II GSK 722/09

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-08-10

Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Zofia Borowicz, Małgorzata Korycińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnikowi, który przejął gospodarstwo rolne po okresie referencyjnym, przysługuje płatność zwierzęca, jeśli poprzedni właściciele nie złożyli wniosku o przyznanie tej płatności?
Ratio decidendi
Rolnikowi, który przejął gospodarstwo rolne po okresie referencyjnym, nie przysługuje płatność zwierzęca, jeśli poprzedni właściciele nie złożyli wniosku o przyznanie tej płatności i nie spełnili warunków określonych w przepisach. Uprawnienia do płatności nie przechodzą automatycznie na przejmującego wraz z gospodarstwem, jeśli nie były aktywnie dochodzone przez poprzedniego właściciela.
Stan faktyczny
Rolnik A. G. złożył wniosek o przyznanie płatności zwierzęcej na rok 2008. W dniu 31 marca 2008 r. przejął gospodarstwo rolne od rodziców, a bydło zostało mu przekazane 7 kwietnia 2008 r. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, wskazując, że rolnik nie posiadał zwierząt w wymaganym okresie referencyjnym (15 września 2007 r. - 14 marca 2008 r.), a jego rodzice, poprzedni właściciele, nie złożyli wniosku o przyznanie płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje, uznając, że uprawnienia do płatności idą za gospodarstwem. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalając skargę rolnika.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. i oddalił skargę A. G. Zasądził od A. G. na rzecz Dyrektora W.-M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. kwotę 280 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędziowie Zofia Borowicz NSA Małgorzata Korycińska Protokolant Jerzy Stelmaszuk po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora W.-M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 20 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 335/09 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora W.-M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności zwierzęcej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A. G. na rzecz Dyrektora W.-M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. kwotę 280 zł (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w O., po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora W.-M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2008 r. w punkcie 1) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania płatności i w tym zakresie poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, w punkcie 2) zasądził od Dyrektora W.-M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. na rzecz skarżącego 280 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 7 kwietnia 2008 r. A. G. zwrócił się o przyznanie płatności do gruntów rolnych oraz płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce PZ) na rok 2008. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. powołując się na art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust.1 i 21 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. G. o przyznanie płatności na rok 2008, przyznał wnioskodawcy płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) na rok 2008 w wysokości 6236,52 zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce PZ) na rok 2008. W uzasadnieniu organ wskazał, że jednolita płatność obszarowa została przyznana do całości zadeklarowanego żądania, tj. do powierzchni 18,38 ha. Odnośnie przyznania płatności zwierzęcych organ I instancji podał, że beneficjent zadeklarował do objęcia przedmiotową płatnością powierzchnię 18,38 ha. Jednakże na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych i w rejestrze koniowatych wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wyniosła 0,00 DJP. Organ I instancji, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ustalił, że wnioskodawca w roku 2008 po raz pierwszy złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych i nie spełnia on warunków do przyznania płatności zwierzęcych na rok 2008 określonych w § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265). Zgodnie z treścią aktu notarialnego rep. A Nr [...], wnioskodawca w dniu 31 marca 2008 roku przejął w drodze darowizny od swoich rodziców gospodarstwo rolne. Przejęcie gospodarstwa miało miejsce po okresie referencyjnym określonym w ww. przepisach. Z posiadanych przez Biuro Powiatowe ARiMR w B. dokumentów wynika, że producent rolny posiada zwierzęta zarejestrowane w systemie IRZ dopiero od dnia 7 kwietnia 2008 r., tj. po okresie referencyjnym liczonym od dnia 15 września 2007 roku do dnia 14 marca 2008 roku. Od powyższej decyzji wnioskodawca złożył odwołanie, w którym podniósł, że nie zgadza się z odmową przyznania mu płatności zwierzęcych na rok 2008. Wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych po raz pierwszy złożył w dniu 7 kwietnia 2008 r. Nie mógł ww. dokumentu złożyć wcześniej, gdyż właścicielem przedmiotowego gospodarstwa rolnego stał się dopiero w dniu 31 marca 2008 roku (przejęcie gospodarstwa rolnego od rodziców), a bydło zostało przekazane w dniu 7 kwietnia 2008 r. Przez cały czas pomagał rodzicom w gospodarstwie, a płatności, jego zdaniem, przyznawane są dla gospodarstwo rolnego, dlatego należą mu się płatności zwierzęce na rok 2008. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor W.-M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji – co do stanu faktycznego i prawnego - podzielił stanowisko wyrażone w decyzji pierwszoinstancyjnej. Podniósł w szczególności, że warunki przyznania płatności zwierzęcych zostały określone w § 6 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Powyższy przepis, zdaniem organu, jednoznacznie wskazuje, że płatności zwierzęce przyznaje się producentowi rolnemu, który w okresie referencyjnym (tj. od dnia 15 września 2007 roku do dnia 14 marca 2008 roku) był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni wpisanych lub zgłoszonych przez siebie do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. W ww. przepisach nie ma zapisu dotyczącego przyznawania płatności zwierzęcych do zarejestrowanego gospodarstwa rolnego. Ponadto organ stwierdził, że bezspornym jest, iż wnioskodawca nie posiadał w okresie referencyjnym zwierząt wpisanych lub zgłoszonych przez siebie do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych. Natomiast samo prowadzenie gospodarstwa rolnego wraz z rodzicami przed i po jego przejęciu nie rodzi żadnych w tym zakresie skutków i nie wpływa na ocenę stanu faktycznego z punktu widzenia przesłanek określonych w § 6 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Na powyższą decyzję A. G. wniósł skargę domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że pracownicy Biura ARiMR w B. nie udzielili mu informacji dotyczących sposobu dokonania przemieszczenia posiadanych zwierząt i w związku z tym doszło do niekorzystnego rozporządzenia mieniem i straty w wysokości 6976,13 zł. W odpowiedzi na skargę Dyrektor W.-M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wskazał, iż skarżący w dniu 31 marca 2008 r. przejął gospodarstwo po rodzicach, a bydło zostało mu przekazane w dniu 7 kwietnia 2008 r. a okoliczności te są istotne w świetle § 6 bądź § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r., gdyż powyższe przepisy umożliwiają otrzymanie płatności zwierzęcej niezależnie od kwestii posiadania zwierząt w okresie referencyjnym wymienionym w § 5 ww. rozporządzenia, związane są one bowiem z nabyciem całości gospodarstwa rolnego przez rolnika oraz wprowadzają sposób wyliczenia tej płatności. Sąd I instancji stwierdził, że z uregulowań zawartych we wspólnotowych aktach prawnych stanowiących realizację wspólnej polityki rolnej wynika, że wsparcie finansowe rolników i wszelkie dopłaty do produkcji rolnej z założenia mają charakter przedmiotowy. Odnoszą się przede wszystkim do gospodarstwa rolnego i produkcji rolnej. Stąd uprawnienia do dopłat idą w ślad za gospodarstwem. Obowiązujące w tym zakresie przepisy - vide art. 74 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.; polska wersja językowa Dz. Urz. UE Wydanie Specjalne, Rozdział 3, Tom 44, s. 243), - dalej rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz odpowiadające mu art. 21 i 22 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego expresis verbis regulują sytuacje, w których do przekazania gospodarstwa rolnego dochodzi po złożeniu wniosku o przyznanie płatności. W przypadku gdy przekazywane jest całe gospodarstwo przez jednego rolnika na rzecz drugiego po złożeniu wniosku pomocowego i przed spełnieniem wszystkich warunków przyznawania pomocy, przekazującemu nie przyznaje się żadnej