II GSK 728/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Łd 579/08 w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę kasacyjną Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 579/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. oddalił skargę M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie reklamy w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi. Sąd I instancji uwzględnił następujący stan sprawy. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Prezydent Miasta B. wymierzył M. R. karę pieniężną w kwocie 1.200 zł za umieszczenie bez zgody zarządcy drogi reklamy o łącznej powierzchni 15 m2 w okresie od 19 października 2007 r. do 22 października 2007 r. w pasie drogowym ulicy P. N. w B. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Prezydent Miasta B. (pierwsza decyzja tego organu z dnia [...] października 2007 r. została uchylona w dniu [...] grudnia 2007 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T., ze względów proceduralnych) decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. wydaną na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 i ust. 3, ust. 6, ust. 12, ust. 13 i ust. 15 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm., dalej: ustawa o drogach publicznych), § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. Nr 140, poz. 1481, dalej: rozporządzenie z dnia 1 czerwca 2004 r.) i uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia 27 maja 2004 r. Nr XXII/220/04 w sprawie wysokości stawek opłaty za zajmowanie pasa drogowego dróg gminnych oraz dróg powiatowych na obszarze Gminy Miasto B. na cele niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego Nr 186, poz. 1685), nałożył na M. R. karę pieniężną w wysokości 1.200 zł za umieszczenie bez zgody zarządcy drogi reklamy o łącznej powierzchni 15 m2 w okresie od 19 października 2007 r. do 22 października 2007 r. w pasie drogowym ulicy P. N. w B. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż powierzchnię reklamy ustalona została w wyniku oględzin przeprowadzonych dnia [...] października 2007 r., z których to czynności sporządzono notatkę służbową. Zapisy monitoringu miejskiego pozwoliły zaś stwierdzić, że skarżący umieścił dnia 19 października 2007 r., około godziny 22:52 , reklamę wyborczą w pasie drogowym ulicy P. N. bez wymaganego zezwolenia. Z zeznań funkcjonariusza Straży Miejskiej w B. wynika, iż w dniu [...] października 2008 r. około godziny 21:00 na jedno z kół przyczepy, na której zamocowana była reklama, założono blokadę, mającą na celu ustalenie i ukaranie osoby odpowiedzialnej za niezgodne z przepisami prawa o ruchu drogowym oraz ustawy o drogach publicznych, ustawienie przyczepy wraz z reklamą w pasie drogowym. Według notatki urzędowej z dnia [...] grudnia 2007 r., sporządzonej przez funkcjonariusza Straży Miejskiej w B., M. R. wypisano mandat karny w wysokości 100 zł. Ukarany mandat przyjął oznajmiając, iż ustawił przyczepkę z pełną premedytacją z przyczyn finansowych, tzn. koszt mandatu jest niższy, niż koszt opłat za zajęcie pasa drogowego. Od powyższej decyzji strona skarżąca odwołała się wnosząc o jej uchylenie oraz przeprowadzenie na podstawie art. 136 k.p.a. dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. W ocenie strony, organ I instancji nie dołożył starań by strona mogła zapoznać się z materiałem dowodowym, a także nie poinformował jej o terminie przeprowadzenia dowodu. Zdaniem M. R., Prezydent Miasta B. nie wyjaśnił dlaczego naliczono opłaty karne za dzień, kiedy laweta z reklamą znajdowała się w pasie drogowym zaledwie kilkadziesiąt minut. Nie wyjaśniono dlaczego naliczono opłatę karną za czas ciszy wyborczej, kiedy usuwanie, czy jakiekolwiek postępowanie z reklamą wyborczą mogło być poczytane jako agitacja wyborcza. Zdaniem strony skarżącej, organ I instancji nie dołożył należytej staranności przy ustalaniu podmiotu, który winien być ukarany opłatą karną. Za materiały wyborcze odpowiada komitet wyborczy, a w takim przypadku ukarać należało K. K. W. L. i D., do którego zgodnie z prawem należał materiał wyborczy. W ocenie strony skarżącej, bezpodstawne było twierdzenie organu dotyczące premedytacji przy ustawianiu lawety, gdyż notatka służbowa funkcjonariusza Straży Miejskiej, odnosząca się do luźnych myśli i wypowiedzi w tej kwestii, nie mogła być dowodem w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, iż adresatem decyzji o nałożeniu kary winien być jego Komitet Wyborczy, a nie bezpośredni sprawca zdarzenia. W ocenie SKO w P. T. nie jest również zasadny zarzut dotyczący sposobu naliczenia kary za zajęcie pasa drogowego za cały dzień, podczas gdy laweta z reklamą pozostawała w pasie drogowym "kilkadziesiąt minut", gdyż przepis art. 40 ust. 6 ustawy o drogach publicznych nie uzależnia wymierzenia opłaty, a w konsekwencji i kary za zajęcie pasa drogowego, od ilości godzin, w których następuje zajęcie, uzależnia zaś opłatę od ilości dni, stąd też za każdym razem wyliczania opłat należy przyjmować pełne dni (bez względu na ilość godzin), w których ma miejsce zdarzenie. Organ odwoławczy również nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, iż w czasie ciszy wyborczej nie mógł usunąć reklamy z pasa drogowego, aby nie zostać posądzonym o naruszenie tejże ciszy. Reklama ta mogła być przez skarżącego w każdym czasie zasłonięta, czy też zdjęta z lawety, jednakże skarżący nie przejawiał takiego zainteresowania, gdyż jak wynika z akt sprawy po lawetę zgłosił się dopiero w dniu następnym po wyborach tj. 22 października 2007 r., nie informując wcześniej służb miejskich o trudnościach związanych z pozostawioną w pasie drogowym lawetą z reklamą. W ocenie organu II instancji, podniesione przez M. R. zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego również nie mogły zasłużyć na uwzględnienie. O miejscu i terminie przeprowadzenia oględzin zapisów monitoringu miejskiego strona została prawidłowo zawiadomiona pismem z dnia [...] lutego 2008 r., a ponadto przed wydaniem zaskarżonej decyzji pismem z dnia [...] marca 2008 r., organ I instancji poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a także możliwości wypowiedzenia się co do niego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. M. R. wniósł o uchylenie decyzji SKO w P. T. i zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą i błędną interpretację art. 40 ustawy prawo o drogach publicznych oraz art. 87 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 190, poz. 1360 ze zm., dalej: Ordynacja wyborcza) oraz naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że kara winna zostać nałożona za dzień zajęcia pasa drogowego. Dzień natomiast to czas od świtu do zmierzchu. Definicja dnia nie jest tożsama z definicją doby, która ma 24 godziny. W ustawie o drogach publicznych ustawodawca nie używa terminu doba, lecz dzień i stąd skarżący uważa, że nałożono błędnie opłatę karną chociażby za dzień [...] października 2007 r. Zdaniem M. R., z art. 87 Ordynacji wyborczej wyraźnie wynika zakaz w czasie ciszy wyborczej nie tylko agitacji czynnej, ale i biernej. W interpretacji Państwowej Komisji Wyborczej wszelkie działania, czy to agitacji pozytywnej czy negatywnej, tudzież zaklejanie, czy zdejmowanie materiałów wyborczych, stanowi naruszenie ciszy wyborczej i konsekwencje przewidziane w art. 220 Ordynacji wyborczej. Skarżący podniósł, że zbieg przepisów powoduje, że usunięcie reklamy stanowiłoby naruszenie ciszy wyborczej i nie mógł on zatem bez naruszenia prawa w czasie ciszy wyborczej usunąć lawety z reklamą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie można postawić zarzutu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. W świetle przepisu art. 40 ust. 1 powyższej ustawy zajęcie pasa drogowego zawsze winno poprzedzać stosowne zezwolenie. Osoba, która zajmuje pas drogowy zanim uzyskała na tę czynność zezwolenie, czyni to wbrew obowiązującym przepisom prawa. Skoro M. R. wymaganego zezwolenia nie posiadał, a dokonał zajęcia pasa drogowego, to decyzja nakładająca opłatę w myśl przepisu regulującego tego rodzaju przypadki, nie narusza prawa. Podkreślono, że wymierzenie opłaty za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, nie pozostaje w sferze uznania administracyjnego organu orzekającego, lecz stanowi obligatoryjne zobowiązanie organu do podjęcia decyzji tej treści. Organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły przepisu art. 40 powołanej ustawy także w zakresie wysokości wymierzonej kary, ponieważ przepis art. 40 ust. 6 wyraźnie uzależnia opłatę od ilości dni, nie wskazuje natomiast konieczności wyliczania ilości godzin. Regulacja ta pozwala na przyjęcie, że do wyliczenia opłaty należy przyjmować pełne dni w których ma miejsce zdarzenie. W ocenie Sądu I instancji, twierdzenia strony skarżącej, iż organy nie odniosły się do kolizji norm prawnych i nie wzięły pod uwagę faktu, że w czasie ciszy wyborczej nie mógł usunąć reklamy z pasa drogowego, ponieważ naruszyłby ciszę wyborczą, nie zasługują na aprobatę. Podkreślono, że to, jaką reklamę M. R. umieścił w pasie ruchu drogowego i jakie wiążą się z usunięciem tej reklamy sankcje, jest wyłącznie prywatną sprawą skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. stwierdził, że nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia prawa procesowego. W toku postępowania administracyjnego M. R. uczestniczył w przeprowadzanych czynnościach. Podkreślono, że stan faktyczny sprawy jest bezsporny, gdyż skarżący nie kwestionował faktu umieszczenia reklamy wyborczej w pasie drogowym. Nie są także sporne data i godziny umieszczenia reklamy, a zatem wszelkie okoliczności niezbędne dla zastosowania przepisów prawa materialnego. Z tych powodów Sąd I instancji nie dopatrzył się w rozpoznawanej sprawie naruszenia przepisów procedury, a w szczególności art. 7 k.p.a. Ponadto skarżący nie wyjaśnił na czym polegać miałoby naruszenie art. 7 k.p.a. Zdaniem WSA w Ł., organ dokonał zebrania, analizy i oceny całokształtu materiału dowodowego w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami procedury administracyjnej. W ocenie Sądu I instancji, zaskarżona decyzja, a tym samym poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa, a przytoczona argumentacja organu odwoławczego zasługuje na uwzględnienie. W skardze kasacyjnej M. R. zaskarżył powyższy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Ł. oraz o zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania , które mogło mieć istotny wpływa na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organy postępowania administracyjnego przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 107 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia jakie było przeznaczenie terenu, na którym znalazł się obiekt umieszczony przez skarżącego i jaki był charakter oraz zasadnicze przeznaczenie umieszczonego obiektu; 2) naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 40 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych poprzez przyjęcie, że obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie pasa drogowego dotyczy również pozostawienia pojazdu w miejscu do tego celu przeznaczonym, to jest na oznaczonym publicznym parkingu; b) art. 89 ust. 1 i ust. 2 Ordynacji wyborczej przez przyjęcie, że materiały wyborcze w rozumieniu przepisów prawa wyborczego są reklamą w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych. Strona skarżąca podniosła również w zarzut naruszenia art. 32 ust.1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), dalej: Konstytucja RP, przez obciążenie skarżącego karą pieniężną w sytuacji, gdy opłaty i kary nie były jej zdaniem pobierane od innych podmiotów pozostawiających pojazdy w tym samym miejscu, przy czym istnieją uzasadnione obawy, że działanie organu I instancji wobec skarżącego było związane z jego działalnością polityczną i stanowiło dyskryminację z powodu tej działalności. W uzasadnieniu strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła, iż Sąd I instancji i organy orzekające w postępowaniu administracyjnym zaniechały ustaleń w zakresie charakteru i przeznaczenia miejsca, w którym znalazła się przyczepa i pominęły, że została ona umieszczona w miejscu, które przez zarządcę drogi zostało wyraźnie oznaczone jako parking. Podkreślono, że obowiązkiem organów prowadzących postępowanie administracyjne było wyjaśnienie czy zajęta część pasa drogowego nie była przeznaczona dla postoju pojazdów. Strona skarżąca podniosła również, że nie wykazano, aby na parkingu wyznaczonym na P. N. B. zarządca drogi wyłączył parkowanie przyczep, pojazdów opatrzonym informacji propagandowymi, w tym wyborczymi, ani też nie wprowadził czasowych ograniczeń parkowania. W ocenie M. R., Sąd I instancji nie wyjaśnił, dlaczego w miejscu, w którym co do zasady pozostawienie pojazdu nie wymagało zezwolenia, ustawienie przyczepy z materiałami wyborczymi skarżącego miało takiego zezwolenia wymagać i miało podlegać opłacie. Zdaniem strony, wyznaczenie parkingu przez zarządcę drogi jest równoznaczne z rezygnacją z pobierania opłat za zajęcie pasa drogowego w związku z zaparkowaniem pojazdów na tym parkingu. W ocenie M. R. w niniejszej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, gdyż umieścił on materiał wyborczy, o którym mowa w art. 89 ust. 1 i ust. 2 Ordynacji wyborczej, a nie reklamę. Na marginesie podniesiono, że nie miał znaczenia fakt ukarania strony skarżącej mandatem karnym przez straż miejską, gdyż stwierdzone wykroczenie polegało na wadliwym ustawieniu przyczepy na parkingu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nieważność postępowania w ujęciu art. 183 § 2 p.p.s.a. nie występowała. Wynik postępowania kasacyjnego był zatem konsekwencją oceny zarzutów w stosunku do wyroku Sądu I instancji zawartych w przedmiotowym środku odwoławczym, zgłoszonych w ramach obu podstaw wymienionych w art. 174 p.p.s.a. Ustosunkowując się do pozostających z sobą w związku zarzutów postawionych w pkt 1 i 2a petitum skargi kasacyjnej należy przede wszystkim wyraźnie zaakcentować, iż orzeczona w niniejszej sprawie kara pieniężna dotyczyła umieszczenia reklamy, a nie pojazdu, czy też ściślej przyczepy samochodowej w pasie drogowym drogi publicznej bez zezwolenia zarządcy drogi. Zaznaczyć również wypada, iż w skarżący nie podważył ustalenia dokonanego w postępowaniu administracyjnym, iż miejsce zdarzenia wchodziło w skład pasa drogowego - wskazanej przez orzekające w sprawie organy drogi publicznej. W świetle szerokiej definicji pasa drogowego zamieszczonej w art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych pas drogowy to wyznaczony liniami granicznymi grunt wraz powierzchnią nad i pod jego powierzchnią, w którym lokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu (zatem i co do zasady parkingi), a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Nie mogło odnieść spodziewanego skutku eksponowanie przez skarżącego przeznaczenia miejsca zdarzenia – to jest parkingu (nota bene o tym, że w konkretnym przypadku miejscem zdarzenia był parking świadczyła wprost dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy). Parking ogólnodostępny umożliwia oczywiście pozostawianie na nim pojazdu, gdy następuje przerwa w ruchu drogowym. Przeznaczeniem parkingu nie jest jednak umieszczanie w nim reklam. W takiej bowiem sytuacji wymagane jest uzyskanie od zarządcy drogi zezwolenia z mocy art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, a jego brak jest podstawą do obligatoryjnego wymierzenia przez właściwy organ administracji publicznej kary pieniężnej z mocy art. 40 ust. 12 pkt 1 powołanego aktu prawnego. Ze stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji jako podstawa orzekania wynika, że skarżący umieścił w pasie drogowym bez wymaganego zezwolenia reklamę i tego ustalenia skarga kasacyjna skutecznie nie zwalczyła. Kategoryczna wymowa wymienionych wyżej przepisów nie może być zaś obchodzona tylko z tego względu, że reklama umieszczona w pasie drogowym zainstalowana została na pojeździe (konkretnym przypadku ściślej na przyczepie – lawecie samochodowej). Zważyć przy tym wypada, że w skardze kasacyjnej nie są podnoszone jakiekolwiek okoliczności (przyczyny) wymuszające pozostawienie lawety z zainstalowaną na niej reklamą w pasie drogowym, którego elementem, jak już podkreślano, był także (czego nie kwestionowano) konkretny parking, w czasie rozpatrywanego zdarzenia (trwającego aż kilka dni), czy też techniczne przeszkody do zdemontowania reklamy z przyczepy pozostawianej na parkingu lub chociażby jej zakrycia na czas jej postoju, nawet przy (niepotwierdzonym jednak) założeniu, że był on obiektywnie konieczny. Dla porządku dodać trzeba, iż skoro w niniejszej sprawie chodziło o skutki złamania wymogu ustawowego odnośnie umieszczania reklamy w pasie drogowym tylko za zezwoleniem zarządcy drogi, a nie samo parkowanie w miejscu zdarzenia pojazdu (ściślej przyczepy samochodowej) wpływu na wynik sprawy nie mogła mieć rzecz jasna treść znaków drogowych dotyczących konkretnego parkingu (brak ograniczeń w zakresie parkowania). Z podanych względów zarzuty sformułowane w pkt 1 i 2a petitum skargi kasacyjnej nie zasługiwały na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadny jest także zarzut prawa materialnego dotyczący naruszenia art. 89 ust. 1 i ust. 2 Ordynacji Wyborczej polegający, jak to ujęto na "przyjęciu że materiały wyborcze w rozumieniu prawa wyborczego są reklamą w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych". Zgodnie z art. 89 ust. 1 Ordynacji wyborczej materiały wyborcze powinny zawierać wyraźne oznaczenie, od kogo pochodzą. W myśl zaś ust. 2 art. 89 omawianej ustawy materiały wyborcze zawierające oznaczenie komitetu wyborczego, od którego pochodzą, podlegają ochronie prawnej. Według natomiast definicji reklamy w ujęciu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych reklama to nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. Istota rozważanego zarzutu sprowadza się w rzeczywistości do odpowiedzi na pytanie, czy materiał wyborczy - biorąc pod uwagę eksponowaną treść art. 89 ust. 1 i 2 Ordynacji wyborczej, co do zasady wyłączony jest z możliwości potraktowania go jako reklama w ujęciu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego treść art. 89 ust. 1 i 2 Ordynacji wyborczej nie upoważnia wcale do wnioskowania, iż materiał wyborczy z założenia nie może stanowić reklamy w bardzo szerokim znaczeniu tego słowa zdefiniowanym w art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych. Definicja ta mówi przecież, bez ograniczeń w kierunku wskazywanym przez skargę kasacyjną o nośniku informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie umieszczonym w polu widzenia użytkowników drogi (jedyne wprowadzone tu wyłączenie dotyczy tylko znaków w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach i znaku informującego o obiektach użyteczności publicznej ustawionego przez gminę). Co do zaś brzmienia art. 89 ust. 1 to jego sens sprowadza się do postawienia wymogu wyraźnego oznaczenia od kogo pochodzi materiał wyborczy, które to zagadnienie nie ma żadnego znaczenia dla prowadzonych rozważań. Nie można też przyjąć, iż przewidziana w ust. 2 art. 89 zasada ochrony prawnej materiałów wyborczych zawierających oznaczenie komitetu wyborczego, od którego pochodzą (celem tej ochrony prawnej jest zapewnienie nienaruszalności materiału wyborczego, a nie wyłączenie tego materiału spod działania wszelkich reguł przewidzianych przez obowiązujący system prawny), sprzeciwiała się ocenie czy konkretny materiał wyborczy podpada pod zakres definicji reklamy w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych (a gdy on ma cechy określone w tej definicji - w konsekwencji przyjmowaniu potrzeby uzyskiwania stosownej zgody zarządcy drogi na umieszczenie w pasie drogowym drogi publicznej z mocy art. 40 ust. 2 pkt 3 powołanej tej ustawy i skutków braku jej uzyskania określonych w art. 40 ust. 12 wskazanego aktu prawnego w stosunku do podmiotu umieszczającego tzw. reklamę wyborczą w pasie drogowym drogi publicznej). Nie ma żadnego dającego się racjonalnie uzasadnić powodu( nie wskazuje go też skarga kasacyjna), aby materiał wyborczy eksponowany, jako nośnik informacji wizualnej , znajdujący się w polu użytkowników drogi (i w pasie drogowym) traktowany był odmiennie niż inne nośniki informacji wizualnej znajdujące się w polu widzenia użytkowników drogi (i w pasie drogowym), niewyłączone wprost przez ustawodawcę. W skardze kasacyjnej podniesiono też zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Postawienie tego zarzutu było jednak zupełnie gołosłowne i już z tej racji nie mogło być rozważane jako podstawa kwestionowania zaskarżonego wyroku. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji z mocy art. 184 p.p.s.a.