II OSK 1391/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski (spr.) sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2009 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej S. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 492/09 w sprawie ze skargi S. L. na uchwałę Rady Miejskiej w Myślenicach z dnia 21 lutego 2008 r. nr 141/XXI/2008 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla realizacji inwestycji związanej z gospodarką odpadami 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnego w Krakowie, 2. zasądza od Rady Miejskiej w Myślenicach na rzecz S. L. kwotę 400 (słownie: czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 18 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 492/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę S. L. na uchwałę Rady Miejskiej w Myślenicach z dnia 21 lutego 2008 r. nr 141/XXI/2008 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w mieście Myślenice dla obszaru realizacji inwestycji związanej z gospodarką odpadami. W skardze do Sądu pierwszej instancji skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Kwestionowanej uchwale zarzucił naruszenie: art. 14 ust. 3 i 4, art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 2 pkt 4, 5, 8 i 11, art. 20 ust. 1 oraz art. 17 pkt 6 w związku z art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), a także § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, iż jest właścicielem działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...] i [...] obręb [...], a jego nieruchomość jest położona na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i zgodnie z jego ustaleniami przeznaczona została pod składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wraz z zielenią izolacyjną. Skarżący podnosił, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny z tego powodu, że w sposób rażąco sprzeczny z prawem przeznacza stanowiącą jego własność nieruchomość pod składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wraz z zielenią izolacyjną, ponadto niezgodnie z prawem uniemożliwia mu zagospodarowanie jego nieruchomości w inny sposób oraz naraża skarżącego na wywłaszczenie jego nieruchomości. W odpowiedzi na skargę, Rada Miejska Myślenic wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarżący nie wykazał w niniejszej sprawie, aby zaskarżona uchwała naruszała jego interesy prawne lub uprawnienia, oparte na prawie własności. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że naruszenia interesu prawnego skarżącego nie można upatrywać w naruszeniu procedury planistycznej. Sąd pierwszej instancji wskazał, że również oświadczenie skarżącego, że zaskarżona uchwała naraża skarżącego na wywłaszczenie jego nieruchomości nie spełnia wymogu wykazania, iż uchwała ta narusza interes prawny skarżącego. W ocenie Sądu pierwszej instancji obowiązku wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego przedmiotową uchwałą nie wypełnia także stwierdzenie skarżącego, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny z tego powodu, że niezgodnie z prawem uniemożliwia mu zagospodarowanie nieruchomości w inny sposób niż pod składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne wraz zielenią izolacyjną. Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie jest w stanie zweryfikować prawdziwości tak ogólnego oświadczenia bez stanowiska skarżącego wykazującego jego trafność. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że na gruncie przedmiotowej sprawy dla wykazania, że naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego było bezpośrednim skutkiem uchwalenia przedmiotowego planu konieczne było wykazanie, o jaki konkretnie sposób korzystania z nieruchomości skarżącemu chodzi i w jaki sposób uniemożliwienie tego właśnie sposobu wykorzystania nieruchomości narusza interes prawny skarżącego. Dodatkowo Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący pominął okoliczność, że szereg nakazów i zakazów w zakresie ukształtowania prawa własności nieruchomości objętych ustaleniami przedmiotowego planu zostało zdeterminowanych ustaleniami wcześniej wydanej decyzji nr [...] z dnia [...] marca 1996 r. wydanej przez Wojewodę Krakowskiego, do której treści zaskarżona uchwała nawiązuje w § 5 ust. 5. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro skarżący nie wykazał, by nastąpiło poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały naruszenie w chwili jej zaskarżenia jego interesu prawnego – nie mógł skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego z braku legitymacji skargowej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1909 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591), czego konsekwencją jest oddalenie skargi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący S. L., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. W ocenie skarżącego, naruszenie przepisów postępowania polegało na błędnej wykładni art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez przyjęcie, że skarżący ma obowiązek wykazać naruszenie interesu prawnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w rzeczywistości miało, jako prowadzące do oddalenia skargi. Naruszenie przepisów prawa materialnego polegało – zdaniem skarżącego – na niezastosowaniu art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118) w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a tym samym błędne przyjęcie, że skarżącemu nie przysługiwała legitymacja do wniesienia skargi. Ponadto skarżący wskazuje na naruszenie art. 112 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przeznaczenie w miejscowym planie nieruchomości na cel uzasadniający wywłaszczenie nieruchomości nie stanowi naruszenia interesu prawnego właściciela nieruchomości, która to wykładnia jest sprzeczna także z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, względnie, w przypadku nie uwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpatrzenie sprawy co do meritum poprzez stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w Myślenicach nr 141/XXI/2008 z dnia 21 lutego 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w mieście Myślenice dla realizacji inwestycji związanej z gospodarką odpadami. Skarżący wnosi również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pismem z dnia 24 sierpnia 2009 r. odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła Rada Miejska w Myślenicach wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, powodując, że zaskarżony wyrok nie może się ostać w obrocie prawnym. Co prawda ma rację Sąd pierwszej instancji wywodząc, że do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), konieczne jest nie tylko wykazanie się interesem prawnym, ale także jego naruszeniem i że wykazanie naruszenia interesu prawnego obciąża stronę skarżącą. Nie oznacza to jednak, że w tym zakresie, Sąd pierwszej instancji może pozostać bierny, również wówczas kiedy strona reprezentowana jest przez fachowego pełnomocnika. Sąd powinien ocenić kwestię naruszenia interesu prawnego strony na podstawie całokształtu okoliczności sprawy. Jeżeli zatem w niniejszej sprawie skarżący ma nieruchomości położone na obszarze objętym kwestionowanym planem i ustalenia tego planu dokonują zmian w przeznaczeniu tych nieruchomości, to już to wystarczy do uznania, że interes prawny skarżącego został naruszony. Z tego punktu widzenia nie jest istotny ani zakres naruszenia interesu prawnego, ani nawet brak wymiernych efektów tego naruszenia. Innymi słowy o naruszeniu interesu prawnego nie może decydować uszczerbek czy szkoda w znaczeniu ekonomicznym. O naruszeniu interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnoplanistycznej nieruchomości skarżącego. O naruszeniu interesu prawnego skarżącego może też zdecydować zmiana sytuacji prawnoplanistycznej działki sąsiedniej, o ile ma ona istotny wpływ na wykonywanie prawa własności w stosunku do określonej nieruchomości. Jeżeli tak to Sąd pierwszej instancji był zobowiązany do rozpoznania sprawy, a nie oddalenia skargi z powodu braku przymiotu strony (naruszenia interesu prawnego) i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).