I FZ 144/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Maria Dożynkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Ol 571/08 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi C. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia 5 listopada 2008 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania w sprawie zwrotu podatku akcyzowego postanawia oddalić zażalenie. Przedmiotem zażalenia jest zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 31 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 571/08, mocą którego w oparciu o art. 220 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wezwano C. M. do uiszczenia stałego wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w O. z 5 listopada 2008 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania w sprawie zwrotu podatku akcyzowego. Podstawą ustalenia wpisu w wysokości 100 zł był § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie, powołując się na art. 6 ust. 1 Konwencji z 4 listopada 1950 r. o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.). W piśmie uzupełniającym zażalenie skarżący dodatkowo powołał się na art. 34 i art. 8 Konwencji oraz Protokół nr 7 do Konwencji, odnosząc swój wywód do kwestii merytorycznych sprawy – zwrot podatku akcyzowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, takich jak skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.), w takiej sytuacji jednak przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, a w razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W przypadku nieuiszczenia wpisu pomimo wezwania skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Nie ulega wątpliwości, iż skarga złożona w niniejszej sprawie jest pismem procesowym podlegającym opłacie, a zgodnie z art. 214 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Należy wskazać, że Sąd pierwszej instancji zasadnie wezwał skarżącego w świetle wymienionych przepisów do uzupełnienia wpisu przez uiszczenie kwoty 100 zł, bowiem stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100 zł. Zaskarżone zarządzenie jest zatem prawidłowe i nie narusza prawa. Brak jest przy tym podstaw do uwzględnienia zażalenia, bowiem powoływanie się skarżącego w zażaleniu na art. 6 ust. 1 Konwencji należy uznać za nieskuteczne. Zgodnie z tym przepisem każdy ma prawo do sprawiedliwego i publicznego rozpatrzenia jego sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą przy rozstrzyganiu o jego prawach i obowiązkach o charakterze cywilnym albo o zasadności każdego oskarżenia w wytoczonej przeciwko niemu sprawie karnej (...). Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu w wyroku z 12 lipca 2001 r. nr skargi 44759/98 w sprawie Ferrazzini przeciwko Włochom uznał, że sprawa podatkowa nie należy do spraw z katalogu spraw cywilnych określonych w art. 6 ust. 1 Konwencji, bowiem sprawy podatkowe należą do głównych prerogatyw władz publicznych i wykraczają poza granice praw i obowiązków cywilnych, niezależnie od skutków finansowych, które wynikają z fundamentalnego obowiązku płacenia podatku (wyrok opublikowany w: M. A. Nowicki, Nowy Europejski Trybunał Praw Człowieka. Wybór orzeczeń 2005, Kantor Wydawniczy Zakamycze, Kraków 2006, s. 562-565). Jednak art. 45 Konstytucji RP, gwarantujący w porządku krajowym prawo do sądu, nie ogranicza prawa do rzetelnego procesu jedynie do spraw karnych oraz cywilnych i może mieć zastosowanie do spraw podatkowych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (vide wyrok NSA z 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt I FSK 980/07; orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazuje się jednak zarówno w orzecznictwie krajowym, jak i w orzeczeniach Europejskiego Trybunał Praw Człowieka prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego. Jego realizacja jest zależna od różnych wymogów proceduralnych – w niniejszej sprawie od uiszczenia wpisu w prawidłowej wysokości. Jako że przedmiotem zaskarżenia jest zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, Naczelny Sąd Administracyjny nie może się w niniejszym postanowieniu odnosić do kwestii merytorycznych sprawy poruszonych przez skarżącego w piśmie uzupełniającym zażalenie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.