VII SA/Wa 1474/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2007r., sygn. akt VII SA/Wa 1455/07 postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. W dniu 16 sierpnia 2004 r. C. Sp. z o.o. w W. złożyła do Prezydenta [...] wniosek o wydanie pozwolenia na rozbiórkę budynku położonego przy ul. [...] w W. Decyzją z dnia [...] września 2004 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę budynku z uwagi na to, że budynek nie podlega ochronie konserwatorskiej. Następnie Prezydent [...] wydał decyzję odmawiającą udzielenia pozwolenia na rozbiórkę budynku, od której to decyzji Spółka wniosła odwołanie do Wojewody [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta [...] odmawiającą rozbiórki budynku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Po wezwaniu Spółki o uzupełnienie w terminie 7 dni do braków formalnych wniosku o rozbiórkę i upływie wspomnianego terminu Prezydent [...] decyzją z dnia [...] września 2005 r. umorzył postępowanie w sprawie wniosku Spółki o wydanie pozwolenia na rozbiórkę budynku z uwagi na nieuzupełnienie wniosku Spółki. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki od powyżej decyzji Wojewoda [...]i decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. uchylił ww. decyzję Prezydenta [...] umarzającą postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę budynku i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W związku z wszczęciem z urzędu przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków postępowania w sprawie wpisu budynku przy ul. [...] do rejestru zabytków postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. Prezydent [...] zawiesił z urzędu postępowanie o wydanie pozwolenia na rozbiórkę budynku do czasu rozstrzygnięcia postępowania przed Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w sprawie wpisu budynku do rejestru zabytków. Po rozpatrzeniu skargi Spółki na decyzję Wojewody [...], utrzymującą w mocy ww. postanowienie Prezydenta [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania wyrokiem z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1208/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie oddalił skargę. Od wyroku tego Spółka złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków orzekł o nie wpisaniu do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego budynku zlokalizowanego w W. przy ul. [...]. W związku z powyższym i po rozpoznaniu zażalenia na bezczynność Prezydenta [...] przez Wojewodę [...], który uznał zażalenie Spółki za zasadne postanowieniem z dnia [...] marca 2007 roku nr [...] Prezydent [...] podjął postępowanie administracyjne w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w W. Tym niemniej postanowieniem z dnia [...] marca 2007 roku nr [...] Prezydent [...] ponownie zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki ww. budynku ze względu na wszczęcie przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2006 r. Po rozpatrzeniu zażalenia Spółki Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Wyrokiem z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt. VII SA/Wa 1455/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółki na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...]. Wyrokiem z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 156/07 Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną Spółki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1208/06, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Kierując się wskazówkami ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 czerwca 2008 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewody [...] oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. W dniu 3 września 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga C. Sp. z o.o. w W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Sądu z dnia 6 listopada 2007 r. oddalającym skargę Spółki na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o wydanie pozwolenia na rozbiórkę budynku położonego przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu tej skargi Spółka przytoczyła stan faktyczny sprawy, zaś jako podstawę wznowienia postępowania sądowego wskazała art. 270 w zw. z art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Spółki w niniejszej sprawie nastąpiło wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu zakończonym ww. wyrokiem Sądu. Skarżąca podniosła, że zarówno wyrok Wojewódzkiego Sądu z dnia 6 listopada 2007 r., jak i wyrok z dnia 2 czerwca 2008 r. dotyczył prawidłowości zawieszenia postępowania w sprawie pozwolenia na rozbiórkę budynku położonego przy ul. [...] w W. dokonanego z powołaniem się na art. 97 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Ze stwierdzonymi w wyroku z dnia 2 czerwca 2008 r. okolicznościami istniejącymi w marcu 2006 roku, Spółka wiąże zaistnienie określonej w art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawy wznowienia postępowania. W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał jednoznacznie, iż w kontrolowanej sprawie nie istniało zagadnienie wstępne, od którego zależałoby wydanie orzeczenia merytorycznego, zaś inwestor wraz z wnioskiem o rozbiórkę złożył komplet dokumentów i zadaniem organu było dokonanie oceny, czy spełniają one wymogi określone w art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Zdaniem skarżącej Spółki gdyby prawomocny wyrok w sprawie zawieszenia postępowania o wydanie pozwolenia na rozbiórkę budynku do czasu rozstrzygnięcia postępowania przed Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w sprawie wpisu budynku do rejestru zabytków został wydany przed wyrokiem w sprawie drugiego zawieszenia postępowania (ze względu na wszczęcie postępowania nieważnościowego) Sąd rozpoznający sprawę drugą z wymienionych spraw musiałby wziąć pod uwagę jego treść na mocy art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyrok z 2 czerwca 2008 roku wprawdzie wydany został po Skarżonym Wyroku, jednakże zawiera wskazanie przez Sąd nowych okoliczności w sprawie zawieszenia postępowania, które istniały już w chwili wydania wyroku Sądu z dnia 6 listopada 2007 r. (a nawet rok wcześniej). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowego nie ma uzasadnionych podstaw. W niniejszej sprawie Sąd w pierwszej kolejności zobowiązany był zbadać dopuszczalność skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2007 r. oddalającym skargę Spółki na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o wydanie pozwolenia na rozbiórkę budynku położonego przy ul. [...] w W. Zgodnie z art. 279 ustawy– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać - oprócz oznaczenia zaskarżonego orzeczenia – także podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Podstawę wznowienia określają przepisy art. 271, 272 i 273 ww. ustawy. Zgodnie z tymi przepisami można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli: 1) w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia, 2) strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Ponadto, można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, jak również na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym lub orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Ustawa wskazuje także, że podstawą wznowienia postępowania jest późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2). Dokonując kontroli skargi pod tym kątem, należy stwierdzić, że wskazanie podstawy prawnej powinno zawierać wyraźne określenie, które z przepisów art. 271-273 ww. ustawy uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie. Powołanie podstawy (albo podstaw) wznowienia ma istotne znaczenie w tym postępowaniu. Samo wskazanie przez skarżącego art. 273, który to przepis określa kilka przyczyn wznowienia nie jest realizacją powyższej zasady. To skarżący musi konkretnie sprecyzować podstawę (podstawy) prawne wznowienia, brak takiego konkretnego wskazania podstawy prawnej rzutuje już na samą dopuszczalność skargi. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że sformułowanie jedynie podstawy prawnej wznowienia nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia. To Sąd ma obowiązek zbadać, czy taka podstawa wznowienia w danej sprawie występuje. Stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Natomiast zgodnie z art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Dopiero po przeprowadzeniu tych czynności Sąd -stosownie do treści art. 282 § 1 p.p.s.a. - rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia i stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza (282 § 2 p.p.s.a.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że Sąd rozstrzygając na rozprawie o dopuszczalności wznowienia uznał, że w sprawie tej brak jest ustawowej podstawy wznowienia, co powoduje konieczność odrzucenia skargi o wznowienie. Jako podstawę wznowienia skarżący wskazał przesłankę wymienioną w art. 270 w zw. z art. 273 § 2 p.p.s.a., gdyż nastąpiło wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu zakończonym ww. wyrokiem Sądu. Badając występowanie tej przesłanki należy w pierwszej kolejności zauważyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi najmniejszych wątpliwości, iż zwrot "późniejsze wykrycie okoliczności" oznacza konieczność ich istnienia już w dacie orzeczenia kończącego postępowanie, którego wznowienia domaga się strona. Tytułem przykładu należy wskazać chociażby na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 689/05 (publ. LEX nr 209431), w którym zaakcentowano, że podstawą wznowienia postępowania mogą być wyłącznie takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były one jej znane. Tymczasem C. Sp. z o.o. w W. powołuje się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2008 r., który – jak przyznaje sama skarżąca - nastąpił później. Z tego względu nie może być uznany za okoliczność faktyczną ani środek dowodowy istniejący w dniu 6 listopada 2007 r. tj dacie wydawania wyroku przez Sąd. Ponadto trudno jest uznać, że wykładnia przepisów dokonana przez Sąd w określonym orzeczeniu stanowi środek dowodowy lub okoliczność faktyczną. W postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 689/05 Naczelny Sąd Administracyjny (publ. LEX nr 209431) wskazał, że wykładnia przepisów nie jest okolicznością faktyczną ani środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet interpretacja zawarta w uchwale Sądu Najwyższego nie stanowi uzasadnienia dla wznowienia postępowania sądowego na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., którego odpowiednikiem jest art. 273 § 2 powołanej ustawy. Podzielając w pełni powyższy pogląd należy dodatkowo podkreślić, że wykrycie okoliczności faktycznych i środków dowodowych powinno być ściśle związane z postępowaniem sądowym, którego wznowienia domaga się skarżąca. Zarówno wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2008 r., jak i wyrok tego Sądu z dnia 6 listopada 2007 r. dotyczył wprawdzie zastosowania przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, tym niemniej każdy z nich rozstrzygał inną sprawę sądowoadministracyjną. W pierwszej z wymienionych spraw Sąd badał legalność zawieszenia postępowania administracyjnego ze względu na prowadzone zwykłe postępowanie administracyjne w sprawie wpisu do rejestru zabytków, natomiast w drugiej oceniał prawidłowość zawieszenia postępowania administracyjnego w związku z wszczęciem przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postępowania nadzwyczajnego tj. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmawiającej wpisu do rejestru zabytków. Dlatego – pomimo pewnych analogii i szeroko pojętego związku ze sprawą administracyjną rozbiórki budynku przy ul. [...] w W. - nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe wyroki kończyły dwa całkowicie odrębne postępowania sądowoadministracyjne. Zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie Sąd nie zajmował się merytoryczną oceną zasadności zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki ww. budynku, lecz badał wyłącznie formalne podstawy wznowienia postępowania sądowego dochodząc do przekonania, że takie podstawy – pomimo ich literalnego wskazania - z podanych wyżej przyczyn nie wystąpiły. W tym stanie rzeczy Sąd w oparciu o art. 281 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.