II SA/Lu 113/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Stażysta Magdalena Kuca, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2009r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję o Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., znak: [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. P. kwotę 500 /pięćset/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. po rozpoznaniu odwołania A. P. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] o odmowie wydania na rzecz T. W. nakazu rozbiórki budynku gospodarczego o wym. 7,40 x 3,32 m, usytuowanego na działce gruntu nr ewid. [...] położonej w L., obręb 4, Z. L. W uzasadnieniu wyjaśniono, że T. W. w dniu 26 czerwca 2007r. dokonała w Starostwie Powiatowym w L. zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego murowanego w technologii tradycyjnej o powierzchni zabudowy do 25 m2. Tymczasem, jak wynika z oględzin z dnia 17 września 2007r. wykonano budynek o wymiarach 5,10 x 4,44 m + 3,30 x 2,96 m, o łącznej pow. 32,41m2. Obiekt o takiej powierzchni wymagał więc, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit a Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał. Z tego względu, postanowieniem z dnia [...] wstrzymano prowadzenie robót budowlanych, zobowiązując inwestora m.in. do wykonania określonych robót i do złożenia określonych dokumentów. Pismem z dnia 5 listopada 2007r. T. W. zawiadomiła organ I instancji, że dokonano rozbiórki części budynku do wymaganej powierzchni zabudowy nie przekraczającej 25 m2. W toku ponownych oględzin w dniu 5 listopada 2007r. potwierdzono, że obiekt obecnie posiada wymiary 7,40 x 3,32 m (pow. 24,56 m2), a w konsekwencji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. postanowieniem z dnia [...] umorzył postępowanie legalizacyjne jako bezprzedmiotowe; Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją z dnia [...] utrzymał tę decyzję w mocy. Stanowiska organów nie podzielił jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w L., który wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2008r., sygn. akt II SA/Lu 159/08 uchylił obie decyzje. Sąd wskazał, że organy nie ustaliły usytuowania obiektu w stosunku do granicy z działką sąsiednią oraz do obiektów budowlanych znajdujących się zarówno na działce inwestora, jak i na działkach sąsiednich, a w szczególności nie ustaliły, czy zachowane zostały wymagane odległości. Sąd stwierdził również brak ustaleń co do ilości wykonanych otworów okiennych i ich usytuowania oraz wykonanej instalacji grzewczej oraz zgodności w tym zakresie z dokonanym zgłoszeniem. W wyniku ponownych oględzin budynku w dniu 1 września 2008r. ustalono, że ściana wschodnia o wysokości 3,40 m usytuowana jest w odległości 1,5 m od granicy z działką sąsiednią, natomiast ściana północna budynku usytuowana jest w odległości 5,40 m od krawędzi jezdni. Otwory okienne i drzwiowe znajdują się w ścianach północnej, południowej i zachodniej. Wewnątrz budynku, w narożu ściany południowo - wschodniej znajduje się murowany przewód kominowy otynkowany o wymiarach 47 x 35 cm z wkładem kamionkowym. Faktyczna odległość spornego budynku od budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce nr [...] wynosi 4,47m (pomiar pomiędzy narożami budynków). Stwierdzono ponadto wykonanie pokrycia dachowego, zamontowanie otworów okiennych i drzwiowych, posadzek, tynków wewnętrznych, docieplenie ścian i elewacji zewnętrznych oraz zamontowane odwodnienie dachu wraz z obróbkami blacharskimi; w budynku nie stwierdzono żadnej instalacji, w tym grzewczej. W oparciu o powyższe ustalenia organ I instancji stwierdził, że nie ma podstaw do nakazania T. W. nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku. Organ uznał, że budowa spełnia wymogi § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ usytuowany jest w odległości 1,5 m od granicy z działką sąsiednią, co jest dopuszczalne w świetle § 18 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta Lubartowa (uchwała Rady Miejskiej z dnia 27 lutego 1997r., Nr XXXI/220/97, Dz.Urz. Woj. Lub. z 2 maja 1997r., poz. 79) W przekonaniu organu, takie usytuowanie nie uniemożliwi zabudowy działki sąsiedniej, co potwierdzają mapy geodezyjne. Odnosząc się do zarzutów A. P., organ I instancji stwierdził, że nie można nakazać rozbiórki tylko na podstawie przypuszczenia, że w przyszłości może zostać zmienione przeznaczenie budynku na uciążliwe dla sąsiednich nieruchomości poprzez wykonanie instalacji grzewczej. Plan miejscowy nie dopuszcza bowiem w tym terenie możliwości stosowania paliw stałych dla celów grzewczych (działka nr [...]leży w Wielofunkcyjnej Strefie Śródmiejskiej, w obszarze mieszkaniowym, § 69 planu) Organ ponadto ustalił, że budynek nie przekracza linii zabudowy, określonej w załączniku graficznym do decyzji z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż linia ta pokrywa się z linią posadowienia ściany północnej budynku mieszkalnego inwestora, zaś przedmiotowy budynek gospodarczy został usytuowany na zapleczu działki. Organ odwoławczy podzielił w całości stanowisko organu I instancji, podnosząc, że inwestor wykonał budowę na podstawie skutecznego zgłoszenia, załączył wszelkie niezbędne dokumenty oraz wykazał prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Usytuowanie obiektu wskazane w zgłoszeniu w odległościach 3,90 m od istniejącego ogrodzenia od strony północnej i ulicy, 1,5 m od działki strony skarżącej oraz 9,3 m od własnego budynku mieszkalnego zgodne jest z warunkami technicznymi. Kontynuacja budowy polegała na doprowadzeniu robót do stanu zgodnego ze zgłoszeniem, o czym inwestor powiadomił PINB w L. pismem z dnia 5 listopada 2007r. Zarzut naruszenia art. 28 kpa jest chybiony, ponieważ właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu są stronami jedynie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, a nie w sprawie zgłoszenia robót budowlanych. Skargę do sądu administracyjnego wniosła A. P., domagając się uchylenia decyzji organów administracyjnych obu instancji. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 49 b ustawy- Prawo budowlane poprzez wadliwe przyjęcie, że budowa przedmiotowego budynku gospodarczego została wykonana na podstawie prawidłowego i skutecznego zgłoszenia oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art.6, 7, 8, 9, 10 § 1, 11,15, 35 § 3 , 28, 77, 81 i 107 § 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi podniosła, że nie dopuszczono jej do udziału w sprawie na etapie zgłoszenia inwestycji i odmówiono jej wniesienia odwołania w tej sprawie. Zarzuciła także naruszenie § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie tj. niezachowanie wymaganej minimalnej odległości przedmiotowego budynku od granicy z jej działką, ponieważ wynosi ona nie – jak wskazał w uzasadnieniu organ – 1,5 m, lecz 1,3 m. Skarżąca podniosła, że działka inwestora nr [...] ma wymiary 31 x 22 m, a więc możliwa jest jej swobodna zabudowa, natomiast działka skarżącej ma zaledwie 400 m2 i 17 m szerokości, przez co jej zabudowa jest znacznie ograniczona, a lokalizacja przedmiotowego budynku gospodarczego jeszcze bardziej tę zabudowę utrudnia. Zdaniem skarżącej, dokonane zgłoszenie jest wadliwe również i z tego powodu, że przedmiotowy budynek został usytuowany zbyt blisko drogi gminnej (ul. S.), bowiem wymagana ustawowo odległość wynosi minimum 6 m, podczas gdy faktycznie wynosi ona 3,90 m. Usytuowanie obiektu budowlanego w mniejszej odległości wymagało więc zgody zarządcy drogi, wydanej przed zgłoszeniem budowy, której inwestor T. W. nie uzyskała. Ponadto, wbrew zgłoszeniu, budynek nie ma kształtu litery "L", lecz kształt prostokąta, co ma wpływ na odległość pomiędzy tym budynkiem gospodarczym a budynkiem mieszkalnym, a długość budynku wzdłuż granicy z działką skarżącej (ściana wschodnia) jest większa niż w zgłoszeniu, ponieważ wynosi nie 6 m, lecz 7,40 m. W przekonaniu skarżącej, w budynku zostanie zrealizowana, zabroniona na tym terenie, instalacja grzewcza, na co wskazuje wykonany w budynku przewód kominowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organy orzekające, wbrew zaleceniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zawartym w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 kwietnia 2008r., nie wyjaśniły należycie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, naruszając przepisy art. 7, 77 § 1, 107 § 3 i art. 80 kpa, co mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W szczególności organ nie wyjaśnił wynikających z akt sprawy rozbieżności co do rzeczywistej odległości przedmiotowego budynku usytuowanego na działce nr [...] od granicy z działką nr [...] będącej własnością skarżącej. W toku oględzin z dnia 17 września 2007r. ustalono bowiem, że odległość ta wynosi 1,5 m, natomiast podczas kolejnych oględzin z dnia 1 września 2008r., dokonanych po otynkowaniu i ociepleniu budynku, stwierdzono, że wynosi ona 1, 36 m, co podniosła również skarżąca. Ustalenie przez organ, że odległość ta wynosi 1,5 m, bez odniesienia się - w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - do wyniku ostatnich oględzin świadczy o sprzeczności tych ustaleń z dowodami zebranymi w sprawie. Podkreślić należy, że jest to istotna okoliczność, bowiem w świetle paragrafu 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) zasadniczo budynki powinny być sytuowane w odległości 3 lub 4 m od granicy z działką sąsiednią, w zależności od tego czy są zwrócone do tej granicy ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych (3 m) czy z tymi otworami (4 m). Rozporządzenie tylko wyjątkowo zezwala na sytuowanie budynku w odległości 1,5 m lub bezpośrednio w granicy, nie dopuszczając przy tym odległości pośrednich (np.1,3 m, 0,5 m) i tylko w przypadku, gdy wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo gdy nie jest możliwe zachowanie odległości 3 lub 4m ze względu na rozmiary działki. Organ badając ponownie sprawę ustali zatem jeszcze raz, jaka rzeczywiście jest odległość zrealizowanego na działce nr [...] budynku od granicy z działką skarżącej i mając na uwadze powołane wyżej przepisy, w tym również przepisy obowiązującego planu miejscowego, wyda odpowiednie rozstrzygnięcie. Organ określi również precyzyjnie usytuowanie zrealizowanego budynku względem drogi gminnej (ulicy S.) oraz jego wymiary, a następnie oceni czy wymiary te są zgodne ze wskazanymi w zaakceptowanym przez właściwy organ zgłoszeniu, w szczególności czy budynek nie przekracza ustalonej linii zabudowy. Organ odniesie się zatem do zarzutów skarżącej, iż faktycznie przedmiotowy budynek ma inny kształt niż zamierzony tj. kształt prostokąta, a nie litery "L", a ściana do strony wschodniej jest dłuższa niż planowana (zamiast 6 m długości wynosi 7,4 m) - co może wskazywać na przekroczenie linii zabudowy, a także wyjaśni czy stwierdzona w wyniku oględzin z dnia 1 września 2008r. odległość budynku od krawędzi jezdni (ulicy S.) wynosząca 5,4 m jest dopuszczalna w świetle przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2007r., Nr 19, poz.115 ze zm.) Podniesione przez skarżącą okoliczności wskazują, że w rzeczywistości został zrealizowany inny, niż określony w zgłoszeniu, budynek gospodarczy, na budowę którego nie było konieczne uzyskanie pozwolenia na budowę (skoro obejmuje powierzchnię nie przekraczającą 25 m2). W takiej sytuacji organ powinien rozważyć przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego przewidzianego w art. 49 b ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane i zobowiązać inwestorkę do przedłożenia dokumentacji technicznej zrealizowanego obiektu określającego jego kształt, wymiary i usytuowanie na działce z uwzględnieniem odległości od granic. Brak powyższych ustaleń uniemożliwia Sądowi prawidłową ocenę legalności zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) decyzje te należało uchylić; o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy. Nie może być natomiast rozpatrywany w niniejszej sprawie zarzut skargi, dotyczący niezapewnienia skarżącej możliwości udziału w postępowaniu wszczętym wskutek zgłoszenia i pozbawienia jej prawa wniesienia odwołania, ponieważ postępowanie to zostało zakończone tzw. milczącą zgodą właściwego organu na realizację inwestycji, a obecnie przedmiotem sprawy jest wyłącznie badanie zgodności wykonanych robót budowlanych z prawem oraz z dokonanym zgłoszeniem.