I FSK 1489/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-09-24
Skład orzekający: Małgorzata Niezgódka-Medek, Barbara Wasilewska, Roman Wiatrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić zastosowania stawki 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, jeśli podatnik nie przedstawił dowodów potwierdzających rzeczywiste przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na konkretnego nabywcę z innego państwa członkowskiego, nawet jeśli wykaże sam fakt wywozu towaru z Polski?Ratio decidendi
Organ podatkowy może odmówić zastosowania stawki 0% VAT dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, jeśli podatnik nie przedstawił dowodów potwierdzających rzeczywiste przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na konkretnego nabywcę z innego państwa członkowskiego. Sam fakt wywozu towaru z Polski nie jest wystarczający do zastosowania stawki 0% VAT, a podatnik ma obowiązek samodzielnie dostarczyć dowody potwierdzające przyjęte przez niego stanowisko, w tym dowody dotyczące faktycznej dostawy towaru do konkretnego nabywcy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zastosowania stawki 0% VAT przez organy podatkowe w odniesieniu do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów udokumentowanej fakturą VAT. Podatniczka wykazała wywóz towarów (okien i rolet) do Francji, jednak organy podatkowe, opierając się m.in. na oświadczeniu francuskiego kontrahenta o braku kontaktów handlowych z polskimi firmami, uznały, że transakcja nie stanowiła wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając naruszenie przepisów proceduralnych i brak pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA Barbara Wasilewska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Roman Wiatrowski, Protokolant Marta Sokołowska-Juras, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 maja 2009 r. sygn. akt I SA/Sz 183/09 w sprawie ze skargi M. B. - Salon Firmowy U. M.V. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 24 grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, 2. zasądza od M. B. - Salon Firmowy U. M.V. B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w S. kwotę 2681 zł (słownie: dwa tysiące sześćset osiemdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
Wyrokiem z dnia 27 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 183/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną przez M. B. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 24 grudnia 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia 9 września w przedmiocie określenia nadwyżki podatku w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r.
Stan sprawy przedstawiony przez Sąd I instancji:
W dniach 17 i 24 kwietnia 2007 r. pracownicy Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. przeprowadzili u podatniczki kontrolę w zakresie wywiązywania się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r., w wyniku której ustalono, iż M.B. w grudniu 2006 r. zastosowała obniżoną do wysokości 0% stawkę podatku od towarów i usług z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów m.in. wobec S. , nr identyfikacji podatkowej: [...], z tytułu dostawy - jak wynika z faktury VAT nr [...] z 29 grudnia 2006 r. - 45 sztuk okien i rolet na kwotę netto 103.620 zł. We wskazanej fakturze VAT wyszczególniono rodzaj, ilość i wartość poszczególnych towarów oraz umieszczono adnotację: "oświadczam, że towar został wywieziony na teren Francji, całość zapłacono gotówką"; fakturę podpisano nieczytelnie w miejscu opatrzonym napisem: "M. Osoba upoważniona do odbioru faktury". Do faktury dołączony był międzynarodowy list przewozowy CMR, wystawiony w K. w dniu 29 grudnia 2006 r., z którego wynika, iż miejscem przeznaczenia 45 sztuk okien oraz 45 sztuk rolet była miejscowość T. we Francji, odbiorcą towaru firma S. przewoźnikiem zaś firma M.B. Przesyłka została odebrana w dniu 30 grudnia 2006 r.; jednak z dokumentu CMR nie wynika, kto odebrał ww. towar, ponieważ odbiorca złożył nieczytelny podpis. Dla potwierdzenia dokonania transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów dla fumy S. (Francja) M.B. przedłożyła wydruk z 7 listopada 2006 r. oferty nr 12356/2006 dostawy kompletnych okien na łączną kwotę 103.620 zł oraz szkic wykonany na papierze z nagłówkiem firmy S. i danymi teleadresowymi w stopce.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., po zapoznaniu się z materiałami przesłanymi przez francuskie i niemieckie organy podatkowe, uznał, że w odniesieniu do dostawy udokumentowanej fakturą VAT z 29 grudnia 2006 r. nr 1200114, wystawioną na rzecz kontrahenta z Francji, dostawa ta powinna być opodatkowana według stawki 22 %, stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm). W opinii organu, przedmiotowa transakcja nie stanowiła wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w rozumieniu przepisu art. 13 ust. 1 ww. ustawy. W konsekwencji, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. decyzją z dnia 9 września 2008 r. określił podatniczce w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni w kwocie 16.043 zł.
Podatniczka, pismem z 6 października 2008 r., wniosła odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia, w części dotyczącej zastosowania stawki 0 % podatku od towarów i usług dla transakcji udokumentowanej faktura VAT nr 1200114 z 29 grudnia 2006 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w S. decyzją z dnia 24 grudnia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie wskazał, że transakcja zawarta pomiędzy firmą M.B. a S., dla udokumentowania której wystawiono opisaną powyżej fakturę VAT nr 1200114, nie została zrealizowana. Wynika to z czynności sprawdzających administracji podatkowej we Francji, w trakcie których stwierdzono, iż przedmiotowa firma S. będąca podatnikiem zarejestrowanym od dnia 4 września 2006 r., nie wykazała w grudniu 2006 r. wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów na kwotę 103.620 zł. Ponadto osoba zarządzająca spółką – J.M. złożył dnia 3 sierpnia 2007 r. pisemne oświadczenie, iż nie utrzymywał kontaktów handlowych z polskimi firmami, w tym z firmą M.B. Wskazał jedynie na próbę podjęcia współpracy z "pewną" firmą stolarską z Polski, ale współpraca ta w efekcie nie zakończyła się zawarciem transakcji.
Organ uznał, że dokumenty przedstawione przez podatniczkę, jako dowody świadczące o prowadzeniu rozmów handlowych, nie mogą stanowić konstytutywnego dowodu w sprawie, albowiem z wydruku oferty nie wynika do kogo jest skierowana, zaś szkic stanowi jedynie zarys, projekt i nie wynikają z niego żadne konkretne treści, wskazujące na kontakty handlowe strony z firmą S. Odnośnie podniesionych przez stronę rozbieżności między stwierdzeniem J. M., zawartym w dokumencie SCAC 2004, iż przedmiotowe towary zostały przetransportowane bezpośrednio z Ukrainy do Chin a oświadczeniem, iż nie miał żadnych kontaktów ani zamówień z Polski, organ stwierdził, że w obydwu przypadkach kontrahent francuski wyraźnie wskazuje, iż nie miał żadnych kontaktów handlowych z firmami z Polski. W oświadczeniu z dnia 3 sierpnia 2007 r. nie podniósł w ogóle kwestii transportu towarów z Ukrainy do Chin. Takie zdanie zawarte jest jedynie w dokumencie SCAC 2004. Organ nie podzielił stanowisko strony co do konieczności przesłuchania w sprawie w charakterze świadka A.W. oraz kierowcy przewożącego towar. Natomiast za niezwykle istotną uznał okoliczność zapłaty za przedmiotowy towar gotówką, gdy podatniczka winna była rozliczyć się w formie bezgotówkowej, tj. poprzez gospodarczy rachunek bankowy.
M. B. wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i zarzuty wyrażone w odwołaniu, dodatkowo podnosząc okoliczności:
– nieuwzględnienia przez organ odwoławczy dodatkowych dokumentów, które, w ocenie strony, potwierdzają dostarczenie towarów do nabywcy, tj. wydruku oferty handlowej nr 12356/2006 z 7 listopada 2006 r. oraz szkicu wykonanego na firmowym papierze firmy S.;
– podważenia przez organ odwoławczy sensu wystawiania faktury i jej podpisywania z racji tego, że wydruk jest własnością wystawcy;
– nieuznania przez organ odwoławczy dokumentu przewozowego CMR za dokument potwierdzający dokonanie wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów własnym środkiem transportu, z uwagi na nieczytelny podpis odbiorcy oraz brak firmowej pieczątki.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozważania Sądu I instancji:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, że skarga jest zasadna. Sąd dopatrzył się naruszenia prawa procesowego, w szczególności art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu I instancji, organy podatkowe obu instancji nie zebrały całego, niezbędnego materiału dowodowego, biorąc pod uwagę okoliczności i dowody zgromadzone w sprawie, które winny być ocenione całościowo i we wzajemnym powiązaniu. Nie podjęto wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie wzięto pod uwagę twierdzeń skarżącej i wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów. Zdaniem Sądu I instancji, organ nie ustalił co stało się z towarem, ale nie zakwestionował wywozu towarów poza Polskę.
W ocenie Sądu I instancji, skoro organ w sposób niewątpliwy nie zakwestionował faktu wywiezienia towarów z Polski, ani nie ustalił, że podatnik działał bez należytej staranności i wiedział o nieotrzymaniu towarów przez nabywcę wskazanego w fakturze, to nie może tym samym przyjąć, że podatnik dokonał przedmiotowej transakcji w złej wierze.
Skoro podatnik wskazuje świadków na poparcie swoich twierdzeń o dokonaniu wewnątrzwspólnotowej dostawy, organ winien w miarę możliwości ich przesłuchać i rozważyć ich zeznania w świetle zgromadzonego pozostałego materiału dowodowego. Organ nie może na podstawie art. 188 Ordynacji podatkowej odmówić przesłuchania wskazanych przez stronę świadków w sytuacji gdy nie ustalił czy towar opuścił Polskę. Informacje otrzymane od francuskiego organu podatkowego zawierające oświadczenia J. M. muszą także podlegać ocenie polskiego organu podatkowego w świetle całości zebranego materiału dowodowego. Z materiału dowodowego zebranego przez polskie organy podatkowe nie można wyciągnąć wniosku, że przedmiotowy towar nie mógł zostać przewieziony do Francji przez podatnika i przekazany innej osobie, podającej się za nabywcę, określonego w fakturze i dysponującej danymi nabywcy. Okoliczność zaś uiszczenia należności z faktury w gotówce nie może przesądzać o nieuznaniu zrealizowanej dostawy jako dostawy wewnątrzwspólnotowej, tym bardziej, że za naruszenie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej nie grożą podatnikowi żadne sankcje.
Skarga kasacyjna
Dyrektor Izby Skarbowej w S. zarzucił powyższemu wyrokowi naruszenie:
– art. 138 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347/1) poprzez jego błędną wykładnią, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna być dokonana w związku z art. 131 Dyrektywy i prowadzić do wniosku, że państwa członkowskie, oprócz przesłanek wskazanych w art. 138 ust. 1 Dyrektywy mogą wprowadzać dodatkowe warunki w celu zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania tych zwolnień oraz zapobieżenia wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć;
– art. 131 Dyrektywy 2006/112/WE Rady poprzez jego niezastosowanie przy dokonywaniu wykładni art. 138 ust. 1 tejże Dyrektywy, co doprowadziło do uznania, że jedynymi warunkami uzyskania prawa do zwolnienia mogą być warunki wymienione w art. 138 ust. 1 Dyrektywy, podczas gdy art. 131 Dyrektywy umożliwia również państwom członkowskim ustalanie warunków mających na celu zapewnienie prawidłowego i prostego stosowania tych zwolnień oraz zapobieżenia wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć, tak jak to uczynił polski ustawodawca w art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług;
– art. 42 ust. 1 ustawy VAT poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania tego przepisu za sprzeczny z prawem wspólnotowym, tj. Dyrektywą 2006/112/WE Rady, w wyniku wprowadzenia warunku nie wynikającego z prawa unijnego, w sytuacji, gdy wskazany przepis nie pozostaje w sprzeczności z prawem wspólnotowym;
– art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), polegające na nieuwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, który został ustalony przez organ podatkowy oraz na błędnej ocenie zgromadzonego przez tenże organ materiału dowodowego, a z którego to materiału wynika, że w sprawie nie doszło do wewnątrzwpólnotowej dostawy towarów, wobec czego nie wystąpiła podstawa do zastosowania art. 42 ustawy o podatku od towarów i usług, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało uchyleniem decyzji organu podatkowego w całości;
– art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.), w ten sposób, iż Sąd, będąc zobowiązany do kontroli legalności decyzji organu podatkowego, granice tejże kontroli zawęził, opierając swe rozważania wyłącznie na założeniu, że organy podatkowe, kwestionując prawo do zastosowania w sprawie stawki 0% VAT winny jednocześnie zakwestionować okoliczność wywozu towarów poza terytorium Polski oraz ustalić, czy Skarżąca działała bez należytej staranności i wiedziała o nieotrzymaniu towaru przez nabywcę wskazanego w fakturze, które to uchybienie Sądu miało istotny wpływ na treść orzeczenia i doprowadziło do uchylenia decyzji organu podatkowego w całości;
– art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez podanie jako podstawy prawnej skarżonego wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. bez jednoczesnego wskazania, jakim przepisom prawa materialnego uchybił organ podatkowy, podczas gdy w świetle brzmienia wskazanego art. 141 § 4 p.p.s.a. podstawa prawna rozstrzygnięcia Sądu powinna zostać wyjaśniona w sposób wyczerpujący i pozwalający na kontrolę kasacyjną orzeczenia, które to uchybienie Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2000 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez uwzględnienie skargi w wyniku przyjęcia przez Sąd, iż organy podatkowe nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nie wzięły pod uwagę twierdzeń Skarżącej i wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, w sytuacji gdy organy te ustaliły, iż dowodami na okoliczność spełnienia warunków do zastosowania stawki 0% VAT, o której mowa w art. 42 ust. 1 ustawy VAT były w przedmiotowej sprawie jedynie dokumenty sporządzone przez Skarżącą, a wiec dokumenty nie spełniające wymagań z art. 42 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało uchyleniem decyzji organu podatkowego w całości;
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uwzględnienie skargi, pomimo, iż organ podatkowy uczynił zadość nałożonemu przez wskazany przepis Ordynacji podatkowej obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w wyniku czego dokonane ustalenia w zakresie stanu faktycznego umożliwiają skonfrontowanie z normami prawa materialnego mającymi zastosowanie w sprawie, które to uchybienie Sądu miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do uchylenia decyzji organu podatkowego w całości;
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez uwzględnienie skargi przy braku jednoczesnego określenia przez Sąd, na czym polegał błąd w regułach logicznego rozumowaniu organu podatkowego oraz nie wykazania sprzeczności tegoż rozumowania z zasadami doświadczenia życiowego, które to uchybienie Sądu miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do uchylenia decyzji organu podatkowego w całości.
W oparciu o te zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Została ona skonstruowana w oparciu o obie przesłanki wymienione w art. 174 p.p.s.a., tj. w jej ramach zarzucono zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), jak i przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności należało jednak odnieść się do zarzutów dotyczących przepisów postępowania, gdyż ocena ich zasadności może mieć ewentualny wpływ na ocenę zarzutów w zakresie naruszenia prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze, należy przypomnieć, że autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji m.in. nieuwzględnienie stanu faktycznego sprawy, a ponadto błędne przyjęcie, że organy podatkowe kwestionując prawo do zastosowania w sprawie stawki 0% VAT winny jednocześnie zakwestionować okoliczność wywozu towarów poza terytorium Polski oraz ustalić, czy Skarżąca działała bez należytej staranności i wiedziała o nieotrzymaniu towaru przez nabywcę wskazanego w fakturze.
Ze wskazanym zarzutem należy się w całej rozciągłości zgodzić. Przystępując do oceny działań organów podatkowych w zakresie poczynionych ustaleń należało mieć na uwadze zarówno treść krajowych przepisów w zakresie wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, jak również przepisów wspólnotowych regulujących tę materię. Bez względu jednak na różnice dzielące treść regulacji krajowych i wspólnotowych w tym zakresie, przepisy normujące tę materię wymagają dla ich zastosowania jednego a wspólnego im obu elementu, a mianowicie okoliczności dostawy towaru. Żeby zaś mówić o dostawie towaru, jako czynności polegającej na przeniesieniu prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, konieczne jest aby przeniesienie tego prawa nastąpiło z jednego podmiotu na drugi, tj. z dostawcy do nabywcy. Podatnik chcąc skorzystać ze stawki VAT 0%, przewidzianej dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru, powinien, jako podmiot wywodzący z określonej czynności skutki prawne, przedstawić takie dowody, które potwierdzałyby okoliczność dostawy towaru z terytorium Polski do innego skonkretyzowanego podmiotu z kraju Wspólnoty, a nie tylko samą okoliczność wywozu towaru. Istotą opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest opodatkowanie konkretnej transakcji, świadczonej pomiędzy określonymi podmiotami. Przerzucanie, zaś odpowiedzialności na organy podatkowe w zakresie ustalania podmiotów transakcji oraz tego co stało się konkretnie z towarem wywiezionym przez podatnika, stoi w sprzeczności z podstawowymi zasadami rządzącymi postępowaniem dowodowym. Podatnik winien zatem samodzielnie dostarczyć takich dowodów, które potwierdzałyby przyjęte przez niego stanowisko.
Warunku tego, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie spełniały natomiast dokumenty sporządzone przez stronę skarżącą. Zwłaszcza, że z okoliczności sprawy w żaden sposób nie można wywieźć, że podatnik dokonał wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru. Materiał zgromadzony w toku postępowania podatkowego wskazywał wręcz na takie zaniedbania ze strony podatnika, które poddają w wątpliwość rzeczywistość wystąpienia całej transakcji. Na taką konstatację sprowadzało się szereg okoliczności, w tym m.in. oświadczenie podmiotu francuskiego – nabywcy towaru, w którym stwierdził on, że nie tylko nie wszedł w posiadanie przedmiotowych towarów, ale również nigdy nie zawierał żadnych transakcji z podmiotami z Polski. Ponadto dokumenty przedstawione przez stronę skarżącą (k. 12 i 14 akt administracyjnych), mające stanowić korespondencję handlową z francuskim podmiotem, nie dowodzą, że skarżąca prowadziła z owym podmiotem jakiekolwiek rozmowy w zakresie sprzedaży towaru. Wskazane kserokopie dokumentów sporządzonych na papierze firmowym francuskiego podmiotu – S. nie przesądzają bowiem, skąd konkretnie pochodzą, tj. czy zostały sporządzone i nadane przez ten podmiot. Ponadto, co jest również istotne w świetle ogółu okoliczności sprawy, Spółka nie zawarła żadnej umowy, która mogłoby w jakikolwiek sposób zabezpieczyć jej interes prawny i ekonomiczny w przypadku próby odstąpienia od transakcji bądź oszustwa ze strony zamawiającego. Dodatkowo Spółka z pominięciem elementarnych względów bezpieczeństwa i zasad ekonomii zgodziła się, aby transakcja o wartości ponad 100 tys. zł, zawarta z zupełnie nowym kontrahentem, została zapłacona gotówką przy odbiorze towaru, przetransportowanego z Polski do Francji transportem należącym do skarżącej Spółki.
W świetle ogółu okoliczności zasadne było odstąpienie przez organy podatkowe od badania, czy skarżąca Spółka działała bez należytej staranności, albowiem niespełnienie przesłanki posiadania dokumentów wskazanych w art. 42 ust. 3 pozwala na jednoznaczne przyjęcie, że nie mogło być mowy o jakimkolwiek działaniu strony skarżącej w "dobrej wierze". To zaś przesądza o zasadności postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów w zakresie naruszenia art. 133 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej.
Za niezasadny należało uznać natomiast zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie można bowiem zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji, wskazując w podstawach prawnych wydanego orzeczenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., nie wskazał jednocześnie jaki to konkretnie przepis został przez organy podatkowe naruszony. Brak skonkretyzowania wykazanego naruszenia prawa materialnego przy okazji wskazania w podstawach prawnych art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. nie oznacza jednak, że takich podstaw w ogóle w zaskarżonym orzeczeniu nie wskazano. Być może okoliczność naruszenia prawa materialnego, nie była wyraźnie wyeksponowana w podstawach prawnych wydanego wyroku, jednakże na stronie 18 uzasadnienia Sąd zaznaczył, że uchybieniem tym było zastosowanie się przez organy podatkowe do dyspozycji art. 42 ust. 1 ustawy VAT, którym to przepisem, w ocenie Sądu I instancji, błędnie zaimplementowano stosowne przepisy Dyrektywy VAT. Nie można zatem uznać, że uchybienie Sądu I instancji w tym zakresie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienie może stanowić skuteczny zarzut w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Mając zaś na uwadze, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów, o których mowa wyżej, to Naczelny Sąd Administracyjny za przedwczesne uznał odnoszenie się do kwestii związanej z oceną dokonanej przez Sąd I instancji wykładni wskazanych przepisów o charakterze materialnym.
W świetle wszystkich powyższych okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono stosownie do treści art. 203 pkt 2 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło