II SA/Po 1033/08
WyrokWSA w Poznaniu2009-05-27
Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Barbara Drzazga, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, której potencjalne oddziaływanie może dotyczyć terenu planowanej inwestycji, ale nie graniczący bezpośrednio z tym terenem, posiada interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Podmiot legitymuje się interesem prawnym w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, jeśli wykaże, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na jego nieruchomość. Samo potencjalne, hipotetyczne oddziaływanie lub możliwość przyszłych konfliktów nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania przymiotu strony, jeśli nie ma bezpośredniego związku między decyzją a sferą praw i obowiązków tego podmiotu. Ocena oddziaływania powinna skupiać się na wpływie planowanej inwestycji na otoczenie, a nie odwrotnie.Stan faktyczny
Spółka "A" Plus SA wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych, twierdząc, że jako właściciel sąsiedniej działki z bazą transportową, posiadała interes prawny do udziału w postępowaniu. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że spółka nie wykazała interesu prawnego, ponieważ jej działka nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, a planowana inwestycja nie będzie w sposób uciążliwy oddziaływać na jej nieruchomość. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji o warunkach zabudowy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 maja 2009 r. sprawy ze skargi "A" Plus SA w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę /-/ B. Drzazga /-/A. Łaskarzewska /-/E. Podrazik
Decyzją z dnia (...) marca 2008 r., nr (...), Burmistrz W. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących oraz zjazdu z drogi gminnej na działce o nr ewidencyjnym (...) położonej w S., gmina W.
Wnioskiem z dnia (...) kwietnia 2008 r. "A" S.A. w S. zwróciła się do Burmistrza W. z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia (...) marca 2008 r. Zdaniem wnioskodawcy zakwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), bowiem Spółka nie została poinformowana o toczącym się postępowaniu, pomimo iż legitymowała się interesem prawnym do uczestniczenia w nim. "A" S.A. prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wylęgu drobiu połączonym z bazą transportową, stąd zdaniem Spółki, teren inwestycji - działka nr (...) znajduje się w zasięgu oddziaływania zakładu wnioskodawcy. W opinii wnioskodawcy w sytuacji odwrotnej, gdyby to Spółka występowała o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, właściciele działki nr (...) byliby stroną postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy na rzecz "A" S.A. Tym samym wykluczenie Spółki z toczącego się postępowania skutkowało naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. W dalszej części wniosku "A" S.A., powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazała, że posiadała interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa do brania udziału w toczącym się postępowaniu oraz podkreśliła, że stroną postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy nie musi być jedynie podmiot, który włada działką bezpośrednio graniczącej z działką, na której planowana jest inwestycja.
Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2008 r. Burmistrz W. wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z dnia (...) marca 2008 r. o warunkach zabudowy.
Decyzją z dnia (...) lipca 2008 r. Burmistrz W., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji nr (...) z dnia (...) marca 2008 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Burmistrz wskazał, że działka objęta kwestionowaną decyzją o warunkach zabudowy nie jest usytuowana bezpośrednio przy działce o nr ewidencyjnym (...) będącej własnością "A" S.A. - obie działki są rozdzielone pasem drogowym. Tym samym nieruchomość należąca do Spółki nie może być traktowana jako działka sąsiednia, bezpośrednio przylegającą do działki, której dotyczył wniosek. Ponadto działalność prowadzona przez "A" S.A. nie jest działalnością, która w myśl przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska może być traktowana jako działalność oddziaływująca na działkę nr (...). Zdaniem Burmistrza W. w przedmiotowej sprawie Spółka nie legitymowała się interesem prawnym do bycia stroną toczącego się postępowania administracyjnego bowiem nie zaistniał związek materialno - prawny pomiędzy obowiązująca normą prawną a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, w tym przypadku "A" S.A., polegający na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Nie może być tym samym mowy o bezpośrednim, konkretnym istniejącym, realnym interesie prawnym Spółki.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła spółka "A" S.A. Skarżąca powtórzyła prezentowane uprzednio stanowisko, że jakkolwiek działka nr (...) nie graniczy bezpośrednio z działką należącą do Spółki, to nie ulega najmniejszej wątpliwości, że planowana inwestycja znajduje się w strefie oddziaływania zakładu produkcyjnego. Tym samym Spółka legitymowała się interesem prawnym do bycia stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia (...) marca 2008 r. Podkreślono, że zdolność do posiadania przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu, nie powinna być utożsamiana z sytuacją graniczenia z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja, lecz musi wynikać z charakteru prowadzonej, przez organy administracji, sprawy, stąd nieumożliwienie Spółce brania udziału w postępowaniu stanowiło naruszenie zasady czynnego udziału stron. W dalszej kolejność wskazano, iż decyzja z dnia (...) marca 2008 r. była decyzją błędną, która naruszała postanowienia art. 6 ust. 2 pkt 2 oraz art. 54 pkt 2 lit d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) poprzez naruszenie interesu prawnego Spółki. Jak bowiem podkreślono wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków mieszkalnych w bezpośrednim sąsiedztwie fermy drobiu, na której powstanie Gmina wcześniej wyraziła zgodę, spowoduje bezwzględny konflikt funkcji terenu oraz interesów prywatnych i społecznych oraz leży w sprzeczności z zasadami sztuki urbanistyczno - architektonicznymi. Nie wzięcie pod uwagę istniejącego zakładu produkcyjnego podważało, zdaniem skarżących, ustalenia sporządzonej analizy urbanistycznej oraz doprowadziło do dopuszczenia zabudowy sprzecznej z obecnie istniejącą.
Decyzją z dnia (...) października 2008 r., nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z (...) lipca 2008 r. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie Spółka wykazała jedynie hipotetyczny interes faktyczny a nie prawny. W trakcie trwania postępowania istotne jest bowiem określenie oddziaływania planowanej inwestycji na teren położony w sąsiedztwie, nie zaś sytuacja odwrotna. W opinii Samorządowego Kolegium Odwoławczego, na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, badaniu podlega jedynie zakres uciążliwości planowanej inwestycji i jej oddziaływanie na tereny sąsiednie, przy czy nie muszą być to tereny graniczące z działką, dla której ustalane są warunki zabudowy. Analiza akt sprawy wskazuje, że planowania inwestycja nie spowoduje uciążliwości, które mogłyby negatywnie oddziaływać na działki położone w sąsiedztwie.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu "A" S.A., wnosząc o jej uchylenie.
Skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe argumenty, że niedopuszczenie jej do udziału w sprawie stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz wskazała, że planowana inwestycja jest nie do pogodzenia z ładem przestrzennym na obszarze, na którym znajduje się działka nr (...). Wskazano, że dopuszczenie możliwości wybudowania lokali mieszkalnych w sąsiedztwie zakładu produkcyjnego może skutkować w przyszłości żądaniami ograniczenia prowadzonej przez Spółkę działalności. Wskazano również, że organy prowadzące postępowanie winne były wydać decyzję z poszanowaniem prawa wspólnotowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Istotą toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu postępowania było rozważenie czy skarżący – "A" S.A. w S., miał interes prawny w toczącym się przed Burmistrzem W. postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działki o nr ewidencyjnym nr (...), położonej w S., gmina W. Uznanie bowiem, że Spółka legitymowała się interesem prawnym w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia (...) marca 2008 r., skutkować musiałoby uznaniem, że przedmiotowe postępowanie było prowadzone z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a więc bez udziału podmiotu będącego stroną.
Jak trafnie podkreślił skarżący we wniosku o wznowienie postępowania, w przypadku postępowań w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy, pojęcie strony postępowania musi być rozumiane w sposób szeroki i obejmuje swoim zasięgiem nie tylko podmioty władające nieruchomościami bezpośrednio sąsiadującymi z terenem, na którym planowana jest inwestycja, ale również właścicieli nieruchomości położonych w strefie oddziaływania planowanej inwestycji. Sąd w pełni akceptuje stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt II Sa/Gd 116/08, który wskazał, że w każdej sprawie o ustalenie warunków zabudowy o interesie prawnym, a co za tym idzie przymiocie strony, innych poza inwestorem, osób, decydują okoliczności konkretnej sprawy związane z rodzajem, rozmiarem oraz stopniem i zakresem uciążliwego oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenie. W każdej zatem konkretnej sprawie tego rodzaju organ wydający decyzję, ustalając krąg osób, które mają interes prawny w sprawie, musi badać czy - a jeśli tak, to jak daleko sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji oraz jego charakter. Sąd podkreśla, że badanie, czy dany podmiot legitymuje się przymiotem strony, musi odbywać się poprzez dokonanie przez organ administracji publicznej oceny, w jakim stopniu planowana inwestycja będzie oddziaływać na istniejącą już zabudowę. W świetle postanowień ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym za wadliwe uznać należałoby dokonywanie oceny odwrotnej - a więc badanie, czy istniejący już sposób zabudowy będzie wpływał na planowaną inwestycję. Na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy organy administracji publicznej, kierując się każdorazowo indywidualnymi wskazaniami konkretnej sprawy muszą określić obszar, na który planowana inwestycja może oddziałowywać. Tym samym legitymowanie się interesem prawnym w prowadzonym postępowaniu uzależnione jest od wykazania, że określony podmiot jest właścicielem działki, na którą oddziaływuje planowana inwestycja.
W przedmiotowej sprawie nie ulega najmniejszej wątpliwości, że "A" S.A. nie spełnia określonego powyżej warunku. Podkreślenia wymaga, że budowa budynków mieszkalnych jednorodzinnych nie będzie z uwagi na swój rodzaj, rozmiar oraz stopień w sposób uciążliwy oddziaływałać na nieruchomość skarżących. Sąd wskazuje, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie spowodowało zmiany sytuacji prawnej Spółki. Określiło bowiem jedynie, że na działce oznaczonej nr (...) może zostać zrealizowana planowana inwestycja, której realizacja nie wiąże się w jakikolwiek sposób z prawami i obowiązkami Spółki. Prawidłowo wskazano, że podnoszone przez skarżących okoliczności dotyczą zdarzeń przyszłych i niepewnych. Tym samym brak jest bezpośredniego związku pomiędzy kwestionowaną decyzją Burmistrza z dnia (...) marca 2008 r., a sferą praw i obowiązków "A" Plus S.A. Realizacja planowanej inwestycji nie przyczyni się bowiem w jakimkolwiek stopniu do ograniczenia sposobu wykonywania władztwa na nieruchomości skarżących. Tym samym organy administracji prawidłowo uznały, że "A" S. A. nie miała przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla działki oznaczonej nr (...).
Sąd podkreśla, że w przedmiotowej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, w ramach kognicji określonej w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) pozostawała jedynie kwestia, czy wydanie decyzji z dnia 10 marca 2008 r. było obarczone jedną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 145 § 1 lub 145a § 1 kpa. Poza zakresem kontroli pozostawały podnoszone przez skarżących kwestie wadliwości samej decyzji z uwagi na naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że organy I i II instancji prawidłowo wskazały, że "A" S.A. nie miała interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa do udziału w toczącym się przed Burmistrzem W. postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji planowanej na działce nr (...). Tym samym nie zaistniały przesłanki z art. 145 § 1 i art. 145 a kpa do wznowienia tego postępowania, w szczególności przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W tej sytuacji organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepis art. 151 § 1 pkt 1 kpa, a zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza W. odpowiadają prawu.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
/-/ B.Drzazga /-/ A.Łaskarzewska /-/ E.Podrazik
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło