IV SA/Gl 896/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2009 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w T., [...] Sp. z o. o. w M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. stwierdził u Z. Z. chorobę zawodową w postaci przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ ustalił, że Z. Z. pracując w różnych zakładach pracy w latach 1976-1981, 1988-2003 na stanowiskach szwaczka, krawcowa, monter, a także w 2004 r w A Sp. z o.o. w M. na stanowisku szwaczki, a od 2005 r. do chwili obecnej w B Sp. z o.o. w T. również na stanowisku szwaczki wykonywała czynności powodujące obciążenie kończyn w stawach nadgarstkowych i charakteryzujące się monotypowością ruchów. Dalej organ stwierdził, że orzeczeniem lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] rozpoznano u Z. Z. obustronny zespół cieśni w obrębię nadgarstka. Na tej podstawie organ uznał istnienie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a rozpoznaną chorobą zawodową. Odwołanie od wyżej wskazanej decyzji złożyli pracodawcy –B Sp. z o.o. w T. oraz A Sp. z o.o. w M. zarzucając naruszenie przepisów postępowania – art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodnego pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia Z. Z. oraz przyczyn wystąpienia u niej opisanego schorzenia i chwili jego powstania oraz naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wskutek niewykazania istnienia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym schorzeniem a warunkami pracy, w szczególności warunkami pracy w skarżących spółkach. Na tej podstawie domagano się uzupełnienia materiału dowodowego przez dołączenie dokumentacji lekarskiej z lat 1982-1989 oraz przeprowadzenienie dowodu z opinii biegłych z zakresu neurologii i ortopedii IMP w Ł. Ponadto w piśmie z dnia [...] stanowiącym uzupełnienie odwołania zarzucono naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) poprzez niezapewnienie wszystkim stronom postępowania czynnego w nim udziału, polegające na nie przesłaniu decyzji do wszystkich zakładów wymienionych w jej treści bądź do następców prawnych tych zakładów, które zatrudniały pracownika w warunkach mogących spowodować skutki zdrowotne uzasadniające postępowanie w sprawie choroby zawodowej. W piśmie tym podniesiono również zarzut naruszenia art. 84 k.p.a. wobec orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia środowiskowego w S., które zostało wydane w toku prowadzonego postępowania odwoławczego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...] nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził naruszenie przez organ I instancji art. 10 k.p.a. polegające na niezapewnieniu czynnego udziału w postępowaniu przedstawicielom wszystkich zakładów pracy, w których świadczona była przez Z. Z. praca w warunkach narażenia zawodowego. Organ ten uznał, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego przy zapewnieniu wszystkim stronom czynnego udziału w sprawie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w toku ponownego rozpoznania sprawy organ powiadomił w trybie art. 10 k.p.a. wszystkie zakłady pracy bądź ich następców prawnych, w których skarżąca pracowała na stanowisku szwaczki, krawcowej, montera, wymienionych w uprzednio wydanej decyzji, o toczącym się postępowaniu oraz przysługujących im prawach. Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. decyzją z dnia [...] nr [...], działając w oparciu o art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 roku nr 122, poz. 851 ze zm.), stwierdził u Z. Z. chorobę zawodową pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka wymienioną w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych (...). Organ ustalił, że Z. Z. będąc zatrudniona w latach 1976-1981 w Zakładach C w Z. na stanowisku szwaczki; w latach 1988-1989 w D na stanowisku chałupnik – krawcowa; w 1990 r. w Zakładzie E w B. (obecnie[...] ) na stanowisku szwaczki; w latach 1990-1993 w Fabryce F S.A. w T. (obecnie [...] na stanowisku montera; w 1994 w G Sp. z o.o. w D> na stanowisku szwaczki; a następnie w latach 1994-2004 roku w A Sp. z o.o. w M. na stanowisku szwaczki, a od 2005 r. do chwili obecnej w B Sp. z o.o. w T. również na stanowisku szwaczki, pracowała w warunkach, gdzie sposób wykonywania pracy związany był z nadmiernym obciążeniem rąk, monotypią ruchów i przeciążeniem w zakresie stawów nadgarstków obu rąk. Organ sanitarny wskazał, że zgodnie z orzeczeniami lekarskimi zarówno Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S., jak i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. rozpoznano u Z. Z. obustronny zespół cieśni nadgarstka pochodzenia zawodowego. Na tej podstawie uznał, że zaistniały podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej. Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik pracodawców –B Sp. z o.o. z siedzibą w T. oraz A Sp. z o.o. z siedzibą w M., zarzucając naruszenia przepisów prawa procesowego i matrialnego, a to: art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ I instancji, zgodnie ze wskazaniami organu odwoławczego, postępowania dowodowego, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dowodu z pełnej dokumentacji medycznej pracownika oraz dowodu z opinii biegłych lekarzy na okoliczność przyczyn schorzenia, art.80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny wiarygodności dowodów w zakresie ustalenia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy, § 8 ust. 2, § 2 ust. 1 i 2 oraz § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) poprzez nie zwrócenie się o wydanie uzupełniającego orzeczenia, stwierdzenie choroby zawodowej pomimo braku ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy oraz wydania opinii z pominięciem odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby. Na tej podstawie domagano się uchylenia decyzji oraz wydania orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, względnie uzupełnienia materiału sprawy o dowody z pełnej dokumentacji lekarskiej Z. Z., opinii biegłego lekarza, ewentualnie uchylenia tej decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odwołania w szczególności wskazano, iż sprawa nie dojrzała do rozstrzygnięcia, jako że organ ustalił wprawdzie następców prawnych pracodawców nie przeprowadził jednak oceny narażenia zawodowego w tych podmiotach. Ponadto organ nie zapoznał się z całokształtem dokumentacji medycznej Z. Z., ani go w pełni nie ocenił, nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy warunkami pacy a schorzeniem, które zostało stwierdzone na podstawie opinii lekarskich budzących zastrzeżenia nierozważone przez organ. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że dla rozpoznania choroby zawodowej niezbędne jest stwierdzenie istnienia występującego schorzenia jako choroby zawodowej przez kompetentne placówki diagnostyczne oraz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaną chorobą zawodową, a środowiskiem pracy. Organ odwoławczy przywołał ustalenia dochodzenia epidemiologicznego a następnie stwierdził, że analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie choroby zawodowej z okresu zatrudnienia (1976-1981, 1988-1989, 1990-1993, 1993-1994, 1994-2004, 2005 do nadal) na stanowisku szwaczki i montera potwierdza fakt wykonywania w tych okresach przez Z. Z. pracy związanej z przeciążeniem kończyn górnych i mototypią ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych obu rąk. Wskazał również, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy stwierdzenie istnienia warunków narażających na jej powstanie, niekonieczne jest udowodnienie, że one ją spowodowały (wyrok NSA z 7 kwietnia 1982 sygn. akt II SA 372/82, ONSA 1982/1/33). Wykonywanie monotypowych ruchów przez dłuższy okres czasu mogło wywołać chorobę rozpoznaną przez placówki medyczne, a skoro stanowi ona chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, brak było podstaw do wydania odmiennego orzeczenia. Zarzutów odwołania zatem organ ten nie podzielił. Nie zgadzając się z powyższą decyzją pełnomocnik pracodawców B Sp. z o.o. w T. i A Sp. z o.o. w M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając rozstrzygnięciu organu odwoławczego naruszenie przepisów postępowania, a to: - art. 138 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo, iż organ ten rozpoznając sprawę nie zastosował się do zaleceń organu odwoławczego w zakresie przeprowadzenia ponownie postępowania dowodowego, - art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodnego, wyrażające się zaniechaniem zgromadzenia i dołączenia do akt pełnej dokumentacji medycznej pracownika, w tym z okresu przed podjęciem pracy u skarżących oraz będącej podstawą wydanych orzeczeń oraz zaniechaniem dopuszczenia dowodu z opinii biegłych lekarzy z zakresu neurologii i ortopedii w celu ustalenia przyczyn powstania u pracownika przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka i jej ewentualnego związku z pracą wykonywaną w skarżących spółkach, - art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegające na stwierdzeniu choroby zawodowej wyłącznie na podstawie orzeczeń lekarskich placówek diagnostycznych I i II stopnia sporządzonych bez wymaganego uzasadnienia i przed wydaniem przez organ odwoławczy decyzji uchylającej poprzednie rozstrzygnięcie organu I instancji, - § 8 ust. 2, § 2 ust 1 i 2 oraz § 6 ust 1 i 2 rozporządzenia Rady ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) poprzez nieuzupełnienie materiału dowodowego, brak bezspornego ustalenia, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy, rozstrzygnięcie sprawy dokonane w oparciu o orzeczenie lekarskie wydane na podstawie niepełnego materiału dowodowego. Na tej podstawie domagano się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania względnie uchylenia decyzji i orzeczenia o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej W obszernym uzasadnieniu skargi eksponowano nieprawidłowości postępowania dowodowego polegające na nieprzeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego u wszystkich pracodawców, co skutkowało wydaniem orzeczeń lekarskich w oparciu o niepełne dane. Wskazano na brak dokumentacji medycznej Z. Z., a przez to uniemożliwienie stronom ustosunkowania się do jej treści i wskazanie na występujące u niej pozazawodowe przyczyny stwierdzonego schorzenia. Nie podzielono oceny, że wydana w sprawie opinia lekarska ma moc wiążącą dla wydającego decyzję organu, a ocena poprawności rozumowania wynikającego z uzasadnienia tejże opinii nie budzi wątpliwości. Akcentowano przy tym, że orzeczenia lekarskie stanowiące podstawę wydanej decyzji nie pozwalały na jednoznaczne rozstrzygnięcie sprawy. Orzeczenia te nie odnoszą się bowiem do dokumentacji lekarskiej dotyczącej stanu zdrowia pracownika, a nadto, wobec stwierdzenia pozytywnego wyniku badania EMG, konieczne było przeprowadzenie dalszych badań, mających na celu wykluczenie występowania u badanej innych schorzeń dających również taki wynik. Zatem, w ocenie pełnomocnika skarżących, organ nie był związany takim orzeczeniem, które nie spełnia wymogów opinii biegłego w rozumieniu art. 84 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W pierwszym rzędzie należy wskazać, ze stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym wydawanych przez organy administracji decyzji. Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem zgodności z obowiązującym prawem. Wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd kontrolujący decyzję władny jest ją wzruszyć. Oznacza to, że Sąd nie wydaje orzeczenia rozstrzygającego sprawę merytorycznie. Przy czym Sąd, zgodnie z art. 134 wyżej powołanej ustawy bierze pod uwagę zarzuty zawarte w skardze, a także bada sprawę z urzędu. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o powyższe uregulowania nie pozwoliła na stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego, w takim stopniu, które mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja ta zapadła na skutek dostatecznego wyjaśnienia sprawy, tj. zgromadzenia potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny, prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych. Została też wystarczająco poprawnie uzasadniona. Jest zatem zgodna z przepisami postępowania. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej wyznaczone zostały w normie § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie wykazu chorób zawodowych. Wprawdzie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 roku o sygn. akt P 23/07 stwierdził niezgodność art. 237 § 1 Kodeksu pracy oraz wydanego na mocy delegacji w nim zawartej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, wskazał jednak równocześnie, że przepisy powołanego rozporządzenia tracą moc obowiązującą dopiero z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 2 lipca 2008 roku nr 116, poz. 740, wobec czego w dacie orzekania przez Sąd unormowania stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji zachowują moc obowiązującą. Sąd winien był więc ocenić legalność wydanego w sprawie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem treści wyżej powołanych unormowań prawnych. Stosownie do § 2 ust. 1 wskazanego rozporządzenia za chorobę zawodową uważa się chorobę ujętą w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zatem dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest łączne wystąpienie trzech przesłanek w postaci pracy w warunkach szkodliwych, rozpoznania schorzenia określonego w wykazie chorób zawodowych przez upoważnioną placówkę lekarską oraz istnienia związku przyczynowego pomiędzy pracą w takich warunkach a rozpoznana chorobą. Przeprowadzone w sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że Z. Z. pracując na stanowiskach montera i szwaczki wykonywała czynności związane z monotypią ruchów i przeciążeniem stawów nadgarstkowych obu rąk. Świadczy o tym znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy opis czynności wykonywanych na wskazanych stanowiskach w poszczególnych zakładach, w których Z. Z. była zatrudniona w latach 1976-1981 oraz 1988 do nadal (k. od 13 do 18 akt administracyjnych) ustalony na podstawie oceny narażenia zawodowego przeprowadzonego w skarżących spółkach (k-11 akt adm.), przesłuchania strony (k-12 akt adm.). Poza sporem jest, że Z. Z. pracowała we wskazanym okresie na w/wym. stanowiskach, co wynika także ze znajdujących się w aktach administracyjnych świadectw pracy. W sprawie nie jest również sporne, że w latach 1994-1999 w/wym. Z. Z. pracowała w A Sp. z o.o. w M. Oddział w T. jako pracownik szwaczka przy szyciu poszyć tapicerki do fiata, pasów do poduszek, wszywaniu plastikowych elementów do poszyć, a w latach 1999-2004 jako monter, wykonując podmontaż makietek. Nadto, że w latach 2005 do nadal pracując w B Sp. z o.o. w T. jako szwaczka szyła elementy poszyć samochodów i ręcznie zakładała wzmocnienia w poszycia. W postępowaniu określono chronometraż tych czynności, tj. ich rodzaj i charakter, ilość wykonywanych elementów na zmianę roboczą oraz ich ciężar. W ocenie Sądu materiał zgromadzony w sprawie dawał wystarczającą podstawę do przyjęcia przez organy, że Z. Z. pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania zespołu cieśni nadgarstka. Natomiast w orzeczeniach lekarskich obu uprawnionych placówek medycznych (§ 5 cyt. rozporządzenia) rozpoznano u badanej obustronny zespół cieśni nadgarstka pochodzenia zawodowego. Orzeczenia te wydano na podstawie przeprowadzonych badań, konsultacji ortopedycznej i neurologicznej jak również wyników badań EMG. Lekarze obu placówek mając na względzie sposób wykonywania pracy przyjęli zawodową etiologię schorzenia. Jak wynika z orzeczenia Instytutu lekarze uznali, że w rozwoju schorzenia znaczącą rolę odegrał sposób wieloletniego wykonywania pracy szwaczki i montera związanej z monotypią ruchów i przeciążeniem w zakresie stawów nadgarstkowych obu rąk, a ponadto nie stwierdzono u badanej innych uchwytnych przyczyn sprawczych powstania tego schorzenia. Organ odwoławczy podzielił te opinie. Również Sąd nie znalazł podstaw do ich zakwestionowania. Opinie te są zgodne, a ich uzasadnienia jednoznaczne i logiczne, w wystarczającym zakresie prezentujące podstawę faktyczną przedstawionej konkluzji oraz ocenę przyczyn schorzenia. W tej sytuacji zasadnie, zdaniem Sądu, organ przyjął, że u pracownika zaistniały podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej określonej pod poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że ustalenie przyczyny pozazawodowej spornej choroby, w świetle stwierdzenia zawodowej jej etiologii nie znajduje uzasadnienia. Jeżeli skarżące spółki dysponowały innymi dowodami, to nie było przeszkód do ich przedstawienia. Zauważyć przy tym przyjdzie, że opinie zostały wydane również w oparciu o ocenę neurologiczną i ortopedyczną. Ponadto przepisy § 5 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. przewidują wyłącznie dwustopniowy model badania, wskazując właściwe ku temu jednostki. Co więcej, a czego organ odwoławczy nie dostrzegł, orzeczenia placówki drugiego stopnia może się domagać wyłącznie pracownik na skutek wniesionego odwołania (§ 7 ust.1), którego w sprawie nie wniesiono. Tymczasem, pomimo wskazanych uregulowań, na wniosek skarżących spółek organ zwrócił się o orzeczenie do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Tym bardziej zatem brak jest podstaw do domagania się powołania innego biegłego. Orzeczenia lekarskie nie nasuwają merytorycznych zastrzeżeń. Nadto, wbrew twierdzeniom skarżących, z treści obu opinii wynika, że nie zostały one oparte wyłącznie na badaniach EMG. W treści orzeczenia Instytutu wprost powołano wyniki badań radiologicznych, laboratoryjnych, w tym stężenia hormonów. Faktem jest, że organ ma prawo, a nawet obowiązek oceny dowodu z opinii biegłego, lecz w niniejszej sprawie ocena ta musiała być pozytywna. Trzeba przy tym wskazać, że ustalenie zawodowego pochodzenia choroby zwalniało lekarzy od wskazania innych jej źródeł. Należy także podnieść, że decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy, u którego warunki pracy ją spowodowały, gdyż nie taka jest jej rola. Organy sanitarne rozpatrują bowiem sytuację związaną z narażeniem na powstanie choroby zawodowej, nie są zatem zobowiązane do udowodnienia, że praca u konkretnego pracodawcy chorobę tę spowodowała. Nie ustalają zatem odpowiedzialności pracodawcy za ewentualne skutki szkodliwych warunków pracy. W tej materii właściwy jest sąd powszechny, albo zakład ubezpieczeń społecznych. Z tego też powodu stanowisko skarżących, które skupia się na wykazaniu, że organy nie udokumentowały, kiedy rozpoznane u strony schorzenie powstało, a tym samym czy praca w skarżących spółkach przyczyniła się do powstania tej choroby zawodowej, czy też ją spowodowała, nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, organ nie naruszył reguł prowadzenia postępowania dowodowego określonych w art. 7 i 77 k.p.a. i ustalił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, zaś wniosek organu wyprowadzony z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykracza poza swobodną ocenę dowodów (art. 80 k.p.a.), nie stanowi więc naruszenia prawa. Ponadto organ zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu. Powiadomiono zakłady pracy bądź ich następców prawnych o toczącym się postępowaniu oraz prawach wynikających z art. 10 k.p.a. Również decyzje obydwu instancji zostały doręczone zgodnie z wymogiem wynikającym z § 8 ust. 3 cyt. rozporządzenia. Okoliczność nieprzeprowadzenia oceny narażenia zawodowego bezpośrednio w innych zakładach, w ocenie Sądu, nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy ponieważ materiał dowodowy (świadectwa pracy, zeznania Z. Z., dochodzenie epidemiologiczne przeprowadzone w skarżących spółkach) dawał wystarczającą podstawę do określenia rodzaju, charakteru i sposobu wykonywania pracy we wskazanym przez organ okresie zatrudnienia w warunkach narażenia. Ponadto w sprawie nie kwestionowano opisu czynności jakie pracownik ten wykonywał od 1994 r. w skarżących spółkach. Wskazać również wypadnie, że narażenie na wystąpienie choroby nie jest równoznaczne z ustaleniem jej jako bezpośrednio wynikającej z warunków pracy. Sam zwrot "narażenie" oznacza samą tylko możliwość powstania choroby w wyniku panujących warunków w środowisku pracy, jest to określenie na potencjalną (ewentualną) przyczynę choroby. Tę możliwość w postaci powiązania schorzenia określonego jako choroba zawodowa z warunkami pracy lekarze potwierdzili, a organ dał im wiarę. Sąd w obecnym składzie nie znajduje podstaw do kwestionowania tych stanowisk. Nadto trzeba stwierdzić, że obowiązujące przepisy nie zastrzegają długości okresu narażenia dla przyjęcia jego wpływu na chorobę zawodową. Podzielić zatem należało stanowisko organów obu instancji o występowaniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy pracą w warunkach narażenia na powstanie choroby zawodowej a rozpoznaną u Z. Z. chorobą zawodową. W tej sytuacji nie było podstaw do przyjęcia naruszenia z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji choć nie rozważa wnikliwie wszystkich wymaganych prawem kwestii, to jednak zasługuje na zaaprobowanie, bowiem zawiera potrzebne elementy motywujące podjęte rozstrzygnięcie. Zatem nie można uznać, że nie spełnia norm art. 107 § 1 i 3 k.p.a.. W świetle analizy zgromadzonego materiału dowodowego skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi. Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zawarte w skardze zarzuty nie doprowadziły do podważenia jej legalności. Dlatego skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)