I FSK 1794/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Po 411/09 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 5 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2004 r. postanawia: uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 20.05.2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 w zw. z § 3 w zw. z art. 220 § 3 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej "popsa" odrzucił skargę J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 05.03.2009 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego. W uzasadnieniu do tego postanowienia Sąd wskazał, że skarżący w dniu 06.05.2009 r. otrzymał zarządzenie przewodniczącego wydziału do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Termin do uiszczenia wpisu mijał w dniu 13.05.2009 r., a skarżący uiścił wpisu przelewem bankowym dopiero w dniu 14.05.2009 r. W związku z tym skarżący nie uzupełnił braków formalnych (fiskalnych) skargi w zakreślonym terminie. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł skargę kasacyjną, w której zażądał jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wskazując na naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 222 § 1 popsa przez błędne przyjęcie, że skarżący nie uiścił w terminie wpisu sądowego. W uzasadnieniu podniesionego zarzutu kasator wskazał, że skarżący w zakreślonym terminie, tj. w dniu 13.05.2009 r. za pośrednictwem placówki bankowej dokonał zapłaty kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi. Na dowód swoich twierdzeń kasator załączył kserokopię bankowego dowodu wpłaty. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje: Skarga kasacyjna zawiera uzasadnione podstawy. W punkcie wyjścia zauważyć trzeba, iż kluczowym dla rozstrzygnięcia jest prawidłowe ustalenie istotnych okoliczności faktycznych. Kwestia uiszczenia wpisu sądowego w zakreślonym przez Sąd terminie jest zagadnieniem szczególnie newralgicznym, gdyż wszelkie błędy popełnione w tym zakresie wywołać mogą dla stron daleko idące konsekwencje prawne, prowadzące w istocie rzeczy do pozbawienia jej prawa do sądu. Stąd też w tym zakresie nie mogą istnieć jakiekolwiek nie wyjaśnione wątpliwości. Przenosząc powyższą uwagę na grunt rozpatrywanej sprawy, zauważyć trzeba, że w zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji za bezsporne przyjął uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi po upływie zakreślonego terminu. Swój wniosek Sąd oparł na wydruku komputerowy przekazanym przez wydział finansowy Sądu (k. 14). Na dokumencie tym jako datę realizacji przelewu wskazano 14.05.2009 r. Zatem w kontekście pozyskanych przez Sąd informacji zaskarżone rozstrzygnięcie należałoby uznać za prawidłowe. Jednak tak nie jest. Otóż wnioski płynące z wydruku włączonego do akt sprawy, na którym oparł się Sąd pierwszej instancji, zostały podważone przez skarżącego dołączoną do skargi kasacyjnej kserokopią bankowego dowodu wpłaty z dnia 13.05.2009 r., według którego skarżący dokonał w tym dniu wpłaty kwoty wpisu sądowego od skargi w sprawie o sygn. I SA/Po 411/09. Dokument ten, aczkolwiek przedstawiony przez skarżącego już po podjęciu skarżonego postanowienia uwidacznia, że ustalenia przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, nie były tak oczywiste, jak widział je tenże Sąd. W tym miejscu wskazać trzeba, że w orzecznictwie i doktrynie w sytuacji uiszczenia opłaty sądowej za pośrednictwem instytucji finansowych (głównie banków) zasadniczo rozstrzygnięte zostały dwie kwestie. Po pierwsze, utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym za datę wpisu dokonanego przelewem na rachunek bankowy uznaje się dzień przyjęcia zlecenia przelewu przez bank, w którym zlecający ma rachunek, na którym są środki na pokrycie transakcji (vide post. NSA z 12.05.2005 r., FSK 1403/04, ONSA WSA 2006, nr 1, poz. 10; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II.; podobnie wyrok NSA z dnia 20.01.2006 r., II FSK 167/05, LEX nr 201449, czy też post. NSA z dnia 30.03.2005 r., II OZ 150/05, LEX nr 302247). Po drugie, w orzecznictwie zrównano w skutkach prawnych wpłatę gotówkową dokonaną w instytucji bankowej świadczącej usługi bankowe na podstawie umowy zawartej z danym bankiem w trybie art. 6a ust. 1 pkt 1 lit. g-j ustawy z 29.08.1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. nr 140, poz. 939 ze zm.) – zwanej dalej "prawo bankowe" z uiszczeniem opłaty w drodze przelewu bankowego (por. post. NSA z dnia 02.02.2007 r., sygn. II FSK 248/06, LEX nr 307367). Słusznie zatem wskazuje autor skargi kasacyjnej, że skoro skarżący w dniu 13.05.2009 r. dokonał wpłaty gotówkowej na konto bankowe Sądu za pośrednictwem instytucji bankowej, to wbrew temu co przyjął Sąd pierwszej instancji skarżący nie uchybił 7-dniowemu terminowi do uiszczenia opłaty, zakreślonemu w wezwaniu. Okoliczność ta z pewnością ma istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby Sąd pierwszej instancji nie przyjął, że uiszczenie wpisu nastąpiło po upływie terminu, to nie mógłby z tego powodu skargi odrzucić. Oznacza to, że pogląd Sądu pierwszej instancji o przekroczeniu przez stronę terminu do uiszczenia wpisu sądowego, a w konsekwencji o naruszeniu art. 220 § 3 popsa, był co najmniej przedwczesny. Wobec rozbieżności co do daty uiszczenia przez stronę wpisu sądowego od skargi koniecznym jest podjęcie działań dla jednoznacznego wyjaśnienia tej kwestii z uwzględnieniem przedstawionych przez stronę dowodów. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu winien wziąć pod uwagę załączony do akt sprawy bankowy dokument wpłaty i wezwać skarżącego do: przedłożenia oryginału dokumentu dołączonego do skargi kasacyjnej oraz wskazania, w jakiej placówce dokonał wymienionej w nim operacji (oznaczenie na datowniku "B.S. F16 O/Poznań" okoliczności tej jednoznacznie nie wyjaśnia) i czy placówka ta, o ile nie jest bankiem, jest instytucją, o której mowa w art. 6a prawa bankowego, a więc czy jest uprawniona do dokonywania czynności bankowych wymienionych w art. 6a ust. 1 pkt 1 lit. g-j prawa bankowego. Powyższe sprawia, iż zgłoszone w ramach podstaw kasacyjnych zarzuty uznać trzeba za słuszne w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 popsa w zw. z art. 182 § 1 popsa, orzekł jak w sentencji. Równocześnie wyjaśnić należy, że w sentencji orzeczenia tut. Sądu nie zawarto sformułowania wykorzystywanego przez wskazaną wyżej regulację o "przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania", bowiem w sytuacji, gdy została ona zakończona z przyczyn formalnych do jej rozpoznania jeszcze nie doszło. Zatem nie można było nakazać rozpatrzenia sprawy po raz wtóry, które to wyrzeczenie implikuje w rzeczy samej kolejne, merytoryczne, jej badanie. Nadto wyjaśnić także należy, że nie orzeczono o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego bowiem w przypadku, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie kończące postępowanie w sprawie przeszkodą do tego stanowi treść art. 203 i 204 popsa, które to regulacje przewidują zwrot kosztów tylko w przypadku, gdy tut. Sąd orzeka o dalszym bycie orzeczenia Sądu pierwszej instancji, które zawarte jest w wyroku.