II OSK 1671/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-11-05
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Małgorzata Dałkowska - Szary, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny, rozpoznając sprawę po uchyleniu jego wcześniejszego wyroku przez NSA, jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA, nawet jeśli skarżący podnosi zarzut istotnej zmiany stanu faktycznego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednim orzeczeniu, zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Nawet w przypadku podnoszenia zarzutu istotnej zmiany stanu faktycznego, nie można pod pozorem przeprowadzania dowodów uzupełniających podważać wiążącej wykładni NSA. Wnioski dowodowe w takiej sytuacji są ograniczone do kwestii, które NSA uznał za niedostatecznie wyjaśnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę stacji paliw. Po wydaniu pozwolenia, postępowanie zostało wznowione na wniosek sąsiadów, którzy nabyli sąsiednią działkę i ustanowiono na niej służebność przejazdu przez teren planowanej inwestycji. Po uchyleniu przez WSA decyzji organów, NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że sąsiedzi są stroną postępowania i termin na wznowienie został dochowany. WSA ponownie oddalił skargę. Spółki będące inwestorem złożyły skargi kasacyjne, zarzucając m.in. naruszenie art. 190 p.p.s.a. i nieprzeprowadzenie dowodów uzupełniających. NSA oddalił skargi kasacyjne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi kasacyjne.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Dałkowska - Szary sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych [...] Sp. z o.o. w R. oraz [...] Sp. z o.o. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 132/09 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w R.oraz [...] Sp. z o.o. w R. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji Prezydenta Wrocławia nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę – rozbudowę i przebudowę stacji paliw na działce [...] we W. przy ul. [...] oraz odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę oddala skargi kasacyjne
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 25 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 132/09 oddalił skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w R. oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji Prezydenta Wrocławia nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę – rozbudowę i przebudowę stacji paliw na działce [...] we W. przy ul. [...] oraz odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.
Jak wynika z akt sprawy, [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. pismem z dnia 8 czerwca 2004 r. wniosła do Prezydenta Miasta Wrocławia o wydanie pozwolenia na rozbudowę i przebudowę stacji paliw przy ul [...] we W. na działce ewidencyjnej nr [...][...] obręb [...].
Prezydent Wrocławia, decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i art. 104 k.p.a. oraz art. 92 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.
E. U. i W. U. pismem z dnia 21 lutego 2005 r. wystąpili do Prezydenta Miasta Wrocławia o wznowieniem postępowania zakończonego ww. decyzją Prezydenta Miasta Wrocławia z dnia [...] stycznia 2005 r.
Prezydent Miasta Wrocławia postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 k.p.a. oraz art. 92 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie powiatowym wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Wrocławia z dnia [...] stycznia 2005 r.
Skarżąca Spółka wnioskami z dnia 5 maja 2005 r. oraz z dnia 8 lipca 2005 r., wystąpiła do Prezydenta Miasta Wrocławia o umorzenie postępowania wznowionego postanowieniem Prezydenta Miasta Wrocławia z dnia [...] kwietnia 2005 r.
W wyniku rozpatrzenia powyższych wniosków, Prezydent Miasta Wrocławia decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] r. odmówił umorzenia postępowania wszczętego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 r.
Prezydent Miasta Wrocławia decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...], na podstawie art. 104, art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane uchylił własną decyzję z dnia [...] stycznia 2005 r.
W wyniku rozpatrzenia odwołań Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "[...]" Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o., Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, uchylił decyzję Prezydenta Miasta Wrocławia z dnia [...] sierpnia 2005 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Prezydent Miasta Wrocławia, postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia wniosku z dnia 8 czerwca 2004 r. przez nadesłanie dodatkowych materiałów. Inwestor, przy piśmie z dnia 20 marca 2006 r. nadesłał do organu dodatkowe materiały wraz z projektem budowlanym zamiennym.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent Miasta Wrocławia decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], na podstawie art. 104, art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, uchylił własną decyzję z dnia [...] stycznia 2005 r. i odmówił [...] Sp. z o.o. zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i wydania pozwolenia na budowę – rozbudowę i przebudowę stacji paliw płynnych wraz z infrastrukturą techniczną przy [...] we W.
Odwołania od powyższej decyzji Prezydenta Wrocławia złożyła spółka [...] Sp. z o.o. i Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" Sp. z o.o.
Wojewoda Dolnośląski, decyzją dnia [...] września 2006 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Pismami z dnia 5 października 2006 r. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. złożyli skargi na powyższą decyzję Wojewody Dolnośląskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 22 lutego 2007 r. sygn. akt II SA/Wr 680/06 uchylił decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] września 2006 r. oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta Wrocławia z dnia [...] maja 2006 r. oraz postanowienie Prezydenta Miasta Wrocławia z dnia [...] kwietnia 2005 r. o wznowieniu postępowania administracyjnego. Skargę kasacyjną od tego wyroku złożyli E. i W. U., wnosząc o jego uchylenie.
Powyższy wyrok WSA we Wrocławiu został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 1219/07. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wskazał, że małżonkowie Uliccy są stroną postępowania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Wrocławia z dnia [...] stycznia 2005 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Spółce z o.o. [...] pozwolenia na budowę – rozbudowę i przebudowę stacji paliw przy ul. [...] – działka [...], ponieważ E. i W. U. aktem notarialnym z dnia [...] lutego 2005 r. Repertorium A numer [...] nabyli działkę nr [...] (po podziale działki nr [...] na działki [...] i [...]) we W. obręb [...], która graniczy bezpośrednio z działką zainwestowania nr [...]. Z tego aktu notarialnego wynika wprost, że na działce nr [...] ustanowiono służebność, tj. prawo swobodnego przechodu i przejazdu przez ciągi pieszo jezdne na rzecz każdoczesnego użytkownika wieczystego działki nr [...] a więc i dla wydzielonej działki nr [...]. Natomiast decyzja Prezydenta Wrocławia z dnia [...] stycznia 2005 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla Spółki z o.o. [...], stała się ostateczną z dniem 2 lutego 2005 r. Tym samym skarżący nie byli stroną postępowania zwykłego, lecz nie wyklucza to ich prawa do uczestnictwa w postępowaniu nadzwyczajnym w tym dotyczącym wznowienia postępowania. Legitymację do złożenia podania o wznowienie postępowania ma każda jednostka, która twierdzi, że decyzja dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku. Powołując się na art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane Sąd wskazał, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, taką samą stroną pod względem procesowym jest inwestor ubiegający się o pozwolenie na budowę jak i właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego (sfera ograniczeń zagospodarowania terenu) zabiegający o interesy chronione przepisami prawa budowlanego. Interesy prawne inwestora i wymienionych wyżej podmiotów muszą być rozpatrywane w jednym postępowaniu a w treści decyzji muszą zostać określone ich prawa i obowiązki. Ujawnienie przez małżonków U. po nabyciu nieruchomości nr [...], że przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] organ nie dysponował wiedzą o fakcie ustanowienia służebności w postaci prawa swobodnego przejazdu i przechodu przez ciągi pieszo jezdne istniejące na działce nr [...] na rzecz każdoczesnego użytkownika działki nr [...] – obecnie [...] jak też zaprojektowanie budynku na czynnym osadniku ścieków technologicznych z myjni skarżących zlokalizowanej na sąsiedniej działce co w efekcie uniemożliwia im prowadzenie dotychczasowej działalności gospodarczej niewątpliwie oznacza, że mają osobisty, indywidualny interes prawny wynikający z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane aby wskazać przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Ponadto z ustaleń dokonanych przez organy w rozpoznawanej sprawie wynika, iż o powyższej przesłance wznowienia E. i W. U. dowiedzieli się w dniu 21 marca 2005 r. zapoznając się w Urzędzie Miejski we W. z przedmiotową decyzją o pozwoleniu na budowę, projektem budowlanym i innymi dokumentami stanowiącymi materiał dowodowy. Tego samego dnia złożyli żądanie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę. Pismo to złożone do właściwego organu w dniu 21 marca 2005 r. nosi jednak datę 21 luty 2005 r. zaś jego treść zawiera sprzeczne informacje a to, że w dniu 18 marca 2005 r. zostali poinformowani przez właściciela firmy [...] o rozpoczęciu prac budowlanych, a wcześniej nie otrzymali od poprzedniego właściciela ich działki żadnych informacji o wydaniu pozwolenia na budowę, a w dniu 21 stycznia 2005 r. w Urzędzie Miasta W. – Wydział Architektury i Budownictwa zapoznali się z materiałami sprawy. Nieścisłości dotyczące tych dat jednakże zostały wyjaśnione i ustalono, że w piśmie żądającym wznowienia postępowania administracyjnego znalazł się błąd dotyczący daty jego sporządzenia (nie dnia 21 lutego 2005 r. lecz winno być 21 marca 2005 r.), zaś w treści tego pisma dotyczącej daty zapoznania się z dokumentacja w Urzędzie Miejskim wadliwie wpisano datę 21 stycznia 2005 r. zamiast 21 marca 2005 r. Tym samym organy orzekające w sprawie uznały, iż w okolicznościach niniejszej sprawy dochowany został termin przewidziany w art. 148 § 1 k.p.a. do skutecznego wniesienia podania o wznowienie postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia dotyczące terminowości zgłoszenia podania o wznowienie prowadzą do wniosku, iż skarżący w dniu 21 marca 2005 r. dowiedzieli się w Urzędzie Miejskim we W. o podstawie wznowienia i już tego samego dnia złożyli stosowne podanie w tym zakresie.
Złożenie przez stronę żądania wznowienia postępowania rodziło obowiązek, gdyż nie zachodziły warunki do podjęcia decyzji o odmowie wznowienia postępowania, wydania postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania co w tej sprawie zasadnie uczyniono podejmując postanowienie z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...]. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.) mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 k.p.a. Takie postępowanie zostało przeprowadzone i w efekcie wydano zaskarżoną decyzję w trybie art. 151 k.p.a.
Po ponownym rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 25 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 132/09 na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., oddalił skargi na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 7 września 2006 r.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż dopuszczenie dowodu z protokołu przesłuchania świadka byłoby w istocie obejściem ustawy p.p.s.a., która w art. 106 § 3 stanowi, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z analizy wskazanego przepisu wynika wprost, że sąd administracyjny nie ma możliwości procesowych przesłuchiwania świadków Nie może być także uważane za przeprowadzenie dowodu z dokumentu zwrócenie się do organów o informację.
W ocenie Sądu orzekanie "na podstawie akt spraw" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu.
Zdaniem Sądu zarówno kwestia służebności, jak i gospodarki ściekowej na działce inwestowanej i działek okolicznych (w tym w szczególności działek władnących) są istotnymi okoliczności, mającymi znaczenie dla prawidłowego zagospodarowania działki. Pozostaje poza sporem, że wydając decyzję udzielającą pozwolenia na budowę organ nie był o istnieniu służebności poinformowany, zatem istniała podstawa do wznowienia postępowania. Również nie sposób podzielić poglądu, jakoby całość obowiązków z postanowienia, poprzedzającego decyzję została przez inwestora wykonana. Sam inwestor okoliczność tę przyznaje polemizując jedynie z zasadnością nałożenia szeregu obowiązków.
Dodatkowo, zdaniem Sądu okoliczność podnoszone przez skarżących, iż szerokość i przebieg ciągów pieszo-jezdnych na działce nr [...] nie zostały nigdy w ramach służebności drogowej zdefiniowane, nie mają wpływu na sposób zainwestowania działki. Ciągi te mogą być wyznaczane przez użytkownika wieczystego działki w sposób umożliwiający niezbędny dostęp do nieruchomości sąsiedniej, to inwestor winien był przed staraniem się o decyzję zadbać o uszczegółowienie tego prawa. Natomiast w sytuacji gdy organ nie miał w zakresie służebności żadnej wiedzy, nie mógł procedować w sposób prawidłowy. Określenie w projekcie "projektowanej zieleni" jako istniejącej, (zdaniem Sądu) ma także wpływ na projekt zagospodarowania działki, bowiem co do zasady ogranicza korzystanie z terenu.
Pismami z dnia 24 lipca 2009 r. i 24 sierpnia 2009 r. skargi kasacyjne od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 maja 2009 r. złożyło Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" Sp. z o.o. oraz [...] Sp. z o.o. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 190 p.p.s.a. poprzez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego, w szczególności w zakresie terminu złożenia przez uczestników postępowania wniosku o wznowienie postępowania, wobec uznania związania wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny i to w sytuacji, gdy istniały podstawy do rozważenia wyłączenia tego obowiązku podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wobec istotnej zmiany stanu faktycznego;
2) art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nie przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów przez oddalenie składanych w toku postępowania wniosków dowodowych oraz nie przeprowadzenie dowodu z akt Sądu Rejonowego dla [...] sygn. akt [...] w sytuacji, gdy było to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powodowało nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie;
3) art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi zamiast przepisu art. 145 § 1 pkt 1 i 2 lit. c/ p.p.s.a., w sytuacji gdy zachodziły podstawy do stwierdzenia naruszenia przez organy art. 148 § 1 i 2 k.p.a.;
4) art. 141 § 4 w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez WSA we Wrocławiu stanu faktycznego, który organy administracji publicznej ustaliły bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i bez jego właściwej oceny, w szczególności w zakresie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i to w sytuacji przedłożenia przez skarżącego nowych dowodów w sprawie prowadzących do odmiennych ustaleń faktycznych.
W skargach kasacyjnych zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2, art. 7 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP w związku art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przez wadliwe wykonanie ustrojowego obowiązku kontroli decyzji administracyjnych pod względem zgodności z prawem, a w konsekwencji pozostawienie w obrocie prawnym wadliwego postanowienia o wznowieniu postępowania i decyzji I i II instancji w przedmiocie odmówienia zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, w sytuacji braku ku temu jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych.
Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie na podstawie art. 188 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi przez jej uwzględnienie oraz zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
E. U. i W. U. w pismach z dnia 20 sierpnia 2009 r. i 14 września 2009 r. stanowiącymi odpowiedź na skargi kasacyjne spółki [...] oraz Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "[...]" Sp. z o.o. wnieśli o ich oddalenie i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
Dodatkowo w pismach z dnia 17 listopada 2009 r. i 20 kwietnia 2010 r. skarżący kasacyjnie podtrzymali swoje stanowisko wyrażone w skargach kasacyjnych, natomiast w piśmie z dnia 13 października 2010 r. podnieśli, iż w sprawie wystąpiła nowa okoliczność mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia w spawie w postaci wyroku Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] lipca 2010 r. sygn. akt [...], z którego uzasadnienia wynika, że E. U. i W. U. zapoznali się z dokumentacją projektową wcześniej niż 21 marca 2010 r. jak ustalił to Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, co oznacza, iż Sąd I instancji błędnie nie wziął pod uwagę istotną zmianę stanu faktycznego sprawy.
Natomiast E. U. i W. U. w piśmie z dnia 22 grudnia 2009 r. podtrzymali swoje stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę, a w piśmie z dnia 21 lipca 2010 r. wnieśli o dopuszczenie dowodu z wyroku NSA z dnia 25 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 31/09 oraz z wyroku Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] maja 2010 r. sygn. akt [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania.
Ponieważ obie skargi kasacyjne zostały sporządzone przez tego samego pełnomocnika i w treści swej są identyczne, Sąd kasacyjny jednocześnie odniesie się do obu tych pism.
Skargi kasacyjne nie mają usprawiedliwionych podstaw, gdyż zarzuty w nich zawarte nie respektują ograniczeń wynikających z art. 190 p.p.s.a.
Powyższy przepis w zakresie wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny wiąże sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania oraz sporządzającego skargę kasacyjną.
W niniejszej sprawie związanie na podstawie art. 190 p.p.s.a. wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2009 r., II OSK 1219/07, którym uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 lutego 2007 r., II SA/Wr 680/06, przekazując jednocześnie temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania.
W powyższym wyroku z dnia 5 lutego 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny przesądził jednoznacznie, że E. U. i W. U. są stroną postępowania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Wrocławia z dnia [...] stycznia 2005 r., co wynika z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Zgodnie ze stanem faktycznym przyjętym przez Sąd w tym wyroku, E. i W. U. o przesłance wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. dowiedzieli się w dniu 21 marca 2005 r. i tego samego dnia złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Tym samym został zachowany termin przewidziany w art. 148 § 1 k.p.a. Uzasadnione więc było wznowienie postępowania postanowieniem, wydanym na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności wznowienia postępowania dawały podstawy do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., tak jak to orzekł Prezydent Wrocławia w decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2006 r., utrzymanej w mocy decyzją Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] września 2006 r.
Powyższe ustalenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 5 lutego 2009 r. należy uznać za wykładnię przepisów art. 147, art. 148 § 1, art. 149 § 1, art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. wiążącą zgodnie z art. 190 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznając więc ponowienie sprawę (po wyroku NSA), był związany wykładnią ww. przepisów i nie mógł uwzględnić wniosków dowodowych wnoszonych na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., gdyż prowadziłoby to jak powiedział Sąd do obejścia przepisów prawa (art. 190 p.p.s.a.). Związanie wykładnią prawa, o której mowa w powyższym przepisie, wynika rzecz jasna z przyjęcia przez Sąd kasacyjny określonego stanu faktycznego sprawy i nie można pod pozorem "istotnej zmiany stanu faktycznego", która faktycznie nie miała miejsca, wnioskować o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, gdyż to w istocie prowadziłoby do podważenia wiążącej wykładni dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powoływanie się w takiej sytuacji na art. 106 § 3 p.p.s.a. nie ma żadnego uzasadnienia, gdyż nie można mówić o dowodach uzupełniających, niezbędnych do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w kwestiach, w których Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wiążącej wykładni prawa, tak jak w tej sprawie.
Niezależnie od powyższego wnioski dowodowe zgłaszane przed Sądem I instancji, nie spełniały kryteriów dowodów uzupełniających z dokumentów, określonych w art. 106 § 3 p.p.s.a.
Należy zdać sobie sprawę, że siłą rzeczy po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego uchylającym zaskarżony wyrok i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji (art. 185 § 1 p.p.s.a.), możliwość wykorzystania w postępowaniu sądowym przepisów art. 106 § 3 p.p.s.a. jest bardzo ograniczona tylko do kwestii, które Sąd kasacyjny uznał za niedostatecznie wyjaśnione.
W świetle powyższych rozważań zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania zamieszczone w pkt 1-4, nie mają usprawiedliwionych podstaw, gdyż należy wyraźnie podkreślić, że nie miała miejsca żadna istotna zmiana stanu faktycznego. Jeżeli były jakieś istotne wątpliwości to po stronie skarżących, a nie po stronie Sądu i innych uczestników postępowania ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lutego 2009 r. dokonał jednoznacznych i rozstrzygających ustaleń. Skarżący nie przedstawili też Sądowi żadnych nowych dowodów w sprawie prowadzących do odmiennych ustaleń faktycznych.
Zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, chociaż wskazują naruszenie przepisów art. 2, 7 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, są wręcz sprzeczne z tymi przepisami, skoro podważają fundamentalne zasady wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez sądy administracyjne, zawarte w przepisach art. 170, 171 i 190 p.p.s.a.
Przekonanie subiektywne pełnomocnika skarżących, że po dwukrotnej kontroli sądowej, wyczerpaniu dwuinstancyjnego postępowania sądowego, pozostały w obrocie prawnym wadliwe akty administracyjne, nie może być uzasadnieniem natury prawnej. Braku akceptacji prawomocnych wyroków sądów administracyjnych, nie można też utożsamiać z naruszeniem zasady zaufania obywateli do prawa, czy też z naruszeniem zasady legalizmu.
Przy braku zrozumienia i akceptacji zasad zawartych w art. 170, 171 i 190 p.p.s.a., nie można racjonalnie czynić zarzutów naruszenia wcześniej wymienionych przepisów Konstytucji RP.
Uznanie zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, w tej sprawie, prowadziłoby do nigdy nie kończącego się postępowania sądowego, skoro na każdym jego etapie można by zgłaszać nowe wnioski dowodowe, zmierzające w istocie do podważenia wykładni prawa, przyjętej w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Jeżeli pełnomocnik skarżących uważa, że jest w posiadaniu nowych dowodów, które nie były znane organom prowadzącym postępowanie wznowieniowe, powinien wystąpić z kolejnym żądaniem wznowienia postępowania tym razem zakończonego decyzją ostateczną Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] września 2006 r.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło