II SA/Sz 232/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 maja 2009r. sprawy ze skargi L. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego I uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], II stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego L. Z. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta [...] , po uprzednim doręczeniu L. Z. w dniu [...] r. upomnienia, wystawił w dniu [...]r. tytuł wykonawczy nr[...], obejmujący należności z tytułu kary pieniężnej za nieopłacony postój w Strefie Płatnego Parkowania pojazdu o numerze rejestracyjnym[...], obejmujący łącznie kwotę [...]zł oraz koszty upomnienia w wysokości [...] zł. Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) oraz uchwałę Rady Miasta [...] z dnia 17 grudnia 2001r., Nr XLVII/971/01. Tytuł wykonawczy doręczono L. Z. dnia [...] r. Pismem z dnia [...] r. L. Z. wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wskazując na przedawnienie zobowiązania, błąd co do osoby zobowiązanej oraz niedoręczenie we właściwym trybie i we właściwym czasie zawiadomienia o ukaraniu. Postanowieniem z dnia [...] r., nr[..] , w oparciu o art. 34 § 4 i art. 33 pkt. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) Prezydent Miasta[...] , będąc jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, uznał wniesione zarzuty, dotyczące przedawnienia zobowiązania, błędu co do osoby zobowiązanej oraz niedoręczenia we właściwym trybie i we właściwym czasie zawiadomienia o ukaraniu, za nieuzasadnione. L. Z. złożył na to postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w[...] , wnosząc o jego uchylenie i uznanie roszczenia wierzyciela za bezzasadne. Argumentując swoje stanowisko wskazał, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiło przedawnienie zobowiązania przez to, że zastosowanie powinien mieć art. 45 § 3 ustawy Kodeks wykroczeń, przewidujący, że orzeczona kara nie podlega wykonaniu, jeżeli od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia upłynęły 3 lata. Nadto podniósł, że w niniejszej sprawie nastąpił błąd co do osoby zobowiązanej przez to, że nie ustalono w sprawie kto jest osobą korzystającą z drogi publicznej, zaś wierzyciel uznał, że korzystającym jest właściciel samochodu, co jest sprzeczne z art. 13 ust. 1 pkt. 1 ustawy o drogach publicznych. L. Z. wskazał także, że w jego ocenie niewłaściwy był tryb i czas zawiadomienia o ukaraniu, przez to, że był on niezgodny z art. 39 – 49 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 15 § 1, art. 18, art. 33 i art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) i art. 13 ust. 1, ust. 2 pkt. 4, ust. 2a i ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115), postanowieniem z dnia 25 maja 2007 r., Nr SKO/Ke/480/1432/07, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. Uzasadniając postanowienie Kolegium wskazało, że nieuzasadnione jest twierdzenie L. Z., iż do kar pieniężnych za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach, na gruncie obowiązujących wówczas przepisów tj. ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych (Dz. U. Nr 51, poz. 608), zastosowanie ma ustawa Kodeks wykroczeń, ze względu na brak regulacji prawnej co do określenia okresu przedawnienia za nieopłacony postój, a nie jak przyjęło Kolegium wskazana ustawa o drogach publicznych oraz rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad wprowadzenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych. Okres przedawnienia, wynosząc 5 lat, na gruncie art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych, został przyjęty z korzyścią dla L. Z,. Kolegium wskazało także, że twierdzenie L.Z., iż z samochodu będącego jego własnością korzystały inne osoby nie zostało poparte wskazaniem, które z wymienionych przez L. Z. osób korzystały z samochodu w określonym dniu i o określonej godzinie. L. Z. zaskarżył wyżej opisane postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] , podając w treści uzasadnienia skargi zarzuty tożsame z tymi jakie przedstawił w złożonym wcześniej zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. W odpowiedzi z dnia 1 sierpnia 2007 r. na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie w całości. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2007 r. (sygn. akt II SA/Sz 802/07), Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 125 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zawiesił postępowanie sądowe do czasu uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia [...] r. (sygn. akt II SA/Sz 472/07) stwierdzającego nieważność uchwały Rady Miasta w [...] z dnia [...] r., Nr [...] dotyczącej opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych oraz sposobu ich pobierania. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] podjął z urzędu postępowanie sądowe zawieszone postanowieniem z dnia [...] r. z uwagi na ustanie przyczyny jego zawieszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny poprzez dokonanie sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, według kryterium zgodności z prawem i w granicach rozstrzygania Sądu zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uznał, że skarga L. Z. zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc jednak związanym, zgodnie z przywołanym art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zarzutami i wnioskami skargi L. Z., jako podstawę uchylenia zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. [...] oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. nr [...] uznał nieważność uchwały Rady Miasta [...] z dnia 17 grudnia 2001 r. Nr XLVII/971/01 dotyczącej opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych oraz sposobu ich pobierania. Zgodnie bowiem z art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Stosowanie do art. 27 § 1 pkt. 3 tej ustawy, tytuł wykonawczy winien zawierać m.in. treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej – także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. W sytuacji, gdy postawą prawną egzekucji jest przepis, z którego wprost wynikają określone obowiązki, przez wskazanie podstawy prawnej obowiązku należy rozumieć podanie konkretnego aktu prawnego. W rozpoznawanej sprawie w tytule wykonawczym, obejmującym karę pieniężną za nieopłacony postój pojazdu o nr rej. [...] w Strefie Płatnego Parkowania w okresie od [...] r., w pozycji 30 – "Podstawa prawna należności" zakreślono "z mocy prawa", a w pozycji 29 – "Akt normatywny" wymieniona została ustawa o drogach publicznych oraz uchwała Rady Miasta [...] z dnia 17 grudnia 2001 r. nr XLVII/971/01. Nie ulega wątpliwości, że obowiązek uiszczenia egzekwowanej należności z tytułu niezapłaconego postoju w Strefie Płatnego Parkowania wynika wprost z właściwie powołanego przez Prezydenta Miasta [...] na dzień wystawienia tytułu wykonawczego aktu prawa miejscowego. Wskazać jednak trzeba, że prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia [...] r. Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta [...] z dnia 17 grudnia 2001 r., Nr XLVII/971/01, dotyczącej opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych oraz sposobu ich pobierania (sygn. akt II SA/Sz 472/07). W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że w/w uchwała została wydana w oparciu o delegację ustawową naruszającą zasady Konstytucji RP, co potwierdził wcześniej Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 grudnia 2002 r., sygn. akt. P 6/2/2002. Natomiast wraz z oddaleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie skargi kasacyjnej wniesionej do wymienionego wyroku przez Radę Miasta [...] orzeczenia te stały się prawomocne. Stwierdzenie przez Sąd nieważności w/w uchwały oznacza jej usunięcie z obrotu prawnego ex tunc, czyli od daty jej podjęcia, co powoduje, że uchwałę tą należy traktować tak jakby nigdy nie została podjęta. Ma to zaś istotne znaczenie dla wszystkich czynności prawnych podjętych na podstawie wymienionej uchwały (por. wyrok NSA z 27 września 2007 r., sygn. Akt II OSK 1046/07, Lex nr 384291). Biorąc powyższe pod uwagę ma to znaczenie dla oceny skutków prawnych (konsekwencji) dla podmiotów, wobec których przystąpiono do czynności mających na celu wyegzekwowanie należności pieniężnej obejmującej obowiązek, który stracił oparcie w przepisie prawa. Prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego, określającego podstawę normatywną istnienia obowiązku, która po pierwsze od samego początku była oparta na przepisie niezgodnym z Konstytucją i nadto została wyeliminowana z obrotu prawnego, musiała być uznane za naruszające prawo, gdyż przestała istnieć podstawa prawa do wystawienia tytułu wykonawczego. W ocenie Sądu, w takim stanie rzeczy wystąpił przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego na mocy art. 59 § 1 pkt. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] , uznając, że wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy [..] z dnia [...] r. było niezgodne z art. 2 i 3 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c oraz art. 152 i 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.