III SA/Łd 46/09
WyrokWSA w Łodzi2009-05-06
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Irena Krzemieniewska, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz celny zawieszony w czynnościach służbowych z powodu postępowania karnego, którego okres zawieszenia przekroczył 12 miesięcy, może zostać zwolniony ze służby na podstawie art. 26 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej, nawet jeśli przepis ten wszedł w życie po rozpoczęciu okresu zawieszenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że funkcjonariusz celny może zostać zwolniony ze służby, jeśli okres jego zawieszenia przekroczył 12 miesięcy i przyczyny zawieszenia nie ustały, nawet jeśli przepis wprowadzający tę możliwość (art. 26 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej) wszedł w życie po rozpoczęciu zawieszenia. Sąd stwierdził, że w takiej sytuacji nie dochodzi do naruszenia zasady nieretroaktywności prawa, lecz do tzw. retrospektywności, gdzie nowy przepis reguluje skutki trwających stanów faktycznych.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej w Ł. zwolnił M. K. ze służby celnej z powodu upływu 12 miesięcy zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych i nieustąpienia przyczyny zawieszenia (postępowanie karne). Skarżący kwestionował decyzję, argumentując m.in. naruszenie zasady nieretroaktywności prawa i domniemania niewinności. WSA w Łodzi oddalił skargę, uznając, że przesłanki do zwolnienia zostały spełnione, a zasada nieretroaktywności nie została naruszona.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Ewa Alberciak /spr./ Protokolant Katarzyna Żychlińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Decyzją z dnia 13 października 2008 roku Dyrektor Izby Celnej w Ł., działając na podstawie art. 26 pkt 13 w związku z art. 27 ust. 1 oraz art. 81 ustawy z dnia 24 lipca 1999 roku o Służbie Celnej (tekst jedn. Dz. U. z 2004r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.), w związku z upływem 12 – miesięcznego okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych oraz nie ustąpieniem przyczyny będącej podstawą zawieszenia zwolnił M. K. ze służby w dniu następnym po upływie 3 miesięcy od daty doręczenia decyzji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż M. K. pełnił służbę w administracji celnej od [...] roku, zajmując stanowisko inspektora celnego w stopniu dyspozytora celnego w Oddziale Celnym I w Urzędzie Celnym I w Ł. W związku z prowadzonym postępowaniem karnym, od dnia [...] roku M. K. został zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej długotrwale zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych, bez określenia terminu jego ustania, dezorganizuje realizację ustawowych zadań Służby Celnej, ogranicza możliwość zatrudnienia nowych osób i dodatkowo obciąża innych funkcjonariuszy.
W dniu [...] roku M. K.złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym nie zgodził się z argumentacją przedstawioną przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. w decyzji z dnia [...] roku. Podał, że dowodem w postępowaniu administracyjnym zwolnienia go ze służby celnej jest lakoniczna informacja z Prokuratury Okręgowej, a postępowanie karne nie zostało jeszcze zakończone, zaś czas złożenia aktu oskarżenia do końca 2008 roku trzeba traktować w trybie przypuszczającym. Odrzucone zostały jego wnioski dotyczące zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd Rejonowy oraz dopuszczenia dowodów z materiałów śledztwa. Zdaniem odwołującego wszczęcie postępowania karnego nie może świadczyć o popełnieniu zarzucanego mu czynu, a zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej każdego uważa się za niewinnego dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.
Decyzją z dnia [...] roku Dyrektor Izby Celnej w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 26 pkt 13 oraz art. 81 powołanej ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 26 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Powyższy przepis wskazuje, iż dla zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby konieczne jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek. Po pierwsze, funkcjonariusz musi znajdować się w stanie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych przez okres co najmniej 12 miesięcy i po drugie - nie ustąpiły przesłanki zawieszenia. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, decyzją Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] roku zawieszono M. K. w pełnieniu obowiązków służbowych na okres od dnia [...] roku. Kolejną decyzją z dnia [...] roku okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych przedłużono do dnia [...] roku. Postanowieniem z dnia [...]roku Prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł. zastosował wobec M. K. bezterminowo środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, który do chwili obecnej nie został uchylony. Natomiast pismem z dnia [...] roku Prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł. poinformował, że akt oskarżenia przeciwko M.K. nie został jeszcze skierowany do sądu, zaś przypuszczalna data jego sporządzenia to [...] roku. M.K.zatem jest zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych od dnia [...] roku. Zawieszenie to ma charakter ciągły i związane jest z prowadzonym wobec M. K. postępowaniem karnym, które do chwili obecnej nie zostało zakończone. Dodatkowo organ wskazał, iż wydana w sprawie decyzja oparta jest na tzw. uznaniu administracyjnym, użyty bowiem w art. 26 ust. 13 ustawy o Służbie Celnej zwrot "może zwolnić" oznacza, iż zwolnienie funkcjonariusza ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało uznaniu organu administracyjnego. Organ administracji, działając natomiast na podstawie przepisów prawa materialnego, przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest zobowiązany załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny. W ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł., pozostawanie w Służbie Celnej funkcjonariusza, który nie spełnia jednego z podstawowych, określonych przepisami prawa wymogów, stoi w oczywistej sprzeczności z interesem społecznym. Stan taki byłby niezgodny z obowiązującymi przepisami prawa. Ocenę taką uzasadniają względy natury organizacyjnej. Odnosząc się do argumentów skarżącego podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Dyrektor Izby Celnej w Ł. wskazał, że nie jest uprawniony do badania prawdziwości zarzutów stawianych w postępowaniu karnym. Wskazane przez M. K. okoliczności zostaną zweryfikowane w prowadzonym postępowaniu karnym.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako bezzasadnej. Zarzucił naruszenie art. 26 ust. 13 ustawy o Służbie Celnej oraz zasady lex retro non agit, zwłaszcza wtedy, kiedy ustawodawca nie przewidział przepisów przejściowych dla nowej regulacji prawnej. Skarżący powtórzył argumenty odwołania. Skarżący odwołując się do konstytucyjnej zasady wyrażonej w art. 42 ust. 2 Konstytucji RP podkreślił, iż została zinterpretowana na jego niekorzyść i w ten sposób karany jest dwukrotnie. Zdaniem skarżącego, wydanie decyzji o zwolnieniu go ze służby jest przedwczesne oraz jest wyrokiem skazującym za czyny, których nie dokonał.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga M.K.nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 lipca 1999 roku o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 156 z 2004r. poz.1641 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 26 pkt 13 wymienionej ustawy, funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w wypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia.
Z wymienionego przepisu wynikają dwie przesłanki zwolnienia funkcjonariusza celnego, a mianowicie: po pierwsze – upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych oraz po drugie – nieustąpienie przyczyn będących podstawą zawieszenia. W przepisie art. 26 pkt 13 jest mowa o okresie 12 miesięcy zawieszenia i nie ma w nim mowy, że musi to być zawieszenie orzeczone w postępowaniu administracyjnym. Analiza wymienionego przepisu wskazuje, iż istotny jest fakt zawieszenia, bez względu na to, jaki organ orzekał w tym przedmiocie. Nadto zwolnienie funkcjonariusza ma charakter fakultatywny, co oznacza, że decyzja w tej kwestii jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego.
W ocenie sądu w stosunku do skarżącego spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 26 pkt 13 ustawy z dnia 24 lipca 1999 roku.
Nie budzi wątpliwości fakt, iż M. K. jest zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych przez okres przekraczający 12 miesięcy. Został on zawieszony w pełnieniu obowiązków od dnia [...] roku i okres zawieszenia trwa do chwili obecnej.
Okolicznością niesporną jest również to, iż nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. M. K. został zawieszony z uwagi na wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Postępowanie w tej sprawie do chwili obecnej nie zostało zakończone.
W ocenie sądu organ celny, w ramach uznania administracyjnego, w sposób przekonujący uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trafnie podkreślono, iż zarzuty przedstawione skarżącemu w postępowaniu karnym (z art. 228 § 3 i 258 § 1 Kodeksu karnego) należą do najcięższych z przestępstw "urzędniczych", jakich może dopuścić się urzędnik państwowy w związku z wykonywaną funkcją publiczną. W myśl zaś art. 2 ustawy z 24 lipca 1999 roku jednym z podstawowych przymiotów, jakie musi posiadać funkcjonariusz celny, aby pełnić służbę, jest posiadanie nieposzlakowanej opinii. Funkcjonariusz winien zatem pozostawać poza wszelkimi podejrzeniami o nieuczciwość, stronniczość, czy nierzetelność. Osoba, której postawiono zarzuty popełnienia przestępstw z art. 228 § 3 i 258 § 1 Kodeksu karnego, nie posiada takiej opinii. Skoro bowiem organy ścigania zarzuciły funkcjonariuszowi popełnienie przestępstw korupcyjnych, to nie można przyjąć, iż jest on osobą pozostającą poza podejrzeniami o nieuczciwość, czy nierzetelność.
Nadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, iż organ celny podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego kierował się dobrem służby celnej. M.K. jest zawieszony w pełnieniu obowiązków od [...] roku, co dezorganizuje pracę służby celnej. Pozostali funkcjonariusze są bowiem zmuszeni wykonywać dodatkowe obowiązki, zaś stanowisko skarżącego jest zablokowane i nie można na nie zatrudnić innej osoby. Utrudnia to prawidłową organizację służby oraz właściwą realizację zadań wynikających z ustawy o Służbie Celnej. Zwolnienie skarżącego umożliwi organowi celnemu zatrudnienie nowej osoby i usprawni realizację zadań ustawowych. Zdaniem Sądu, organ celny, w ramach uznania administracyjnego, w sposób logiczny i przekonujący wyjaśnił motywy swojego rozstrzygnięcia. Uzasadnieniu temu nie można postawić zarzutu dowolności, bądź nadużycia posiadanych przez organ kompetencji.
Niezasadny jest zarzut skarżącego, iż organ celny w zaskarżonej decyzji naruszył zasadę lex retro non agit. Wymieniona zasada, określana również jako zasada nieretroakcji, oznacza, iż prawo nie działa wstecz. W zasadzie prawu nie można nadawać mocy wstecznej. Ustawodawca nie może więc ustanawiać przepisów prawa, które wiązałyby skutki prawne ze zdarzeniami prawnymi mającymi miejsce w przeszłości. Sytuacja, że ustawa działa z mocą wsteczną ma miejsce wówczas, kiedy początek jej stosowania ustalony został na czas wcześniejszy aniżeli ten, w którym ustawa stała się obowiązująca. Zasada niedziałania prawa wstecz stanowi podstawę porządku prawnego i kształtuje zasadę zaufania obywatela do państwa oraz stanowionego przez niego prawa. Odstępstwo od niej jest dopuszczalne tylko wyjątkowo i wyłącznie z usprawiedliwionych względów. Zasada ta była wielokrotnie przedmiotem interpretacji Trybunału Konstytucyjnego (między innymi w orzeczeniu z 19 października 1993 roku w sprawie o sygn. akt K 14/92 – OTK nr 2 z 1993r. poz. 35, w wyroku z 27 lutego 2002r. w sprawie K 47/01 – OTK-A nr 1 z 2002r. poz.6 i w wyroku z 7 maja 2001r. w sprawie K 19/00 – OTK nr 4 z 2001r. poz.82), lecz w niniejszej sprawie nie ma potrzeby dokładnego jej omawiania, ani opisywania dopuszczalnych od niej odstępstw.
Dla oceny, czy organ celny naruszył zasadę lex retro non agit istotne znaczenie ma wyjaśnienie daty wejścia w życie przepisu art. 26 pkt 13 ustawy z 24 lipca 1999 roku. Wymieniony przepis wprowadzono ustawą z 18 marca 2008 roku o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz.U. nr 53 poz.311) i wszedł on w życie z dniem ogłoszenia (tzn. 28 marca 2008r.). W ustawie z 18 marca 2008 roku nie ma przepisów przejściowych dotyczących stosowania art. 26 pkt 13. W związku z czym powstaje pytanie do jakich funkcjonariuszy celnych ma on zastosowanie, a mianowicie czy tylko do funkcjonariuszy, którzy zostali zawieszeni w pełnieniu obowiązków służbowych po 28 marca 2008 roku, czy także do funkcjonariuszy zawieszonych w czynnościach przed tym dniem.
Sąd w obecnym składzie stanął na stanowisku, iż skoro w ustawie z 18 marca 2008 roku brak jest przepisów intertemporalnych, to należy przyjąć, iż przepis art. 26 pkt 13 dotyczy wszystkich funkcjonariuszy celnych, zarówno tych, którzy zostali zawieszeni w pełnieniu obowiązków przed dniem 28 marca 2008 roku i zawieszenie to trwa nadal, jak i do tych, których zawieszono po tym dniu. Taka interpretacja kwestii obowiązywania aktu prawnego, kiedy ustawodawca nie wprowadził przepisów przejściowych, została wyrażona w uchwale NSA z 10 kwietnia 2006r. w sprawie I OPS 1/06 (ONSAiWSA nr 3 z 2006r. poz. 71), w wyroku NSA z 10 września 2008 roku w sprawie II GSK 157/08 (niepublikowany), w wyroku NSA z 4 kwietnia 2008 roku w sprawie II GSK 218/08 ( niepublikowany) oraz w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 grudnia 2007 roku w sprawie P 43/07 (OTK-A nr 11 z 2007r. poz.155). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach. Oznacza to, iż do skarżącego ma zastosowanie przepis art. 26 pkt 13 ustawy z 24 lipca 1999 roku.
W ocenie Sądu, organ celny nie naruszył zasady lex retro non agit. Dla omówienia tego zagadnienia konieczne jest rozróżnienie dwóch następujących pojęć: "retroaktywności" i "retrospektywności" przepisu prawnego.
Jeżeli chodzi o "retroaktywność", to oznacza ona fikcję wcześniejszego obowiązywania przepisu prawnego. O istocie retroakcji stanowią dwa następujące elementy:
- fakt prawny zaistniał przed dniem wejścia w życie przepisu prawnego;
- przepis prawny co prawda wszedł w życie po zaistnieniu danego faktu prawnego, ale ustawodawca nakazał go stosować tak, jakby obowiązywał w chwili, gdy ten fakt zaistniał.
Taką definicję "retroaktywności" określił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 maja 2001 roku w sprawie K 19/00 (OTK nr 4 z 2001r., poz. 82).
Odnośnie "retrospektywności", to ma ona miejsce wówczas, gdy nowy akt prawny reguluje inaczej stosunki lub fakty prawne, które zostały wprowadzone pod rządami odmiennej ustawy, ale te fakty trwają nadal. Innymi słowy, gdy zdarzenie prawne zaistniało pod rządami dawnych przepisów, ale jego następstwa trwają nadal (już po wejściu w życie nowego aktu prawnego), to w stosunku do nowego odcinka czasu, następstwa te należy ocenić już według nowych przepisów. "Retrospektywność" jest inaczej nazywana "retroakcją pozorną". Taką definicję "retrospektywności" określił Przemysław Szustakiewicz w artykule "Retroakcja w prawie administracyjnym" (Radca Prawny nr 3 z 2005r. str. 57).
Przechodząc do oceny kwestii, czy organ celny naruszył zasadę lex retro non agit należy zaznaczyć, iż istotą przepisu art. 26 pkt 13 jest upływ okresu 12 miesięcy zawieszenia w pełnieniu obowiązków, a nie data upływu tego okresu. Skoro w momencie wydania zaskarżonej decyzji istniała już określona okoliczność (upływ 12 miesięcy zawieszenia i nieustąpienie przyczyny zawieszenia), to nie miało miejsca działanie prawa wstecz, lecz bezpośrednie działanie nowego prawa, w związku z istnieniem stanu faktycznego spełniającego przesłanki z art. 26 pkt 13. W przypadku skarżącego przepis art. 26 pkt 13 wiązał skutek prawny ze zdarzeniem, które co prawda zaistniało wcześniej (upływ 12 miesięcy zawieszenia nastąpił przed 28 marca 2008 r.), ale stan taki istniał nadal (po 28 marca 2008 r.), a przepis art. 26 pkt 13 wiązał z tym określony skutek prawny (tzn. możliwość zwolnienia ze służby). Zwolnienie skarżącego ze służby nie było spowodowane wcześniejszym upływem 12 miesięcy zawieszenia, ale tym, że stan taki istniał po 28 marca 2008 roku i zgodnie z treścią art. 26 pkt 13 wywoływał określone skutki prawne. Retroakcja miałaby miejsce wówczas, gdyby ustawodawca umożliwił wydanie decyzji o zwolnieniu z upływem okresu 12 miesięcy zawieszenia (w przypadku skarżącego z dniem 16 marca 2008 r.). W sytuacji natomiast, gdy stary fakt prawny (upływ okresu 12 miesięcy zawieszenia) oceniany jest według nowego przepisu, nie ma miejsca retroakcja, ale retrospektywność. W związku z czym, w ocenie Sądu, organ celny nie naruszył zasady nieretroakcyjności.
Przy ocenie stosowania wobec skarżącego przepisu art. 26 pkt 13 ustawy z 24 lipca 1999 roku należy uwzględnić orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące stosowania, nie obowiązującego już, przepisu art. 25 ust. 1 pkt 8a i 8b wymienionej ustawy. Przepis ten zobowiązywał organy celne do zwolnienia ze służby funkcjonariusza w wypadku wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego oraz w przypadku zastosowania wobec niego tymczasowego aresztowania. Przepis ten został wprowadzony ustawą z 23 kwietnia 2003 roku o zmianie ustawy – Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 120, poz. 1122). Wszedł on w życie z dniem 10 sierpnia 2003r. W związku z czym powstała wątpliwość, czy przepis art. 25 ust.1 pkt 8a ma zastosowanie także do funkcjonariuszy, przeciwko którym wniesiono akt oskarżenia przed dniem 10 sierpnia 2003 roku. W kwestii tej Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż przepis art. 25 ust.1 pkt 8a ma zastosowanie do wszystkich funkcjonariuszy celnych, także tych, przeciwko którym akt oskarżenia został wniesiony przed dniem 10 sierpnia 2003r., o ile stan taki istniał w dacie orzekania (wyrok NSA z 21 kwietnia 2006r. w sprawie I OSK 1095/05 – Lex nr 209 167 i wyrok NSA z 23 czerwca 2006r. w sprawie I OSK 1280/05 – Lex nr 266 503). Poglądy wyrażone w obu wymienionych wyrokach zachowują aktualność i należy je uwzględnić przy ocenie stosowania przepisu art. 26 pkt 13 ustawy z 24 lipca 1999 roku.
Sąd nie przyjął poglądu, iż okres 12 miesięcy zawieszenia w pełnieniu obowiązków, o którym mowa w art. 26 pkt 13, należy liczyć od dnia wejścia w życie ustawy z 18 marca 2008 roku (tzn. od dnia 28 marca 2008r.). W ustawie z dnia 18 marca 2008 roku nie ma przepisu przewidującego taki sposób liczenia okresu zawieszenia. Należy zaznaczyć, iż identyczną przyczynę zwolnienia ze służby przewidziano w stosunku do funkcjonariuszy Policji. Zgodnie z treścią art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy z 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U. nr 7 z 2002r. poz.58 ze zm.) policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 9 został wprowadzony ustawą z 21 lipca 2006 roku o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 158 poz.1122 ze zm.). Ustawa ta weszła w życie w dniu 20 września 2006 roku i zawiera ona przepis przejściowy dotyczący sposobu liczenia okresu zawieszenia policjanta. Zgodnie z treścią art. 6 ustawy z 21 lipca 2008 roku policjantowi pozostającemu w dniu wejścia w życie ustawy w okresie zawieszenia w czynnościach służbowych okres tego zawieszenia, w zakresie skutków prawnych, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy zmienianej w art. 1, liczy się od dnia wejścia w życie ustawy. Wymieniony przepis dokładnie określa jak należy liczyć okres zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. W ustawie z dnia 18 marca 2008 roku nie ma natomiast takiego przepisu, co wskazuje, iż ustawodawca nie chciał, aby w stosunku do funkcjonariuszy celnych zastosować taki sposób liczenia okresu zawieszenia, jaki przewidziano wobec policjantów. W sytuacji gdyby zamiarem ustawodawcy było wprowadzenie, w stosunku do funkcjonariuszy celnych, takiego sposobu liczenia okresu zawieszenia, jaki przyjęto wobec policjantów, to w ustawie z dnia 18 marca 2008 roku znalazłby się przepis odpowiadający treścią przepisowi art. 6 ustawy z 21 lipca 2006 roku. Skoro w ustawie z 18 marca 2008 roku nie ma takiego przepisu, prowadzi to do wniosku, iż ustawodawca nie miał zamiaru wprowadzić dla funkcjonariuszy celnych takiego sposobu liczenia okresu zawieszenia, jaki przewidział w stosunku do policjantów. Dodać należy, iż przepis art. 6 ustawy z dnia 21 lipca 2006 roku ma charakter wyjątkowy i nie podlega on interpretacji rozszerzającej. Nie można zatem rozwiązania przyjętego w tym przepisie przenosić, w drodze analogii, do innych służb mundurowych, w sytuacji gdy przepisy dotyczące tych innych służb nie przewidują takiego uregulowania. W związku z powyższym Sąd nie przyjął poglądu, iż okres 12-u miesięcy zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, o którym mowa w art. 26 pkt 13 ustawy z 18 marca 2008 roku, należy liczyć od dnia 28 marca 2008 roku.
Niezasadny jest zarzut skarżącego, iż organ celny naruszył zasadę domniemania niewinności określoną w art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, gdyż do chwili obecnej nie udowodniono mu winy w popełnieniu zarzuconych mu czynów. Faktem jest, iż do chwili obecnej nie zostało zakończone postępowanie karne, a nawet nie wniesiono przeciwko skarżącemu aktu oskarżenia, mimo że Prokuratura Okręgowa w Ł. poinformowała, iż w stosunku do M. K. do końca 2008 roku zostanie skierowany akt oskarżenia. Okoliczności te nie mają jednak żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przyczyną zwolnienia M. K. ze służby był bowiem upływ okresu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych i nieustąpienie przyczyn będących podstawą zawieszenia, a nie to, czy udowodniono mu winę zarzuconych przestępstw. Podkreślić należy, iż sąd administracyjny badając legalność zaskarżonej decyzji, nie jest uprawniony do oceny, czy skarżący popełnił zarzucane mu przestępstwa korupcyjne, czy też nie. W związku z czym zarzut skarżącego w tym zakresie nie jest zasadny.
Dodać tylko należy, iż zgodnie z treścią art. 61 ust. 2a ustawy z 24 lipca 1999 roku, w razie umorzenia postępowania karnego lub uniewinnienia prawomocnym wyrokiem sądu, funkcjonariusza celnego, na jego wniosek, przywraca się do służby.
Niezasadny jest zarzut skarżącego, iż przepis art. 26 pkt 13 nie ma do niego zastosowania, bo nie obowiązywał on w dacie przedstawienia mu zarzutów w postępowaniu karnym. Ustawa z 18 marca 2008r. nie zawiera przepisów przejściowych, z których wynikałoby, iż ma ona zastosowanie jedynie do funkcjonariuszy zawieszonych w czynnościach po 28 marca 2008r. Skoro nie ma takich przepisów, to stosuje się ją do wszystkich funkcjonariuszy celnych, w tym także do tych, którzy zostali zawieszeni w pełnieniu obowiązków służbowych przed 28 marca 2008 roku.
Reasumując, Sąd uznał, iż skarga M. K. nie jest zasadna. W stosunku do skarżącego spełnione zostały wszystkie przesłanki określone w art. 26 pkt 13 ustawy z 24 lipca 1999 roku. W dacie wydania zaskarżonej decyzji upłynął okres 12 miesięcy zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych i nie ustąpiły przyczyny będące postawą zawieszenia. Organ celny w sposób logiczny i przekonujący uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w ramach uznania administracyjnego. Nie została również naruszona zasada lex retro non agit i niezasadne są pozostałe zarzuty podniesione w skardze. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku, Sąd oddalił skargę.
TP
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło