I GSK 1102/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-09-22
Skład orzekający: Cezary Pryca, Andrzej Kuba, Krystyna Czajecka - Szpringer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy N-Pentan, wykorzystywany do celów innych niż paliwo silnikowe lub grzewcze, podlega zharmonizowanemu podatkowi akcyzowemu na gruncie prawa wspólnotowego i krajowego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że N-Pentan, wykorzystywany do celów innych niż paliwo silnikowe lub grzewcze, nie podlega zharmonizowanemu podatkowi akcyzowemu na gruncie prawa wspólnotowego, zgodnie z Dyrektywą Energetyczną. Jednakże, państwa członkowskie zachowują prawo do opodatkowania takich produktów na gruncie prawa krajowego, pod warunkiem przestrzegania prawa wspólnotowego, w szczególności art. 3 ust. 3 Dyrektywy Horyzontalnej. W związku z tym, zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące błędnej wykładni prawa materialnego przez Sąd I instancji zostały uznane za niezasadne.Stan faktyczny
Spółka B. M. Sp. z o.o. nabywała wewnątrzwspólnotowo N-Pentan, który następnie wykorzystywała do produkcji wyrobów niebędących wyrobami akcyzowymi. Organy celne uznały, że spółka nie spełnia warunków do zwolnienia z podatku akcyzowego i określiły jej zobowiązanie podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu celnego, uznając, że N-Pentan wykorzystywany do celów innych niż paliwowe nie podlega zharmonizowanemu podatkowi akcyzowemu. Dyrektor Izby Celnej wniósł skargę kasacyjną, kwestionując tę wykładnię.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej w G. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej w G. na rzecz B. M. Spółki z o.o. w B. kwotę 1 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia del. WSA Krystyna Czajecka - Szpringer Protokolant Grzegorz Heleniak po rozpoznaniu w dniu 22 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 19 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 87/09 w sprawie ze skargi B. M. Spółki z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w G. na rzecz B. M. Spółki z o.o. w B. kwotę 1 200 (jeden tysiąc dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 19 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 87/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uwzględnił skargę B. M. Sp. z o.o. z siedzibą w B. i uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 26 listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego.
Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia faktyczne:
W okresie od 11 do 21 kwietnia 2008 r. w B. M. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej spółka, skarżąca) przeprowadzona została kontrola podatkowa dotycząca dokumentacji związanej z nabyciem wewnątrzwspólnotowym wyrobów akcyzowych zharmonizowanych od 17 czerwca 2005 r. do 31 stycznia 2008 r. W wyniku kontroli ustalono, że skarżąca na mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z 12 maja 2005 r. otrzymała zezwolenie na prowadzenie działalności jako zarejestrowany handlowiec, jako rodzaj działalności w zezwoleniu wskazano nabywanie wyrobów akcyzowych zharmonizowanych - o nazwie N-Pentan 95%. Skarżąca w kontrolowanym okresie dokonywała wewnątrzwspólnotowych nabyć N-Pentanu, a następnie wykorzystywała go do produkcji wyrobów niebędących wyrobami akcyzowymi.
N-Pentan dostarczano do skarżącej autocysternami na podstawie dokumentów ADT, natomiast przy jego odbiorze uczestniczyli pracownicy szczególnego nadzoru podatkowego Urzędu Celnego w G..
Decyzją z dnia 3 września 2008 r. Naczelnik Urzędu Celnego w G. określił spółce zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w kwocie 41.643 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego w październiku 2007 r. wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, od którego nie został odprowadzony podatek akcyzowy w należnej wysokości. Organ uznał, że skarżąca nie spełniała warunków uprawniających do zwolnienia z podatku akcyzowego na podstawie § 14 rozporządzenia Ministra Finansów z 26 kwietnia 2004 r. w sprawie zwolnienia od podatku akcyzowego (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 72, poz. 500 ze zm.) i z naruszeniem przepisów nie rozliczała się z podatku należnego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Nieposiadanie przez skarżącą zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego uniemożliwiło jej skorzystanie ze zwolnienia od podatku akcyzowego, a każdorazowe zwolnienie zabezpieczenia akcyzowego przez pracowników szczególnego nadzoru podatkowego nie ma wpływu na moment powstania zobowiązania podatkowego, ani na jego wysokość.
Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją z 26 listopada 2008 r. Dyrektor Izby Celnej w G. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że w rozpoznawanej sprawie obowiązek podatkowy powstał w dniu otrzymania przez skarżącą N-Pentanu. W konsekwencji, skarżąca posiadająca status zarejestrowanego handlowca, zobowiązana była składać we właściwym w urzędzie celnym deklaracje podatku akcyzowego. Rozporządzenie Ministra Finansów z 13 lipca 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zwolnienia od podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 132, poz. 1113) ograniczyło możliwość korzystania ze zwolnień podatkowych wyłącznie do nabycia wyrobów akcyzowych ze składu podatkowego na terytorium kraju tymczasem skarżąca, pomimo że nie uzyskała zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego, nie odprowadzała należnego podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, zgodnie z którym N-Pentan wykorzystywany do celów inne niż opałowe lub napędowe nie podlega opodatkowaniu akcyzą i powinien być wyłączony spod opodatkowania również w Polsce, organ odwoławczy wskazał, że jest on bezzasadny, gdyż zgodnie z art. 2 pkt 1c dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania wyrobów energetycznych i energii elektrycznej (Dz. U. UE. L.03.283.51 ze zm., dalej powoływana jako dyrektywa energetyczna), N-Pentan zakwalifikowany został jako produkt podlegający opodatkowaniu bez wskazania, że ma mieć zastosowanie jako paliwo do ogrzewania lub paliwo silnikowe.
Skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. wniosła B. M. Sp. z o.o. z siedzibą w B do WSA w G. Strona skarżąca zakwestionowała powyższą decyzję w całości, żądając jej uchylenia i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uwzględniając powyższą skargę WSA w G. wskazał, iż stosownie do art. 3 ust. 1 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz. U. UE L 92.76.1 ze zm., dalej powoływana jako dyrektywa horyzontalna) dyrektywa ta ma zastosowanie do takich wyrobów jak oleje mineralne, alkohole i napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe. Powołany przepis odsyła do innych stosownych dyrektyw w zależności od rodzaju wyrobów, które jej podlegają. W odniesieniu do olejów mineralnych stosowną dyrektywą jest dyrektywa energetyczna. W świetle art. 2 tej dyrektywy pojęcie "produkty energetyczne" stosuje się do produktów wymienionych w tym przepisie według kodów CN, czyli Scalonej Nomenklatury Handlu Zagranicznego. Wśród wymienionych produktów energetycznych przepis wymienia produkt objęty kodem CN 2901. Zatem wyrób, którego dotyczy niniejsza sprawa, jest produktem energetycznym, do którego odnosi się dyrektywa energetyczna. Jednakże powołany art. 2 dyrektywy energetycznej w ust. 4 lit. b stanowi, że ma ona zastosowanie do produktów energetycznych wykorzystywanych do celów innych niż paliwa silnikowe lub paliwa do ogrzewania. Ostatnie zdanie art. 2 ust. 4 lit. b zawiera stwierdzenie następujące: "jednakże art. 20 ma zastosowanie do tych produktów energetycznych". Powołany art. 20 dyrektywy energetycznej wymienia produkty energetyczne podlegające przepisom kontroli i przemieszczania zawartych w dyrektywie horyzontalnej stanowiąc, że "jedynie następujące produkty energetyczne podlegają przepisom kontroli i przemieszczania". Wśród wymienionych produktów są wyroby oznaczone kodem 2901 10. W niniejszej sprawie przedmiotowy wyrób nie był wykorzystywany jako paliwo silnikowe lub do ogrzewania, co jest niesporne (podatnik podlegał szczególnemu nadzorowi podatkowemu).
W związku z powyższym Sąd podniósł, iż sporne w sprawie wyroby klasyfikowane do kodu CN 2901, który obejmuje między innymi oleje smarowe wskazane w poz. 5 załącznika Nr 2 do ustawy o podatku akcyzowym, zaliczane są do wyrobów zharmonizowanych bez względu na ich przeznaczenie, co musi budzić istotne wątpliwości co do ich zgodności z opisanymi wyżej przepisami prawa wspólnotowego, zgodnie z którymi oleje mineralne (produkty energetyczne) wykorzystywane od celów innych niż napędowe lub grzewcze pozostają poza systemem zharmonizowanego podatku akcyzowego, co jasno wynika z art. 2 ust. 4 i art. 20 dyrektywy energetycznej w zw. z art. 3 ust. 1 dyrektywy horyzontalnej.
Sąd I instancji zauważył także, iż polski ustawodawca nałożył obowiązki warunkujące zwolnienie podatkowe w akcie podustawowym, pomimo że zgodnie z art. 217 Konstytucji RP nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatku następuje w drodze ustawy.
Reasumując, Sąd stwierdził, iż powyższe kwestie nie były przedmiotem rozważań organów podatkowych w zaskarżonych decyzjach i dopiero po analizie zaprezentowanej tu wykładni prawa materialnego organ winien stwierdzić, czy przedmiotowy wyrób mógł podlegać opodatkowaniu takiemu samemu, jak gdyby był wykorzystany jako paliwo.
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w G. wniósł Dyrektor Izby Celnej w G. Strona wnosząca skargę kasacyjną zaskarżyła powyższy wyrok w całości, żądając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia od skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z przywołanymi poniżej przepisami prawa materialnego poprzez uznanie, że zaistniały podstawy do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszanie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, to jest:
1. art. 2 pkt 1, art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym oraz § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego w związku z art. 3 ust. 1 i ust. 3 dyrektywy horyzontalnej i art. 2 ust. 4 lit. b) dyrektywy energetycznej poprzez przyjęcie, że produkt N-Pentan oznaczany kodem CN-2901 nie podlega podatkowi akcyzowemu;
2. art. 217 Konstytucji RP w związku z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego poprzez uznanie, że wprowadzenie zwolnienia w § 14 ust. 1 rozporządzenia narusza nakaz zawarty w art. 217 Konstytucji RP ustawowego określania warunków zwolnień podatkowych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż że zgodnie z art. 2 pkt 1c dyrektywy energetycznej N-Pentan zakwalifikowany został jako produkt podlegający opodatkowaniu bez wskazania, że ma mieć zastosowanie jako paliwo do ogrzewania lub paliwo silnikowe. Ponadto w kontekście zastosowania w prawie krajowym zwolnienia (§ 14 ust. 1 rozporządzenia) podnieść należy, że podstawową regulacją dotyczącą opodatkowania podatkiem akcyzowym jest dyrektywa horyzontalna, która wyraża dwie zasady, na których opiera się system nakładania i poboru akcyzy: zasadę poboru akcyzy w państwie członkowskim, w którym towar dopuszczony jest do konsumpcji oraz zasadę powstania obowiązku podatkowego w momencie dopuszczenia do konsumpcji towaru podlegającego akcyzie. Przy czym zgodnie z art. 15 ust. 1 dyrektywy horyzontalnej, przepływ towarów podlegających podatkowi akcyzowemu, zgodnie z przepisami o zawieszeniu poboru akcyzy musi odbywać się między składami podatkowymi, a wyjątek od tej zasady określa art. 16 dyrektywy horyzontalnej, w myśl którego odbiorca wyrobów może być podmiotem gospodarczym zawodowo zajmującym się handlem, bez statusu uprawnionego właściciela składu. Taki podmiot może, w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej otrzymywać wyroby objęte podatkiem akcyzowym z innych Państw Członkowskich w ramach systemu zawieszania podatku akcyzowego - nie może on jednak przechowywać ani wysyłać takich wyrobów w ramach systemu zawieszania podatku akcyzowego, zaś podatek akcyzowy wymagany jest dla niego w momencie otrzymania towarów i uiszczany zgodnie z procedurą określona przez każde Państwo Członkowskie. W konsekwencji więc, zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, nie można zgodzić się ze stanowiskiem WSA w G., iż przepisy prawa krajowego tj. art. 2 ustawy o podatku akcyzowym oraz treści załączników, do których przepis ten odsyła, są niezgodne z prawem unijnym w zakresie, w jakim uznają N-Pentan za wyrób podlegający podatkowi akcyzowemu.
Strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła nadto, że zakwestionowany przez Sąd I instancji przepis § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego nie wprowadza w istocie zwolnienia od podatku akcyzowego, gdyż zwolnienie to wynika wprost z art. 25 ustawy o podatku akcyzowym (a nawet z art. 15 ust. 1dyrektywy horyzontalnej, zgodnie z którym przepływ towarów podlegających podatkowi akcyzowemu, zgodnie z przepisami o zawieszeniu poboru akcyzy musi odbywać się miedzy składami podatkowymi), natomiast zawarta w art. 25 ust. 5 delegacja do wydania rozporządzenia wyraźnie zakreśla ramy tego upoważnienia do określenia jedynie warunków uprawniających do tego zwolnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. W związku z tym, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania związane są z oceną legalności przepisów prawa materialnego, w pierwszej kolejności należy rozważyć zarzuty związane z naruszeniem tych ostatnich. Kwestia sporna jaka powstała w związku z postawionymi zarzutami naruszenia prawa materialnego sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy Sąd I instancji prawidłowo uznał, że N-Pentan, wykorzystywany do celów nieopałowych i nienapędowych, nie należy do zharmonizowanych wyrobów akcyzowych i nie jest objęty jednolitymi zasadami opodatkowania i obrotu we wszystkich Państwach Członkowskich Unii Europejskiej.
Rozpatrując ten zarzut na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z p. 3 Preambuły do Dyrektywy Energetycznej "Prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego i osiągnięcie celów innych polityk Wspólnoty wymagają ustanowienia na poziomie wspólnotowym minimalnych poziomów opodatkowania od większości produktów energetycznych, włącznie z energią elektryczną, gazem ziemnym i węglem", zaś zgodnie z p. 22 Preambuły do Dyrektywy Energetycznej "Produkty energetyczne powinny zasadniczo stanowić przedmiot ram wspólnotowych, gdy są wykorzystywane jako paliwa do ogrzewania lub paliwa silnikowe. /.../ z zakresu tych ram wyłączone jest wykorzystywanie produktów energetycznych podwójnego zastosowania i wykorzystanie produktów energetycznych nie jako paliw /.../." Już z powyższego określenia celów wspólnotowych uregulowań wynika, że chodzi o objęcie wspólnym uregulowaniem w zakresie określenia minimalnego poziomu podatku konsumpcyjnego jedynie produktów energetycznych wykorzystywanych na cele energetyczne.
Dalsze postanowienia zawarte w Dyrektywie Energetycznej stanowią konkretyzację i realizację wskazanych wyżej celów uregulowań wspólnotowych. Art. 2 ust. 1 Dyrektywy wymienia produkty, które stanowią "produkty energetyczne" w rozumieniu tej Dyrektywy. Wymieniając niektóre z nich zaznacza się, że należą do "produktów energetycznych" tylko, jeżeli są przeznaczone jako paliwa do ogrzewania lub paliwa silnikowe (art. 2 ust. 1 lit. d i lit. h). Również z uregulowań art. 2 ust. 3 Dyrektywy wynika, że chodzi o objęcie zharmonizowanym opodatkowaniem wszystkich produktów wykorzystywanych "energetycznie", tj. jako paliwa do ogrzewania lub paliwa silnikowe, nawet jeżeli nie są wymienione w Dyrektywie. Dalej, ustawodawca wspólnotowy, w art. 2 ust. 4 lit. b Dyrektywy, dla uniknięcia wszelkich niejasności odnośnie zakresu wspólnotowych uregulowań dotyczących opodatkowania zharmonizowanym podatkiem akcyzowym, wprost stanowi, że Dyrektywa nie ma zastosowania do m.in. wykorzystania produktów energetycznych do celów innych niż paliwo silnikowe lub paliwa do ogrzewania. Nie ma więc wątpliwości, że wspólnotowe uregulowania podatkowe wynikające z Dyrektywy Energetycznej dotyczą wszystkich produktów wykorzystywanych "energetycznie", zaś nie dotyczą produktów energetycznych, także wymienionych w Dyrektywie, ale wykorzystywanych do celów innych niż grzewcze lub napędowe.
W świetle powyższego uregulowania wspólnotowego uznać należy, że wymienione w Dyrektywie produkty energetyczne wykorzystywane na cele inne niż napędowe i grzewcze, co do zasady, nie są objęte zharmonizowanym podatkiem akcyzowym.
Faktu tego nie zmienia treść art. 20 Dyrektywy Energetycznej, który zgodnie z art. 2 ust. 4 in fine ma zastosowanie do produktów energetycznych wykorzystywanych na "cele nieenergetyczne" mimo, że Dyrektywa Energetyczna, co do zasady, nie ma do nich zastosowania. Z rozpatrywanego uregulowania wynika bowiem, że wymienione w art. 20 Dyrektywy Energetycznej produkty energetyczne wykorzystywane na "cele nieenergetyczne", do których Dyrektywa ta nie ma zastosowania, (zatem nie podlegają uregulowanemu w niej zharmonizowanemu podatkowi akcyzowemu) podlegają przepisom dotyczącym kontroli i przemieszczania zawartym w Dyrektywie Horyzontalnej (92/12/EWG).
Jest to rozwiązanie głęboko uzasadnione, bowiem chodzi o to, aby produkty energetyczne, które mogłyby być wykorzystane na cele energetyczne, ale mają być wykorzystane na "cele nieenergetyczne", nie zostały "stracone z pola widzenia", co mogłoby prowadzić do nadużyć związanych z rzeczywistym ich wykorzystywaniem. Podkreślić jednak należy, że Dyrektywa Horyzontalna nie wyznacza struktur i stawek podatku akcyzowego, gdyż te kwestie regulują inne właściwe dyrektywy: dla produktów energetycznych - Dyrektywa Energetyczna. Przepisy Dyrektywy Horyzontalnej nie stanowią zatem uzasadnienia dla nałożenia na wymienione w niej produkty zharmonizowanego podatku akcyzowego, a jedynie do zorganizowania wspólnotowego systemu kontroli i przemieszczania tych produktów. Zgodnie z art. 20 Dyrektywy Energetycznej system ten ma być stosowany do wymienionych w nim produktów energetycznych, nawet jeżeli nie są objęte zharmonizowanym podatkiem akcyzowym, a więc wtedy, gdy są wykorzystywane na "cele nieenergetyczne".
Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 5 lipca 2007 r. (C-145/06) dokonał m.in. wykładni wspólnotowej art. 3 Dyrektywy Horyzontalnej i wyjaśnił, że w sytuacji gdy oleje mineralne tj. wyroby wymienione w art. 3 ust. 1, do których stosuje się ta Dyrektywa, wykorzystywane są w inny sposób niż jako paliwo silnikowe lub grzewcze, stają się produktami z art. 3 ust. 3 tej Dyrektywy tj. innymi niż te, o których mówi art. 3 ust. 1 Dyrektywy. Do produktów tych nie stosuje się postanowień Dyrektywy Energetycznej (zatem nie są objęte systemem ujednoliconego podatku akcyzowego), ale Państwa zachowują prawo do wprowadzania lub utrzymywania podatków od tych produktów pod warunkiem, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi. Trybunał wyjaśnił także, że Państwa są uprawnione do opodatkowania produktów energetycznych wykorzystywanych w inny sposób niż paliwa silnikowe lub grzewcze, ale muszą wykonywać przysługujące im uprawnienia z poszanowaniem prawa wspólnotowego, w szczególności muszą przestrzegać art. 25 i art. 90 TWE .
Linia orzecznicza wytyczona przez Trybunał Europejski znalazła odzwierciedlenie w orzecznictwie polskim. W szczególności w wyroku z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt I FSK 1315/07, Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na przytoczoną wyżej wykładnię dokonaną przez Trybunał, stanął na stanowisku, że Dyrektywa Energetyczna nie stoi na przeszkodzie stosowaniu przepisów krajowych, które przewidują pobieranie podatku konsumpcyjnego od olejów smarowych, gdy są one przeznaczane, oferowane do sprzedaży lub wykorzystywane do celów innych niż jako paliwa silnikowe lub grzewcze. Wyłączenie tych produktów spod działania Dyrektywy Energetycznej nie jest równoznaczne z nakazem ich zwolnienia od podatku akcyzowego, lecz oznacza, że Państwa członkowskie nie są związane regułami harmonizacyjnymi na poziomie wspólnotowym. NSA podkreślił, że w świetle art. 3 ust. 3 Dyrektywy Horyzontalnej Państwa Wspólnoty zachowują prawo wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby inne niż wymienione w art. 3 ust. 1 Dyrektywy Horyzontalnej, pod warunkiem jednak, że nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między Państwami Członkowskimi.
Także w wyroku z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt I GSK 1029/09, dotyczącym interpretacji art. 2 Dyrektywy Energetycznej Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że wyłączenie produktów energetycznych z zakresu stosowania Dyrektywy Energetycznej oraz z zakresu stosowania Dyrektywy Horyzontalnej powoduje, że produkty nie są objęte systemem ujednoliconego podatku akcyzowego.
Przenosząc rozważania powyższe na grunt sprawy niniejszej uznać należy, że N-Pentan będący węglowodorem alifatycznym, objęty kodem CN 2901, należy do produktów energetycznych w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. c Dyrektywy Energetycznej. Zgodnie z art. 2 ust. 4 lit. b produkt ten wykorzystywany do innych celów niż paliwo silnikowe lub paliwo do ogrzewania nie jest objęty uregulowaniami Dyrektywy Energetycznej, co oznacza, że nie jest objęty zharmonizowanym podatkiem akcyzowym na podstawie tej Dyrektywy. Produkt ten, na mocy art. 20 Dyrektywy Energetycznej, jako objęty kodem 2901 10 (węglowodór alifatyczny nasycony), podlega przepisom dotyczącym kontroli i przemieszczania zawartym w Dyrektywie Horyzontalnej. W tej sytuacji zgodnie uregulowaniami wspólnotowymi, które mają pierwszeństwo przed uregulowaniami krajowymi, N-Pentan nie podlega zharmonizowanemu podatkowi akcyzowemu, natomiast może być objęty podatkiem akcyzowym według przepisów krajowych pod warunkiem zawartym w art. 3 ust. 3 Dyrektywy Horyzontalnej, tj. jeżeli nie spowoduje to zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi, a także jeżeli będzie w zgodzie z postanowieniami art. 25 i art. 90 TWE.
Niezasadny jest zatem zarzut sformułowany w punkcie 2 lit. a petitum skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji wadliwie przyjął, że zakwalifikowanie N-Pentanu, wykorzystanego na cele nienapędowe i nieopałowe, do zharmonizowanych wyrobów akcyzowych jest błędne i niezgodne z prawem wspólnotowym. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut opisany w punkcie 2 lit. b petitum skargi kasacyjnej, albowiem dopiero ustalenie, że obciążenie produktu, nie podlegającego Dyrektywie Energetycznej, podatkiem akcyzowym na podstawie przepisów krajowych, jest zgodne z prawem Wspólnoty, a w szczególności z art. 3 ust. 3 Dyrektywy Horyzontalnej, mogłoby pozwolić na prowadzenie w niniejszej sprawie rozważań, co do sposobu zwolnienia z tego obowiązku.
W związku z powyższym należy stwierdzić, że dokonana przez Sąd I instancji wykładnia kwestionowanych przepisów prawa materialnego była zasadna. Stwierdzenie takie skutkuje w konsekwencji bezzasadnością zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które strona wnosząca skargę kasacyjną wiąże z naruszeniem prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło