II OSK 1347/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-11-25
Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Wiesław Kisiel, Jerzy Krupiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może pozbawić właściciela nieruchomości dostępu do drogi publicznej bez zapewnienia zamiennego dostępu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może pozbawić właściciela nieruchomości dostępu do drogi publicznej bez jednoczesnego zapewnienia mu takiego dostępu. Gmina ma obowiązek zapewnić możliwość korzystania z dróg publicznych, a nie przerzucać tego obowiązku na właściciela nieruchomości poprzez możliwość ustanowienia służebności czy wydzielenia dróg wewnętrznych. Brak takiego zapewnienia stanowi przekroczenie granic władztwa planistycznego przez gminę.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na uchwałę Rady Miasta Poznania w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie prawa własności poprzez pozbawienie jej nieruchomości dostępu do drogi publicznej (ul. Krzywoustego) i brak zapewnienia dostępu zamiennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność części uchwały w tym zakresie. Rada Miasta Poznania wniosła skargę kasacyjną, kwestionując prawidłowość wyroku WSA. Spółka wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Rady Miasta Poznania i zasądził od Gminy Miasta Poznania na rzecz [...] Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie Sędzia NSA Wiesław Kisiel (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Krupiński Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Rady Miasta Poznania od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 156/09 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 23 października 2007 r. nr XXIV/216/V/2007 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Gminy Miasta Poznania na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sadem Administracyjnym.
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 maja 2009 r., IV SA/Po 156/09, po rozpoznaniu skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (powoływana w dalszym ciągu niniejszego uzasadnienia jako "Spółka") na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 23 października 2007 r., nr XXIV/216/V/2007 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdził nieważność § 3 ust.8 punktów 1, 2, 3 zaskarżonej uchwały w zakresie, w którym ustalono zakaz obsługi komunikacyjnej z ulicy [...] i nie przewidziano dla nieruchomości położonych na terenie oznaczonym symbolem 1U na rysunku planu dostępu do dróg publicznych. Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:
a) Rada Miasta Poznania w dniu 23 października 2007 r. podjęła uchwałę nr XXIV/216/V/2007 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Kampus Politechniki Poznańskiej w paśmie Warta" w Poznaniu.
b) W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności § 3 ust.8 uchwały z dnia 23 października 2007 r. Zarzuciła naruszenie:
- art.140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964, nr 16 poz.93 ze zm., powoływana w dalszym ciągu niniejszego uzasadnienia jako "k.c."),
- art.21 i art.64 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 78 poz.483, powoływana w dalszym ciągu niniejszego uzasadnienia jako "Konstytucja RP"),
- art.1 Protokołu nr 1 i nr 4 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U. z 1995 r. nr.36, poz.175 ze zm., dalej – odpowiednio – "Protokół nr 1", "Protokół nr 4"),
- artykułów 1, 6 i 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80 poz.717 ze zm., powoływana w dalszym ciągu niniejszego uzasadnienia jako "u.plan.zagos.prz."),
- § 9 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1992 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r., nr. 43, poz.430, powoływane w dalszym ciągu niniejszego uzasadnienia jako "rozporządzenie").
Nieprawidłowy był sposób ograniczenia przez plan prawa własności skarżącej Spółki. Plan zlikwidował dostęp z nieruchomości Spółki (działki oznaczone numerami: [...], [...], [...], [...], [...]) do drogi publicznej (ul. [...]), ustalając dostęp do ul. [...] (droga 6 KDD), ul. [...] (droga 5 KDD) lub drogi 5 KDP (§ 3 ust.8 pkt 2 uchwały). Spółka nie ma możliwości ustanowienia służebność przejazdu lub wydzielenia drogi wewnętrznej do obsługi komunikacyjnej nieruchomości, ponieważ Telewizja Polska SA odmówiła ustanowienia służebności gruntowej, która połączyłaby nieruchomość skarżącej z drogą publiczną, wskazaną w uchwale.
2. Wyrokiem z dnia 13 maja 2009 r., IV SA/Po 156/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność § 3 ust.8 punktów 1, 2, 3 zaskarżonej uchwały Rady Miasta Poznania z dnia 23 października 2007 r., nr XXIV/216/V/2007.
Sąd I. instancji podniósł, że jest związany oceną zawartą w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 maja 2008 r., II SA/Po 229/08, że procedura planistyczna poprzedzająca podjęcie zaskarżonej uchwały była zgodna z art.15 i nast. u.plan.zagos.prz.
§ 9 ust.1 pkt 4 rozporządzenia nie wprowadza zakazu istnienia zjazdów na drogę główną, ani tym bardziej - nakazu likwidacji zjazdów istniejących. Wszelkie ograniczenie korzystania z nieruchomości przez właściciela bądź użytkownika wieczystego (art.251 K.c.), podlega zasadzie proporcjonalności (art.64 ust.3 Konstytucji RP). Jeżeli w konkretnej sytuacji faktycznej, należy zlikwidować istniejący już zjazd (zjazdy), to należy równocześnie zagwarantować zainteresowanym dostęp do innej drogi publicznej – tych wymogów nie zrealizowano w zaskarżonym planie.
Rada błędnie uznała, że obsługa komunikacyjna terenu 1U jest możliwa poprzez ustanowienie służebności przejazdu lub wydzielenie drogi wewnętrznej, połączonej z drogami publicznymi niższych klas niż klasa główna. W planie nie wskazano dokładnego przebiegu tych dróg, naruszając art.1 ust.2 pkt 7 w zw. z art.6 ust.1 u.plan.zagos.prz.
W zaskarżonej uchwale prawo własności i użytkowania wieczystego przysługujące Spółce zostało nieproporcjonalnie ograniczone w zestawieniu z celem, jaki Gmina chciała osiągnąć.
3. W skardze kasacyjnej Rada Miasta Poznania wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie - uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art.133 § 1 i art.141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm. powoływana w dalszym ciągu niniejszego uzasadnienia jako "P.p.s.a. "), poprzez postawienie Radzie zarzutu uchylenia się od realizacji obowiązków wynikających z art.1 ust.2 pkt 7 w zw. z art.6 ust.1 u.plan.zagos.prz.;
Skarga kasacyjna zarzuciła również wyrokowi naruszenie prawa materialnego (art.31 ust.3 Konstytucji i art.6 ust.1 u.plan.zagos.prz.), poprzez błędne zastosowanie
— art.1 ust.2 pkt 5 i 7, art.6 ust.1 oraz art.17, art.18 i art.35, art.61 ust.1 pkt 2, art.65 ust.1 pkt 2 u.plan.zagos.prz., — § 9 ust.1 pkt 4 rozporządzenia,
Skarżąca Spółka nie skorzystała z uprawnień, jakie wynikają z art.17 i 18 u.plan.zagos.prz., a co za tym idzie należało przyjąć, iż skarżąca nie kwestionowała ustaleń projektu planu.
Plan celowo zrezygnował z precyzyjnego określenia przebiegu drogi wewnętrznej od strony innych dróg publicznych. Ograniczenia w wykonywaniu przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego wprowadzone zostały z zachowaniem wymogów art.31 ust.3 Konstytucji RP (tj. zgodnie z zasadą proporcjonalności). Inwestycja zaplanowana przez Spółkę musi skutkować likwidacją istniejącego zjazdu, ale dopiero w przypadku rozpoczęcia nowej inwestycji. Do tego czasu istniejący zjazd może funkcjonować, a więc ingerencja w uprawnienia skarżących ma charakter warunkowy, co tym bardziej uzasadnia zastosowanie § 9 ust.1 pkt 4 rozporządzenia.
Sąd I instancji w wyroku winien był zastosować art.1 ust.2 pkt 5 u.plan.zagos.prz. w pierwszej kolejności, a dopiero w jego kontekście rozpatrywać zagadnienia uregulowane w art.1 ust.2 pkt 7 u.plan.zagos.prz., jako że dobro w postaci bezpieczeństwa ogółu niejednokrotnie ma prymat nad prawem własności.
Ponadto Sąd I instancji nie uwzględnił art.17 i art.18 u.plan.zagos.prz. Skarżąca nie ma obowiązku uczestniczenia w procedurze planistycznej, jednak aby uwzględnić jej prawo własności (chęć lokalizacji nowych obiektów budowlanych) powinna aktywnie uczestniczyć w procesie planistycznym. W przeciwnym razie, niezrozumiałe jest późniejsze kwestionowanie przez skarżącą racjonalnego działania gminy w zakresie uwzględniania jej prawa własności.
4 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka wniosła o jej oddalenie. Ponadto przedłożyła
— decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia 19 maja 2009 r. zezwalającą na lokalizację (budowę) zjazdu z ulicy Krzywoustego na działki oznaczone numerami [...], [...], [...], [...], 124, 112/11, ark.3 i 4 obręb Rataje przy ulicy Krzywoustego 7 – na czas nieokreślony,
— pozytywną opinię zastępcy Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu z dnia 19 czerwca 2009 r. na temat projektu powyższego zjazdu
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
A. Numerem II.1. oznaczony został w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art.31 ust.3 Konstytucji RP oraz art.6 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym — poprzez błędne zastosowanie tych przepisów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest nietrafny, gdyż skarga kasacyjna ograniczyła się do wykazania kompetencji rady gminy do wkraczania planem w prawo własności nieruchomości, a pominęła te ustalenia Sądu I instancji, które koncentrowały się na przekroczeniu przez Radę Miasta Poznania granic dopuszczalnej ingerencji oraz na obowiązkach Rady w przypadku ingerencji w prawo własności.
"Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw." (art.31 ust.3 Konstytucji RP)
Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. (art.6 ust.1 u.plan.zag.prz.)
Sam fakt legalności planowania i zagospodarowania przestrzennego w gminie oraz współkształtowanie możliwości wykonywania prawa własności nieruchomości na obszarze objętym planem nie jest sporny między stronami (Spółką i Radą Miasta Poznania). Również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie stawia w tym zakresie znaku zapytania.
Spór dotyczy zakresu ingerencji planu w indywidualne prawo własności. Skarga zarzuciła planowi, że "uniemożliwia realizację uprawnień wynikających z prawa własności przez pozbawienie dojazdu do działek skarżącego z ul.Krzywoustego". Uwzględniając ten zarzut Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie Gmina przekroczyła granice przysługującego jej władztwa planistycznego przez to, że pozbawiła Spółkę dotychczasowego dostępu do drogi publicznej (ul.Krzywoustego) i nie zapewniła też zamiennego dostępu do innej drogi publicznej (s.9 uzasadnienia wyroku). Skarga kasacyjna kwestionuje prawidłowość tego ustalenia Sądu I instancji, stwierdzając, że w planie zapewniono możliwość realizacji dostępu do dróg publicznych poprzez wydzielenie dróg wewnętrznych. W planie nie wskazano wprawdzie przebiegu tych dróg, pozostawiając możliwość dokonania takich ustaleń Spółce we własnym zakresie bądź we współdziałaniu z właścicielem sąsiedniej działki przez ustanowienie służebności drogi koniecznej (s.7 skargi kasacyjnej). W swej odpowiedzi Spółka akcentuje, że w tym zakresie plan nie powinien odsyłać do służebności drogowej, będącą instytucją prawa prywatnego. "Tylko drogi gminne i ulice stanowiące drogi publiczne umożliwiają nieograniczoną podmiotowo możliwość korzystania z drogi."
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko, jakie w tym sporze zajął Sąd I instancji, uwzględniając żądanie skargi. Być może w sposób nie do końca zamierzony, ale skarga kasacyjna Rady Miasta Poznania potwierdza fakt niezapewnienia Spółce dostępu do jakiejkolwiek drogi publicznej. Plan poprzestał na stworzeniu skarżącej Spółce możliwości przeznaczenia części własnych działek na drogi wewnętrzne (co nie połączy jednak tych działek z drogami publicznymi) bądź – uzyskaniem drogi koniecznej przez sąsiednią działkę TP SA. Przede wszystkim należy odnotować, że tak określone możliwości stworzył kodeks cywilny, określający władztwo właściciela nad swoimi działkami (art.140 i nast. K.c.) oraz przewidujący ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności drogi koniecznej (art.145 K.c.). Nie ma to nic wspólnego w treścią planu, ani działaniami Gminy na rzecz zapewnienia Spółka dostępu z jej działki do drogi publicznej.
Trafnie Spółka zaznacza w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że kompetencji do ustalenia planu (aktu prawa miejscowego) Rada Gminy nie może delegować na rzecz jakiejkolwiek osoby kompetencji. Rada nie może usprawiedliwiać braku niektórych elementów planu — "pozostawieniem" możliwość ukształtowania tych praw czy obowiązków właścicielowi działki. Skoro Sąd I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie Gmina przekroczyła granice przysługującego jej władztwa planistycznego przez to, że pozbawiła Spółkę dotychczasowego dostępu do drogi publicznej (ul.Krzywoustego) i nie zapewniła też zamiennego dostępu do innej drogi publicznej (s.9 uzasadnienia wyroku) — to nie można skutecznie obalić tego ustalenia Sądu przez wypowiedź o przyszłych i niepewnych działaniach własnych podmiotów prywatnych, w tym – skarżącej Spółki. Sąd I.instancji postawił zarzut Radzie uchwalającej plan i dlatego konieczne jest podkreślenie, że w planie należy zapewnić dostęp z działki do drogi publicznej i dopiero z tego dostępu właściciel może skorzystać bądź nie. Sąd I instancji wskazał w swym wyroku na art.5 ust.1 pkt 9 Prawa budowlanego ustalający bezwzględną regułę dostępności każdego obiektu z drogi publicznej.
Dostęp do działki z drogi publicznej jest istotnym elementem ustawowej definicji "działki", a szczególnie – "działki budowlanej". "Podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej" (art.93 ust.3 zd.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, Dz.U. 2004, nr 261, poz.2603 ze zm.). Nie jest to tylko element prywatnoprawnego prawa własności nieruchomości, ale kształtuje kompetencje organów publicznych. "Ilekroć w ustawie jest mowa o "działce budowlanej" - należy przez to rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której dostęp do drogi publicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych" (art.2. pkt 12. u.plan.zag.prz.). "Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku [gdy] teren ma dostęp do drogi publicznej" (art.61. ust.1. pkt 2 u.plan.zag.prz.).
Ustawodawca (a w ślad za nim orzecznictwo) dostrzega, że zapewnienie tego dostępu może być realizowane na kilka sposobów, ale nie może być podważona sama zasada połączenia działki z drogą publiczną: "Ilekroć w ustawie jest mowa o ‘dostępie do drogi publicznej’ - należy przez to rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej." (art.2. pkt 14. u.plan.zag.prz.). "Za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. (art.93 ust.3 zd.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Jeżeli decyzja o podziale nieruchomości zawiera warunek, że przy zbywaniu wydzielonych działek zostaną ustanowione służebności drogowe zapewniające dostęp do drogi publicznej lub nastąpi sprzedaż udziałów w prawie do działki stanowiącej drogę wewnętrzną, umowa przeniesienia własności wydzielonej działki zawarta bez spełnienia tego warunku jest nieważna. (uchwała SN z dnia 4 czerwca 2009 r., III CZP 34/09, LEX nr 499136).
Z uprawnieniem właściciela działki do posiadania dostępu do drogi publicznej zsynchronizowany jest obowiązek gminy budowy adekwatnej sieci dróg gminnych. "Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego" (art.7. ust.1. pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz.U. 2001, nr 142, poz. 1591 z późn. zm.).
Łączne uwzględnienie powyżej powołanych przepisów prawa materialnego wskazuje, że nie ma racji skarga kasacyjna koncentrując się wyłącznie na uprawnieniu Spółki wyznaczenia we własnym zakresie dróg wewnętrznych lub uzyskaniu służebności drogowej przez sąsiednią nieruchomość. Równie ważne jest ukształtowanie przez Gminę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego takiego przebiegu dróg gminnych i zjazdów z nich, aby Spółka przestrzegając ustaleń planu mogła korzystać z takiego dostępu.
Trafnie Sąd I instancji zaakcentował, że zaskarżony § 3 ust.8 pkt 2 planu tego wymogu nie spełnia. Plan likwiduje istniejący zjazd z ul.Krzywoustego, a postanawia o dostępie z dróg 6KDD, 5KDP, 5KDD bez żadnych gwarancji, że taki dostęp będzie możliwy z chwilą likwidacji dostępu z ul.Krzywoustego. Właśnie to co skarga kasacyjna uznaje za usprawiedliwienie § 3 ust.8 pkt 2 planu (w planie zapewniono możliwość realizacji dostępu do dróg publicznych poprzez wydzielenie dróg wewnętrznych – s.9 skargi kasacyjnej) dowodzi trafności stanowiska Sądu I instancji. W sytuacji oddzielenia działek Spółki od dróg publicznych przez działki innych podmiotów prawa — zaskarżony plan powinien był powiązać ze sobą likwidację obecnego zjazdu z ul.Krzywoustego z ingerencją w prawo własności działek leżących miedzy nieruchomością Spółka i odpowiednimi drogami publicznymi — a tego plan nie uczynił i skarga kasacyjna nie twierdzi, aby uczynił.
Z powyższych powodów Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art.31 ust.3 Konstytucji RP oraz art.6 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym — poprzez błędne zastosowanie tych przepisów.
B. Pomocniczym argumentem w powyższym zakresie jest stwierdzenie skargi kasacyjnej, że zjazd będzie podlegać likwidacji dopiero w momencie rozpoczęcia przez Spółkę budowy nowych obiektów. Z takiego sformułowania nieuchronnie płynie wniosek, że całkowita rezygnacja z budowy takich obiektów pozwoliłaby na dalsze, nieograniczone w czasie, funkcjonowanie istniejącego obecnie zjazdu z ul.Krzywoustego na nieruchomość skarżącej Spółki. Ten argument nie jest przekonujący.
Po pierwsze, na przeszkodzie staje kategoryczna redakcja § 3 ust.8 pkt 2 zaskarżonego planu, nie odwołująca się do intensywności wykorzystania istniejącego zjazdu: "W zakresie szczególnych warunków zagospodarowania terenów i ograniczeń w ich użytkowaniu ustala się zakaz obsługi komunikacyjnej z ul. B.Krzywoustego".
Po drugie, zarzut naruszenia przez zaskarżony wyrok § 9 ust.1 pkt 4 rozporządzenia tylko do pewnego stopnia jest zrelatywizowany powołaniem na inwestycję planowaną przez Spółkę: "obecny zjazd znajduje się w sąsiedztwie skrzyżowania z ulicą [...], mostu Królowej Jadwigi, torów tramwajowych, zatoki autobusowej oraz Ronda Rataje. Z uwagi na te okoliczności nie było możliwe zaprojektowanie zjazdu zgodnie z § 77 rozporządzenia przede wszystkim za względu bezpieczeństwa" (s.7 skargi kasacyjnej).
Wiarygodność zarzutu naruszenia § 9 ust.1 pkt 4 rozporządzenia została zasadniczo podważona przez Prezydenta Miasta Poznania, który w dniu 19 maja 2009 r. wydał zezwolenie dla Spółki na lokalizację (budowę) zjazdu z ulicy Krzywoustego na działki oznaczone numerami [...], [...], [...], [...], 124, 112/11, ark.3 i 4 obręb Rataje przy ulicy Krzywoustego 7 – na czas nieokreślony.
Z tego też względu Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił zarzutu naruszenia przez Sąd I. instancji art.35 u.plan.zag.prz. [" Tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania."]. Sąd nie twierdził, że paragrafowi 3 ust.8 pkt 2 planu nadana została klauzula natychmiastowej wykonalności, a jedynie — że ta likwidacje jest bezwzględna, nieuzależniona w czasie od podjęcia inwestycji przez Spółkę lub inny podmiot.
Naczelny Sąd Administracyjny również w ten sposób odczytuje znaczenie prawne § 3 ust.8 pkt 2 planu.
C. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnia zarzut naruszenia art.141 § 4 w związku z art.133 P.p.s.a., ale z innych powodów niż wskazane w skardze kasacyjnej.
"Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej" (art.1 § 1 zd.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. nr 153, poz.1269 ze zm.). Sąd I instancji nie miał kompetencji do wskazywania, które potencjalne lokalizacje nowego dojazdu do nieruchomości skarżącej należało brać pod uwagę w toku prac planistycznych, gdyż w tej części Sąd włączał się w proces decyzyjny w administracji publicznej, czego Sądowi czynić nie wolno.
To naruszenie procedury sądowoadministracyjnej nie mogło jednak mieć wpływu na wynik postępowania w I. instancji, skoro i tak należało skargę uwzględnić, z powodu sprzeczności § 3 ust.8 pkt 2 planu z ustawowymi granicami władztwa planistycznego.
D. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny orzekając na podstawie art.184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach orzeczono na podstawie art.204 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło