II SA/Po 1079/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2009 r. sprawy ze skargi Miasta Poznań na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia 22 października 2008 r. Nr WN.I-8.0911-401/08 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącego kwotę (...),- zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie może być wykonane. /-/ E. Podrazik /-/ M. Kwiecińska /-/ A. Łaskarzewska Rada Miasta Poznania uchwałą nr XLII/493/V/2008 z dnia 16 września 2008 r. przystąpiła do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Spławie - rejon ulicy Chrzanowskiej" w Poznaniu. Wojewoda Wielkopolski rozstrzygnięciem nadzorczym nr WN.I-8.0911-401/08, z dnia 22 października 2008 r. orzekł o nieważności § 3 uchwały nr XLII/493/V/2008 z dnia 16 września 2008 r. Zdaniem Wojewody zakwestionowany zapis uchwały, przewidujący, że "opracowanie i uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Spławie - rejon ulicy Chrzanowskiej" w Poznaniu może następować odrębnie dla poszczególnych fragmentów tego obszaru" pozostawał w sprzeczności z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.), wskazującym, że integralną częścią uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest załącznik graficzny przedstawiający granice obszaru objętego projektem planu. W opinii organu nadzoru ustawowa regulacja nakazuje, aby graficzny załącznik, stanowiący część uchwały, określał precyzyjnie granice obszaru objętego zasięgiem prac planistycznych, tak aby możliwe było dokładne określenie terenu, którego dotyczyć mają prace planistyczne oraz precyzyjne odzwierciedlenie zapisów tekstowych, mówiących o odrębnym opracowywaniu i uchwaleniu planu miejscowego dla poszczególnych fragmentów obszaru objętego projektem planu. Tym samym załącznik graficzny do uchwały powinien określać granice opracowywania poszczególnych jego fragmentów (etapów), a nie jedynie - jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie - określać granice całego terenu objętego planem, bez oznaczenia granic poszczególnych etapów. Ponadto - zdaniem Wojewody - ponieważ w uzasadnieniu przedmiotowej uchwały nie odniesiono się do potrzeby opracowywanie i uchwalania planu etapowo, to pozwala to na uznanie, iż potrzeba taka nie wynika z analiz dotyczących zasadności przystąpienia do sporządzenia wymienionego planu, materiałów geodezyjnych oraz ustalonego zakresu prac planistycznych, tym samym dopuszczono się naruszenia art. 14 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze złożyło w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu Miasto Poznań. Zdaniem skarżącego Wojewoda wadliwie uznał, iż w przypadku zawarcia, w części tekstowej uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zapisu stwierdzającego, że dla poszczególnych fragmentów obszaru, objętego uchwałą, może następować odrębne opracowywanie i uchwalenia częściowych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, załącznik graficzny uchwały musi wskazywać dokładne granice poszczególnych etapów uchwalania planu. W opinii skarżącego Rada Miasta ma prawo uchwalić plany częściowe w obszarze granic obszru wytyczononego na załączniku graficznym. Podkreślono, że uprawnienie do uchwalenia miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego mieści się w granicach ustawowego upoważnienia rady gminy do decydowania o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego i stanowi materię objętą władztwem planistycznym gminy. Oznacz to, iż Rada Miasta ma prawo również decydować, czy uchwalanie planu ma odbywać się etapami. Wskazano, że konieczność wydzielenia mniejszych fragmentów obszaru w celu opracowania planów częściowych wynikała z przeprowadzonych analiz, o których mowa w art. 14 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz stwierdzono, że wydzielenie poszczególnych części obszaru wyznaczonego w uchwale o przystąpieniu i uchwaleniu planów miejscowych dla wszystkich części nie naruszy przebiegu procedur planistycznych ani nie naruszy interesów prawnych adresatów tych aktów prawa miejscowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Istotą toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu sporu była kwestia czy rada gminy jest uprawniona do etapowego opracowywania planu miejscowego, w sytuacji gdy uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu dla określonej części gminy zakreśla w załączniku graficznym jedynie granice całego obszaru objętego uchwałą, przy jednoczesnym dopuszczeniu możliwości odrębnego opracowywania i uchwalania częściowych miejscowych planów zagospodarowania dla poszczególnych fragmentów obszaru wskazanego w uchwale. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym rada gminy posiada władztwo planistyczne w gminie, a więc pozostaje jedynym organem władnym dla sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Korzystanie z powyższego władztwa nie jest ograniczone jakimikolwiek warunkami - rada gminy, z nielicznymi wyjątkami, korzysta ze swobody decydowania o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego i o obszarze objętym planem. Przystąpienie do sporządzenia planu musi zostać poprzedzone podjęciem uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jednocześnie, jak wskazuje art. 14 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, integralną częścią uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest załącznik graficzny przedstawiający granice obszaru objętego projektowanym planu. Podkreślenia wymaga, że przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zawierają postanowień uniemożliwiających radzie gminy podjęcie uchwały przewidującej możliwość etapowego uchwalania planów częściowych dla mniejszych terenów, o ile mieszczą się one w granicach określonych w uchwale o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu. Jak stwierdził Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 11 września 2007 r., sygn. akt II OSK 759/07, którego stanowisko skład orzekający podziela, w sytuacji gdy rada gminy w uchwale o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określi jego granice, a jednocześnie dopuści możliwość uchwalania częściowych planów dla tego obszaru, nie określając jednak granic poszczególnych etapów, to opracowanie przez organ wykonawczy gminy projektu planu częściowego, a następnie jego uchwalenie przez radę, nie wiąże się z naruszeniem właściwości organów w postępowaniu planistycznym oraz nie stanowi naruszenia przepisów prawa. Konsekwencją powyższego stanowiska jest uznanie, iż uchwała o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego, w tym jej załącznik graficzny nie musi zawierać określenia granic poszczególnych terenów przeznaczonych do etapowego uchwalania planu. W przedmiotowej sprawie uchwała o przystąpieniu do sporządzenia planu stwierdzała w § 3, że opracowanie i uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Spławie - rejon ulicy Chrzanowskiej" w Poznaniu może następować odrębnie dla poszczególnych fragmentów tego obszaru. Równocześnie załącznik graficzny, stanowiący integralną cześć uchwały, został ograniczony do wskazania całego obszaru objętego pracami planistycznymi, bez zakreślenia terenów, które miałyby zostać objęte planami częściowymi. W świetle przedstawionego powyżej poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazać należy, że rada gminy jest uprawniona do podjęcia uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, której załącznik graficzny zakreśla cały obszaru objęty uchwałą, bez sprecyzowania obszarów, dla których przewiduje się poszczególne etapy uchwalania planu. Rada Miasta Poznania w uchwale z dnia 16 września 2008 r. prawidłowo zakreśliła w załączniku graficznym uchwały granice terenu objętego pracami planistycznymi. W ramach powyższego obszaru możliwe jest etapowe uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Tym samym Prezydent miasta, jako organ wykonawczy gminy, który na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest właściwy do sporządzenia projektu planu miejscowego, może prowadzić prace planistyczne dla poszczególnych fragmentów obszaru objętego uchwałą gminy o przystąpieniu do sporządzenia planu. Podkreślić jednakże należy, że poszczególne etapy uchwalania planu nie mogą naruszyć granic obszaru wytyczonego przedmiotową uchwała Rady Miasta. Ewentualne wykroczenie, w ramach prowadzonych przez Prezydenta prac planistycznych, poza obszar określony w części tekstowej i graficznej uchwały o przystąpieniu do sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego skutkowałby naruszeniem przepisów o właściwości, poprzez samowolne zakreślenie przez organ wykonawczy gminy obszaru objętego pracami nad planem. Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że zawarcie w uchwale rady gminy o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego możliwości uchwalania częściowych planów dla tego obszaru, przy jednoczesny zakreśleniu w załączniku graficznym wyłącznie granic całego terenu objętego uchwałą, a nie poszczególnych terenów przeznacznonych do etapowania, nie stanowi naruszenia prawa oraz nie wiąże się z naruszeniem właściwości organów gminy. Zarzut sformułowany przez Wojewodę w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, jakoby doszło do naruszenia przepisu art. 14 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uznać należy za całkowicie dowolny, na co wskazuje przytoczona na jego poparcie argumentacja. Przede wszystkim wskazać należy, iż rolą uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego jest wyłącznie zainicjowanie właściwego procesu planistycznego oraz wyznaczenie granic obszaru, jakiego dotyczyć będą ustalenia przyszłego planu, uchwała taka w ogóle nie musi zawierać uzasadnienia - nie przewiduje go przepis art. 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto zauważyć należy, iż Wojewoda w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym nie podnosi zarzutu braku sporządzania przez organy gminy dokumentacji wymienionej w art. 14 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż uchwała Rady Miasta Poznania nr XLII/493/V/2008 z dnia 16 września 2008 r. o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Spławie - rejon ulicy Chrzanowskiej" w Poznaniu odpowiadała prawu, zaś rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody wydane zostało z naruszeniem art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Wielkopolskiego z dnia 22 października 2008 r. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 wymienionej ustawy. /-/ E.Podrazik /-/ M.Kwiecińska /-/ A.Łaskarzewska MK