pomocy w odniesieniu do przekazywanego gospodarstwa. W przypadku gdy wniosek o pomoc zostanie złożony po wykonaniu czynności niezbędnych dla przyznania pomocy, a gospodarstwo przekazywane jest w całości przez jednego rolnika na rzecz drugiego po rozpoczęciu tych czynności, lecz przed spełnieniem wszystkich warunków przyznawania pomocy, pomoc może zostać przyznana przejmującemu, pod warunkiem że warunki ust. 3 lit. a) i b) zostały spełnione. W takim przypadku stosuje się ust. 4 lit b). Sąd I instancji podniósł, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego po okresie referencyjnym wskazanym w § 5 ust. 1 pkt 1 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r., uprawnienia następcy do otrzymania płatności zwierzęcej w 2008 r. oceniane być powinny na podstawie ilości, rodzaju i wieku zwierząt wpisanych do rejestru, przynależnych przekazanemu gospodarstwu, a organy obu instancji dokonały błędnej interpretacji przepisów rozporządzenia, nie poczyniły żadnych ustaleń w powyższym zakresie. W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, iż organy są obowiązane rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, w tym również co do konieczności prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Powyższy wyrok został zaskarżony w całości przez Dyrektora W.-M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. skargą kasacyjną i na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarzucił wyrokowi Sądu I Instancji naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci: - § 6 ust. 1 i § 7 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 roku, Nr 44, poz. 265, ze. zm.), - art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 roku, Nr 35, poz. 217 ze. zm.), art. 74 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, - poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w przypadku przejęcia gospodarstwa rolnego przed złożeniem wniosku pomocowego przez podmiot przekazujący płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (tzw. płatność zwierzęca) przysługuje przejmującemu gospodarstwo w wysokości uwzględniającej liczbę zwierząt, których posiadaczem był przekazujący, albowiem uprawnienia następcy do otrzymania płatności zwierzęcej powinny być oceniane z punktu widzenia ilości zwierząt wpisanych do właściwego rejestru i przypisanych danemu gospodarstwu. Mając powyższe na uwadze organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi A. G. na decyzję organu II instancji, a nadto o zasądzenie na rzecz organu administracji kosztów postępowania według norm prawem przypisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, iż z treści § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wyraźne wskazano, iż warunkiem sine qua non przyznania płatności zwierzęcej było posiadanie przez wnioskodawcę bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, przez tego rolnika lub jego małżonka, także w przypadku, gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie. W ocenie strony skarżącej przywołany zapis winien być interpretowany zgodnie z zasadami wykładni literalnej, co z kolei uprawnia do stwierdzenia, iż warunek posiadania zwierząt wpisanych lub zgłoszonych do właściwego rejestru może być uznany za spełniony jeśli odnosi się ściśle do osoby wnioskodawcy, nie zaś do podmiotu przekazującego gospodarstwo rolne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawy, na których oparto skargę kasacyjną w rozpoznawanej sprawie są usprawiedliwione. Co do zasady związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) ogranicza kontrolę zaskarżonego wyroku sądu I instancji do oceny czy jest on wadliwy w zakresie objętym zarzutami wyartykułowanymi w skardze kasacyjnej, poza przypadkami nieważności postępowania z przyczyn określonych w art. 183 § 2 ww. ustawy, której w niniejszej sprawie nie dopatrzono się. W rozpatrywanej sprawie wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku został oparty na zarzucie dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni § 6 ust. 1 i § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r., art. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 74 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Przypomnieć zatem należy, że w ocenie WSA - wobec regulacji zawartej w art. 74 ust. 5 ww. Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 - § 6 i 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. umożliwiają otrzymanie płatności zwierzęcej niezależnie od kwestii posiadania zwierząt w okresie referencyjnym wymienionym w § 5, związane są bowiem z nabyciem całości gospodarstwa przez rolnika. Uprawnienia następcy do otrzymania płatności zwierzęcej w 2008 r. oceniane powinny być na podstawie ilości, rodzaju i wieku zwierząt wpisanych do rejestru, przynależnych przekazanemu gospodarstwu. Ocena prawidłowości wykładni ww. przepisów, dokonanej przez WSA wymaga odniesienia się do całokształtu unormowań dotyczących płatności zwierzęcej. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługiwały płatności obszarowe uzupełniające m.in. do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Stosownie do regulacji zawartej w ust. 1 tego artykułu przyznanie płatności obszarowej uzależnione było zaś od posiadania w oznaczonym czasie gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikującego się do objęcia tą płatnością. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania płatności uzupełniającej jak i rodzaje roślin objętych tą płatnością regulowało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (wydane na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz art. 24c ww. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego). Według § 2 ww. rozporządzenia płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, określonych tym przepisem, uprawianych na trwałych użytkach zielonych to tzw. płatność zwierzęca. Płatność zwierzęcą przywołane rozporządzenie przewidywało dla rolników, którzy: - posiadali w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. określone tym przepisem zwierzęta, które w tym okresie były wpisane lub zgłoszone przez tego rolnika do rejestru zwierząt gospodarskich a ponadto na podstawie wniosku złożonego w 2006 r. przyznano im płatność zwierzęcą (§ 5 ust. 1 ust. 1 pkt 1 i 2). - nie występowali uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej i w okresie od 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do 14 marca roku złożenia wniosku byli posiadaczami określonych zwierząt, które w tym okresie były wpisane lub zgłoszone przez tego rolnika do rejestru zwierząt gospodarskich (§ 6 ust. 1); przepis nie dotyczył przypadków określonych art. 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego tzn. przypadków, gdy doszło do zmiany posiadania gospodarstwa i inwentarza w czasie między złożeniem wniosku a doręczeniem decyzji; - występowali uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub uzupełniającej, jeżeli: 1/ nabyli własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie określonych przepisów, 2/ w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku byli posiadaczami określonych zwierząt, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone do właściwego rejestru zwierząt (§ 7 ust. 1). Brzmienie przytoczonych regulacji wskazuje, że płatność zwierzęca przysługiwała rolnikowi, jeśli należał do jednej z grup rolników określonych w § 5,6 lub 7 rozporządzenia. Wyjątek dotyczył zaś sytuacji, gdy doszło do przeniesienia posiadania gospodarstwa i zwierząt po złożeniu wniosku pomocowego. Niewątpliwie interpretacja unormowań krajowych, regulujących zasady przyznawania płatności zwierzęcych, winna uwzględniać regulacje wspólnotowe. Kwestie następstw przekazywania gospodarstw rolnych w zakresie nabycia prawa do płatności związanych z tym gospodarstwem reguluje objęty zarzutami skargi kasacyjnej art. 74 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796. W ust. 2 stanowi on, że przekazującemu nie przyznaje się żadnej pomocy w odniesieniu do przekazywanego gospodarstwa, w przypadku gdy przekazywane jest całe gospodarstwo przez jednego rolnika na rzecz drugiego – po złożeniu wniosku pomocowego i przed spełnieniem wszystkich warunków przyznania pomocy. Według ust. 3 zaś pomoc, o którą ubiega się przekazujący, przyznawana jest przejmującemu w przypadkach określonych tą regulacją, w szczególności gdy przejmujący we właściwym czasie poinformuje właściwe władze o przekazaniu i zwróci się o wypłacenie pomocy. W treści ust. 4 zawarto wiążące zasady przekazywania gospodarstw, odnoszące się do stron tej czynności przyjmując m.in., że: a) wszystkie prawa i obowiązki przekazującego wynikające ze stosunku prawnego między przekazującym a właściwym organem powstałe na skutek złożenia wniosku o pomoc przechodzą na przejmującego; b) wszelkie działania niezbędne do przyznania pomocy i wszystkie deklaracje złożone przez przekazującego przed przekazaniem są przypisane przejmującemu do celów stosowania odpowiednich reguł wspólnotowych. Zgodnie natomiast z ust. 5, gdy wniosek o pomoc zostanie złożony po wykonaniu czynności niezbędnych dla przyznania pomocy, a gospodarstwo przekazywane jest w całości przez jednego rolnika na rzecz drugiego po rozpoczęciu tych czynności, lecz przed spełnieniem wszystkich warunków przyznawania pomocy, pomoc może zostać przyznana przejmującemu, pod warunkiem, że w czasie przekazywania przejmujący poinformuje właściwe władze o przekazaniu i zwróci się o wypłacenie pomocy oraz przedstawi dowody przekazania wymagane przez właściwe władze, przy tym działania niezbędne do przyznania pomocy i wszystkie deklaracje złożone przez przekazującego przed przekazaniem są przypisane przejmującemu do celów stosowania odpowiednich reguł wspólnotowych. Treść powołanych wyżej przepisów prawa krajowego w zestawieniu z przepisami Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 nie pozwala wywieść z nich - jak uczynił to Sąd I instancji - że po przekazaniu gospodarstwa rolnego po okresie referencyjnym wskazanym w § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 marca 2008 r. uprawnienia przejmującego gospodarstwo do otrzymania płatności zwierzęcej oceniane winno być na podstawie ilości, rodzaju i wieku zwierząt wpisanych do rejestru, przynależnych gospodarstwu. Przepisy te nie stanowią oparcia dla wywodów, że uprawnienie do płatności zwierzęcej "idzie w ślad za gospodarstwem". W ocenie NSA zarówno prawodawca wspólnotowy jak i krajowy przewidują możliwość przyznania uprawnień przysługujących przekazującemu na rzecz przejmującego tylko gdy przekazujący przed tą czynnością złożył stosowny wniosek pomocowy. Regulacja zawarta w art. 74 ust. 5 Rozporządzenia (WE) nr 796/2004 - do której odwołał się WSA - od sytuacji opisanych w poprzednich ustępach tego przepisu różni się tym, że wniosek o pomoc został złożony po wykonaniu czynności niezbędnych dla przyznania pomocy. Nie zmienia to jednak faktu, że przyznanie pomocy przejmującemu może mieć miejsce wyłącznie gdy o pomoc tą ubiegał się przekazujący. W rozpoznawanej sprawie tymczasem - według niepodważonych ustaleń faktycznych - skarżący przejął gospodarstwo od rodziców, którzy nie złożyli wniosku pomocowego. Nie jest też kwestionowane, że skarżący – jako rolnik, który nie występował uprzednio z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej – nie spełniał warunków określonych § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. Skarżący nie posiadał bowiem w okresie od 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do 14 marca roku złożenia wniosku (tzn. od 15 września 2007 r. do 14 marca 2004 r.) zwierząt, które w tym okresie były wpisane lub zgłoszone przez tego rolnika do rejestru zwierząt gospodarskich. Bez znaczenia jest przy tym, że zwierzęta określone ww. przepisem w tym czasie posiadali rodzice skarżącego. Nie ma wpływu na wynik sprawy także przyczyna dla której przekazujący nie wystąpili z wnioskiem pomocowym. Tym samym w ocenie składu orzekającego NSA - wbrew wykładni dokonanej przez Sąd I instancji - z brzmienia przywołanych przepisów nie można wywieść, że w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego po okresie referencyjnym wskazanym w § 5 ust. 1 rozporządzenia uprawnienia następcy (przejmującego gospodarstwo rolne) do otrzymania płatności zwierzęcej w 2008 r. oceniane winny być na podstawie ilości, rodzaju i wieku zwierząt wpisanych do rejestru, przynależnych przekazanemu gospodarstwu - niezależnie od tego czy przekazujący przed przekazaniem gospodarstwa wniósł o przyznanie płatności zwierzęcej i spełniał prawem przewidziane wymogi do uwzględniania tego wniosku. W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna, jako oparta na usprawiedliwionych podstawach, zasługiwała na uwzględnienie. Z uwagi na brak naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodziło jedynie naruszenie prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie i rozpoznał skargę Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 i art. 151 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło