II GSK 753/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-08-12
Skład orzekający: Janusz Drachal, Stanisław Gronowski, Krystyna Anna Stec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie udzielenia dotacji, powołując się na brak podstawy prawnej wynikający ze zmiany przepisów, jeśli przepisy przejściowe nie regulują jednoznacznie sytuacji wniosków złożonych przed wejściem w życie nowych przepisów?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, mimo błędnych motywów, odpowiada prawu. Sąd podkreślił, że w przypadku braku jasnych przepisów przejściowych, sprawy powinny być oceniane na podstawie przepisów obowiązujących w dacie ich powstania, co jest zgodne z zasadą ochrony zaufania do państwa i prawa oraz ochrony praw nabytych i interesów w toku. Umorzenie postępowania z powodu braku podstawy prawnej nie było uzasadnione, a organ powinien był rozpoznać sprawę co do istoty lub ocenić możliwość umorzenia z innych przyczyn, np. braku środków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o udzielenie dotacji na obniżenie ceny za badania opryskiwaczy ciągnikowych. Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa odmówił udzielenia dotacji, a następnie uchylił swoją pierwotną decyzję i umorzył postępowanie, powołując się na zmianę przepisów rozporządzeń dotyczących dotacji, która uniemożliwiała rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu, uznając błędną wykładnię przepisów przejściowych przez organ. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa. Zasądzono od Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa na rzecz W. O. kwotę 1817 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Protokolant Maciej Nawrocki po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 2616/08 w sprawie ze skargi W. O. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy udzielenia dotacji oraz umorzenie postępowania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa na rzecz W. O. kwotę 1817 (tysiąc osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. - po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. O. (P. W. P.-H.-T.-U. "W.-R." w G.) na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] lipca 2008r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z dnia [...] lipca 2005r., nr [...] i umorzenia postępowania pierwszej instancji - uchylił zaskarżoną decyzję, zasądził od Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa na rzecz W. O. 2929 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2005 r. o numerze [...], W. O. prowadzący P. W. P. H.-T.-U. "W.-R." zwrócił się do Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa o udzielenie dotacji na obniżenie ceny za badania opryskiwaczy ciągnikowych.
Decyzją z [...] lipca 2005 r., nr [...], Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa, odmówił udzielenia wnioskowanej dotacji. Organ powołał § 29 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 15 kwietnia 2004 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 72, poz. 655 ze zm.) - zgodnie z którym podmiot ubiegający się o dotację do wniosku dołącza kopie faktur albo rachunków lub kserokopie faktur albo rachunków, poświadczone za zgodność z oryginałem przez pracownika wojewódzkiego inspektoratu ochrony roślin i nasiennictwa potwierdzające wykonanie tego zadania - i stwierdził, że dołączone do wniosku faktury VAT dotyczyły tych samych nabywców usługi, dla których zostały już wystawione faktury załączone do wcześniej złożonego już wniosku (z 4 kwietnia 2005r.) wobec czego nie było możliwe ustalenie, czy wnioskodawca istotnie wykonał badania opryskiwaczy.
Pismem z [...] sierpnia 2005 r. W. O. – P. W. P.-H.-T.-U. "W. – R." s.c. W. O., A. O., [...] G., ul. [...], wniósł o przyznanie dotacji zgodnie z wnioskami [...] i [...], wyjaśniając, że faktury wystawione przez spółkę zostały wydrukowane omyłkowo, następnie zaś wymienione na prawidłowe.
Decyzją z [...] września 2005 r., nr [...], Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2005 r., wobec stwierdzenia, że przesłanki warunkujące udzielenie dotacji nadal nie zostały spełnione.
W wyniku rozpoznania skargi wniesionej przez P. W. P. H.-T.-U. "W. – R." W. O. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z [...] września 2005 r., nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3150/05 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu wyroku WSA stwierdził, iż decyzja organu I instancji została skierowana do podmiotu, który wystąpił z wnioskiem o dotację, czyli W. O. – P. W. P.-H.-T.-U. "W. – R.". Natomiast środek odwoławczy od decyzji wniósł inny podmiot: W. O., A. O. – P. W. P.-H.-T.-U. "W. – R." s.c. W takiej sytuacji, Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa powinien w drodze postanowienia stwierdzić niedopuszczalność odwołania w trybie art. 134 k.p.a., ze względu na to, iż zostało wniesione przez podmiot, który nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Organ wydał natomiast decyzję, w stosunku do osoby niebędącej stroną w sprawie.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł W. O. – P. W. P.-H.-T.-U. "W. – R." zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., przez nieprawidłowe przyjęcia, iż składający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie zarzucono, że Sąd błędnie wywiódł, iż zachodzi przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniająca stwierdzenie nieważności decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 maja 2007 r., sygn. akt II GSK 400/06 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.
W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, iż Sąd I instancji nie wziął pod uwagę okoliczności, że zaskarżona decyzja został skierowana do podmiotu: P. W. P.-H.-T.-U. "W. – R." W. O., a zatem osoby, która złożyła wniosek o przyznanie dotacji. W. O. - stosowanie do treści § 29 ust. 1 wówczas obowiązującego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 kwietnia 2004 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa, miał interes prawny w domaganiu się przyznania dotacji, a zatem był stroną postępowania zainicjowanego jego wnioskiem.
NSA zaznaczył, iż w sprawie zaistniała wątpliwość, co do jednoznacznego oznaczenia podmiotu wnoszącego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tę wątpliwość powinien dostrzec i wyjaśnić organ orzekający.
Rozpatrując sprawę ponownie, wyrokiem z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1964/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z [...] września 2005 r., o numerze [...] i wskazał na obowiązek organu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących strony, która złożyła środek odwoławczy.
Decyzją z [...] lipca 2008 r., nr [...], Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa uchylił decyzję z [...] lipca 2005 r., nr [...] i jednocześnie umorzył postępowanie pierwszej instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ podniósł, iż obecnie obowiązujące przepisy prawa uniemożliwiają rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa wyjaśnił, iż prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem strony (W. O. – P. W. P.-H.-T.-U. "W.-R." w G.) z dnia 1 czerwca 2005 r. Zastosowanie miało wówczas rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 kwietnia 2004 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 72, poz. 655 ze zm.). Powyższe rozporządzenie zostało uchylone przez rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 maja 2006 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 683, ze zm.), które z kolei utraciło moc z dniem 16 kwietnia 2007 roku. Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 67, poz. 446 ze zm.) nie zawiera przepisów umożliwiających wydanie decyzji w sprawie udzielenia dotacji do badań opryskiwaczy. Mając na uwadze powyższe wyjaśniono, iż możliwość udzielania dotacji do badań opryskiwaczy istniała do dnia 30 kwietnia 2007 roku. Wobec zaistniałej zmiany przepisów prawa, w chwili obecnej nie ma podstawy prawnej umożliwiającej wydanie decyzji w przedmiocie udzielenia dotacji do badań opryskiwaczy.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. przez W. O. prowadzącego P. W. P.-H.-T.-U. "W.-R." na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa z [...] lipca 2008 r., nr [...], skarżący zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji. Ww. rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. oraz § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz. U. Nr 67, poz. 446 ze zm.).
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, iż stanowisko organu wynika z błędnej interpretacji § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r. Przepis ten do wniosków o dotacje przedmiotowe należne za zadania wykonane w 2006 r., złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych, a więc przepisów uchylonego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 maja 2006 r. Z kolei przepis § 32 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 maja 2006 r., do wniosków o dotacje przedmiotowe należne za zadania wykonane w 2005 r., złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, nakazywał stosowanie przepisów dotychczasowych, a więc przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 kwietnia 2004 r., obowiązującego w dacie złożenia przedmiotowego w sprawie wniosku z 7 czerwca 2005 r. Z powyższego wynika - zdaniem Sądu I instancji - iż ustawodawca, wprowadzając zmiany przepisów rozporządzenia w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa, przyjmował konsekwentnie w przepisach przejściowych zasadę stosowania poprzednio obowiązującego aktu prawnego.
W ocenie WSA, w sytuacji, gdy aktualnie obowiązujące rozporządzenie odsyła do przepisów rozporządzenia z dnia 30 maja 2006 r. jedynie w zakresie nierozpatrzonych wniosków o udzielnie dotacji za zadania wykonane w roku 2006, pomijając kwestię wciąż nierozpatrzonych wniosków o udzielenie dotacji za zadania wykonane w roku 2005, celowym i uzasadnionym jest przyjęcie wykładni funkcjonalnej ww. przepisu i uznanie, że zawarte w nim odesłanie do rozporządzenia z roku 2006 odnosi się nie tylko - jak wynika to z literalnego brzmienia przepisu - do wniosków o dotacje za zadania wykonane w roku 2006, ale także - pośrednio - do wniosków o dotacje za zadania wykonane w roku 2005. Intencją prawodawcy było bowiem każdorazowe stosowanie do wniosków o udzielnie dotacji za zadanie wykonane w roku poprzedzającym przepisów rozporządzenia obowiązującego w chwili składania wniosku, a nie pozbawienie określonej grupy podmiotów możliwości dochodzenia swych roszczeń. Zdaniem Sądu I instancji, użyty w § 19 ust. 1 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r. termin "wnioski nierozpatrzone" odnosi się do wniosków, które nie zostały rozpatrzone w administracyjnym toku instancji (zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a.), a w konsekwencji postępowanie wszczęte na skutek ich wniesienia nie zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej, od której nie służy środek zaskarżenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) zgodnie z art. 127 k.p.a. Sąd wywiódł, że skoro w sprawie niniejszej, na skutek złożenia przez skarżącego wniosku z [...] czerwca 2005 r. nie została wydana decyzja ostateczna, rozstrzygająca sprawę co do istoty (od decyzji z [...] lipca 2005 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy), to uzasadniony jest pogląd, iż wypełniona została przesłanka, o której mowa w § 19 ust. 1 rozporządzenia z 13 kwietnia 2007 r. bowiem wniosek nie został rozpatrzony w administracyjnym toku instancji, a postępowanie nie zostało zakończone ostatecznym orzeczeniem zapadłym na skutek dwukrotnego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
W konkluzji WSA stwierdził, iż wobec dokonania błędnej wykładni powołanych wyżej przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r., brak było podstaw do uchylenia przez organ orzekający decyzji z dnia 28 lipca 2005 r. i umorzenia postępowania I instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., a rozpatrując sprawę ponownie Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa winien wziąć pod uwagę powyższe uwagi, a w następstwie zbadania istnienia przesłanek merytorycznych, warunkujących udzielenie wnioskowanej dotacji, wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy zgodnie z art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.
Powyższy wyrok został zaskarżony w całości skargą kasacyjną przez Głównego Inspektora Roślin i Nasiennictwa. Zaskarżonemu orzeczeniu - wnosząc o jego uchylenie - organ zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa, poprzez jego błędną wykładnię.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał gdyby przyjąć – tak jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. - że w przedmiotowej sprawie nie należy ograniczać się do wykładni literalnej § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r., to należy stwierdzić, że wykładnia celowościowa, jak również wykładnia systemowa, także nie może prowadzić do takiego sposobu rozumienia tego przepisu. Zdaniem organu WSA dokonując wykładni § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007 r. nie uwzględnił treści ust. 2 ww. przepisu, zgodnie z którym dotacje, o których mowa w ust. 1, są udzielane i wypłacane ze środków przeznaczonych w ustawie budżetowej na rok 2007 na dotacje przedmiotowe wyłącznie do wysokości kwot ustalonych dla danego rodzaju zadań w 2006 r. Według kasatora przepis ten koresponduje z normą zawartą w § 19 ust. 1 rozporządzenia i upoważnia do udzielenia i wypłacenia, ze środków przeznaczonych w ustawie budżetowej na 2007 r., dotacji za zadania zrealizowane w 2006 r. Sąd pominął, że wydatkowanie środków budżetowych musi być dokonywane zgodnie i w granicach upoważnienia wynikającego z przepisów powszechnie obowiązujących, pod groźbą zarzutu naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Wskazano też, że zastosowanie do przedmiotowego w sprawie wniosku przepisów rozporządzenia obowiązującego w dacie jego złożenia WSA wywiódł z wadliwej wykładni ww. przepisu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik W. O. wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie zasługiwał na uwzględnienie.
Oceniając zasadność zarzutu błędnej wykładni oraz w konsekwencji wadliwego zastosowania przez Sąd I instancji objętego podstawami skargi kasacyjnej § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 kwietnia 2007r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa należy mieć na względzie, że przepis ten - mimo zamieszczenia go w rozdziale regulującym przepisy końcowe - ma charakter przepisu przejściowego.
Zasadą jest, że w przepisach przejściowych - w razie zmiany stanu prawnego, gdy sprawy były wcześniej regulowane przez prawo - należy określić wpływ nowych unormowań na stosunki powstałe pod działaniem wcześniejszych norm prawnych. Tak też kwestie te ujmują przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w spawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. Nr 100, poz. 908). Przepisy przejściowe muszą zatem obejmować wszystkie sytuacje, jakie mogą pojawić się na tle wprowadzania nowych uregulowań. Brak stosownych przepisów przejściowych pozwala na założenie, iż zdarzenia prawne - skutki których trwają, jak i powstałe w związku z nimi stosunki prawne - winny być oceniane na podstawie unormowań obowiązujących w czasie zaistnienia tych zdarzeń.
Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia obowiązek przestrzegania konstytucyjnych standardów demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), do których należy w szczególności zasada ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasada ochrony praw nabytych a także zasada ochrony interesów w toku.
Trybunał Konstytucyjny analizując znaczenie omawianej zasady w wyroku z 14 czerwca 2000 r., sygn. P. 3/00, stwierdził, że "zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa opiera się na pewności prawa, a więc takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne; umożliwiają jej decydowanie o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie jej działania mogą pociągnąć za sobą. Jednostka winna mieć możliwość określenia zarówno konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie systemu jak też oczekiwać, że prawodawca nie zmieni ich w sposób arbitralny /.../". W wyroku z dnia 25 czerwca 2002 r. sygn. K 45/01TK podniósł, że nakaz ochrony zaufania jednostki do państwa i do prawa implikuje w szczególności obowiązek poszanowania praw nabytych oraz interesów w toku. Zasada ochrony interesów w toku - choć nie ma charakteru bezwzględnego - zapewnia ochronę jednostki w sytuacjach, w których rozpoczęła ona określone przedsięwzięcia na gruncie dotychczasowych przepisów. Zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez niego prawa nakazuje mieć na względzie zabezpieczenie interesów w toku (G. Wierczyński - Komentarz do rozporządzenia z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U.02.100.908), Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Oficyna, 2010; komentarz do § 30 i powołane tam orzeczenia TK).
Na tym tle przypomnieć należy, że w rozpoznawanej sprawie materię wnioskowanej przez stronę dotacji regulowało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 kwietnia 2004 r. w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla różnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa (Dz.U.Nr 72, poz. 655 ze zm.).
Rozporządzenie to utraciło moc z dniem 9 czerwca 2006 r. - zgodnie z § 33-34 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 maja 2006 r.
Nowe rozporządzenie wskazywało jednocześnie w § 32 ust. 1, że odnośnie wniosków za zadania wykonane w 2005 r. - złożonych a nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenie - stosuje się przepisy dotychczasowe.
Kolejne rozporządzenie o tym samym tytule z dnia 13 kwietnia 2007 r. stanowiło o utracie mocy poprzednich regulacji, w tym ww. przepisu przejściowego tj. § 32, a w kwestii wniosków złożonych i nierozpatrzonych przez dniem wejścia w życie nowych unormowań (tzn. przed dniem 16 kwietnia 2007 r.) przewidywało stosowanie przepisów dotychczasowych - ale jedynie co do wniosków o dotacje za zadania wykonane w roku 2006. Z powyższego wywieść zatem należy, że w ostatnim z powołanych rozporządzeń brak jest normy intertemporalnej odnośnie złożonych i nierozpatrzonych wniosków o dotacje przedmiotowe należne za zadania wykonane w 2005 r.
W świetle tego, co zostało wyżej powiedziane odnośnie braku przepisów przejściowych prawidłowo regulujących wszystkie sytuacje, jakie mogą pojawić się w związku z wprowadzeniem w życie nowych uregulowań, opowiedzieć należy się za stanowiskiem, że do wniosków - zasad rozpoznania których nowe regulacje nie wskazują - zastosowanie znajdą unormowania obowiązujące w dacie złożenia wniosku. W konsekwencji - wbrew stanowisku prezentowanemu przez organ w decyzji zaskarżonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego - w analizowanym przypadku umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem strony nie uzasadnia brak podstawy prawnej do wydania decyzji w przedmiocie udzielania dotacji do badań opryskiwaczy.
W tym stanie rzeczy zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu I instancji odpowiada prawu, mimo błędnych motywów tego rozstrzygnięcia.
Wprawdzie zmiana stanu prawnego w toku postępowania może prowadzić do umorzenia postępowania, szczególnie gdy wymaga tego wyraźny przepis prawa. Istotnie w niniejszej sprawie w dacie umorzenia postępowania administracyjnego obowiązywało rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 16 kwietnia 2007 r., zgodnie z § 19 ust. 1 i 2 którego dotacje mogły być przyznawane i wypłacane ze środków przeznaczonych w ustawie budżetowej na rok 2007 do wysokości kwot ustalonych dla danego rodzaju zadań w 2006 r. W tym stanie rzeczy brak środków na wnioskowane dotacje może skutkować bezprzedmiotowością postępowania z wniosku o przyznanie i wypłacenie tej dotacji (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn.akt II GSK 335/10). Przypomnienia wymaga jednak - co było już przedmiotem rozważań - że umorzenie postępowania organ wadliwie uzasadniał brakiem podstawy prawnej umożliwiającej wydanie merytorycznej decyzji. Prawna i faktyczna możliwość umorzenia postępowania w rozpatrywanym przypadku - z uwagi na brak tych środków - nie była zatem poddana kontroli w postępowaniu przed Sądem I instancji. Co do środków przeznaczonych na udzielenie i wypłacenie dotacji za zadania wykonane w 2005 r. organ wypowiedział się dopiero w skardze kasacyjnej. Kwestia zasadności umorzenia postępowania ma tymczasem istotne znaczenie, jeśli wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 287 pkt 1 p.p.s.a. w przypadku gdy sąd w orzeczeniu uchyli zaskarżoną decyzję, a organ rozpatrując sprawę ponownie umorzy postępowanie, stronie, która poniosła szkodę, służy odszkodowanie od organu, który wydał decyzję. Tym samym organ w pierwszej kolejności - wbrew zaleceniom Sądu I instancji - przed przystąpieniem do zbadania istnienia przesłanek merytorycznych, warunkujących udzielanie wnioskowanej dotacji celem rozstrzygnięcia sprawy co do istoty - winien poddać ocenie istnienie przedmiotu postępowania z punktu widzenia dostępności środków na wnioskowaną dotację.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu, zaskarżone orzeczenie - mimo błędnego uzasadnienia - odpowiada bowiem prawu, zaś podstawa, na której skargę kasacyjną oparto nie usprawiedliwia wniosku o uchylenie wyroku Sądu I instancji.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło