II SA/Gd 553/08

WyrokWSA w Gdańsku2009-05-13

Skład orzekający: Janina Guść, Wanda Antończyk, Tamara Dziełakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakaz nowej zabudowy na działce właściciela, wprowadzony uchwałą rady gminy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, narusza prawo własności właściciela, jeśli teren ten znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej zabytkowego zespołu urbanistyczno-krajobrazowego?
Ratio decidendi
Zakaz nowej zabudowy na działce właściciela, wprowadzony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie narusza prawa własności, jeśli jest zgodny z przepisami szczególnymi dotyczącymi ochrony zabytków i został wprowadzony w granicach władztwa planistycznego gminy. Ochrona dziedzictwa kulturowego i walory architektoniczne mogą uzasadniać ograniczenia w korzystaniu z prawa własności, o ile są one zgodne z prawem i nie naruszają istoty własności.
Stan faktyczny
Skarżący J. M., właściciel działki nr [...] w Wejherowie, zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w Wejherowie z dnia 26 czerwca 2007 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Uchwała ta wprowadziła zakaz nowej zabudowy na działce skarżącego. Skarżący podniósł, że zakaz ten narusza jego prawo własności, powołując się na przepisy Konstytucji RP i orzecznictwo sądów administracyjnych. Rada Miejska odmówiła usunięcia naruszenia prawa, argumentując, że ograniczenia w korzystaniu z prawa własności mogą wynikać z planu miejscowego, a skarżący nie zgłosił uwag do projektu planu. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały w zaskarżonej części.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku Marii Ścigały sprawy ze skargi J. M. na uchwałę Rady Miejskiej w Wejherowie z dnia 26 czerwca 2007 r. nr Vk/XI/89/2007 w przedmiocie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentów miasta Wejherowa obejmującego obszary: 1- po obu stronach ul. Północnej, 2- równolegle pomiędzy ul. Rzeźnicką i ul. 12 Marca, 3- przy ul. Sobieskiego 294 i 296 i na obszarze przylegającym do łuku uk. Wałowej oddala skargę. W dniu 26 czerwca 2007r. Rada Miasta W. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentów miasta W. obejmujących obszary: 1- po obu stronach ul. [...], 2- równolegle pomiędzy ul. [...] i ul. [...] , 3- przy ul. [...] i na obszarze przylegającym do łuku ul. [...]. Podjęcie ww. uchwały nastąpiło po stwierdzeniu jej zgodności z ustaleniami "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta W.", zmiana dotyczyła miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na fragmentach obszarów objętych aktualnym planem "W. – Ś.-część północna. Uchwała z dnia 26 czerwca 2007r. została opublikowana w Dz. U. Woj. Pomorskiego nr [...], poz. [...] z dnia [...]. Wezwaniem z dnia 7 marca 2008 r. skarżący J. M., powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 lutego 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 – tekst jednolity ze zm./ wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa, podając, że jest właścicielem działki nr [...] położonej na obszarze objętym postanowieniami planu. Naruszenie polega na wprowadzeniu zakazu zabudowy dla działki, której skarżący jest właścicielem. Skarżący podniósł, że ustalenia planu miejscowego naruszają jego prawo własności, co jest niezgodne z art. 140 kc oraz art. 64 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wezwania skarżący wskazał, że zgodnie z postanowieniami planu /§ 5 ust. 3 Karta terenu [...] pkt [...]/ ustalono, że zakazuje się nowej zabudowy m.in. na działce nr [...], której skarżący jest właścicielem. Skarżący podniósł, że taki zakaz narusza jego prawo własności, uniemożliwiając mu zabudowę działki zgodnie z podjętymi pracami przygotowawczymi. Wskazano, że ustalenie takiego zakazu nie ma również uzasadnienia merytorycznego. Skarżący podał, że planował rozbudowę swojej nieruchomości w celu najbardziej efektywnego prowadzenia działalności gospodarczej. Taka rozbudowa nie zburzyłaby w żaden sposób koncepcji przestrzennej miasta, gdyż planowana rozbudowa miałaby oprzeć się również o budynek na sąsiedniej działce, miałoby to również walory estetyczne / zasłoniłoby nieestetyczną ścianę sąsiedniego budynku/. Skarżący powołał art. 64 ust. 1 konstytucji RP stanowiący, że: "Każdy ma prawo do własności, innych praw rzeczowych oraz prawo dziedziczenia" oraz powołał się na wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji zasadę, że każde ograniczenie własności musi być uzasadnione wyższymi względami, a nadto przekonująco uzasadnione. Żaden z powyższych warunków, jak zarzucił skarżący, nie został spełniony. W celu uzasadnienia swojego stanowiska skarżący powołał się i zacytował fragmenty wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 7.09.2006r., II SA/Wr 604/05, w którym Sąd powołując się na ww. art. 64 Konstytucji RP wskazał, że "zobowiązuje on do szczególnie wnikliwego rozpatrywania wszelkich sytuacji, w których ustawa ogranicza prawo własności. Rada Gminy nie może się zatem skutecznie powoływać się na interes ogólny jako podstawę, a tym bardziej jedyne kryterium zasadności podejmowanych rozstrzygnięć planistycznych. Spojrzenie na proponowane rozwiązania powinno być odwrotne: czy w związku z realizacją choćby najsłuszniejszych celów społecznych nie został naruszony interes prawny jednostki. Mając na względzie interes ogółu, rada gminy nie może tracić z pola widzenia interesów prawnych poszczególnych obywateli". Skarżący przytoczył treść uzasadnienia wyroku. Naruszenie zapisami planu miejscowego prawa własności polega na tym, że sprzecznie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego wpływa na ukształtowanie sposobu wykonywania prawa własności, rzeczą organu planistycznego jest także wytłumaczenie zainteresowanemu takiego naruszenia. Skarżący podniósł, że jak wynika z powyższego orzeczenia, niedopuszczalne jest ignorowanie stanowiska właściciela w szczególności wówczas gdy w sposób "głęboki" naruszone jest jego prawo własności. Skarżący wskazał, że analiza orzeczeń sądów administracyjnych, jak i Trybunału Konstytucyjnego, wyraźnie wskazuje, że jeżeli rozwiązania przyjęte w projekcie planu zagospodarowania ograniczają prawo własności, to rozwiązania takie muszą być w sposób jasny, przekonujący i szczegółowy uzasadnione i umotywowane. Rada Miasta W. negatywnie rozpatrzyła powyższe wezwanie do usunięcia naruszeń prawa, podając że w wezwaniu nie wskazano, aby w procedurze uchwalania planu doszło do naruszenia zasad lub trybu postępowania, które mogłoby skutkować stwierdzeniem nieważności uchwały Rady Miasta w części dotyczącej działki skarżącego. W uzasadnieniu wskazano, że z planu zagospodarowania przestrzennego, który jest prawem lokalnym może wynikać ograniczenie w korzystaniu z prawa własności. Zgodnie z art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym prawo to nie jest objęte bezwzględną ochroną w aspekcie wykorzystania przez właściciela na dowolny cel budowlany. Wskazano, że gwarancję ochrony praw osób, których interesy mogą zostać naruszone przez uchwalenie planu miejscowego, stanowi ustawowo określony tryb postępowania przy uchwalaniu planu oraz możliwość wpływania na rozwiązania przyjęte w planie poprzez wnoszenie uwag do projektu planu. Wojewoda przy piśmie z dnia 23.07. 2007r. poinformował o sprawdzeniu zgodności z prawem uchwały, nie wnosząc uwag do jej treści. Wskazano, że zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie, w sytuacji gdy skarżący w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa powołuje się wyłącznie na spowodowane uchwalonym planem ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości, jednocześnie nie zapoznając się z projektem tego planu i nie wnosząc do niego uwag. Nadto wskazano, że plan miejscowy został opracowany wg wytycznych Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w G., a następnie zaakceptowany przez ten Urząd. J. M. powołując się na przepis art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym / Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm./ wniósł skargę na powyższą uchwałę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w części dotyczącej działki , której jest właścicielem, a mianowicie działki nr [...]/ § 5 ust. 3 Karta terenu [...]/. Skarżący zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z art. 64 ust. 1 , w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP polegające na nieuzasadnionym ograniczeniu prawa własności skarżącego. Powołując się na powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że jest właścicielem działki nr [...] objętej ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w których ustalono, iż zakazuje się nowej zabudowy m.in. na ww. działce. Odnośnie braku uwag do planu skarżący podał, że nie był informowany o projekcie planu, jak też nie wiedział, że jakiekolwiek uwagi może zgłaszać, a nadto zgłoszenie takich uwag nie jest wiążące dla organu. Jednocześnie skarżący podniósł, że brak zgłoszenia uwag nie pozbawia go możliwości zaskarżenia każdej uchwały Rady Gminy na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym wówczas, gdy uchwała narusza interes prawny skarżącego. Skarżący wskazał, że jego interes prawny został naruszony poprzez ograniczenie zabudowy działki / wręcz zakazanie zabudowy/. Ustalenie takiego zakazu narusza bowiem prawa własności skarżącego. W dalszym ciągu uzasadnienia skargi skarżący przytoczył swoje stanowisko oraz zarzuty zawarte w wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, dodatkowo dodając, że zlecając prace projektowe mające na celu rozbudowę konsultował się z miejskim konserwatorem zabytków, który wskazywał aby planowana zabudowa oparła się o budynek sąsiedni / budynek zw. "ścianą płaczu"/, co też skarżący uczynił zlecając prace projektowe. Nadto dodatkowo skarżący przytoczył pogląd wyrażony przez T. Bąkowskiego : " każde ograniczenie prawa własności, w tym także uzasadnione ochroną osób trzecich bądź interesem publicznym, powinno zostać wyrażone w sposób maksymalnie precyzyjny, albowiem jest rozwiązaniem wyjątkowym w stosunku do zasady ochrony prawa własności. W razie wątpliwości dotyczących jego ograniczenia należy więc dokonywać wykładni na korzyść zasady."/"Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Zakamycze, 2004/ oraz powołał się na fragment uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 lutego 2001r., sygn. akt K 27/00, OTK z 2000nr 2, poz. 29, w którym Trybunał wskazał, jakimi zasadami winien kierować się organ gminy w postępowaniu planistycznym oraz wskazał na ograniczenia władztwa planistycznego o charakterze materialno-prawnym. Stanowią je ogólne zasady ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym / obecnie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy/, zgodność miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego z ustawami regulującymi określone sprawy szczegółowe z zakresu gospodarki przestrzennej oraz zgodność planów z Konstytucją, co oznacza, że wszelkie ograniczenia własności ustanowione w planach miejscowych muszą być zgodne z normami konstytucyjnymi wyznaczającymi granice ingerencji prawodawczej w prawo własności. Naruszenie tego wymogu może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy przez organy sprawujące nadzór nad samorządem terytorialnym. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, powołując się na uzasadnienie zawarte w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 11 marca 2009r. na rozprawie sądowoadministracyjnej udział w sprawie zgłosiła Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku M. Ś. Prokurator poparła skargę wskazując, że podjęcie uchwały nie zostało uzasadnione, co narusza § 12 pkt 8 rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego, nadto uchwała nie zawiera prognozy skutków finansowych uchwalenia planu, o których mowa w art. 17 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990r. /Dz. U. Nr 142 z 2001r., poz. 1591 ze zm./ każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sadu administracyjnego. Zgodnie z przepisem art. 53 § 2 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wymogi formalne skargi zostały spełnione. Niewątpliwie uchwała Rady Miasta W. z dnia 26 czerwca 2007r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest uchwałą z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. Skarżący J. M. dopełnił też wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, które zostało wystosowane w dniu 7 marca 2008r. W odpowiedzi na wezwanie, Rada Gminy w dniu 8 kwietnia 2008r. nieuwzględniła wniesionego przez skarżącego wezwania. Skarżący J. M. wniósł skargę na uchwałę w dniu 28 kwietnia 2008r., a zatem zachowany został 30 dniowy termin na wniesienie skargi wynikający z powołanego art. 53 § 2 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro wymogi formalne skargi zostały spełnione, Sąd rozpatrując skargę na uchwałę Rady Miasta W. wniesioną na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, winien w następnej kolejności zbadać czy interes prawny skarżącego został naruszony, albowiem dopiero ustalenie, że doszło do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy. Rozpoznając sprawę w powyższym zakresie Sąd zważył, że skarżący jest właścicielem działki nr [...], obr. [...], o pow. 0.02,98ha zapisanej w KW nr [...] Sądu Rejonowego w W., która położona jest na obszarze objętym uchwałą w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z postanowieniami planu miejscowego teren, na którym położona jest ww. działka znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowo-usługowej o charakterze śródmiejskim / MU/-karta terenu [...]. W karcie terenu [...] w punkcie [...] dotyczącym zasad kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu znajduje się zapis: ustala się zakaz nowej zabudowy na działkach [...] i [...]. Wobec powyższego ustalenia planistycznego Sąd uznał, że skarżący jako właściciel nieruchomości objętej przedmiotowym planem w zakresie obszaru [...] ma legitymację do wniesienia skargi na uchwałę uchwalającą plan. Powołany zapis obejmujący zakaz nowej zabudowy na wskazanej działce narusza interes prawny skarżącego wynikający z przysługującego mu prawa własności, co daje mu legitymację do wniesienia skargi na uchwałę. Uchwała ogranicza bowiem skarżącego w korzystaniu z działki, a jej zakaz uszczupla uprawnienia właścicielskie, naruszając interes prawny skarżącego z dniem wejścia wżycie uchwały. W tym miejscu wskazać należy, że nie może zasługiwać na akceptację stanowisko organu zawarte w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jak i w odpowiedzi na skargę, iż skoro skarżący nie wniósł uwag do planu / jego projektu/ na etapie jego sporządzania, to obecnie zarzuty podniesione w wezwaniu nie zasługują na uwzględnienie. Skarżący zasadnie powołuje się na przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. stanowiący podstawę wniesienia skargi do Sądu. Jak to wyżej wskazano przesłanką umożliwiającą skuteczne wniesienie skargi zgodnie z cyt. przepisem art. 101 ust. 1 jest naruszenie interesu prawnego wnoszącego skargę, które w rozpatrywanej sprawie miało miejsce. Natomiast wnoszenie uwag do projektu planu w trybie określonym w art. 18 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest prawem każdego obywatela, w tym właściciela nieruchomości, której plan dotyczy. Nieskorzystanie z tego prawa przed uchwaleniem planu w żaden sposób nie uniemożliwia kwestionowania prawidłowości podjętej uchwały, w świetle obowiązującego prawa / art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym/. Podkreślić jednak należy, że nie oznacza to zasadności skargi na uchwałę dotyczącą planu zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie interesu prawnego może bowiem nastąpić w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego /art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. zw. dalej ustawą/, w ramach którego rada gminy ustala w miejscowym planie przeznaczenie terenów, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określa sposoby zagospodarowania i warunki zabudowy i jest wtedy zgodne z planem. Wykazanie, że przewidziane w planie rozwiązania naruszają interes prawny skarżącego nie jest wystarczającą przesłanką do uwzględnienia skargi, gdyż uwzględnienie jej wymaga nadto wykazania, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa. Obowiązujące w dacie podjęcia uchwały przepisy ww. ustawy przewidują, że ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonuje się w ramach określonej procedury planistycznej unormowanej w tej ustawie. Z art. 28 ust. 1 ustawy wynika, że naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenia trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub w części. Zatem zachowanie wymogów procedury podlega kontroli sądu administracyjnego. W interesie właścicieli nieruchomości leży nieskrępowane korzystanie z nieruchomości. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, mające walor norm prawa miejscowego powszechnie obowiązujących na danym terenie / art. 14 ust. 8 ustawy/, określają natomiast granice korzystania z nieruchomości i wraz z innymi przepisami kształtują wykonywanie prawa własności nieruchomości / art. 6 ust. 1 ustawy/. Jednakże prawo własności nie jest jedynym elementem podlegającym uwzględnieniu w zagospodarowaniu przestrzennym. Z treści art. 1 ust. 2 ustawy wynika nakaz uwzględniania w zagospodarowaniu przestrzennym innych niż własność okoliczności, takie jak wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska, zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, walory ekonomiczne przestrzeni, potrzeby obronności, bezpieczeństwa państwa, potrzeby interesu publicznego, które uwzględnia się w zagospodarowaniu przestrzennym. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że z materiału dowodowego sprawy wynika iż przed podjęciem zaskarżonej uchwały został wyczerpany tok postępowania przewidziany w art. 17 ust. 1-14 ustawy. W szczególności, dokonano obwieszczenia o uchwale dot. projektu planu, zawiadomione zostały instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania planu, ich wnioski zostały rozpatrzone przez organ gminy / art. 17 ust. 1-3/. Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 5 sporządzona została prognoza skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego, złożona w wyniku wezwania Sądu w związku z zarzutem zgłoszonym przez Prokuratora. Projekt planu ma stosowne uzgodnienia z organami, o których mowa w art. 17ust. 7 ustawy. Analiza przedłożonych przez Radę Gminy dokumentów i treści uchwały nie daje podstaw do przyjęcia, że w sprawie nie zostały dopełnione wymogi z art. 17 ustawy. Plan spełnia również wymogi określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a mianowicie zawiera część tekstową oraz graficzną oraz obowiązkowe elementy wymienione w art. 15 ust. 2. Jak to wyżej wskazano nieruchomość będąca własnością skarżącego znajduje się na terenie objętym postanowieniami planu-karta terenu [...]. Karta terenu [...]. zawiera następuje ustalenia planistyczne: Przeznaczenie terenu: teren MU jako teren zabudowy mieszkaniowo- usługowej o charakterze śródmiejskim; teren jest położony w granicach obszaru wpisanego do rejestru zabytków, gdzie obowiązują przepisy odrębne /pkt 10.1/. W punkcie 4. dotyczącym zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego plan ustala, że nowa zabudowa musi być zharmonizowana pod względem podziałów i proporcji, a także detali i kolorystyki oraz zastosowanych materiałów budowlanych z formami historycznej zabudowy miasta, a także podporządkowana celowi uzyskania harmonijnej całości zespołu urbanistycznego. Punkt 5 Planu ustala następujące zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego: linie zabudowy-jak na rysunku planu, wysokość zabudowy do 12m, plan nie ustala maksymalnej powierzchni zabudowy i minimalnej powierzchni biologicznie czynnej, plan ustala formę zabudowy-zwartą, geometria dachu-dachy spadziste o kącie nachylenia połaci dachowej -20 st.-35 st.,dla dachów mansardowych kąt nachylenia dolnej połaci nie większy niż 70st.oraz zawiera zakaz nowej zabudowy na działkach [...] i [...] pkt [...] oraz ustala możliwość sytuowania zabudowy na granicy działki. Punkt 8 karty terenu [...]. zawiera zasady ochrony środowiska kulturowego, zabytków, dóbr kultury współczesnej i krajobrazu kulturowego: 8.1 teren [...]. położony jest w zasięgu strefy konserwacji urbanistycznej zabytkowego zespołu urbanistyczno- krajobrazowego miasta W. wpisanego do rejestru zabytków województwa decyzją nr [...] z dnia [...], nr rejestru [...], przedmiot ochrony stanowi historyczna struktura przestrzenna; 8.2 warunki konserwatorskie dla obiektów projektowanych: - w przypadku przebudowy budynków wymagane jest zachowanie zasady kompozycji architektonicznej, - w warstwie zewnętrznej budynków obowiązuje stosowanie tradycyjnych materiałów budowlanych oraz detali architektonicznych wywodzących się z form historycznych, - obowiązuje wymóg sporządzania i uzgadniania z właściwym konserwatorem zabytków studiów krajobrazowo-architektonicznych wywodzących się z form historycznych, - obowiązuje wymóg uzgadniania wszelkiej działalności inwestycyjnej oraz wszelkich działań mających wpływ na zachowanie zabytkowej przestrzeni z właściwym konserwatorem zabytków, 8.3 warunki inne: Wszystkie roboty ziemne winny być opiniowane w zakresie ochrony archeologicznej przez Muzeum Archeologiczne w G. Zgodnie z załącznikiem graficznym nr [...] do uchwały Rady Miasta W. z dnia 26 czerwca 2007r. działka [...] położona na terenie zabudowy mieszkaniowo-usługowej należąca do skarżącego znajduje się w strefie konserwacji urbanistycznej wg decyzji nr [...] z dnia [...] o wpisie do rejestru zabytków zespołu urbanistyczno-krajobrazowego miasta W. Zgodnie z postanowieniami ww. decyzji Nr [...] wpisano do rejestru zabytków województwa pod nr [...] następujący obiekt: Zabytkowy zespół urbanistyczno-krajobrazowy miasta W. w granicach i ze strefami ochrony jak na załączonym planie w skali 1:500, stanowiącym integralną część decyzji. Rygory konserwatorskie obowiązujące w poszczególnych strefach zostały określone w legendzie do planu. Zgodnie z legendą do planu wyznaczono 3 strefy ochrony konserwatorskiej w obszarze wpisanym do rejestru zabytków: 1. Rezerwat konserwacji urbanistycznej, 2. Strefa konserwacji urbanistycznej i 3. Strefa restauracji urbanistycznej. Działka skarżącego znajduje się w strefie A punkt 2,tj w Strefie konserwacji urbanistycznej. Zgodnie z decyzją w strefie tej obowiązuje ścisła ochrona struktury przestrzennej; w skali architektonicznej restauracja istniejącej substancji, w uzasadnionych przypadkach dopuszczalna dekompozycja historycznej bryły budynku w /razie konieczności wymiany substancji budowlanej/. Jak to już wyżej wskazywano zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej należy do zadań własnych gminy. Uchwalenie czy też zmiana planu miejscowego niejako już w swym założeniu dopuszcza również możliwość naruszenia interesów prawnych lub uprawnień poszczególnych podmiotów związanych z danym terenem, który jest objęty planem. Plan zagospodarowania przestrzennego musi również uwzględniać postanowienia przepisów szczególnych odnoszące się do obszaru objętego planem. W rozpoznawanej sprawie plan obejmuje obszar wpisany do rejestru zabytków, zgodnie z cyt. postanowieniami decyzji nr [...] Zatem Rada Gminy uchwalając plan miała obowiązek uwzględnienia tej okoliczności oraz przepisów szczególnych dotyczących ochrony i konserwacji zabytków. Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami / Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm./ ochronę zabytków i opiekę nad zabytkami uwzględnia się przy sporządzaniu i aktualizacji koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, strategii rozwoju województw, planów zagospodarowania przestrzennego województw, analiz i studiów z zakresu zagospodarowania przestrzennego powiatu, strategii rozwoju gmin, studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego / ust. 1/. Zgodnie z art. 18 ust 2 ustawy w koncepcji, strategiach, analizach, planach, o których mowa w ust. 1, w szczególności : 1/ uwzględnia się krajowy program ochrony zabytków i opieki nad zabytkami; 2/ określa się rozwiązania niezbędne do zapobiegania zagrożeniom dla zabytków, zapewnienia im ochrony przy realizacji inwestycji oraz przywracania zabytków do jak najlepszego stanu; 3/ ustala się przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu uwzględniające opiekę nad zabytkami. Zgodnie z przepisem art. 19 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się w szczególności ochronę: 1/ zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru i ich otoczenia; 2/ innych zabytków nieruchomych znajdujących się w gminnej ewidencji zabytków; 3/ parków kulturowych. 2. W przypadku gdy gmina posiada program opieki nad zabytkami, ustalenia tego programu uwzględnia się w studium i planie.; 3/ W studium i planie ustala się w zależności od potrzeb, strefy ochrony konserwatorskiej obejmujące obszary, na których obowiązują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy, mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków. Zgodnie z art. 20 ustawy projekty i zmiany planu zagospodarowania przestrzennego województwa oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podlegają uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Z powyższych regulacji ustawowych wynika, że w sytuacji, gdy na obszarze objętym zmianą planu miejscowego miasta W. znajdują się obiekty zabytkowe podlegające ochronie konserwatorskiej / obszar ochrony konserwatorskiej/ wpisane do rejestru zabytków, to obowiązkiem organów gminy było uwzględnienie tego obszaru i stref ochrony konserwatorskiej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, po uprzednim uzgodnieniu projektu zmiany planu z Konserwatorem Zabytków. W rozpatrywanej sprawie organy gminy zastosowały się do powyższych wymagań prawnych. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2007r. Wojewódzki Konserwator Zabytków w G. rozpatrując ponownie wniosek Prezydenta Miasta W., uzgodnił projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu Konserwator Zabytków wskazał, że plan stosownie do cyt. postanowień ustawy o ochronie zabytków uwzględnia zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz szczegółowe zasady zagospodarowania terenów o wartościach kulturowych, w zakresie objętym ustawą oraz w zakresie wynikającym z zasad ochrony konserwatorskiej obszarów i obiektów o wartościach kulturowych. Z powyższych ustaleń wynika też, że przy uchwalaniu planu Rada Miasta W. uwzględniła wynikający z prawa obowiązek uwzględnienia w planie miejscowym występowania terenów objętych ochroną konserwatorską wpisanych do rejestru zabytków oraz ustaliła przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu uwzględniające opiekę nad zabytkami. Karta terenu [...]. podaje, że teren jest położony w zasięgu strefy konserwacji urbanistycznej zabytkowego zespołu urbanistyczno- krajobrazowego wpisanego do rejestru zabytków, oznaczono numer i datę decyzji, zamieszczono również szczegółowe warunki niezbędne dla prowadzenia przebudowy. Decyzja Nr [...] z dnia [...] dopuszcza w strefie konserwacji urbanistycznej restaurację istniejącej substancji i w uzasadnionych warunkach dekompozycję, w razie konieczności wymianę substancji budowlanej. Nie stanowią natomiast przedmiotu sprawy zamierzenia inwestycyjne skarżącego na nieruchomości, której jest właścicielem, stąd nie może być przedmiotem oceny czy podjęte przez skarżącego prace projektowe są , czy nie są zgodne z ustaleniami planu i czy mogą być kontynuowane. Wprawdzie co do zasady podzielić należy stanowisko skarżącego, że organ winien w sposób przekonujący i umotywowany uzasadnić przyjęte w projekcie planu ograniczenie prawa własności, jednakże w okolicznościach sprawy cyt. postanowienia ustawy ochronie zabytków, w związku z powołaną decyzją o wpisaniu zespołu urbanistyczno-krajobrazowego miasta Wejherowa do rejestru zabytków, powołaną w postanowieniach planu jest wystarczające. Rada Gminy, wbrew bowiem zarzutom skargi, jak i wezwania, w rozpatrywanej sprawie nie miała podstaw prawnych do tego, aby ewentualnie rozważać inne sposoby zagospodarowania nieruchomości skarżącego położonej na obszarze objętym planem, sposób jej zagospodarowania wynika bowiem z tego, że jest położona na terenie zabytkowym, podlegającym ochronie z mocy ustawy. W konsekwencji wszelka działalność inwestycyjna musi podlegać ograniczeniom szczegółowo opisanym w planie w związku z powoływaną decyzją nr [...]. W konsekwencji powyższego za niezasadny Sąd uznał zarzut, że postanowienia planu w części zaskarżonej sprzecznie z przepisami obowiązującego prawa wpływają na ukształtowanie prawa własności. Z analizy stanu faktycznego sprawy wynika brak możliwości pominięcia w ustaleniach planu, w jego część tekstowej i graficznej, istniejących ograniczeń i w konsekwencji innych regulacji prawnych dotyczących obszaru, na którym, położone są obiekty wpisane do rejestru zabytków. Skoro unormowania ustawowe nakładają na organy gminy obowiązek uwzględniania w planach zagospodarowania przestrzennego ograniczeń i zakazów mających na celu ochronę zabytków, to postanowienia planu w tym zakresie nie naruszają prawa materialnego. Podkreślić należy, że zarzuty skargi dotyczyły w głównej mierze nadużycia przez Gminę swojego władztwa przy ustalaniu przeznaczenia i zasad gospodarowania nieruchomości skarżącego, poprzez nieuwzględnienie interesu skarżącego- przysługującego mu prawa własności. Wskazać należy, że zamierzenia planistyczne objęte planem w zakresie sposobu wykorzystywania nieruchomości nie pokrywają się z interesem skarżącego, lecz naruszenie tego interesu w świetle poczynionych wyżej ustaleń nie może być przesłanką dla uwzględnienia skargi, skoro nastąpiło ono zgodnie z prawem. W konsekwencji Sąd uznał, że naruszenie interesu prawnego skarżącego nastąpiło w granicach przysługującego Gminie władztwa planistycznego. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona uchwała nie zawiera sprzecznego z prawem ograniczenia prawa własności. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów Konstytucji związanych z szeroko rozumianą ochroną własności to z przyczyn wyżej wskazanych, zarzuty te nie mają usprawiedliwionych podstaw. Akty prawa miejscowego, jakim są plany zagospodarowania przestrzennego zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji są źródłami powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Z kolei prawo własności podlega szczególnej ochronie / art. 21, 64/, co jednak nie wyklucza zastosowania do tego prawa generalnej zasady wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Zgodnie z tym przepisem ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ograniczenie w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności może mieć miejsce wtedy, gdy jest konieczne dla ochrony wskazanych w tym przepisie środków. Zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza ona istoty własności. Istotą ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest nie tylko wprowadzenie ładu przestrzennego poprzez uchwalanie miejscowych planów, ale także, co jest konsekwencją przyjęcia takich planów, ingerencja w prawo własności nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie przyczyną ingerencji w prawo własności skarżącego było zgodne z prawem uwzględnienie w planie zagospodarowania przestrzennego ochrony historycznej struktury przestrzennej miasta W. Cyt. wyżej art. 1 ust.2 ustawy stanowi, że w planowaniu przestrzennym uwzględnia się m.in. zarówno prawo własności, jak i wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego oraz dóbr kultury współczesnej, walory architektoniczne i krajobrazowe. Naruszenie interesu prawnego skarżącego w świetle przytoczonych wyżej okoliczności, uznać należy za zgodne z prawem, skoro prawo własności nie jest jedynym elementem podlegającym uwzględnieniu w zagospodarowaniu przestrzennym. W tym stanie faktycznym i prawnym Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie naruszenie interesu prawnego skarżącego nastąpiło w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego, które przez gminę nie zostało nadużyte. Mając powyższe na uwadze i działając na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło