VII SA/Wa 482/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2009 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po zapoznaniu się z wnioskiem M. B. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008r. nr Nr [...] udzielającej pozwolenia na użytkowanie zespołu budynków mieszkaniowych wielorodzinnych zlokalizowanego na terenie nieruchomości stanowiącej działkę o nr ewid. [...] , [...],[...] z Obr.[...] przy ul. [...] bis (obecnie ul. [...] ) róg ul. [...] w W., decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. W uzasadnieniu decyzji organ powołał przepis art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego, zgodnie z którym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, natomiast stosownie do treści art. 157 § 3 ww. ustawy odmowa wszczęcia postępowania następuje w formie decyzji, przy czym orzeczenie takie możliwe jest po ustaleniu przez organ niedopuszczalności prowadzenia postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W ocenie organu w niniejszej sprawie żądanie przeprowadzenia postępowania w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa wniósł podmiot do tego nieuprawniony, co skutkować musi odmową wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym z przyczyn podmiotowych. Organ zaznaczył, że decyzją z dnia [...] marca 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie zespołu budynków mieszkaniowych wielorodzinnych zlokalizowanego na terenie nieruchomości stanowiącej działkę o nr ewid. [...], [...], [...] z obręb. [...] przy ul. [...] bis ( obecnie ul. [...] ) róg ul. [...] w W. Podkreślono zatem, że zgodnie z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. -Prawo budowlane, stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Z uwagi na powyższe organ uznał, iż M. B. nie będący stroną postępowania administracyjnego w którym zapadło rozstrzygnięcie organu powiatowego z dnia [...] marca 2008r. nie posiada legitymacji do składania wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania P. M. B. od wyżej opisanej decyzji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podzielił argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ podkreślił, iż ustawa z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane ora o zmianie niektórych ustaw ( DZ. U, z 2003r. nr 80, poz. 718) w art. 1 pkt 49 wprowadziła zmianę do ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, polegającą na dodaniu do art. 59 Prawa budowlanego ust. 7 następującym brzmieniu : stroną w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor". Zmiana ta weszła w życie dnia 11 lipca 2003r. Tym samym procesowanie w trybie art. 59 Prawa budowlanego ogranicza zakres podmiotowy postępowania tylko i wyłącznie do inwestorów. Dlatego też, jakkolwiek postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest nowym postępowaniem administracyjnym, to ustalenie kręgu podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu odbywa się na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W ocenie organu ustalenie, iż wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pochodzi od osoby niemającej przymiotu strony, obliguje organ do wydania decyzji na podstawie art. 157 § 3 kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję z dnia [...] lutego 2009r. wniósł P.B. wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący podniósł, iż art. 59 ust.7 nie definiuje pojęcia inwestor i termin ten nie występuje w Wielkiej Encyklopedii Powszechnej, natomiast w potocznym rozumieniu inwestorem jest ta osoba lub podmiot, która daną rzecz nabyła i za nią zapłaciła, a tym przypadku zdaniem skarżącego jest on sam. W ocenie skarżącego błędne jest zatem stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie traktującego skarżącego jako strony w świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2007r. VII SA/Wa 746/07, który stwierdził, iż przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego stanowiącego, iż stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, dotyczy tylko postępowania zwykłego. Ograniczenia tego nie można przenosić na postępowanie o stwierdzenie nieważności, które jest postępowaniem nadzwyczajnym, odrębnym od postępowania o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, w którym przymiot strony powinien być badany o przepis art. 28 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008r. odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [....] z dnia [...] marca 2008r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie zespołu budynków mieszkaniowych wielorodzinnych, zlokalizowanego na terenie nieruchomości stanowiącej działkę o nr ewid. [...], [...],[...] z obręb. [...] przy ul. [...] bis (obecnie ul. [....] ) róg ul. [...] w W. Zgodnie z art. 157 § 3 kpa organ w drodze decyzji odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Przyjmuje się, iż odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego, a zatem negatywna ocena możliwości prowadzenia tego nadzwyczajnego postępowania administracyjnego na wstępnym etapie badania wniosku strony poprzedzającym właściwe rozpoznanie sprawy może nastąpić z przyczyn podmiotowych jak i przedmiotowych. Przyczyny podmiotowe odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego dotyczą np. sytuacji, gdy żądanie złoży podmiot niebędący stroną w sprawie lub strona niemająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. Przesłanki przedmiotowe odnoszą się m.in. do przypadków, gdy organ działał w innej formie (np. umowy cywilnej) lub gdy sprawa nie jest jeszcze zakończona decyzją ostateczną oraz żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji zweryfikowanej już pod względem wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa inną decyzją ostateczną. W niniejszej sprawie organy obu instancji z przyczyn podmiotowych odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie prawidłowo uznając, że skarżący nie posiada przymiotu strony . Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. -Prawa budowlanego stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Powołany przepis w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości określa podmioty, które posiadają przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie i które mogą tym samym skutecznie żądać wszczęcia postępowania, czy też kwestionować zapadłe w nim rozstrzygnięcia. Skarżący nie mógł zaś w niniejszej sprawie uzyskać przymiotu strony postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie, ponieważ nie był on inwestorem przedmiotowych budynków mieszkaniowych wielorodzinnych. Stwierdzić trzeba, iż mocą art. 59 ust. 7 powołanej ustawy skarżący wykluczony został z kręgu podmiotów mogących skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie, czy też mogących skutecznie kwestionować zapadłe w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Zaznaczyć należy, iż dyspozycja art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego ma zastosowanie tylko w takim stanie prawnym i faktycznym, w którym inwestor uprzednio uzyskał pozwolenie na budowę, a następnie realizuje proces budowlany zgodnie z pozwoleniem (wyrok NSA z dnia 29 października 2008r. sygn. akt II OSK 1174/07). W omawianej sprawie decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie wydana została po zakończeniu budowy zrealizowanej na podstawie funkcjonującej w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę (decyzja Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] maja 2006r. zmieniona ostatecznymi decyzjami Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] października 2006r. i Nr [...] z dnia [...] listopada 2007r.). Wprowadzone zaś w czasie wykonywania robót budowlanych zmiany od zatwierdzonego projektu i warunków pozwolenia na budowę według oświadczenia - 2B kierownika budowy z dnia 5 lutego 2008 r. nie były zmianami, które by w sposób istotny odstępowały od zatwierdzonego projektu budowlanego. W tej sytuacji należy uznać, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisu art. 157 § 2 i 3 kpa stwierdzając, iż skarżący nie ma przymiotu strony do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenie na użytkowanie i prawidłowo odmówiły wszczęcia tego postępowania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.