I SA/Gl 1065/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędziowie WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), Krzysztof Winiarski, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2009 r. sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej - rozłożenie na raty zaległości podatkowej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]. nr [...] odmawiającej rozłożenia na raty spłaty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-4 za marzec, sierpień i grudzień 2001 r. wraz z odsetkami, wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. nr [...] i [...] z dnia [...]. orzekającej o odpowiedzialności E. G. jako prezesa zarządu za zaległości podatkowe "A" sp. z o.o. z siedzibą w B. W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia wskazano art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniono na wstępie, że wskazana powyżej decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 10 lipca 2008 r., a bezpośrednio stronie – 11 lipca 2008 r. Następnie pismem z dnia 29 lipca 2008 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 30 lipca 2008 r. pełnomocnik E. G. złożył odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnienia żądania wnioskodawca podał, że: "od kilku miesięcy leczę się i w okresie do złożenia odwołania od w/w decyzji byłem leczony lekarstwami nie pozwalającymi na dokonywanie czynności prawnych". W wyniku rozpoznania złożonego wniosku, organ II instancji po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uznał, iż strona miała możliwość terminowego wniesienia odwołania i postanowieniem z dnia [...]. nr [...] odmówił przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie to doręczono w dniu 22 września 2008 r. i do dnia [...]. nie zostało ono zaskarżone. Dalej Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że wskazana powyżej decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 10 lipca 2008 r. z prawidłowym pouczeniem, zgodnie z którym termin na wniesienie odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej w K. za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. wynosi 14 dni. Odwołanie od rozstrzygnięcia wydanego przez organ I instancji nadano w urzędzie pocztowym w dniu 30 lipca 2008 r., a zatem z zestawienia przytoczonych powyżej dat wynika, iż określony w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej 14-dniowy termin do wniesienia odwołania nie został zachowany. Zgodnie bowiem z regulacją określoną tym przepisem, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi bowiem, że jeśli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Z kolei art. 12 Ordynacji podatkowej przewiduje, że przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczenie nastąpiło, a zatem w niniejszej sprawie termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 11 lipca 2008 r. i upłynął w dniu 24 lipca 2008 r. Organ II instancji nadmienił także, iż w dniu złożenia odwołania pełnomocnik strony wniósł o przywrócenie terminu do złożenia niniejszego odwołania. Postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. (doręczonym w dniu 24 września 2008 r.) wobec niespełnienia przesłanek z art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uznano bowiem, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że wina w uchybieniu terminu nie leży po jej stronie. W konkluzji Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że w związku z powyższym, mimo wniesienia odwołania, sprawa podatkowa nie może być rozpoznana i rozstrzygnięta w II instancji. W skardze na powyższą decyzję, działający za E. G., doradca podatkowy M. J. K., wniósł o "uchylenie w całości w/w postanowienia jako wydanego z naruszeniem prawa cywilnego i materialnego oraz zasądzenie kosztów procesowych od Dyrektora Izby Skarbowej w K.". W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego stwierdził, że w dniu 29 września 2008 r. złożył odwołanie wraz z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, wskazując, że przyczyną jaką podał i "jaka była faktyczna" była choroba pełnomocnika uniemożliwiająca podjęcie "w pełni czynności prawnych". W dalszych wywodach zastępujący skarżącego doradca podatkowy wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej w K. w trakcie postępowania uchybił przepisom Ordynacji podatkowej i wydając niniejsze postanowienie nie przeprowadził dokładnej analizy zaistniałych faktów. Podniesiono, że organ II instancji nie dokonał oceny i nie domagał się uprawdopodobnienia, że wina leży po stronie M. K., a tym samym pełnomocnik podatnika nie miał zagwarantowanego czynnego udziału w sprawie. W konkluzji skargi stwierdzono, że zostało "złamane prawo obywatela do równego traktowania przez organy administracji państwowej i jego ubezwłasnowolnienia". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu, w którym stwierdzono brak możliwości rozpatrzenia odwołania ze względu na uchybienie terminowi do jego wniesienia oraz odmowę przywrócenia tego terminu i wniósł o oddalenie skargi. Podkreślono, że organ podatkowy dokonał wnikliwej analizy okoliczności, które były związane z niedotrzymaniem terminu przez stronę. Przyznano, że organ odwoławczy "nie domagał się uprawdopodobnienia" braku winy po stronie podatnika i jego pełnomocnika i uczynił tak ze względu na treść art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, z którego jednoznacznie wynika na kim ciąży obowiązek tego uprawdopodobnienia. Dla organu II instancji znaczenie miał także fakt, że strona działała przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaznaczono także, iż przywołane w skardze okoliczności, dotyczące braku winy w uchybieniu terminu, nie mogą być rozpoznane na etapie tego postępowania, gdyż zostały już rozpatrzone w postępowaniu o przywrócenie tego terminu. Na rozprawie w dniu 7 maja 2009 r. zastępujący skarżącego doradca podatkowy podkreślił, że doręczanie pism bezpośrednio E. G. wynikało wyłącznie z jego prośby o zapewnienie możliwości zapoznawania się z korespondencją adresowaną do pełnomocnika, zwłaszcza wobec ówczesnych kłopotów tegoż pełnomocnika. Pełnomocnik E. G. oświadczył także, iż w tym czasie leczył się z powodu ciężkiej depresji, o czym skarżący wiedział i stąd zabezpieczył się prośbą o dodatkowe doręczanie mu pism z organu podatkowego. Miało to na celu uniknięcie sytuacji, w której jakieś terminowe pismo nie zostanie odebrane przez pracownika kancelarii w czasie, gdy pełnomocnik jest nieobecny z powodu choroby wymagającej pobierania leków upośledzających podejmowanie aktywności życiowej oraz dokonywanie czynności prawnych (w okresie tym pełnomocnik strony nie mógł opuszczać mieszkania). Działający za skarżącego doradca podatkowy podniósł także, iż oferował organom podatkowym przedłożenie dokumentacji lekarskiej, ale uznano to za zbędne i wyjaśniono, że uprawdopodobnił tę okoliczność w sposób dostateczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zasadność stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]. nr [...]odmawiającej rozłożenia na raty spłaty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT-4 za marzec, sierpień i grudzień 2001 r. wraz z odsetkami, wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. nr [...] i [...] z dnia [...]. orzekającej o odpowiedzialności E. G. jako prezesa zarządu za zaległości podatkowe "A" sp. z o.o. z siedzibą w B.. Zgodnie z art. 223 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania uwarunkowane jest poprzez prawidłowe doręczenie decyzji, którą w niniejszej sprawie doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 10 lipca 2008 r., a bezpośrednio stronie – 11 lipca 2009 r. Bezsporne jest zatem, że odwołanie z dnia 29 lipca 2008 r., nadane w urzędzie pocztowym w dniu 30 lipca 2008 r. wniesiono z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...]. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji od wskazanej powyżej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C., a skarga na to postanowienie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 maja 2009 r. (sygn. akt I SA/Gl 1063/08). W tym stanie rzeczy nie można kwestionować legalności stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania, do czego organ ten był zobligowany na mocy art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Nawiązując do przedstawionej w skardze argumentacji wskazać należy, iż nie ulega wątpliwości, że odwoławcze organy podatkowe "są obowiązane wnikliwie badać wszystkie okoliczności związane z uchybieniem terminowi do wniesienia odwołania" (por. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2003 r., sygn. akt III SA 1758/01, publ. M. Pod. 2003, nr 12, poz. 39). Badanie tych okoliczności ma zasadniczo miejsce w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, które zostało zakończone wskazanym powyżej postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...]., którego legalność sąd administracyjny stwierdził w orzeczeniu z dnia 9 maja 2009 r. Zasadnie zatem stwierdza organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że przywołane w skardze okoliczności dotyczące braku winy w uchybieniu terminu nie mogą być rozpatrywane w ramach postępowania sądowego zainicjowanego skargą na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Konkludując stwierdzić należy, iż rozstrzygnięcie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania wobec bezspornego kilkudniowego spóźnienia w dokonaniu tej czynności procesowej oraz odmowy przywrócenia terminu do zaskarżenia decyzji organu I instancji odpowiada prawu. Wykazana powyżej legalność postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nakazuje oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).