II FSK 1495/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-12-17
Skład orzekający: Bogdan Lubiński, Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Jadwiga Danuta Mróz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie dłużnika zajętej wierzytelności o zmianie wysokości zajęcia wierzytelności, dokonane w związku z umorzeniem kosztów egzekucyjnych, stanowi czynność egzekucyjną podlegającą zaskarżeniu w trybie skargi na czynności egzekucyjne?Ratio decidendi
Zawiadomienie dłużnika zajętej wierzytelności o zmianie wysokości zajęcia wierzytelności, dokonane w związku z umorzeniem kosztów egzekucyjnych, nie stanowi czynności egzekucyjnej w rozumieniu art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ nie zmierza do zastosowania lub realizacji środka egzekucyjnego. W związku z tym, organ egzekucyjny zasadnie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na czynności egzekucyjne dotyczące zajęcia wierzytelności. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając, że zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia w związku z umorzeniem kosztów egzekucyjnych nie jest czynnością egzekucyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o umorzeniu, uznając zawiadomienie za czynność egzekucyjną. Minister Finansów wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących czynności egzekucyjnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Lubiński (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, WSA del. Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant Anna Dziosa, po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 271/09 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 17 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od P. S.A. z siedzibą w P. na rzecz Ministra Finansów kwotę 280 (słownie: dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 271/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 4 lutego 2008 r., stwierdził, że nie mogą być one wykonane w całości oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem rozpoznania Sądu była sprawa ze skargi "P." S.A. z siedzibą w P. (zwanej dalej: spółką) na postanowienie Ministra Finansów z dnia 17 listopada 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne.
Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że zaskarżonym postanowieniem Minister Finansów, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej kpa) oraz art. 17, art. 18, art. 23 i art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. - zwanej dalej u.p.e.a.) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 4 lutego 2008 r. o umorzeniu postępowania w sprawie skargi na czynności egzekucyjne z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Postanowienie zostało wydane w oparciu o następujący stan sprawy. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. - jako organ egzekucyjny - prowadził postępowanie egzekucyjne wobec spółki na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...], obejmujących zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 1995-1996. Odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych zostały doręczone spółce odpowiednio w dniu 12 grudnia 2000 r. i dniu 24 kwietnia 2002 r. W toku postępowania organ egzekucyjny, którym ze względu na zmianę terytorialnego zasięgu działania oraz siedzib urzędów skarbowych od dnia 1 stycznia 2006 r. stał się Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., zawiadomieniem z dnia 12 marca 2007 r. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności – A. Sp. z o.o.
Następnie postanowieniem z dnia 26 listopada 2007 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 4 kwietnia 2002 r. w związku z umorzeniem przez ten organ postanowieniem z dnia 29 października 2007 r., nr [...] kosztów egzekucyjnych w kwocie 101.444,70 zł.
W związku z powyższym organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 26 listopada 2007 r., nr [...] poinformował dłużnika zajętej wierzytelności A. Sp. z o.o. o zmianie wysokości zajęcia wierzytelności, dokonanego zawiadomieniem z dnia 12 marca 2007 r., nr [...].
Pismem z dnia 14 grudnia 2007 r., zatytułowanym "skarga" spółka zakwestionowała dokonaną czynność ze względu na fakt umorzenia przez wierzyciela zobowiązania spółki za 1996 r.
Postanowieniem z dnia 4 lutego 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w G. umorzył postępowanie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Rozpoznając zażalenie, postanowieniem z dnia 17 listopada 2008 r., Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka zarzuciła naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 i art. 12 kpa. Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz wstrzymanie wykonalności tytułów wykonawczych nr [...] i [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 20 maja 2009 r. strona skarżąca podniosła, że każde działanie organu egzekucyjnego podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego oraz zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, nawet nieskierowane bezpośrednio do zobowiązanego, jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a. i może być przedmiotem skargi. Skarga ta jest samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Skarga na czynności egzekucyjne jest środkiem o charakterze subsydiarnym, co oznacza, że stanowi uzupełnienie innych środków zaskarżenia. Zakres jej zastosowania jest ograniczony przez zakres stosowania innych środków zaskarżenia. Skarga nie może być jedynie wniesiona wówczas, gdy zobowiązanemu przysługuje uprawnienie do wniesienia innego środka zaskarżenia. Skoro w niniejszej sprawie nie przysługuje stronie inny środek zaskarżenia, wniesienie skargi jest zasadne.
