowie Sekcji zwrócili także uwagę na brak cech nowatorstwa i poszukiwań artystycznych w przedstawionych pracach. Prace te nie spełniają kryteriów, które należy stosować przy ocenie przewodu habilitacyjnego. Również praca habilitacyjna oceniona została jako przedsięwzięcie dość przeciętne. Habilitantka proponuje w niej zupełnie przypadkowe układy kompozycyjne zieleni z zastosowaniem typowych wielkoseryjnych donic. Zaprezentowane rozwiązania robią wrażenie stworzonych w pośpiechu nieprzemyślanych kompozycji. Mając powyższe na uwadze Prezydium Centralnej Komisji uznało za uzasadnione stanowisko Sekcji sprzeciwiające się uchyleniu decyzji o odmowie zatwierdzenia uchwały przyznającej H. M. stopień doktora habilitowanego [...]. Na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła H. M. W obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie art. 79 § 1 i 2 kpa oraz art. 84 § 2 kpa w związku z art. 140 kpa w związku z art. 29 ust. 1 zd. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytułach naukowych oraz stopniach i tytułach w zakresie sztuki polegające na: - niezawiadomieniu skarżącej o przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego (recenzenta), - niezapoznaniu skarżącej z treścią sporządzonej opinii biegłego, - utajeniu tożsamości biegłych, co uniemożliwia stwierdzenie, czy zaszły przesłanki wyłączenia biegłego (recenzenta), 2. naruszenie art. 107 § 1 kpa w związku z art. 140 kpa w związku z art. 29 ust. 1 zdanie 1 ustawy o stopniach naukowych i tytułach naukowych oraz stopniach i tytułach w zakresie sztuki polegające na nie zamieszczeniu w zaskarżonej decyzji podpisu jednej z osób wchodzących w skład organu, wskutek czego uznać należy, iż decyzja nie została wydana przez organ administracji publicznej, 3. naruszenie art. 10 kpa w związku z art. 140 kpa w związku z art. 29 ust. 1 zdanie 1 ustawy o stopniach naukowych i tytułach naukowych oraz stopniach i tytułach w zakresie sztuki polegające na nie wyznaczeniu skarżącej terminu na zapoznanie się z materiałem dowodowym, 4. rażące naruszenie art. 9 w związku z art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 140 kpa polegające na zawarciu w zaskarżonej decyzji błędnego i niepełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego, 5. naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytułach naukowych oraz stopniach i tytułach w zakresie sztuki polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu przejawiającym się w uznaniu, iż rozprawa habilitacyjna skarżącej nie stanowi znacznego wkładu autora w rozwój dyscypliny artystycznej, gdy prawidłowa wykładnia i zastosowanie w/w przepisu winno doprowadzić do wniosku, że rozprawa habilitacyjna skarżącej stanowi znaczny jej wkład w rozwój dyscypliny artystycznej oraz art. 16 ustawy polegający na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu przejawiającym się w przyjęciu, iż skarżąca nie uzyskała znacznego dorobku artystycznego, gdy prawidłowa wykładnia i zastosowanie w/w przepisu winno doprowadzić do wniosku, że dotychczasowy dorobek artystyczny skarżącej jest znaczny. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji lub ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podkreśliła, iż wskazane w skardze naruszenia proceduralne w sposób wystarczający uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji, jednakże z ostrożności procesowej, na wypadek nie uwzględnienia wcześniejszych argumentów, skarżąca uznała za zasadne podniesienie zarzutu naruszenia art. 16 ust. 1 ustawy oraz art. 17 ust. 1 ustawy. Wniosła również o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie zgodności z Konstytucją art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki a także § 7 i § 14 Statutu przyjętego na posiedzeniu plenarnym w dniu 19 kwietnia 1991 r. z późniejszymi zmianami. Przede wszystkim jednak skarżąca podniosła, iż Statut Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów nie może być uznany za źródło prawa, a tym samym jego postanowienia nie mogą stanowić podstawy do wydawania decyzji wobec obywateli. Poza tym, gdyby jednak uznać, że statut stanowi "prawo", to zapisy tegoż aktu pozostają w rażącej sprzeczności z przepisami Konstytucji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego - w szczególności § 7 i § 14 - które, zgodnie z zasadą niezawisłości sędziowskiej i bezpośredniego stosowania Konstytucji, winny być pominięte przez Sąd, a zamiast nich należy zastosować odpowiednie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008 r. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Przedmiotem rozpatrywanej skargi jest odmowa zatwierdzenia przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów uchwały Rady Wydziału [...] w P. z dnia [...] kwietnia 2005 r. o nadaniu H. M. stopnia doktora habilitowanego [...]. Przede wszystkim podkreślić należy, co wielokrotnie ostatnio wyjaśniał Naczelny Sąd Administracyjny w wydanych wyrokach dotyczących odmowy zatwierdzenia przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów stopnia lub tytułu naukowego, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r. sygn. akt III ARN 86/95, OSNAP 1996/21/315). Nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego oraz tego, czy rozprawa habilitacyjna kandydata stanowiła znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej. Sąd nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją jej organy nie naruszyły norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także przepisów kpa mających odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym ustawą. Wobec tego, rozpoznając skargę wniesioną w niniejszej sprawie, Sąd mógł poddać swej kontroli jedynie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji, czyli dochowanie przez Centralną Komisję norm regulujących postępowanie przed organami Komisji; nie mógł natomiast rozważać tych zarzutów skargi, które dotyczą merytorycznej oceny przez recenzentów Centralnej Komisji i członków Centralnej Komisji rozprawy habilitacyjnej oraz pozostałego dorobku naukowego H. M. Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej - iż statut Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów nie może być uznany za źródło prawa, a jego treść jest rażąco sprzeczna z zapisami Konstytucji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego - Sąd stwierdził, że jest to stanowisko nieuzasadnione. Taki pogląd wynika wyraźnie z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r. wydanego w sprawie sygn. akt I OSK 955/07 - "Statut Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów uchwalony na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych ma charakter przepisów wykonawczych w świetle art. 53 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) i zachował moc do czasu uchwalenia "nowego" statutu". Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest również wyjątkowy charakter Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, która działając przy Prezesie Rady Ministrów, jedynie w zakresie wydawanych przez siebie decyzji pełni funkcję centralnego organu administracji rządowej, zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. Stąd już sama istota Centralnej Komisji, której konstrukcja posiada atrybuty swoistego samorządu pracowników naukowych, quasi korporacji uczonych, sprawującej kontrolę nad dopuszczeniem określonych podmiotów do przyznawania lub otrzymywania stopni i tytułów naukowych, pozwala przyjąć, że uchwalony przez ten organ statut ma odmienny od typowych statutów charakter. Tak więc, tylko w oparciu o treść statutu obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego aktu, możliwe jest dokonanie kontroli legalności decyzji Centralnej Komisji, którą odmówiono zatwierdzenia w/w uchwały Rady Wydziału [...] w P. z dnia [...} kwietnia 2005 r. o nadaniu H. M. stopnia doktora habilitowanego [...]. Wskazać również należy - Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ art. 29 ust. 1 przedmiotowej ustawy należy wskazać - iż jest to zarzut bezpodstawny, bowiem postępowanie przed Centralną Komisją, w tym postępowanie w sprawie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego podjętej przez radę właściwej jednostki organizacyjnej, uregulowane jest w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) i tylko w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 29 ust. 1). Poza wskazanymi uregulowaniami, moc obowiązującą mają przepisy Statutu przyjętego na posiedzeniu w dniu 19 kwietnia 1991 r. Dokonując kontroli decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w oparciu o wskazane wyżej przepisy prawa, Sąd nie dopatrzył się naruszeń, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Podkreślić należy fakt, iż skarżąca nie zarzucała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem - konkretnie wymienionych - przepisów statutu. Istota jej skargi dotyczy zarzutu naruszenia przez Centralną Komisję przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które to przepisy - według skarżącej - powinny być zastosowane przez Komisję zamiast określonych przepisów statutu - w szczególności § 7 i § 14. Sąd uznał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż postępowanie przed Centralną Komisją w sprawie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] w P. z dnia [...] kwietnia 2005 r. o nadaniu H. M. stopnia doktora habilitowanego [...] przebiegało zgodnie z obowiązującymi w tym postępowaniu regułami. Podstawą decyzji odmawiających zatwierdzenia uchwały były negatywne opinie recenzentów, którzy zostali - w ocenie sądu - prawidłowo powołani przez Centralną Komisję. Nie możne także wywołać zamierzonego skutku zawarty w skardze zarzut naruszenia przez Centralną Komisję art. 107 § 3 kpa poprzez fakt, że Centralna Komisja nie uzasadniła we właściwy sposób wydanej przez siebie decyzji. Wyjaśnić należy, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzje Centralnej Komisji to decyzje organu kolegialnego, które stanowią podsumowanie postępowania mającego, jak wyjaśniono wyżej, charakter niejawny i zapadają w głosowaniu tajnym (art. 20 ust. 1 ustawy oraz § 7 ust. 2 statutu). Dlatego też brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia takiej decyzji, z uwagi na specyfikę tego rodzaju rozstrzygnięcia, nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uwzględnienia skargi. W powołanym wcześniej wyroku z dnia 26 kwietnia 1996 r. sygn. akt III ARN 86/95 Sąd Najwyższy podzielił stanowisko piśmiennictwa, że decyzje podejmowane w tajnym głosowaniu w ogóle nie mogą być merytorycznie uzasadnione, bo niemożliwe jest dotarcie nie tylko do rzeczywistych intencji głosujących, ale przede wszystkim do tego, jak kto głosował, bo właśnie tajność jest tu gwarancją wolności wyrażenia swego stanowiska i w takich wypadkach wszelka kontrola zewnętrzna (także sądowa) musi ograniczyć się do tego, czy zachowane były podstawowe reguły proceduralne. To stanowisko jest konsekwentnie utrzymywane w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 7 października 1999 r. sygn. akt I SA 813/99 (niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że ograniczone uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż są to decyzje organu kolegialnego podejmowane w głosowaniu tajnym. Wyników zaś tajnego głosowania nie można przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 kpa. W świetle powyższego uznać należy, że Centralna Komisja nie miała obowiązku przytoczenia w uzasadnieniu decyzji pełnych lub częściowych treści pozytywnych opinii recenzentów. Nie ma też miejsca w uzasadnieniach takich decyzji na rozstrzyganie kwestii polemicznych między recenzentami Centralnej Komisji a habilitantem. W tej sytuacji brak podstaw do przyjęcia, że zaskarżone decyzje, ze względu na swoją zwięzłość i brak ustosunkowania się do wszystkich istotnych zdaniem skarżącego kwestii, naruszają art. 107 § 3 kpa. Nie jest także zasadny zarzut dotyczący nie podpisania decyzji przez jednego z członków Prezydium Komisji - nieobecnego w dniu głosowania. Decyzje zostały podpisane przez członków Prezydium biorących udział w głosowaniu i zgodnie z §7 statutu (uchwały zapadają bezwzględną większością głosów przy obecności co najmniej połowy liczby członków) - są prawidłowe. Podsumowując stwierdzić należy, iż dokonując - w zakresie swojej kognicji - oceny zaskarżonych decyzji Sąd stwierdził, że nie ma podstaw do uwzględnienia skargi. W postępowaniu o zatwierdzenie uchwały Rady Wydziału [...] w P. z dnia [...] kwietnia 2005 r. o nadaniu H. M. stopnia doktora habilitowanego [...] zostały dochowane wymagania, jakie przewidują przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki i statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów przyjętego na posiedzeniu w dniu 19 kwietnia 1991 r., nie uchybiono także stosowanym odpowiednio przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wynika z przedstawionej dokumentacji w prawidłowy sposób powołano recenzentów, którzy przygotowali umotywowane opinie, zachowany został wymagany prawem tryb głosowania nad uchwałami, protokoły z posiedzeń Sekcji oraz Prezydium Centralnej Komisji odzwierciedlają w sposób wystarczający przebieg posiedzeń i rezultaty głosowań, a wydane w ich wyniku decyzje zawierają niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 107 § 1 kpa - z uwzględnieniem specyfiki postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.