IV SA/Wa 413/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2009 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] orzekającą o wymeldowaniu K. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda wskazał, iż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wszczętego na wniosek T. S., Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2008 r. orzekł o wymeldowaniu skarżącego ze spornego lokalu. Decyzja wydana została na podstawie art. 15 ust. 2. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, bowiem wymieniony opuścił przedmiotowy lokal i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. S. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda stwierdził, iż odwołanie to nie zasługuje na uwzględnienie, w związku z czym decyzję pierwszoinstancyjną należało utrzymać w mocy. Oceniając stan faktyczny sprawy organ stwierdził, że skarżący wiele lat temu opuścił przedmiotowy lokal, a obecnie jego życie koncentruje się we wsi W. Powyższe potwierdzają spójne, logiczne i nawzajem uzupełniające się dowody w postaci zeznań świadka K. S., informacji przekazanych przez Policję i kontroli meldunkowej. Ponadto organ odnosząc się do twierdzenia skarżącego, iż była żona zmusiła go do opuszczenia spornego lokalu podniósł, iż K. S. skorzystał z przysługujących mu środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu i złożył do sądu stosowny pozew, ale pozew ten został oddalony. W związku z powyższym opuszczenie lokalu przez skarżącego należy uznać za dobrowolne. Skargę na decyzję Wojewody złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. S. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 7 kpa poprzez przyjęcie za podstawę decyzji stanu faktycznego pozostającego w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w postaci pism i dokumentów przedłożonych przez skarżącego oraz dołączonych do sprawy akt innych postępowań sądowych i przygotowawczych wykluczających fakt opuszczenia spornego lokalu przez skarżącego, Sygn. akt IV SA/WA 413/09 - naruszenie art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie obowiązku zajęcia stanowiska wobec różnic w zebranym materiale dowodowym będącym podstawą wydania decyzji. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż z treści zaskarżonej decyzji wynika, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego zmierza do uwypuklenia pozornie niekorzystnych dla skarżącego dowodów na jego niekorzyść, przy jednoczesnym pominięciu dowodów przemawiających za uznaniem tezy, iż K. S. od wielu lat wyłącznie czasowo przebywa pod innym adresem, nigdy zaś dobrowolnie nie opuścił lokalu w W. przy ul. [...]. Podniesiono również, że podstawą wydania zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji były ustalenia wizji dokonanej w przedmiotowym lokalu, która w rzeczywistości poprzedzona została usunięciem rzeczy skarżącego z mieszkania, a pozostali domownicy złożyli fałszywe zeznania jakoby rzeczy tych od dawna tam nie było. Stwierdzono także, że organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do najistotniejszych w sprawie okoliczności w tym m. in. pominął fakt, iż skarżący od roku 1967 do chwili obecnej opłaca za sporny lokal czynsz, a w latach 2003-2008 dokonywał tej czynności w placówce pocztowej położonej najbliżej spornego lokalu, jak również fakt, iż skarżący zameldował się na pobyt czasowy w W., czym potwierdził, że nigdy nie miał zamiaru opuścić lokalu w W. Pominięto także okoliczność, że K. S. wszedł do mieszkania w miesiącu sierpniu 2008 r, a zatem dysponował kluczami do mieszkania i mieszkał w tym mieszkaniu przez kilka dni. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Sygn. akt IV SA/WA 413/09 Ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie rozstrzyga zatem ani o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim (wyrok Trybunał Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, OTK-A2002/3/34). Z danego lokalu można więc wymeldować nawet jego jedynego właściciela, jeżeli w nim nie zamieszkuje. Zachowuje on nadal prawo własności do tego lokalu. Z art. 15 ust. 2 ustawy wynika, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż o opuszczeniu miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy można mówić wówczas, gdy osoba, której postępowanie dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym uprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli, zamiaru tej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2001 r., V SA 1496/00, LEX nr 54454). Za miejsce stałego pobytu uznaje się więc miejsce, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejscem stałego pobytu jest jednocześnie miejsce, w pobliżu którego lub w możliwie jak najmniejszym oddaleniu od którego zameldowany stara się koncentrować miejsce pracy lub nauki (ewentualne miejsce dojazdu do miejsc pracy lub nauki), miejsca robienia zakupów i korzystania z usług i opieki medycznej, itp. O istnieniu przesłanki opuszczenia, czy też nie opuszczenia miejsca stałego pobytu, można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał, iż lokal, w którym była na stałe zameldowana jest nadal miejscem koncentracji jej interesów życiowych lub przestał być tego rodzaju miejscem. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organy obu instancji prawidłowo uznały w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że K. S. trwale i dobrowolnie opuścił lokal przy ul. Sygn. akt IV SA/WA 413/09 [...] w W., w konsekwencji czego od dawna w nim nie zamieszkuje, co stanowiło podstawę jego wymeldowania. Długotrwałego niezamieszkiwania w lokalu nie kwestionuje sam skarżący, przyznając powyższe w skardze wniesionej do Sądu, jak również na etapie postępowania administracyjnego w tym m. in. w zażaleniu z dnia 14 lipca 2008 r. na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie wymeldowania K. S., jak i w dniu [...] września 2008 r. do protokołu przesłuchania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji. Skarżący zeznał tam wprawdzie, iż zaprzestanie zamieszkiwania nastąpiło w 2005 r. podczas, gdy wnioskodawczyni twierdzi, iż w rzeczywistości fakt ten zaistniał dużo wcześniej, tj. w 1980 r. Ustalenie dokładnej daty opuszczenia przez skarżącego przedmiotowego lokalu nie ma jednak zasadniczego znaczenia w sprawie. Niezależnie bowiem od tego, czy skarżący opuścił przedmiotowy lokal w 2005 r. czy w roku 1980, niezamieszkiwanie w nim ma charakter długotrwały. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal wiele lat temu. Bez wpływu na powyższe pozostaje również podnoszona przez K. S. okoliczność, iż skarżący przebywał w spornym lokalu kilka dni w miesiącu sierpniu 2008 r., bowiem pobyt ten nie może zostać uznany za zamieszkiwanie z zamiarem stałego pobytu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jeżeli chodzi o dobrowolność opuszczenia przez K. S. spornego lokalu, to należy wskazać, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby opuszczenie tego lokalu było niedobrowolne. Należy bowiem zauważyć, jak słusznie podniósł to organ, iż w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 127/05, publ. w LEX nr 201427), za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Z analogiczną sytuacją będziemy mieć do czynienia także w sytuacji, gdy skarżący skorzystał z takich środków prawnych, a nie odniosły one zamierzonego skutku. Potwierdza to także stanowisko Naczelnego Sygn. akt IV SA/WA 413/09 Sądu Administracyjnego, który skonstatował, że skorzystanie przez stronę we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu nie oznacza formalnego wystąpienia przez tę stronę o stosowną ochronę prawną do właściwych organów, ale oznacza uzasadnione prawnie wystąpienie, w wyniku którego właściwe organy uznają bądź nie możliwość powrotu tej osoby do lokalu i ewentualnie uznałyby za bezprawne działanie dysponenta lokalu usuwające z niego osobę zameldowaną. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że skarżący skorzystał z możliwości wytoczenia przed sądem cywilnym powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania, jednak wyrokiem z dnia [...] października 2007 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] oddalił powództwo K. S., a Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia [...] lutego 2008 r. sygn. akt [...] oddalił wniesioną przez skarżącego apelację. Bez wpływu na kwestię wymeldowania z lokalu pozostaje podnoszona przez skarżącego okoliczności, iż nieprzerwanie od roku 1967 opłaca czynsz za sporny lokal, a w latach 2003-2008 opłacał go w placówce bankowej położonej najbliżej spornego lokalu, bowiem opłacanie czynszu za mieszkanie jest zagadnieniem całkowicie odrębnym od faktycznego przebywania w nim, które to przebywanie jest wyłączną przesłanką do posiadania meldunku. Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje również fakt zameldowania się przez skarżącego w okresie od [...] lipca 2008 r. do [...] grudnia 2008 r. na pobyt czasowy pod adresem [...] Gmina W. Nie może budzić wątpliwości dopuszczalność równoległego posiadania przez tę samą osobę dwóch meldunków, tj. stałego i tymczasowego w różnych miejscach, a jednocześnie przebywanie w miejscu pobytu czasowego wyłącza uznanie, iż doszło do opuszczenia miejsca pobytu stałego, niemniej nie ma ono cech trwałości, a jednocześnie pomiędzy zamieszkaniem w miejscu pobytu czasowego a dokonaniem w nim zameldowania nie występuje w ogóle, czy też występuje nieznaczna rozbieżność czasowa. Powyższe nie może zatem znaleźć zastosowania w sytuacji, w której do zameldowania na pobyt czasowy doszło dopiero w 2008 r., tj. po upływie kilku lat od faktycznego opuszczenia miejsca pobytu stałego. Reasumując, należy stwierdzić, że w świetle ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa, a przytoczona argumentacja Sygn. akt IV SA/WA 413/09 organu odwoławczego w pełni zasługuje na uwzględnienie. Organy rozpoznające sprawę prawidłowo oceniły materiał dowodowy, dokonując oceny zgodnie z art. 7, 77 § 1 kpa. Podnoszone natomiast w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.