I SA/Gd 898/08

WyrokWSA w Gdańsku2009-05-12

Skład orzekający: Zbigniew Romała, Sławomir Kozik, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienie materialnoprawnego terminu do przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, wymaganego do uzyskania renty strukturalnej, może zostać naprawione poprzez przywrócenie terminu na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Termin do przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, wymagany do uzyskania renty strukturalnej, jest terminem prawa materialnego, a nie procesowego. W związku z tym, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące przywrócenia terminu (art. 58-60 k.p.a.) nie mają zastosowania do uchybienia tego terminu. Niespełnienie tego warunku w ustawowym terminie skutkuje odmową przyznania renty strukturalnej.
Stan faktyczny
Skarżący T. Sz. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Po spełnieniu wstępnych warunków, otrzymał postanowienie zobowiązujące go do przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej w terminie sześciu miesięcy od jego otrzymania. Skarżący nie dochował tego terminu, wnioskując o jego przesunięcie. Organy administracji odmówiły przyznania renty, uznając, że skarżący nie spełnił kluczowego warunku. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenia faktyczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 maja 2009 r. sprawy ze skargi T. Sz. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 30 listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 listopada 2007 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania T. S., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 21 sierpnia 2007 r. odmawiającą skarżącemu przyznania renty strukturalnej. Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR był następujący stan faktyczny. Wnioskiem z dnia 31 lipca 2006 r. T. S., na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.) – zwanego w dalszej części "rozporządzeniem z dnia 30 kwietnia 2004 r.", wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o przyznanie renty strukturalnej. W dniu 15 stycznia 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji poinformował wnioskodawcę, że w terminie sześciu miesięcy od jego otrzymania powinien przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej. T. S. odebrał ww. postanowienie osobiście w dniu 16 stycznia 2007 r. Pismem z dnia 28 czerwca 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zawiadomił T. S. o zbliżającym się terminie przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, który upływał w dniu 15 lipca 2007 r., informując jednocześnie, że niespełnienie tego warunku skutkować będzie odmową przyznania prawa do renty strukturalnej. Pismem z dnia 14 lipca 2007 r. T. S. wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z prośbą o przesunięcie (do 28 grudnia 2007 r.) terminu przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, uzasadniając to kończeniem prac związanych z działalnością rolniczą. Decyzją z dnia 21 sierpnia 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił T. S. przyznania renty strukturalnej. W ocenie organu pierwszej instancji wnioskodawca nie spełnił warunków koniecznych do uzyskania renty strukturalnej, albowiem w terminie sześciu miesięcy od otrzymania postanowienia z dnia 15 stycznia 2007 r. nie przekazał gospodarstwa rolnego i nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Odnosząc się do prośby o przesunięcie ww. terminu Kierownik podniósł, że wnioskodawca nie wskazał żadnej sytuacji nadzwyczajnej, która uniemożliwiała dotrzymanie terminu określonego w § 20 ust. 7 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu T. S. poinformował, że od 5 maja 1982 r. posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 1,74 ha, a od 1 stycznia 2000 r. podlega ubezpieczeniu w KRUS. Podał, że gospodarstwo rolne zostaje w całości przekazane w formie dzierżawy na okres 10 lat z możliwością kupna przez dzierżawcę. Zdaniem odwołującego zarówno on jak i dzierżawca spełniają warunki z § 6 i 7 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. Wyjaśnił, że ze względu na to, iż termin 15 lipca kolidował z zakończeniem prac polowych w cyklu produkcyjnym, umówił się na fizyczne przekazanie ww. gospodarstwa do końca października 2007 r. i w tym momencie miał zamiar dokonać tego bądź poprzez akt notarialny bądź poprzez zgłoszenie umowy do ewidencji gruntów i budynków starostwa powiatowego. W związku z tym wystąpił do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z prośbą o przesunięcie terminu przekazania ziemi, lecz nie otrzymał odpowiedzi na swoje pismo. W związku z powyższym T. S. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i powtórne przeprowadzenie postępowania w tej sprawie oraz o przywrócenie terminu (możliwości) przedłożenia stosownej umowy dzierżawy. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR nie podzielił argumentacji odwołującego się uznając za słuszne rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji z dnia 30 listopada 2007 r. organ odwoławczy stanął na stanowisku, że sześciomiesięczny termin, o którym mowa w § 20 ust. 7 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., jest terminem prawa materialnego, brak jest możliwości jego "przesunięcia" (o co wnosił odwołujący), czy też wstrzymania biegu terminu na skutek zawieszenia postępowania, na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej w dalszej części "k.p.a.". Dyrektor wskazał, że zawieszenie postępowania przewidziane w art. 103 k.p.a. wstrzymuje jedynie bieg terminów określonych w k.p.a., pozostając bez wpływu na terminy określone w innych przepisach. Zdaniem organu odwoławczego, z uwagi na to, że sześciomiesięczny termin na przekazanie gospodarstwa rolnego nie wynika z k.p.a., zawieszenie postępowania po wydaniu postanowienia o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej, nie wstrzymywałoby biegu tego terminu. W ocenie Dyrektora przepisy prawa nie przewidują możliwości wydłużenia terminu określonego w § 20 ust. 7 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. lub jego przywrócenia, również w sytuacji niedochowania terminu na skutek działania siły wyższej lub wystąpienia sytuacji nadzwyczajnej. Dalej organ odwoławczy podał, że realizując zasady sformułowane w art. 8 i 9 k.p.a. organ pierwszej instancji zawiadomił stronę, ze znacznym wyprzedzeniem, o zbliżającym się upływie sześciomiesięcznego terminu na przekazanie gospodarstwa i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. Dyrektor przyznał, że co prawda termin ten został wskazany przez organ pierwszej instancji nieprawidłowo (15 zamiast 16 lipca 2007 r.), jednakże wnioskodawca jako możliwy termin przekazania gospodarstwa wskazywał na dzień 28 grudnia 2007 r. lub koniec października 2007 r., a zatem terminy odległe od 16 lipca 2007 r. Dyrektor podkreślił, że również po dniu 15 lipca 2007 r. wnioskodawca miał możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym lub przedłożenia dokumentów świadczących o spełnieniu przesłanek niezbędnych dla uzyskania renty, jednakże dokumentów takich nie przedłożył. Dalej Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR podał, że mając na uwadze oświadczenia wnioskodawcy, w którym podał on, iż gospodarstwo przekazał nieformalnie, celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wezwał go do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi T. S. potwierdził, że otrzymał postanowienie z dnia 15 stycznia 2007 r. zawierające pouczenie o terminie, w którym należy przekazać gospodarstwo rolne oraz oświadczył, że nie mógł tego przekazania dokonać w terminie z uwagi na niezakończone prace polowe w gospodarstwie oraz fakt, że potencjalny nabywca jest dla niego osobą obcą. Ponadto T. S. podał, że na chwilę obecną posiada umowę przedwstępną dzierżawy swojego gospodarstwa zawartą z A. G. Analizując zapisy § 6 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. Dyrektor stwierdził, że przedwstępna umowa dzierżawy nie spełnia przesłanek, o których mowa w tym przepisie. Odnosząc się do zarzutu odwołującego, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie odniósł się do jego pisma z dnia 14 lipca 2007 r., Dyrektor wskazał, że pismo to zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 16 lipca 2007 r., a wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 19 lipca 2007 r., a więc po dniu 16 lipca 2007 r. i po upływie sześciomiesięcznego terminu wynikającego z § 20 ust. 7 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. A zatem organ pierwszej instancji nie miał możliwości, jeszcze przed dniem 16 lipca 2007 r., ponownie pouczyć wnioskodawcę o braku możliwości wyznaczenia innego terminu przekazania gospodarstwa i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej niż wynikający wprost z treści § 20 ust. 7 ww. rozporządzenia. Wyjaśnienia takiego dokonano ustnie w trakcie zapoznawania się przez wnioskodawcę z materiałem dowodowym w dniu 20 lipca 2007 r., jak również w formie pisemnej w uzasadnieniu skarżonej decyzji. W skardze na powyższą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR T. S. zarzucił zarówno zaskarżonemu, jak i poprzedzającemu je orzeczeniu organu pierwszej instancji, wydanie z pogwałceniem uregulowań i zasad postępowania określonych w k.p.a. Skarżący zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych oraz oparcie zaskarżonych decyzji na faktach, które nigdy nie miały miejsca. Podniósł, że nigdy nie otrzymał pisma Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 28 czerwca 2007 r. zawiadamiającego o zbliżającym się upływie terminu przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, jak też nie informowano go o powyższym ustnie przed 16 lipca 2007 r. Skarżący zwrócił uwagę, że wszystkie wysyłane do niego z ARiMR pisma i zawiadomienia miały zwrotne poświadczenia odbioru, a to jedno nie ma i nie ma również żadnego dowodu jego wysłania. T. S. zarzucił również, że organ odwoławczy nie wyjaśnił i nie podał podstawy prawnej oraz charakteru prawnego takiego zawiadomienia, pomimo że z jego wysłaniem wiąże tak istotne i negatywne dla niego skutki w postaci pozbawienia prawa do renty. Dalej skarżący podał, że nigdy nie otrzymał odpowiedzi, w tym telefonicznej, na swój wniosek z dnia 14 lipca 2007 r. w sprawie przesunięcia terminu przekazania gospodarstwa rolnego, jak też nie odnotowano tego faktu w decyzji organu pierwszej instancji. Podniósł, że w odwołaniu od tej decyzji wskazał przesłanki i przyczyny złożenia takiego wniosku. Ponadto uważał, że sformułowanie § 20 ust. 7 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. wskazuje na termin instrukcyjny, który może zostać przesunięty na wniosek zainteresowanego. W dalszej części skargi T. S. podał, że w trakcie zapoznawania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji domagał się bezskutecznie pisemnej odpowiedzi na swój wniosek z dnia 14 lipca 2007 r. i nie godził się na wydanie decyzji merytorycznej do chwili wyjaśnienia sprawy. Zdaniem skarżącego notatki służbowe znajdujące się w aktach sprawy nie odzwierciedlają faktycznego przebiegu spotkań, natomiast spotkanie przed 16 lipca 2007 r. nie miało miejsca. T. S. podniósł również, że przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji oraz w postępowaniu przed organem odwoławczym okazał i chciał zostawić w aktach sprawy umowę dzierżawy i przekazania gospodarstwa rolnego z dnia 12 lipca 2007 r. wraz z wypisem z rejestru gruntów (z uwagi na zgłoszony wniosek o przedłużenie terminu i oczekiwanie na merytoryczne rozpatrzenie wniosku umowy tej nie rejestrował w ewidencji gruntów), lecz nie przyjęto jej do akt sprawy. Niezrozumiałe dla skarżącego jest również to, że w zaskarżonej decyzji ww. umowę nazwano umową przedwstępną. Końcowo skarżący zwrócił uwagę na naruszenie w trakcie prowadzonego postępowania przepisów art. 6–10, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 86 oraz art. 107 § 1 k.p.a., przejawiające się niewyjaśnieniem istotnych okoliczności sprawy przez ograniczenie się do minimum postępowania dowodowego, zminimalizowaniem okoliczności, faktów i dowodów oraz brakiem faktycznego czynnego udziału strony w postępowaniu na etapie poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. Mając na względzie przedstawione powyżej zarzuty i argumentację na ich poparcie T. S. wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przyznanie renty strukturalnej zgodnie z wnioskiem z dnia 31 lipca 2006 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów organ odwoławczy wskazał, że T. S. był informowany przez organ pierwszej instancji o braku możliwości przedłużenia terminu przekazania gospodarstwa, co potwierdza załączona do akt sprawy notatka służbowa z dnia 20 lipca 2007 r. Ponadto do wniosku skarżącego z dnia 14 lipca 2007 r. organy obu instancji odniosły się w uzasadnieniach swoich decyzji. Dyrektor wskazał również, że zawiadomienie z dnia 28 czerwca 2007 r. zostało wysłane do skarżącego listem zwykłym, dlatego brak jest w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia jego odbioru. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z przepisów rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. nie wynika obowiązek wysyłania ww. zawiadomień, lecz są one wysyłane w celu dodatkowego poinformowania rolników o zbliżającym się terminie przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. W odniesieniu do zarzutu odmowy przyjęcia umowy dzierżawy z dnia 12 lipca 2007 r. Dyrektor podniósł, że w aktach sprawy brak jest dowodów na ww. okoliczność. Ponadto, podczas przesłuchania w dniu 15 listopada 2007 r. T. S. oświadczył, że nie przekazał dotychczas gospodarstwa i że posiada umowę przedwstępną dotyczącą dzierżawy tego gospodarstwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "P.p.s.a" – stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też procesowego, w sposób, który mógłby stanowić podstawę do jej uchylenia. W zaskarżonej decyzji, jako zasadniczą przyczynę odmowy przyznania skarżącemu renty strukturalnej wskazano, że nie spełnił on warunku zawartego w przepisie § 20 ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.). Zgodnie z jego treścią w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia (o spełnieniu wstępnych warunków do otrzymania renty strukturalnej) wnioskodawca powinien przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej, z zastrzeżeniem § 22. § 22 stanowi z kolei, że jeżeli limit środków, o których mowa w § 3 pkt 1, na dany rok został wyczerpany, przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej powinno nastąpić w terminie od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca następnego roku. Przepis sformułowany w ostatnim z przytoczonych powyżej paragrafie miał na celu ochronę interesów strony, która dokonałaby przekazania gospodarstwa rolnego, a brak byłoby możliwości wypłaty świadczenia, gdyż środki wskazane w § 3 pkt 1 ww. rozporządzenia na dany rok zostały wyczerpane. § 3 pkt 1 odwołuje się do tabeli nr 65, która jako część Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich zatwierdzonego i ogłoszonego w trybie przewidzianym w ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej przyjęła nazwę Tabela nr 65. Zakładanie wartości wskaźników wykonania (fizycznych) Planu (beneficjenci/powierzchnia) i również w swojej treści nie zawiera podziału środków na poszczególne lata. Mając to na uwadze, ponieważ nie dokonano podziału na poszczególne lata środków finansowych Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004–2006, § 22 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. nie może mieć zastosowania w sprawach uzyskiwania rent strukturalnych objętych planem rozwoju obszarów wiejskich. Tym samym, zawarte w § 20 ust. 7 ww. rozporządzenia zastrzeżenie, nie ma w rozpoznawanej sprawie zastosowania. W niniejszej sprawie T. S. odebrał postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków do otrzymania renty strukturalnej 16 stycznia 2007 r. Postanowienie to zawierało pouczenie o konieczności przekazania w terminie 6 miesięcy od jego otrzymania gospodarstwa rolnego oraz zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Stąd termin, w którym skarżący winien był przekazać gospodarstwo rolne, upływał z dniem 16 lipca 2007 r. Jak ustalono skarżący nie przekazał posiadanego gospodarstwa rolnego ani w terminie 6 miesięcy od otrzymania postanowienia o spełnieniu wstępnych warunków do otrzymania renty strukturalnej, ani w terminie późniejszym. Potwierdził to sam skarżący chociażby w piśmie z dnia 14 lipca 2008 r., w którym wniósł o "przesunięcie terminu" zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej i przekazania gospodarstwa rolnego nowemu nabywcy. Nie ma przy tym racji skarżący twierdząc w uzasadnieniu skargi, że przewidziany w § 20 ust. 7 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r. termin jest terminem instrukcyjnym, który może zostać przesunięty czy też przywrócony na wniosek zainteresowanego. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku termin, o którym mowa § 20 ust. 7 ww. rozporządzenia, jest terminem prawa materialnego, a zatem nie można go przywrócić. Jedynie terminy zawite, a więc dotyczące czynności procesowych, są przywracalne. Do terminów materialnoprawnych nie mają więc zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), a dokładnie art. 58–60, dotyczące możliwości przywrócenia terminu przewidzianego przez prawo dla dopełnienia określonej czynności procesowej. W doktrynie podkreśla się, że przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej. Instytucji tej nie można stosować do terminów materialnoprawnych, ma bowiem wyłącznie zastosowanie do terminów procesowych i to terminów dokonania czynności procesowych, np. terminu złożenia odwołania (tak: B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2004, s. 327). Zastosowanie instytucji przywrócenia terminu tylko do terminów procesowych podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 listopada 1994 r. (sygn. akt SA/Ka 1230/94, LEX nr 26528), w którym wyraził pogląd, że instytucja przywrócenia terminu przewidziana w art. 58 i 59 k.p.a. jest instytucją prawa procesowego. Na podstawie tych przepisów mogą być zatem przywracane terminy przewidziane przepisami należącymi do prawa procesowego, a nie do prawa materialnego. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma bowiem na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych, wynikłych w następstwie uchybienia terminu procesowego. Wobec powyższego, skoro skarżący nie przekazał gospodarstwa rolnego w terminie określonym w § 20 ust. 7 ww. rozporządzenia, a termin ten – jak wykazano powyżej – jest terminem prawa materialnego nie podlegającym ani przywróceniu ani przesunięciu, nie mogła być mu przyznana renta strukturalna. Stanowisko, że w takim przypadku zachodzą podstawy do odmowy przyznania renty strukturalnej, jest akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 90/08, niepubl.). Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że nigdy nie otrzymał pisma Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 28 czerwca 2007 r. zawiadamiającego go o zbliżającym się upływie terminu przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, zarzut ten należało uznać za chybiony. Gdyby nawet przyjąć, że T. S. zawiadomienia tego faktycznie nie otrzymał, to okoliczność ta nie mogłaby spowodować uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji. Zawiadomienie z dnia 28 czerwca 2007 r. miało bowiem jedynie charakter informacyjny, było niejako aktem "dobrej woli" organu administracji, który przypominał zainteresowanemu o zbliżającym się terminie przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Tym samym pogląd skarżącego, że z wysłaniem ww. zawiadomienia organ wiąże tak istotne i negatywne dla niego skutki w postaci pozbawienia prawa do renty, jest w ocenie Sądu zbyt daleko idący. Prawa do renty skarżący został pozbawiony z uwagi na niespełnienie warunku przewidzianego w § 20 ust. 7 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 2004 r., o konieczności którego spełnienia T. S. został poinformowany w postanowieniu z dnia 16 stycznia 2007 r. Odbioru tego postanowienia skarżący nie kwestionował. Również zarzut, że skarżący nigdy nie otrzymał odpowiedzi na swoje pismo z dnia 14 lipca 2007 r., nie zasługiwał na uwzględnienie. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że w dniu 20 lipca 2007 r. p.o. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, w obecności innego pracownika tego Biura, korzystając z obecności T. S. w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR, poinformował go, że nie ma możliwości przesunięcia terminu przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, o co wnioskował zainteresowany. Ponadto do wniosku skarżącego odniósł się w uzasadnieniu swojej decyzji organ zarówno pierwszej jak i drugiej instancji. Odnosząc się z kolei do zarzutu, że organy obydwu instancji odmówiły przyjęcia przedłożonej przez skarżącego umowy z dnia 12 lipca 2007 r. ("Umowa dzierżawy przekazania gospodarstwa rolnego") wraz z wypisem z rejestru gruntów, w ocenie tutejszego Sądu w aktach sprawy brak jest dowodu na przedstawiany przez skarżącego przebieg zdarzeń. Należy również wskazać na znajdujący się w aktach sprawy protokół z dnia 15 listopada 2007 r. (k. 127 akt administracyjnych), w którym T. S. oświadczył, że nie przekazał w terminie 6 miesięcy gospodarstwa rolnego i że na chwilę obecną posiada umowę przedwstępną dotyczącą dzierżawy gospodarstwa zawartą z A. G. Protokół ten został odczytany wszystkim obecnym przy jego sporządzaniu i opatrzony przez T. S. własnoręcznym podpisem. Stąd zdziwienie skarżącego, że w swojej decyzji organ odwoławczy umowę z dnia 12 lipca 2007 r. nazwał umową przedwstępną, jest nieuzasadnione, skoro to sam skarżący użył takiego sformułowania podczas sporządzania ww. protokołu z dnia 15 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie dopatrzył się również w postępowaniu orzekających w sprawie organów administracji naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów k.p.a. Organy te działały bowiem na podstawie obowiązujących przepisów prawa, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, zapewniły skarżącemu czynny udział w postępowaniu, a uzasadnienia ich decyzji zawierają wszystkie niezbędne elementy wymienione w art. 107 k.p.a. Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.[pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło