I SA/Wa 235/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Maria Tarnowska Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2009 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji rektora szkoły 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz skarżącego S. O. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] odwołującą S. O. z funkcji Rektora Wyższej Szkoły [...] w L. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny: Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego odwołał, na postawie art. 38 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, z późn. zm.), S. O. z funkcji Rektora Wyższej Szkoły [...] w L., wskazując, iż nie posiada on kwalifikacji wymaganych do pełnienia funkcji rektora szkoły zgodnie z art. 72 ust. 2 tej ustawy. W dniu 8 września 2008 r. do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wpłynął wniosek S. O., reprezentowanego przez adwokata M. K., o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją. We wniosku podniesiono, iż w przedmiotowej sprawie podstawę prawną wydania kwestionowanej decyzji stanowi art. 38 ust. 5 ustawy Tymczasem, zdaniem S. O. faktyczną podstawę prawną stanowi ustalenie, że obecnie nie posiada on kwalifikacji wymaganych do pełnienia funkcji rektora uczelni niepublicznej, co stanowi naruszenie art. 72 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Podjęcie decyzji w oparciu o to ustalenie, w ocenie wnioskodawcy jest przedwczesne, gdyż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zawisło postępowanie w związku ze złożeniem przez niego skargi na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2008 r. Wnioskodawca podniósł również, iż zgodnie z art. 38 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może odwołać rektora w przypadku rażącego naruszenia prawa, co jego zdaniem wymaga konkretnego wskazania jakie prawo rażąco naruszył, czego w niniejszej sprawie jego zdaniem Minister nie uczynił. Ponadto podniósł, że art. 38 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie nie ma zastosowania do rektora uczelni niepublicznej, na co wskazuje treść art. 38 ust. 5 w powiązaniu m.in. z art. 78 ust. 1 i art. 80 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, oraz § 2 Statutu Wyższej Szkoły [...] w L., który stanowi, iż powoływanie i odwoływanie rektora należy do kompetencji założyciela szkoły. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wskazał na przepis art. 38 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, który stanowi, iż w przypadku rażącego naruszenia prawa przez rektora, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może odwołać rektora po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego oraz odpowiednio Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, albo Konferencji Rektorów Zawodowych Szkół Polskich. Zdaniem organu przepis ten pozwala ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego, w sytuacjach szczególnych, ingerować w ramach nadzoru w działalność autonomicznych uczelni, zarówno publicznych jak i niepublicznych. Przede wszystkim wtedy, gdy uczelnia z różnych powodów, sama nie podejmuje koniecznych działań określonych w przepisach art. 78 ust. 1 i art. 80 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, na które powołuje się S. O. W ocenie Ministra, bezspornym jest, iż założyciel Wyższej Szkoły [...] w L., pomimo pisma Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 19 października 2007 r., nie podjął żadnych koniecznych działań wynikających z wyżej cytowanych przepisów, w celu powołania rektora, który spełniałby wymagania przewidziane w art. 72 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Organ podniósł, iż podstawową przesłanką pozwalającą ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego na podjęcie decyzji na podstawie art. 38 ust. 5 cytowanej ustawy jest rażące naruszenie prawa. Zdaniem Ministra, w przedmiotowej sprawie za rażące naruszenie prawa przez S. O. należy uznać naruszenie art. 34 i 35 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 90, poz. 631 ze zm.). Ponadto Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wskazał, że w dniu [...] maja 2007 r. Rada Wydziału [...] Uniwersytetu L. podjęła uchwałę o uchyleniu uchwały z dnia 9 kwietnia 2001 r. o nadaniu S. O. stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych w zakresie nauk o zarządzaniu i odmówiła nadania stopnia doktora w dziedzinie nauk ekonomicznych w dyscyplinie nauk o zarządzaniu. W uzasadnieniu rada wskazała, iż "recenzenci (...) w oparciu o szczegółową i głęboką analizę tekstu rozprawy doktorskiej S. O. i książki pt. "[...]" autorstwa T. K. (...) stwierdzają, że praca S. O. pt. "[...]" jest pracą niesamodzielną i nie spełnia wymogów stawianych pracom doktorskim". Rada jednocześnie stwierdziła, iż S. O. uzyskał stopień naukowy doktora nauk ekonomicznych w zakresie nauk o zarządzaniu na podstawie rozprawy doktorskiej "[...]" z naruszeniem prawa, w tym praw autorskich i dobrych obyczajów w nauce. Przedmiotowa uchwała została utrzymana w mocy decyzją Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2008 r., nr [...]. Organ podniósł ponadto, że naruszenie praw autorskich przez S. O. zagrożone jest karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3, zgodnie z art. 115 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Dodatkowo, wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec S. O. został przekazany przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego do Uczelnianej Komisji Dyscyplinarnej ds. Pracowników przy Szkole [...] w W. Biorąc pod uwagę powyższe, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego stwierdził, że S. O. przekroczył dozwolone prawem autorskim normy w zakresie korzystania z cudzego utworu popełniając czyn, który stanowi rażące naruszenie prawa i daje ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego prawo do odwołania go z funkcji rektora na podstawie art. 38 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Zatem prawidłowo w ocenie Ministra, po uzyskaniu wymaganych opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego oraz Konferencji Rektorów Zawodowych Szkół Polskich, które jednoznacznie opowiedziały się za odwołaniem S. O. z funkcji rektora, wydano w dniu [...] sierpnia 2008 r. decyzję o odwołaniu go z funkcji rektora Wyższej Szkoły [...] w L. Odnosząc się do argumentu dotyczącego zbyt wczesnego wydania decyzji przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2008 r. z uwagi na postępowanie toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w związku ze złożeniem przez S. O. skargi kwestionującej decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2008 r., organ wskazał, powołując się na treść art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), że wniesienie do sądu skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zarówno właściwy organ jak i sąd mogą wstrzymać wykonanie czynności lub aktu w sytuacjach określonych art. 61 w § 2 i 3 powołanej ustawy. Natomiast ze złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wynika, aby takie rozstrzygniecie zostało podjęte. Pismem z dnia 10 stycznia 2009 r. S. O., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2008 r., domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa oraz naruszenie art. 38 ust. 5, art. 78 ust. 1 i art. 80 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie. W obszernym uzasadnieniu organ przytoczył treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, oraz szczegółowo odniósł się do zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność organów administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym prawem. W zakresie swojej właściwości Sąd ocenia zaskarżoną decyzję z punktu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji oraz w oparciu o materiał dokumentacyjny znajdujący się w aktach sprawy. Przy czym Sąd bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Działając w oparciu o powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie jednak z innych powodów niż w niej podniesiono. Zgodnie z przyjętą w art. 7 KPA zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995/7 poz. 83). Z kolei przepis art. 77 § 1 KPA nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego i rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (wyrok NSA z dnia 17 maja 1994 r., SA/Lu 1921/93, niepublikowany). Oznacza to, że na organie administracyjnym ciąży obowiązek dopuszczenia jako dowodu wszystkiego co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy Sąd zauważa, że organ nie zebrał i nie ocenił całości materiału dowodowego, który jest niezbędny do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Przede wszystkim organ nie dokonał analizy Statutu Wyższej Szkoły [...] w L., który to statut został dołączony do akt sprawy dopiero na rozprawie. Ponadto w materiale dokumentacyjnym znajdującym się w aktach sprawy brak jest dowodu z którego wynikałoby wprost, że S. O. złożył rezygnację z funkcji Rektora Szkoły i kiedy tego dokonał (w jakiej dacie). Z wyciągu z protokołu posiedzenia Senatu Wyższej Szkoły [...] w L. z dnia 16 września 2008 r. wynika tylko, że do złożenia takiej rezygnacji doszło, ale nie wiadomo kiedy. Wyjaśnienie tej kwestii ma istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2008 r. odwołująca S. O. z funkcji Rektora Wyższej Szkoły [...] w L. została wydana w dniu [...] grudnia 2008 r. Zatem ponownie rozpatrując sprawę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego powinien uzupełnić materiał dowodowy, oraz ponownie go ocenić, ponieważ w przedmiotowej sprawie możliwości dowodowe nie zostały wyczerpująco zebrane i dopiero po wykonaniu powyższych czynności wydać orzeczenie. Wskazane wyżej uchybienia w zakresie przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego spowodowały naruszenie przepisów postępowania administracyjnego uzasadniające zdaniem sądu uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.