VI SA/Wa 351/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2009 r. sprawy ze skargi J. M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z [...] grudnia 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3, art. 14 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) dalej jako u.t.d. oraz na podstawie lp. 1.2 załącznika do ww. ustawy utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu o nałożeniu na J. K. (dalej jako skarżący) kary pieniężnej w wysokości 8000 zł. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy. Podczas kontroli pojazdu marki M. o nr rej. [...], która odbyła się 31 sierpnia 2007 r., kierowca nie okazał wypisu z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. W toku postępowania wyjaśniającego skarżący przedstawił wypis nr 0007 z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób, który jednak, jak to ustalił organ, został wydany na inny pojazd. W tych okolicznościach skarżący podniósł, że jego wniosek o zmianę danych w licencji, złożony w Polskim Stowarzyszeniu Przewoźników Autokarowych w lipcu 2007 r. zaginął, na dowód czego złożył stosowne pismo. Ostatecznie pojazd został zgłoszony do ww. licencji w dniu 27 września 2007 r. Jednocześnie organ ustalił, że skarżący nie posiada licencji na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu drogowego osób. Decyzją z [...] listopada 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Decyzja ta, w wyniku wniesionego odwołania, została uchylona decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2008 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją z [...] października 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że wykonywanie transportu drogowego przez przedsiębiorcę, który posiada licencję, jest dopuszczalne tylko przy użyciu pojazdów, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do udzielania licencji, zaś transport drogowy powinien być wykonywany nie tylko przy użyciu tej samej liczby, ale także tych samych pojazdów, które zostały zgłoszone przez przedsiębiorcę, a kierowca w trakcie kontroli powinien posiadać wypis z licencji. Jednocześnie organ zauważył, że dowód rejestracyjny na przedmiotowy pojazd został wydany 2 stycznia 2007 r., co oznacza, że skarżący nie dopełnił obowiązku skutecznego zgłoszenia tego pojazdu do posiadanej licencji we właściwym terminie. Właściwym terminem był każdy termin przed podjęciem przez skarżącego wykonywania zarobkowego przewozu drogowego osób. Skuteczne zgłoszenie pojazdu nastąpiło dopiero 27 września 2007 r. i od tej daty skarżący był uprawniony do wykonywania przewozów przedmiotowym pojazdem. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, zarzucił dowolną ocenę zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego, pominięcie dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia, a nadto naruszenie art. 5 ust. 1 u.t.d. i art. 14 ust. 1 i 2 u.t.d. poprzez bezzasadne uznanie, że skontrolowany pojazd nie posiadał licencji. Skarżący wskazał, że wniosek o zmianę danych w licencji złożył w lipcu 2007 r., czym wypełnił obowiązki ustawowe. Wniosek ten jednakże zaginął, na co jednak skarżący nie miał wpływu. Gdyby wniosek ten nie zaginął, w dniu kontroli pojazd byłby prawidłowo zarejestrowany. Oznacza to, zdaniem skarżącego – że brak uzasadnionych podstaw do nakładania kary pieniężnej, albowiem cała sytuacja nastąpiła z przyczyn czysto losowych i całkowicie niezależnych przez kontrolowanego. Jednocześnie skarżący podniósł, że organ nie wziął pod uwagę i nie odniósł się do pisma, z którego wynikało, że wniosek złożony przez skarżącego w lipcu zaginął. Decyzją z [...] grudnia 2008 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uznając, że skarżący nie może używać pojazdu niezgłoszonego do właściwej licencji na wykonywanie transportu drogowego osób. Transport drogowy może być wykonywany zgodnie z prawem tylko w sytuacji, gdy użyty przez przedsiębiorcę pojazd samochodowy należeć będzie do tych środków transportu, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do wydania licencji. W ocenie organu nie ma zatem znaczenia fakt, że niezgłoszenie pojazdu do licencji w terminie określonym w art. 14 u.t.d. nastąpiło na skutek okoliczności niezależnych od skarżącego. Nawet bowiem w trakcie biegu tego terminu skarżący nie miałby prawa do wykorzystywania w swej działalności przedmiotowego pojazdu. Dlatego też bezcelowe jest badanie przyczyn niedotrzymania terminu określonego w art. 14 u.t.d. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i zignorowanie pisma przedłożonego przez skarżącego a pochodzącego od Polskiego Stowarzyszenia Przewoźników Autokarowych i w konsekwencji nieustosunkowanie się do przedłożonego dowodu, co spowodowało wydanie wadliwej decyzji. Z uwagi na powyższe skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając postawione zarzuty skarżący wskazał, że powyższy dokument potwierdza okoliczność, że przesłał wniosek, który z przyczyn niezależnych od niego nie odniósł skutku prawnego. Oznacza to, że dowód ten miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem wywieść z niego należało, że skarżący nie ponosi winy w zaniechaniu zgłoszenia zmiany danych w licencji. W ocenie skarżącego formalne naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nie stanowi podstawy do nałożenia kary pieniężnej ze względu na brak winy czy zaniedbania po jego stronie. Naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. nastąpiło zdaniem skarżącego wobec nieustosunkowania się przez organ odwoławczy do przedłożonego przez niego dowodu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Przypomniał, iż w swojej decyzji wyjaśnił, dlaczego nie mają w sprawie znaczenia podnoszone przez stronę okoliczności i wskazał, że jeżeli przedmiotem dowodu zgłoszonego przez stronę jest okoliczność nie mająca znaczenia dla sprawy, to organ, odmawiając przeprowadzenia dowodu, nie narusza przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przez organami administracji publicznej. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez J. K. skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Działalność gospodarcza polegająca na świadczeniu usług transportowych podlega ustawowej limitacji i poddana jest surowym rygorom. Za naruszenie ustawowych obowiązków przewidziane są sankcje administracyjne w postaci m.in. kar pieniężnych. Odpowiedzialność za naruszenia przepisów regulujących sprawy transportu drogowego jest niezależna od winy, a także od zaistniałej szkody bądź stanu zagrożenia nią. Zaistnienie określonych ustawą przesłanek zobowiązuje właściwy organ do wymierzenia kary. Ustawa nie określa jakichkolwiek przesłanek wyłączających odpowiedzialność (możliwość odstąpienia od wymierzenia kary) bądź prowadzących do jej ograniczenia. Co do zasady nie ma też – m.in. z racji oderwania od winy i wysokości szkody – możliwości miarkowania wysokości kary. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 31 marca 2008 r. (SK 75/06) sankcje administracyjne – stosowane automatycznie, z mocy ustawy – mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Przenosząc powyższe rozważania natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż wbrew zarzutom skargi, okoliczność czy skarżący zawinił czy też nie zawinił w wypełnieniu obowiązku zgłoszenia przedmiotowego pojazdu do posiadanej licencji nie ma dla wyniku niniejszej sprawy znaczenia. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją". Stosownie do art. 5 ust. 3 pkt 5 u.t.d. przedsiębiorcy udziela się licencji m.in. jeżeli posiada tytuł prawny do dysponowania pojazdem lub pojazdami samochodowymi spełniającymi wymagania techniczne określone przepisami prawa o ruchu drogowym, którymi transport drogowy ma być wykonywany. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 8 u.t.d. do wniosku o udzielenie licencji należy dołączyć wykaz pojazdów samochodowych wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających pojazd do ruchu, a w przypadku gdy przedsiębiorca nie jest właścicielem tych pojazdów - również dokument potwierdzający prawo do dysponowania nimi. Na podstawie art. 11 ust. 3 u.t.d., organ udzielający licencji wydaje jej wypis lub wypisy w liczbie odpowiadającej liczbie pojazdów samochodowych określonych we wniosku o udzielenie licencji. Według art. 87 ust. 1 u.t.d. podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazać na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. wypis z licencji. Stosownie do art. 14 ust. 1 u.t.d. przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać na piśmie organowi, który udzielił licencji, wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania. Natomiast według art. 14 ust. 2 u.t.d. jeżeli zmiany, o których mowa w ust. 1, obejmują dane zawarte w licencji, przedsiębiorca jest obowiązany wystąpić z wnioskiem o zmianę treści licencji. Zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 2 u.t.d., kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 złotych. Według art. 92 ust. 4 u.t.d. wyraz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. W załączniku do ustawy wymienione zostało w pozycji lp. 1.2 naruszenie obowiązków, określone jako "wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji", za które została przewidziana kara 8000 zł. Jak wskazał NSA w wyroku z 15 maja 2008 r. (II GSK 156/08) z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że wykonywanie transportu drogowego przez przedsiębiorcę, który posiada licencję, jest dopuszczalne tylko przy użyciu pojazdów, które zostały zgłoszone organowi właściwemu do udzielenia licencji. Zgłoszenie to musi zostać dokonane przed wykorzystaniem danego pojazdu do wykonywania nimi przewozów. Jak podkreślił NSA w powołanym powyżej wyroku, transport drogowy powinien być bowiem wykonywany nie tylko przy użyciu tej samej liczby, ale także tych samych pojazdów, które zostały zgłoszone przez przedsiębiorcę. Przy zmianie pojazdu trzeba zatem zmienić dołączony do wniosku o wydanie licencji wykaz pojazdów wraz z kserokopiami krajowych dokumentów dopuszczających do ruchu, a w przypadku gdy przedsiębiorca nie jest właścicielem tych pojazdów – również dokument potwierdzający prawo do dysponowania nimi. Wprowadzona w art. 14 ust. 1 i 2 u.t.d. możliwość pisemnego zgłaszania organowi, który udzielił licencji, zmian danych, nie później niż w terminie 14 dni od dnia ich powstania, dotyczy innych danych wymienionych w art. 8 u.t.d., co do których nie jest przewidziany, pod groźbą kary pieniężnej, obowiązek ich uprzedniego zgłoszenia. Powyższe oznacza, że dotąd dopóki przedsiębiorca nie dokona skutecznego zgłoszenia zmiany pojazdu i to właściwemu organowi, wykonywanie transportu drogowego tym pojazdem zagrożone jest karą pieniężną w wysokości 8000 zł. W rozpoznawanej sprawie kierowca nie dopełnił skutecznie powyższego obowiązku. Nastąpiłoby to wówczas, gdyby dane pojazdu, którym w dniu kontroli transport drogowy był wykonywany, zostałyby odnotowane w dokumentacji prowadzonej dla danego przedsiębiorcy przez Biuro Obsługi Transportu Międzynarodowego. Skarżący dysponował bowiem licencją na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego osób, co oznacza, że – zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 3 u.t.d., organem uprawnionym do udzielenia, odmowy udzielenia, zmiany lub cofnięcia licencji jest minister właściwy do spraw transportu. Z upoważnienia Ministra Infrastruktury powyższy zakres czynności należy do kompetencji Dyrektora Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego. Tymczasem skarżący wniosek o dokonanie zmiany danych w licencji skierował do podmiotu niewłaściwego czyli do Polskiego Stowarzyszenia Przewoźników Autokarowych, która to instytucja nie jest organem, o którym mowa w art. 14 u.t.d. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze w ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie uznał, że okoliczności podnoszone przez skarżącego, a związane z zaginięciem pisma skierowanego do Polskiego Stowarzyszenia Przewoźników Autokarowych, nie miały w sprawie znaczenia. Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, ale tylko wówczas jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. W tej sytuacji należy zdaniem Sądu uznać, że organ w sposób wyczerpujący rozpatrzył zebrany materiał dowodowy nie dopuszczając się naruszenia przepisu art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., a wydane rozstrzygnięcie uzasadnił zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. W sprawie niesporne jest bowiem, że przedmiotowy pojazd został zgłoszony do licencji nr [...] 27 września 2007 r., a zatem już po kontroli, która odbyła się 31 sierpnia 2007 r. W tych okolicznościach doszło do naruszenia obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym, co w konsekwencji – wbrew zarzutom skargi – skutkować powinno i skutkowało nałożeniem kary pieniężnej. Reasumując uznać należy, że wykonywanie w zgodzie z przepisami ustawy o transporcie drogowym przewozów nowym pojazdem, nieuwzględnionym we wniosku o wydanie licencji, jest możliwe jedynie wówczas, gdy pojazd ten został zgłoszony organowi, który udzielił licencji. Wypisy licencji są wydawane w takiej samej liczbie, jak liczba pojazdów samochodowych określonych we wniosku o licencję. Wypisy powinny być okazywane przez kierowcę w czasie kontroli przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego. Służą one sprawdzeniu, czy transport drogowy nie jest wykonywany przy użyciu większej liczby samochodów. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji orzeczenia.