VII SA/Wa 508/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2009 r. sprawy ze skargi E. R. – B. i A. T. . na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie skargę oddala Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany oraz nakładającej na E. R. i A. T. K. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie rozbudowanego budynku letniskowego znajdującego się na działce nr geod. [...] położonej w [...] gm. [...] na terenie ośrodka wypoczynkowego "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie wątpliwości organu odwoławczego budziły ustalenia poczynione przez organ I-ej instancji w zakresie prawidłowości dokumentu przedstawionego przez zobowiązanych a mającego ich zdaniem świadczyć o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. W znajdującym się w aktach sprawy oświadczeniu inwestorów powołują się oni na umowę dzierżawy zawartą z Nadleśnictwem [...] w dniu [...] sierpnia 2007 r. W ocenie organu II-ej instancji umowa dzierżawy (stosunek zobowiązaniowy) o ile wyraźnie nie wskazuje uprawnienia do wykonywania robót budowlanych i obiektów budowlanych nie stanowi samoistnego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zatem nie może być skutecznie brana pod uwagę przy ocenie zaistnienia przesłanek skutkujących ewentualną legalizacją inwestycji na której realizację wymagane jest pozwolenie na budowę. Z tych względów organ odwoławczy uznał, iż decyzja z dnia [...] lutego 2008 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] naruszyła dyspozycję art. 49 Prawa budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli E. R. i A. T. K. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego na ich rzecz. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 12 §1 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji tj. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Zdaniem skarżących naruszono również art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu istotnych dowodów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, a także przepisów postępowania mających wpływ na treść zaskarżonej decyzji oraz poprzez brak wymaganego uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżących naruszono art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego przez bezpodstawne ustalenie, że umowa dzierżawy (stosunek zobowiązaniowy) o ile wyraźnie nie wskazuje uprawnienia do wykonywania robót budowlanych i obiektów budowlanych nie stanowi samoistnego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zatem nie może być skutecznie brana pod uwagę przy ocenie zaistnienia przesłanek skutkujących ewentualną legalizacją inwestycji, na której realizację wymagane jest pozwolenie na budowę. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Prawdą jest jednak to że jej uzasadnienie nie zawiera rozważań dotyczących przyczyn z powodu których organ drugiej instancji zdecydował się na wydanie orzeczenia kasatoryjnego. Nie wskazał również czy i dlaczego nie było możliwe skorzystanie z art. 136 k.p.a. pozwalającego na przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego w postępowaniu drugoinstancyjnym. Analiza akt sprawy prowadzi jednak do wniosku że ten niewątpliwy mankament uzasadnienia decyzji nie podważa trafności samego rozstrzygnięcia które co do zasady jest słuszne. [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał bowiem, że koniecznym będzie (przed ewentualnym zatwierdzeniem zamiennego projektu budowlanego) zbadanie prawdziwości oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie to (z dnia [...] kwietnia 2008 r.) powołuje się na umowę dzierżawy z dnia [...] sierpnia 2007 r. Skarżący z kolei dodatkowo odwołują się do treści pisma z dnia [...] listopada 2004 r. autorstwa Nadleśnictwa [...]. Żaden z tych dokumentów nie został jednak poddany analizie i ocenie w postępowaniu przed organem I-ej instancji. Przeprowadzenie jej w postępowaniu przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego byłoby w istocie przeprowadzeniem postępowania w znacznej części (w rozumieniu art. 138 § 2 k.p.a.), albowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odniósł się nawet do treści samego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że inwestorzy dostarczyli wyznaczone postanowieniem PINB-u dokumenty. Oznacza to, iż także zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. jest chybiony, albowiem to w istocie organ I-ej instancji którego decyzją uchylono dopuścił się jego naruszenia. Jak już bowiem podkreślono wcześniej nie odniósł się do wszystkich dowodów, a zatem i nie ustalił wszystkich faktów pozwalających na dokonanie niezbędnych ustaleń. Nie może być uznana za trafną także sugestia skarżących jakoby kwestionowane postanowienie nie zawierało uzasadnienia prawnego. To co dla skarżących jest brakiem uzasadnienia prawnego jest w istocie przedstawieniem takich wywodów sformułowanych przez organ z którymi skarżący polemizują w skardze. Co do zarzutu naruszenia art. 3 pkt. 11 Prawa budowlanego zważyć należy, iż stanowi on, że prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego, bądź stosunku zobowiązowaniowego przewidującego uprawnienie do wykonania robót budowlanych. Takim stosunkiem zobowiązaniowym może być oczywiście i umowa dzierżawy pod warunkiem wszakże, iż prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika z jej treści (por. m.in. wyrok NSA z dnia 4 września 2007 r. sygn. akt II OSK 1160/06 niepublik.) Istotą umowy dzierżawy jako czynności prawnej dwustronnej o charakterze obligacyjnym jest to, że wydzierżawiający zobowiązuje się oddać rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz (art. 693 § 1 kc). Z istoty samej umowy o której mowa nie wynika więc prawo zabudowy dzierżawionego gruntu. Zgoda właściciela nieruchomości (wydzierżawiającego) upoważniająca inwestora (dzierżawcę) do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinna być sformułowana w sposób jasny i jednoznaczny co oznacza, iż nie można jej domniemywać (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2000 r. w sprawie sygn. akt IV SA 316/98 niepublik.). Składane w trybie art. 33 ust. 2 pkt. 2 prawa budowlanego oświadczenie jest więc o tyle skuteczne o ile z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika wniosek przeciwny. Oświadczenie to stwarza bowiem jedynie domniemanie, iż składającemu je przysługuje wymienione prawo. Może być ono jednak obalone dowodami wskazującymi, iż nie odpowiada rzeczywistości. Stąd właśnie konieczność ocenienia przez organ I-ej instancji zarówno umowy dzierżawy z dnia [...] sierpnia 2007 r., jak i pisma Nadleśnictwa [...] z dnia [...] listopada 2004 r. Ustalenia będzie wymagało także i to czy skarżący legitymowali się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wówczas kiedy domek letniskowy wybudowali w wersji pierwotnej, oraz wskazanie na jakiej podstawie uzyskali to prawo. Dokonując powyższych ustaleń trzeba pamiętać o tym, ze umowa dzierżawy zawarta została w dniu [...] sierpnia 2007 r. (stroną tej umowy nie byli skarżący) podczas gdy rozbudowa domku letniskowego rozpoczęła się w miesiącu lipcu 2005 r. (ukończono ją we wrześniu 2005 r.). Mając powyższe na względzie uznać należy, że rozstrzygniecie organu II instancji uchylające decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było prawidłowe. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest art. 151 ppsa.