VII SA/Wa 360/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego A. K. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P. wnioskiem z dnia 15 września 2008 r. zwrócił się do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o ustalenie dla lekarza weterynarii A. K. obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia zawartych z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, decyzją z dnia [...] października 2008 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 109 ust 1 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 210, poz. 2135 ze zm.) oraz art. 8 pkt 1 lit c) e) i art. 22 ust 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym ( Dz. U. nr 28, poz. 153 ze zm.) i art. 9 ust 1 pkt 1 lit c) e) oraz art. 24 ust 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia ( Dz. U. nr 45, poz. 391 ze zm.) stwierdził, iż A. K. był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego tytułu wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 30 września 2004 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia po rozpatrzeniu odwołania A. K., decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. wydaną na podstawie art. 102 ust 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r 0 świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. z 2008 r., nr 164, poz. 1027 ) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że A. K. od dnia 1 stycznia 1999 r. jako lekarz weterynarii prowadził pozarolniczą działalności gospodarczą zarejestrowaną w Urzędzie Gminy G. i z tego tytułu zgłoszony był w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych do ubezpieczenia zdrowotnego. Ponadto w okresie od dnia 1 stycznia 2003 r. do dnia 30 września 2004r. wykonywał pracę na podstawie umów zlecenia zawartych z Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P. i z tego tytułu nie został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji z którego wynika, że wykonywanie pracy na podstawie umów zlecenia jest działalnością wykonywaną osobiście i nie może być traktowane jako świadczenie usług weterynaryjnych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Usługi będące przedmiotem umów zlecenia zawartych pomiędzy A.K., a Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P. zgodnie z art. 16 ust 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej ( Dz. U. z 2007 r., Nr 121, poz. 842 ze zm. ) należą do ustawowych zadań Inspekcji Weterynaryjnej, mogą więc być wykonywane tylko na zlecenie tej Inspekcji i tylko jeżeli Powiatowy Lekarz Weterynarii z przyczyn finansowych lub organizacyjnych nie jest w stanie ich wykonać samodzielnie ( przy pomocy pracowników Inspekcji). W ocenie organu odwoławczego A.K. objęty ubezpieczeniem społecznym jako osoba prowadząca działalność pozarolniczą podlegał również obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pracy wykonywanej na podstawie umów zlecenia. Obowiązek powyższy wynika z art. 8 pkt 1 lit e ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. i z art. 9 ust 1 pkt 1 lit e ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia obowiązującej do dnia 310 września 2004 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia powołując się na art. 24 ust 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 22 ust 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym stwierdził, że w sytuacji gdy spełnione były przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust 1 ( art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. ) z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana była z każdego z tych tytułów odrębnie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. K. domagając się uchylenia obu decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej z uwagi na brak wskazania w podstawie prawnej przepisów prawa materialnego. Ponadto zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 77 k.p.a. bez uwzględnienia treści umów zlecenia z których wynika, że umowy zawarte były ze skarżącym jako przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie usług weterynaryjnych. W ocenie skarżącego wykonywanie umów pokrywało się z rodzajem usług świadczonych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dlatego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego powinien podlegać w ramach prowadzonej działalności, a nie z tytułu umowy zlecenia. Skarżący zarzucił organowi błędne przyjęcie, że umowy na wykonanie usług weterynaryjnych mogły być zawarte tylko z osobą fizyczną wykonującą tę działalność jako działalność wykonywaną osobiście w rozumieniu art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżący powołał się na wyrok Sądu Apelacyjnego w R. o sygn. akt III AUa 18/09 stwierdzający, że lekarze weterynarii nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia w stanach faktycznych podobnych do ustalonego w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest uzasadniona. Spór w sprawie dotyczy ustalenia, czy skarżący wykonujący zawód lekarza weterynarii w ramach działalności gospodarczej zarejestrowanej w Urzędzie Gminy G., Nr [...] i podlegający z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, podlega także obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu pracy wykonywanej na podstawie umowy zlecenia w okresie od dnia 1 styczna 2003 r. do dnia 30 września 2004 r. Z umowy Nr IV zawartej w dniu 1 stycznia 2003 r. ( k- 637 ) pomiędzy Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P., a skarżącym prowadzącym działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, wydanego przez Urząd Gminy G. nr [...] wynika, że po zawarciu niniejszej umowy skarżący otrzyma od zleceniodawcy stosowne wyznaczenie do wykonywania powierzonych czynności. Powierzone czynności będą wykonywane w ramach prowadzonej przez gospodarczej ( § 1 ). W umowie z dnia 28 lipca 2003 r. zawartej pomiędzy Powiatowym Lekarzem Weterynarii w P. , a skarżącym wykonującym zawód lekarza weterynarii w ramach prowadzonej działalności gospodarczej określony został zakres zleconych czynności związanych z profilaktyką i zwalczeniem chorób zakaźnych zwierząt, wynikający z ustawy z dnia 24 kwietnia 1997 r. o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badania zwierząt rzeźnych i mięsa oraz o Inspekcji Weterynaryjnej ( Dz. U. z 1999 r., Nr 66, poz. 752 ze zm.). Umowa zlecenia zgodnie z § 2 pkt 6 ulega rozwiązaniu z chwilą zaprzestania wykonywania przez zleceniobiorcę zawodu lekarza weterynarii w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Natomiast zgodnie z § 9 umowy zlecenia wszelkie opłaty i podatki związane z zawarciem umowy obciążają w całości zleceniobiorcę. W okresie obowiązywania umowy zlecenia tj. od dnia 1 styczna 2003 r. do dnia 30 września 2004 r. zakres ubezpieczenia zdrowotnego określała ustawa z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym ( Dz. U. nr 28, poz. 153 ze zm.), która utraciła moc z dniem 1 kwietnia 2003 r. oraz ustawa z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia ( Dz. U. nr 45, poz. 391 ze zm. ) obowiązująca do dnia 1 października 2004 r. W art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym określony został zakres podmiotowy obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Z art. 8 pkt 1 lit c) i e) ustawy wynika, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby objęte ubezpieczeniem społecznym, które są: c) osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, e) osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy zlecenia. Wolą ustawodawcy było zatem objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym wszystkich osób wymienionych w poszczególnych podpunktach przepisu art. 8, które są objęte systemem ubezpieczeń społecznych. Koresponduje to z naczelną zasadą powszechności ubezpieczenia zdrowotnego wyrażoną w art. 1 ustawy. Zgodnie z art. 22 powołanej wyżej ustawy, jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 8, z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie (..). Reasumując, stwierdzić należy, że zakres podmiotowy obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego dotyczy tych osób, które wykonując działalność określoną w poszczególnych podpunktach przepisu art. 8, spełniają warunki do objęcia ich z tego tytułu ubezpieczeniem społecznym. W podobny sposób obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uregulowany został w ustawie z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia ( Dz. U. z dnia 17 marca 2003 r., ze zm. ). Art. 9 w/w ustawy stanowi, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym, które są: c) osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, e) osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy zlecenia. Tytułem do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym było objęcie ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r., I UK 227/05, LEX nr 272569 stwierdził, że podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu związane z obowiązkiem opłacania składki wynika z " objęcia" ubezpieczeniem społecznym, ale jest kategorią węższą niż objęcie. Objęcie ubezpieczeniem to przynależność do określonej kategorii podmiotów w razie spełnienia ustawowych przesłanek. Podleganie natomiast oznacza przyznanie ( na ogół z mocy ustawy, czasem tylko na wniosek ) prawa powiązanego z nałożeniem obowiązku. W rozpoznawanej sprawie zarówno Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia jak i Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie ustalili czy skarżący z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia był objęty ubezpieczeniem społecznym. Dopiero ustalenie, że skarżący objęty był ubezpieczeniem społecznym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia daje podstawę do objęcia skarżącego ubezpieczeniem zdrowotnym. Dodać można, że w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm. ) zgodnie z art. 66 ust 1 pkt 1 obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powiązany został nie z objęciem ubezpieczeniami społecznymi, a ze spełnieniem warunków do objęcia nimi. Uznając, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa mającym istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.