I OSK 167/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-11-24
Skład orzekający: Monika Nowicka, Anna Lech, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skierowanie kierowcy na badania lekarskie w celu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem jest uzasadnione na podstawie opinii biegłych (psychiatry i psychologa) stwierdzającej uzależnienie od alkoholu, nawet jeśli postępowanie w sprawie przymusowego leczenia odwykowego zostało umorzone?Ratio decidendi
Skierowanie kierowcy na badania lekarskie w celu stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem jest uzasadnione, gdy istnieją wiarygodne informacje nasuwające zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, nawet jeśli postępowanie w sprawie przymusowego leczenia odwykowego zostało umorzone. Opinia biegłych stwierdzająca uzależnienie od alkoholu, nawet sporządzona na potrzeby innego postępowania, może stanowić podstawę do skierowania na badania, ponieważ celem jest weryfikacja stanu zdrowia kierowcy i zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a nie przesądzanie o pozbawieniu prawa jazdy.Stan faktyczny
R. O. został skierowany na badania lekarskie w zakresie kategorii B prawa jazdy decyzją Prezydenta Miasta Olsztyna, na wniosek Prokuratora Rejonowego, który powołał się na opinię biegłych (psychiatry i psychologa) stwierdzającą uzależnienie od alkoholu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie utrzymało w mocy decyzję o skierowaniu na badania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę R. O., uznając zasadność skierowania na badania mimo umorzenia postępowania o przymusowe leczenie odwykowe. R. O. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Anna Lech Sędzia del. WSA Stanisław Marek Pietras (spr.) Protokolant asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 412/09 w sprawie ze skargi R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w zakresie kategorii B oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 21 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 412/09, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w zakresie kategorii B.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny. Otóż, decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], Prezydent Miasta Olsztyna, działając na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108, poz. 908 z 2008 r. ze zm.), zarządził skierowanie R. O. na badanie lekarskie w zakresie kategorii B prawa jazdy w terminie do dnia [...] czerwca 2008 r., zaś wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie skierowania na badania lekarskie skarżącego złożył w dniu [...] stycznia 2008 r. Prokurator Rejonowy Olsztyn – [...] w Olsztynie, bowiem z opinii biegłych sądowych, tj. psychiatry i psychologa w przedmiocie uzależnienia od alkoholu i sporządzonej w związku z prowadzonym postępowaniem z wniosku Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Olsztynie w sprawie zastosowania obowiązku leczenia odwykowego wobec wymienionego wynikało, że zdiagnozowano u niego uzależnienie od alkoholu.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. O. wniósł o jej uchylenie wskazując, że sprawa nie została należycie wyjaśniona. Sąd Rejonowy w Olsztynie bowiem, prawomocnym orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2008 r., odrzucił wniosek Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Olsztynie o zastosowanie przymusu leczenia, a tym samym zweryfikował diagnozę lekarzy. On sam zaś nie jest uzależniony od alkoholu, pije bardzo rzadko i okazjonalnie, a sprawa ma swe źródło po niezgodnym z prawdą donosie żony o nadużywaniu przez niego alkoholu i agresywnych zachowaniach po jego spożyciu. Niezależnie od powyższego zakwestionował także ustalenia poczynione przez biegłych w opinii zarzucając, iż badanie było prowadzone schematycznie, a na potwierdzenie braku uzależnienia od alkoholu oraz wykazania nieuczciwości i wiarygodności żony dołączył kilka opinii środowiskowych oraz dokumentów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], mając za podstawę art.122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i skierowało R. O. na badania lekarskie w zakresie kategorii B w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji. W uzasadnieniu natomiast stwierdziło, iż zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Stosownie zaś do § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004r., Nr 2, poz. 15), starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Tymczasem w rozpoznawanej z opinii wydanej w postępowaniu dotyczącym zobowiązania skarżącego do poddania się leczeniu w zakładzie lecznictwa odwykowego wynika, iż jest on uzależniony od alkoholu i w tej sytuacji istnieje potrzeba weryfikacji jego stanu zdrowia, co do bezpiecznego kierowania pojazdami w ruchu drogowym i ma to na celu również zapewnienie bezpieczeństwa wszystkim użytkownikom drogi. Podstawą wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić różne okoliczności wskazujące na możliwość wystąpienia u kierowcy zmniejszenia się sprawności stanu zdrowia kierującego pojazdem i mogą one pochodzić z różnych źródeł. Natomiast w rozpoznawanej sprawie zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy wynikały z informacji uzyskanej z Prokuratury Rejonowej – Olsztyn [...] w Olsztynie o wyniku badań psychiatrycznych, w świetle których u badanego stwierdzono zespół uzależnienia spowodowany używaniem alkoholu. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt wieloletniego prowadzenia pojazdu bez kolizji z prawem, czy też fakt dołączenia dokumentów wskazujących na nieuczciwość żony oraz pozytywnych opinii w stosunku do skarżącego, albowiem niniejsze postępowanie ma na celu kontrolę stanu zdrowia kierowcy i nie przesądza jeszcze o pozbawieniu prawa jazdy i w tej sytuacji zaistniałe okoliczności uzasadniały skorzystanie przez organ ze swego uprawnienia. Niezależnie od powyższego stwierdzono, że umorzenie przez Sąd postępowania w przedmiocie obowiązkowego skierowania skarżącego na leczenie odwykowe, nie podważyło opinii biegłych w przedmiocie uzależnienia, bowiem nie znaleziono jedynie podstaw do zastosowania obowiązku poddania się leczeniu w zakładzie lecznictwa odwykowego, a to z kolei nie wyklucza zastrzeżeń, co do jego stanu zdrowia.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi R. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, w której wskazując na argumenty z odwołania podkreślił, że sprawa nie została wyjaśniona, organy orzekające nie uwzględniły opinii osób z którymi mieszkał i pracował, a decyzja o skierowaniu na badania opiera się na opinii lekarskiej, która została sporządzona w oparciu o błędną i zweryfikowaną przez Sąd diagnozę medyczną. Podał, iż od ponad czterdziestu lat legitymuje się nienaganną opinią jako kierowca, tj. "bezwypadkową, bezkolizyjną, bezmandatową i bez punktów karnych jazdą za kierownicą".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując motywy rozstrzygnięcia zawarte w zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu prawnym natomiast Sąd stwierdził, że kwestię kierowania na badanie lekarskie kierowców regulują przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze i zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy, który to przepis stanowi materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji, badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Z kolei § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15) stanowi, iż niniejsze rozporządzenie określa:
1) szczegółowe warunki i tryb:
a) kierowania na badania lekarskie, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania tramwajami, zwane dalej "badaniami lekarskimi",
b) przeprowadzania badań lekarskich,
c) wydawania orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania tramwajami, a także odwoływania się od orzeczeń lekarskich,
d) uzyskiwanie uprawnień przez lekarzy przeprowadzających badania lekarskie;
2) dodatkowe kwalifikacje lekarzy przeprowadzających badania lekarskie;
3) zakres badań lekarskich;
4) sposób postępowania z dokumentacją związaną z badaniami lekarskimi oraz wzory stosowanych dokumentów;
5) maksymalne stawki opłat za badania lekarskie;
Natomiast w myśl § 2 ust. 5, 6 i 7 rozporządzenia, starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w jej stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. W dalszej części wskazał na ustalony już przez organ stan faktyczny w zakresie m.in. żądania prokuratora, konkluzji opinii biegłych sądowych psychiatry i psychologa o uzależnieniu skarżącego od alkoholu (skarżący prezentuje objawy choroby alkoholowej, odczuwa głód alkoholowy, koncentruje się na zachowaniach związanych ze zdobywaniem i piciem alkoholu, pije długotrwałymi ciągami, po których ma objawy abstynencyjne, posługuje się typowymi dla osób uzależnionych mechanizmami obronnymi wyparcia, zaprzeczania oraz minimalizowania skutków picia przez siebie alkoholu, a przejawem szkód jakie nastąpiły na skutek spożywania alkoholu jest skłonność do zachowań agresywnych). I wprawdzie powyższa opinia została sporządzona przez biegłych na okoliczność innego postępowania, to zbieżne, logiczne i przekonywujące wnioski tej opinii uzasadniają sprawdzenie stanu zdrowia skarżącego z punktu widzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Z kolei w oparciu o powołany wyżej przepis art. 122 ust. 1 pkt 4, starosta ma obowiązek kierowania na badanie lekarskie kierowców, których stan zdrowia "nasuwa zastrzeżenia", co oznacza powzięcie wątpliwości, co do stanu zdrowia, wynikające z ujawnionych faktów, a każdy fakt, który może wskazywać na istnienie przeciwwskazań natury zdrowotnej do kierowania pojazdem, winien skutkować skierowaniem na badanie lekarskie. Ponadto ustawodawca nie wartościuje mocy tych faktów, uznając jedne za bardziej uzasadniające skierowanie na badanie, a drugie mniej, jednakże powstałe zastrzeżenia winny być poparte stosownym materiałem dowodowym i skoro w opinii wydanej, co prawda dla potrzeb innej sprawy, biegli lekarze psychiatrzy stwierdzili, że skarżący jest uzależniony od alkoholu, to trafnie organy administracji publicznej uznały, że w tych okolicznościach sprawy powstaje wątpliwość co do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy. W dalszej części dodano, że opinia biegłych nie przesądza o tym, czy stwierdzone schorzenie nie pozwala na kierowanie przez odwołującego się pojazdami mechanicznymi, lecz nasuwa wątpliwości co do tego faktu i wobec tego skierowanie na specjalistyczne badanie lekarskie zweryfikuje te wątpliwości, a bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt wieloletniego prowadzenia pojazdu bez kolizji z prawem, czy też fakt dołączenia dokumentów wskazujących na nieuczciwość żony oraz pozytywnych opinii, albowiem niniejsze postępowanie ma na celu kontrolę stanu zdrowia kierowcy i nie przesądza o pozbawieniu prawa jazdy. Ponadto słusznie uznano, że orzeczenie Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia [...] kwietnia 2008 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie skierowania skarżącego na leczenie odwykowe nie podważyło opinii biegłych w przedmiocie uzależnienia, bowiem Sąd nie znalazł jedynie podstaw do zastosowania obowiązku poddania się leczeniu w zakładzie lecznictwa odwykowego i nie przesądził, iż nie istnieją zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, zaś przedłożone przez skarżącego zaświadczenia lekarskie oraz wyniki badań medycznych, opinie środowiskowe oraz inne przedstawione przez skarżącego dokumenty (legitymacje, opinie z zakładów pracy, dyplomy i podziękowania), w istocie nie mają wpływu na wynik sprawy, gdyż nie podważają ustaleń wynikających z opinii biegłych w przedmiocie uzależnienia skarżącego od alkoholu. Podobnie jak wskazywanie na nieuczciwość i brak wiarygodności relacji żony. Niezależnie od powyższego zwrócono uwagę na wewnętrzną sprzeczność w twierdzeniach skarżącego, bowiem jego argumenty ze skargi o nienagannej opinii, jako kierowcy pozostają w sprzeczności z wywiadem prowadzonym przez biegłych w którym podał, że miał utracone prawo jazdy za jazdę "po pijanemu", a fakt ten potwierdził na rozprawie i już chociażby z tego powodu trudno jego wyjaśnienia uznać za w pełni wiarygodne. Reasumując, organy nie uchybiły przepisom stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia sprawy i w sposób prawidłowy wyjaśniły stan faktyczny sprawy oraz trafnie oceniły sytuację prawną skarżącego, w wydanych zaś decyzjach wyczerpująco uzasadniły sposób rozstrzygnięcia sprawy i wobec powyższego zachodzą uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego, jako kierowcy.
Od powyższego wyroku w całości, R. O. wniósł skargę kasacyjną zarzucając mu:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
– art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. – poprzez nieuwzględnienie w ustalonym stanie faktycznym sprawy przedstawionych przez stronę środków dowodowych, a w szczególności postanowienia Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia [...] stycznia 2008 r. sygn. [...];
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
– art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) i § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004 r., Nr 2, poz.15) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i skierowanie strony na badania lekarskie kierowców w oparciu o nasuwające się zastrzeżenia i wiarygodne informacje, co do jego stanu zdrowia.
W związku z powyższym skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Natomiast w uzasadnieniu powołał się na opisany już wyżej stan faktyczny sprawy i stwierdził, że celem postępowania administracyjnego, jest wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie indywidualnej, a jest to możliwe wówczas, gdy organ administracyjny – zgodnie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) – podejmuje wszelkie czynności zmierzające do wszechstronnego zbadania sprawy, tak pod względem faktycznym jak i prawnym i wyjaśnienie stanu faktycznego oraz prawnego dokonuje się w postępowaniu wyjaśniającym, zaś jedną z form tego postępowania jest przeprowadzenie wszechstronnego postępowania dowodowego (art. 75 k.p.a. i nast.). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organy administracyjne nie przeprowadziły w sposób wyczerpujący tego postępowania dowodowego, przez co naruszyły również zasadę prawdy obiektywnej. Natomiast rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, jak i poprzedzających decyzji oparto wyłącznie na opinii lekarskiej, nie uwzględniając innych środków dowodowych istniejących w sprawie, a mających – wbrew twierdzeniom organów – istotne znaczenie dla prawidłowego merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, bowiem przedstawione przez stronę dowody w postaci wyjaśnień sąsiadów i członków rodziny strony w sprawie spożywania przez stronę alkoholu, stanowisko Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Komendy Miejskiej Policji, a w konsekwencji postanowienie Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia [...] stycznia 2008 r. (umarzając postępowanie Sąd kierował się zarówno zebranym materiałem dowodowym jak i przepisami ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i nie stwierdził podstawy do zobowiązania strony do poddania się leczeniu odwykowemu, a tym samym zakwestionował wiarygodność stwierdzonej w opinii lekarskiej stanu zdrowia skarżącego), pozostają sprzeczne z jej treścią. Stąd też nielogiczny jest wniosek Sądu pierwszej instancji, że Sąd Rodzinny nie znalazł jedynie podstaw do zastosowania obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu, jednakże nie przesądził, iż nie istnieją zastrzeżenia co do uzależnienia alkoholowego strony. Co zaś się tyczy naruszenia art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym i § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami skarżący kasacyjnie podał, że w ustalonym stanie faktycznym sprawy, organ niewłaściwie zastosował jako podstawę prawną skierowania strony na badania lekarskie kierowców. Argumentem zastosowania cytowanych przepisów były przesłanki określone w cyt. przepisach jako "powzięciem wiarygodnych informacji o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia strony" i "nasuwających się zastrzeżeniach co do stanu zdrowia". Sąd pierwszej instancji dokonując interpretacji pojęcia "nasuwa zastrzeżenia" wyjaśnił, że oznacza to powzięcie wątpliwości co do stanu zdrowia wynikające z ujawnionych faktów, a zarazem ustawodawca nie wartościuje mocy tych faktów uznając jedne za bardziej uzasadniające skierowanie na badanie, a drugie mniej, jednakże powstałe zastrzeżenia winny być poparte stosownym materiałem dowodowym. Uznając w tej mierze stanowisko Sądu za słuszne, strona skarżąca kasacyjnie podniosła, że w przedmiotowej sprawie zebrany w sprawie materiał dowodowy nie uzasadniał powstania zastrzeżeń co do stanu zdrowia strony, a wiarygodność informacji nie została w toku postępowania należycie wykazana, zaś zastrzeżenia oparte zostały jedynie na jednym z dowodów, tj. na opinii lekarskiej, która w kontekście toczącego się postępowania sądowego mogła być zweryfikowana inną opinią lekarską, a także mając na uwadze treść art. 233 k.p.c., jej wiarygodność została oceniona przez Sąd. Wobec powyższego z chwilą wszczęcia postępowania administracyjnego, nie zachodziły określone w cytowanych wyżej przepisach przesłanki wiarygodności informacji co do stanu zdrowia skarżącego (nasuwających się zastrzeżeń), warunkujące zastosowanie tych przepisów i na tej podstawie wydania decyzji o skierowaniu strony na badania lekarskie kierowców.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie zaś do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej. Oznacza to zatem konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego kasacyjnie – Sąd uchybił, uzasadnienia ich naruszenia i w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponieważ w sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania, przeto Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa i stwierdzić należy, że skarga owa analizowana pod tym kątem, nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Skoro zaś skargę oparto na obu podstawach wskazanych w art. 174 P.p.s.a., zatem w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania.
Stąd też oceniając zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 7 i 75 § 1 k.p.a. stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawidłowo ocenił, że organy administracji prowadziły w sprawie postępowania zgodnie z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, podejmując wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wskazać należy, że organy administracji i Sąd pierwszej instancji brały pod uwagę i odnosiły się również do dowodów przedstawianych przez skarżącego, a w tym również i tych świadczących na jego korzyść, takich jak np. załączone do akt administracyjnych dyplomy, podziękowania, pozytywne opinie córki, sąsiadów, czy wreszcie fakt umorzenia postępowania sądowego dotyczącego wniosku o skierowanie na przymusowe leczenia. Natomiast to, że w ocenie organów administracji oraz Sądu, rozpatrywane wyżej wskazane dowody nie były wystarczające do odmowy wiarygodności informacji, jakie posiadał Prezydent Miasta Olsztyna (wykonywający funkcje starosty) o zastrzeżeniach w stanie zdrowia skarżącego i mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów, nie świadczy wcale o naruszeniu wskazanych powyżej przepisów postępowania.
Niezasadne również, a wręcz całkowicie za gołosłowne należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. z 2003 r. Dz. U. Nr 58, poz. 515 ze zm.) oraz § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Powołany wyżej przepis prawa o ruchu drogowym stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Wynika z niego zatem, że badanie lekarskie ma przesądzić, czy dana osoba może kierować pojazdem czy też istnieją ku temu przeciwwskazania, a decyzja starosty wydawana jest gdy wystąpi przypadek nasuwający zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Istotna jest więc przesłanka wskazująca na okoliczności nasuwające zastrzeżenia co do stanu zdrowia.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją, jaką przepis ten przewiduje, bowiem z wnioskiem o wszczęcie postępowania w przedmiocie skierowania na badania lekarskie skarżącego wystąpił Prokurator Rejonowy Olsztyn – [...] w Olsztynie i zawarte w tym wniosku stwierdzenia, przytoczone fakty oraz załączone dokumenty (opinia biegłych sądowych), a także i te zebrane przez organ, bezspornie nasuwały zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Nie bez znaczenia dla sprawy są również wyjaśnienia skarżącego złożone do protokołu na rozprawie przed Sądem pierwszej instancji, z których również – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wyłaniają się zastrzeżenia, co do stanu zdrowia skarżącego.
Należy jednoczenie dodać, iż Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wskazywał (vide np.: wyrok NSA z dnia 6 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 126/09), że w piśmiennictwie podkreśla się, iż "podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem" (tak W. Kotowski, Komentarz do ustawy z 20.06.1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2002 r.). Ocena przesłanek uzasadniających wydanie skierowania musi być przy tym dokonana każdorazowo przez pryzmat ewentualnego zagrożenia dla ruchu danej osoby. W tym kontekście stwierdzić wypada, że niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo tak kierowcy, jak i innych użytkowników dróg. Zagrożenie, o którym mowa może być wywołane niezdolnością kierowcy do prowadzenia pojazdu spowodowaną brakami fizycznymi lub umysłowymi, mającymi postać jednostek chorobowych, jak i cechami charakteru dyskwalifikującymi go jako kierowcę (por. R.A. Stefański, Komentarz do ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wyd. ABC 2005 r.). Stwierdzić również należy, że z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne, czy kierowca potrafi powściągnąć emocje w sytuacjach stresowych, z którymi będzie stykał się na drodze. Bez znaczenia natomiast jest, czy pojawiające się na tym tle dysfunkcje mają postać jednostki chorobowej, czy też cechy nieprawidłowej osobowości. Każda bowiem trwała niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez kierowcę z sytuacjami drogowymi będzie elementem dyskwalifikującym i dlatego też stan psychiczny, emocjonalny kierującego pojazdem nie jest bez znaczenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
W analizowanym stanie faktycznym informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego pochodziła od prokuratora, który zgodnie z art. 182 k.p.a. jest uprawniony do zainicjowania postępowania administracyjnego. Informacja ta oparta była na opinii biegłych sądowych. Natomiast rzeczą organów administracji publicznej nie było dokonywanie merytorycznej oceny niniejszej opinii, gdyż kwestia zdolności skarżącego do prowadzenia pojazdów stanowi dopiero przedmiot badania przez lekarzy specjalistów, które przeprowadzane jest na skutek skierowania przez starostę. Wobec powyższego raz jeszcze należy podkreślić, że informacja uzyskana przez Prezydenta Miasta Olsztyna o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia skarżącego, z której wynikało, iż skarżący ma problemy z alkoholem, była informacją wiarygodną, a zatem uzasadniała wydanie decyzji w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Sąd pierwszej instancji zatem prawidłowo zastosował omawiany przepis, co oznacza, że zarzut skargi kasacyjnej również w tym zakresie jest niezasadny.
W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżony wyrok nie narusza prawa, a w konsekwencji skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, to na mocy art. 184 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło