IV SAB/Po 7/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Bożena Popowska WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 07 maja 2009 r. sprawy ze skargi E. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie niewydania decyzji oddala skargę /-/I. Kucznerowicz /-/M. Dybowski /-/B. Popowska Postanowieniem z dnia [...]listopada 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło E. W. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...]. Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r., które wpłynęło do organu w dniu 22 grudnia 2008 r., skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Pismem z dnia 28 stycznia 2009 r. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. domagając się zobowiązania organu do załatwienia sprawy z wniosku z dnia [...]grudnia 2008 r. o ponowne rozpatrzenie żądania strony z dnia 15 października 2008 r. w określonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu terminie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Owa bezczynność miała polegać w ocenie Skarżącej na nierozpoznaniu przez SKO przez ponad miesiąc jej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, iż od wniesienia wniosku z dnia 18 grudnia 2008 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy minął już ponad miesiąc, a SKO w K. wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi do tej pory nie załatwiło sprawy wniosku tj. nie doręczyło stronie orzeczenia rozstrzygającego (orzeczenie nawet sporządzone, ale niedoręczone, nie załatwia sprawy administracyjnej, gdyż nie wiąże organu ani stron, co uzasadnia przyjęcie, iż orzeczenie administracyjne jest wydane z chwilą jego doręczenia. Skarżąca wskazała również, iż w przypadku bezczynności SKO nie ma zastosowania art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej "Kpa"). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie należy zauważyć, iż ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiuje pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podjął w sprawie żadnych czynności, albo wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania stosownym aktem administracyjnym, lub nie podjął wymaganej czynności (por. Tadeusz Woś - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wyd. Prawnicze "Lexis-Nexis", Warszawa 2005 r., str. 86). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 listopada 1987 roku, SAB 23/87 (ONSA 1988, nr 1 poz. 13) przyjął, że z punktu widzenia dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji obojętne jest, czy organ ten nie wydał decyzji z powodu opieszałości w załatwianiu sprawy, czy wobec uznania, że występują przesłanki negatywne dla załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga E. W. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K. nie można zarzucić opieszałości w załatwieniu sprawy z wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, zawartego w piśmie z dnia 18 grudnia 2008 r. W postępowaniu sądowoadministracyjnym, Sąd ocenia sprawę bezczynności według stanu istniejącego w dacie zamknięcia rozprawy. W tej dacie tj. 7 maja 2009 r. stan bezczynności już nie istniał, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] stycznia 2009 r. załatwiło sprawę w formie postanowienia, które zakończyło postępowanie w II instancji. Postanowienie to zostało wydane przed wniesieniem skargi na bezczynność, czyli w dacie wniesienia skargi w/w organ odwoławczy nie był w stanie bezczynności. Natomiast okoliczność doręczenia orzeczenia z dnia [...] stycznia 2009 r. [...] dopiero po wniesieniu skargi na bezczynność nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ istotnym jest ustalenie daty wydania postaniowienia, a nie jego doręczenia. Co prawda w orzecznictwie istnieją rozbieżności, co do rozumienia pojęcia "wydanie" decyzji administracyjnej (postanowienia) jednakże Sąd w niniejszym składzie opowiada się za poglądem nakazującym rozróżnić fakt wydania decyzji (postanowienia) od jej doręczenia. W wyroku z dnia 2 października 2002 r., III RN 149/01, (OSNP 2003, nr 16, poz. 371), Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na istotne różnice dzielące wydanie decyzji i doręczenie decyzji. W uzasadnieniu wyroku SN wskazał, iż pojęcia "wydania decyzji" nie można rozumieć jako wydania decyzji adresatowi w znaczeniu w jakim używa się go w odniesieniu do wydania rzeczy. Jest to, bowiem czynność procesowa organu administracji publicznej, polegająca na podpisaniu decyzji zawierającej pozostałe elementy określone w art. 107 § 1 Kpa. W związku z tym datą wydania decyzji jest data jej podpisania przez osobę upoważnioną do jej wydania, przy czym w razie wątpliwości datą podpisania jest data umieszczona na decyzji. W uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 17 grudnia 2007 r., I FPS 5/07, ONSAiWSA 2008/2/22, ZNSA 2008/1/109, Prok.i Pr.-wkł. 2008/5/46, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż "jeśli wziąć pod uwagę literalne znaczenie określenia "wydanie decyzji", wynikające w szczególności z przepisów procesowych - art. 210 § 1 pkt 2 i art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137. poz. 926 ze zm.), należy uznać, że pojęcie to odnosi się do sporządzenia aktu, zawierającego te elementy, o których mowa w art. 210 Ordynacji podatkowej. Wyrazem sporządzenia decyzji jest m.in. jej podpisanie przez osobę upoważnioną i opatrzenie datą wydania (art. 210 § 1 pkt 2 i 8). Potwierdza to brzmienie art. 212 Ordynacji podatkowej. Wynika z niego jednoznacznie odmienność instytucji wydania i doręczenia decyzji, a także sekwencja tych czynności, z których pierwszą jest wydanie poprzedzające doręczenie ("Organ, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia"). W uzasadnieniu uchwały Sąd zwrócił również uwagę, iż okoliczność, że zarówno w przepisach Ordynacji podatkowej jest mowa o wydaniu, jak i doręczeniu decyzji, potwierdza, przy założeniu racjonalności ustawodawcy, że pojęcia te mają odmienne znaczenie i pełnią różne funkcje. Co prawda powyższy pogląd dotyczy przepisów Ordynacji podatkowej, to jednakże ze względu na to, iż przepisy Kpa mają prawie identyczne brzmienie jak przepisy Ordynacji podatkowej (art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej i art. 107 Kpa, a także art. 212 zd. 1 Ordynacji i art. 110 Kpa), mogą mieć one odpowiednie zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Ponadto wskazać należy, iż gdyby uznać, że wydanie decyzji następuje dopiero z chwilą jej doręczenia, to powyższe prowadziłoby do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia racjonalności prawa. W przypadku wielości stron każda z nich mogłaby przecież otrzymać taką decyzję w innej dacie, podczas gdy kontrola prawidłowości decyzji przez sąd administracyjny odbywa się według kryterium jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym właśnie w dacie wydania. W konsekwencji mogłoby to prowadzić do wniosku, iż wobec jednej strony, która otrzymała ją w określonym stanie prawnym, decyzja jest legalna, a wobec innej strony, która otrzymała ją po zmianie tego stanu prawnego, ta sama decyzja narusza prawo (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2006 r., II OSK 714/05 (ONSAiWSA 2006, nr 5), wyrok NSA z dnia 5 marca 2009 r. I OSK 453/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Wobec powyższego jeszcze raz należy podkreślić, iż datą wydania decyzji (postanowienia) jest data wydania decyzji na piśmie lub data ogłoszenia decyzji ustnie, z tym że datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji zawierającej wymagane prawem składniki. Natomiast w razie wątpliwości co do daty podpisania należy przyjąć, iż datą tą jest data umieszczona na decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 175/07). W tym stanie rzeczy, wobec ustalenia, iż w dniu wnoszenia skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie pozostawało w bezczynności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. /-/I. Kucznerowicz /-/M. Dybowski /-/B. Popowska MZ