Sąd pierwszej instancji – uzasadniając rozstrzygnięcie – wskazał, że zgodnie z przepisem art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora. W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez czynność egzekucyjną rozumienie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych zostały zdefiniowane w art. 1a pkt 12 lit. a) powołanej ustawy. Wśród tych środków egzekucyjnych jest między innymi egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych. W świetle powyższego wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych stanowią czynności egzekucyjne.
W ocenie WSA, o ile zatem ustawodawca enumeratywnie określił rodzaje stosowanych przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych, o tyle nie stworzył zamkniętego katalogu czynności egzekucyjnych. Ponadto definiując pojęcie czynności egzekucyjnych wskazał, że są to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Użycie słowa "wszelkie" wskazuje, że pojęcie to należy rozumieć szeroko. W przeciwnym wypadku ustawodawca definiując czynności egzekucyjne wskazałby jedynie, że są to "podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego".
Sąd zaznaczył, że stosownie do treści art. 54 u.p.e.a. w ramach skarg na czynności egzekucyjne, można podnosić wyłącznie kwestie odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w związku z dokonywaniem czynności egzekucyjnych. Nie można natomiast podnosić zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Skarga z art. 54 u.p.e.a. nie będzie więc przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego środka zaskarżenia w stosunku do innych środków zaskarżenia przewidzianych w tej ustawie. Organem zaś właściwym do rozpoznania skargi na czynności egzekucyjne jest organ nadzoru (art. 54 § 5 u.p.e.a.), którym wobec naczelnika urzędu skarbowego jest dyrektor izby skarbowej. Przedmiotem skargi składanej w trybie art. 54 u.p.e.a., mogą być (oprócz przewlekłości postępowania) wyłącznie poszczególne czynności egzekucyjne i to tylko wtedy, gdy ustawa nie przewiduje innych środków zaskarżania takich czynności. Tak więc, tylko w powyższych ramach prawnych ma miejsce wykonywana przez organy nadzoru - w trybie art. 54 u.p.e.a. - kontrola czynności egzekucyjnych podejmowanych przez organy egzekucyjne.
Zdaniem Sądu, analiza przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzi do wniosku, że poprzez przewidzenie szeregu środków zaskarżenia przysługujących zobowiązanemu na różnego rodzaju działania organu egzekucyjnego podejmowane w toku postępowania egzekucyjnego oraz szerokie ujęcie czynności egzekucyjnych i umożliwienie przez to zobowiązanemu wystąpienie do organu nadzoru ze skargą na te czynności - ustawodawca kontrolą organów egzekucyjnych (obu instancji) lub organów nadzoru (obu instancji) objął co do zasady wszelkie działania organu egzekucyjnego. Ma to na celu objęcie zobowiązanego ochroną przed niewłaściwymi działaniami organu egzekucyjnego i niedopuszczenie do sytuacji, że zobowiązanemu nie przysługiwałby żaden środek zaskarżenia na działania tego organu. W zależności zatem od rodzaju podjętych przez organ egzekucyjny działań zobowiązanemu przysługiwać będą odpowiednie środki zaskarżenia.
W ocenie WSA, zawiadomienie dłużnika zajętej wierzytelności pieniężnej o zmianie wysokości zajęcia stanowi czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 1a pkt 2 u.p.e.a.. Jest to działanie organu egzekucyjnego zmierzające do zrealizowania egzekucji z wierzytelności pieniężnej. Działanie to niewątpliwie jest działaniem organu egzekucyjnego, które w istocie zmierza do tego, aby dokonane zajęcie wierzytelności zostało zrealizowane, a ponadto by zostało ono zrealizowane w podlegającej wyegzekwowaniu wysokości. Innymi słowy, aby dłużnik zajętej wierzytelności pieniężnej przekazał organowi egzekucyjnemu należność w kwocie odpowiadającej wysokości podlegającej egzekucji należności. Czynność ta zmierza zatem do zrealizowania egzekucji z wierzytelności pieniężnej. Przyjęcie zaś odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, że w przypadku gdy, pomimo iż organ egzekucyjny w "zawiadomieniu o zmianie wysokości zajęcia" błędnie określiłby kwotę podlegającą egzekucji - zobowiązany pozbawiony byłby możliwości wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia.
Sąd stwierdził, że na zawiadomienie o zmianie wysokości dokonanego zajęcia wierzytelności pieniężnej zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne. Skarga z art. 54 § 1 u.p.e.a. stanowi bowiem środek zaskarżenia służący kwestionowaniu prawidłowości czynności o charakterze wykonawczym, czynności faktycznych podejmowanych przez organ egzekucyjny w celu zastosowania i zrealizowania środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie WSA, organy błędnie uznały, że postępowanie wszczęte pismem spółki z dnia 14 grudnia 2007 r. było bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu, naruszając tym samym przepis art. 105 kpa i art. 54 § 1 w związku z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., jak również art. 8 kpa. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organy prawidłowo natomiast zakwalifikowały wniesione przez skarżącą pismo z dnia 14 grudnia 2007 r. jako skargę na czynność egzekucyjną. W piśmie tym strona wprost wskazała, że składa "skargę na czynność komornika polegającą na zmianie wysokości zajęcia", wnosząc jednocześnie o odstąpienie od jakichkolwiek czynności egzekucyjnych. Za niezasadne zatem Sąd uznał zarzuty dotyczące błędnego zakwalifikowania wniesionego przez spółkę środka zaskarżenia. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje możliwości wniesienia przez zobowiązanego "wniosku o objęcie nadzorem postępowania egzekucyjnego".
W związku z umorzeniem postępowania przez organ i w konsekwencji niepodjęciem rozstrzygnięcia co do meritum sprawy Sąd nie odniósł się do zarzutów dotyczących oceny zasadności wniesionej przez skarżącą skargi na czynności egzekucyjne, albowiem byłoby to przedwczesne. Z tych też względów za niezasadne uznał zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 i art. 12 kpa. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 6 kpa, gdyż organy działały na podstawie przepisów prawa.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor Izby Skarbowej winien rozpoznać merytorycznie skargę spółki na czynność egzekucyjną i dokonać oceny jej zasadności, poprzez zbadanie prawidłowości działania organu egzekucyjnego, polegającego na dokonaniu czynności egzekucyjnej w postaci zawiadomienia z dnia 26 listopada 2007 r. o zmianie wysokości zajęcia wierzytelności pieniężnej.
Powyższy wyrok został w całości zaskarżony skargą kasacyjną Ministra Finansów, który wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, zarzucił naruszenie przepisów:
1) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., poprzez wskazanie w uzasadnieniu wyroku na naruszenie art. 105 kpa i art. 54 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., jak również 8 kpa - ze względu na nieuzasadnione potraktowanie czynności materialno-technicznej jako czynności egzekucyjnej, na którą przysługuje skarga w trybie art. 54 u.p.e.a.;
2) postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj.
- art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 p.p.s.a., poprzez wadliwe wykonanie przez Sąd funkcji kontrolnej oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez uchylenie w całości postanowień organów obydwu instancji w związku z brakiem naruszenia przepisów postępowania, tj. w sytuacji, gdy organ nadzoru zasadnie uznał, że czynność materialno - techniczna nie może zostać uznana jako czynność egzekucyjna w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a.;
- art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błędne uzasadnienie wyroku w związku z dokonaniem niewłaściwej oceny zgodności z prawem postanowienia Ministra Finansów. W uzasadnieniu wyroku wskazano na niewłaściwe uznanie bezprzedmiotowości wniesionej skargi na czynności egzekucyjne, a więc naruszenie art. 105 kpa i art. 54 § 1 w związku z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., jak również art. 8 kpa.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka wniosła o jej oddalenie oraz o obciążenie organu kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa radcy prawnego.
W piśmie procesowym z dnia 13 grudnia 2010 r. Minister Finansów odniósł się do stanowiska spółki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Punktem wyjścia dla dokonania interpretacji art. 1a pkt 2 u.p.e.a. jest przypomnienie, że celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Natomiast postępowanie egzekucyjne należy zdefiniować jako zespół czynności organu egzekucyjnego, zobowiązanego oraz innych uczestników postępowania, podjętych w celu ostatecznego urzeczywistnienia normy prawa materialnego.
Czynności te mają niejednolity charakter i zaliczają się do nich zarówno czynności procesowe, rozstrzygające kwestie proceduralne wynikłe w toku postępowania, jak i czynności egzekucyjne będące czynnościami faktycznymi (por. Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz – P. Przybysz, LexisNexis, wydanie 5 str. 18). Natomiast skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora może być wnoszona na czynności o charakterze wykonawczym. Środek ten nie przysługuje natomiast na czynności procesowe, polegające na wydawaniu aktów administracyjnych, w ramach których organ egzekucyjny rozstrzyga o uprawnieniach i obowiązkach uczestników postępowania egzekucyjnego (por. D. Jankowiak [w:] Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Komentarz 2005, wyd. Unimex, Wrocław 2005 r. str. 390).
Zwrócić należy uwagę, że punktem wyjścia dla wszelkiej interpretacji prawa jest bez wątpienia wykładnia językowa, która jednocześnie zakreśla jej granice w ramach możliwego sensu słów zawartych w tekście prawnym. Jedną z podstawowych zasad wykładni językowej jest domniemanie języka potocznego, co oznacza, że tak daleko, jak to możliwe - nadajemy zwrotom prawnym znaczenie występujące w języku potocznym, chyba że istnieją dostateczne racje przypisywania im swoistego znaczenia prawnego (R. Mastalski: Wykładnia językowa w interpretacji prawa podatkowego, Przegląd Podatkowy z VIII 1999 r., str. 3-5).
Stosownie do treści art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Z analizowanej treści art. 1a pkt 2 cyt. ustawy egzekucyjnej nie wynika, aby przez czynność egzekucyjną rozumieć wszelkie czynności organu egzekucyjnego podejmowane w ramach toczącego się postępowania, jak błędnie uznano w zaskarżonym wyroku WSA w Warszawie, ale tylko takie, które zmierzają, dążą do określenia jakiegoś celu, którym może być zastosowanie lub realizacja środka egzekucyjnego.
Nie są czynnościami egzekucyjnymi takie działania organu egzekucyjnego, które nie wiążą się ze zastosowaniem przymusy egzekucyjnego lub które wyłączają albo oddalają w czasie możliwość zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (por. Postępowanie egzekucyjne w administracji - Komentarz, P. Przybysz, LexisNexis, wydanie 5, str. 26).
W rozpatrywanej sprawie zawiadomienie z dnia 26 listopada 2007 r., skierowane do A. sp. z o.o. jako dłużnika zajętej wierzytelności, dotyczyło informacji o zmianie wysokości (zmniejszeniu) zajęcia wierzytelności w związku z umorzeniem kosztów egzekucyjnych. Nie miało ono w świetle treści art. 1a pkt 2 u.pe.a. charakteru czynności egzekucyjnej, bowiem nie zmierzało do zastosowania lub realizacji środka egzekucyjnego. Taka właśnie czynność, polegająca na zajęciu wierzytelności pieniężnych w A. sp. z o.o. została dokonana zawiadomieniem z dnia 12 marca 2007 r.
Sam fakt braku możliwości zaskarżenia podjętego przez organ egzekucyjny aktu – w tym przypadku zawiadomienia wydanego na podstawie art. 89 u.p.e.a. - podjętego w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego, nie oznacza prawa dla zobowiązanego do jego zaskarżenia w trybie przepisów dotyczących skargi na czynności egzekucyjne, o czym mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a., w sytuacji, gdy czynność ta nie miała charakteru wykonawczego. Brak skorzystania przez stronę z prawa do zaskarżenia czynności egzekucyjnej, w tym przypadku polegającej na zajęciu wierzytelności pieniężnych z dnia 12 marca 2007 r. nie może skutkować uznaniem, że od wszystkich czynności (aktów) podjętych w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego przysługuje środek zaskarżenia.
Z kolei zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Zatem bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego przejawia się brakiem przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracyjny jest władny i jednocześnie zobowiązany ją rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach i obowiązkach podmiotu.
Skoro zaskarżona czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. nie była czynnością egzekucyjną, to zasadnie organ egzekucyjny na podstawie art. 105 kpa umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Co zaś się tyczy zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., podkreślić należy, że zarzut ten usprawiedliwiony będzie tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem, polegającym na niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia, a taka sytuacja nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Będący przedmiotem kontroli instancyjnej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyjaśnia wyczerpująco stanowisko tegoż Sądu i wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia, co czyni powyższy zarzut nieuzasadnionym.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono po myśli art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło