III SA/Wa 2595/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2009 r. sprawy ze skargi "I." sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie postępowania egzekucyjnego oddala skargę 1. W dniu 11 grudnia 2006 roku Spółka pod firmą I. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej Skarżącą albo Spółką) złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. dnia 16 listopada 2006 roku (sygn. akt [...]). W zarzutach tych wskazano, że egzekucja administracyjna prowadzona w stosunku do Spółki jest niedopuszczalna, wobec złożenia przez Spółkę w dniu 18 października 2006 roku do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. wniosku o przyjęcie zabezpieczenia wykonania w trybie art. 224a par. 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, decyzji z dnia [...] października 2006 roku wydanej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej i określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za sierpień, październik, listopad i grudzień 2001 roku. Wniosek ten rozpatrzony został odmownie, co w ocenie Skarżącej, było niedopuszczalne. W konsekwencji Skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego i zwrot nieprawidłowo wyegzekwowanych kwot na rachunek bankowy Spółki. 2. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 roku (sygn. akt [...]) Naczelnik Urzędu Skarbowego W. uznał zarzuty za niezasadne oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ pierwszej instancji wskazał, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej postanowieniem z dnia [...] listopada 2006 roku odmówił wstrzymania wykonania decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego oraz przyjęcia zabezpieczenia w trybie art. 224a par. 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Organ wskazał również, że pomimo rozpatrzenia odmownie przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wniosku o przyjęcia zabezpieczenia, oraz pomimo wystawienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. tytułu wykonawczego w trakcie postępowania odwoławczego, Skarżąca nie wskazała okoliczności świadczących o niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał również, że fakt złożenia przez Spółkę wniosku o przyjęcie zabezpieczenia nie skutkuje wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego, dopiero bowiem wydanie postanowienia o przyjęciu proponowanej przez Skarżącą formy zabezpieczenia wstrzymałoby wykonanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. 3. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżąca złożyła zażalenie, w którym zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne zajęcie stanowiska, że niezasadne są zarzuty Spółki wskazujące, że egzekucja administracyjna prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego jest przedwczesna, gdyż wobec nie zakończenia ostatecznym (prawomocnym) orzeczeniem organu podatkowego (sądu administracyjnego) postępowania w sprawie przyjęcia zabezpieczenia, z mocy art. 1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne stawało się bezprzedmiotowe. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 6 i 8 kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez podejmowanie przez organ egzekucyjny czynności której naruszają zasadę postępowania przez organ państwa w sposób budzący zaufanie do organów państwa oraz zasadę działania na podstawie przepisów prawa. 4. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 roku utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie nie podzielając argumentacji strony dotyczącej zarzutu braku wymagalności obowiązku o którym mowa w art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ drugiej instancji podniósł, że skoro o przyjęciu zabezpieczenia organ rozstrzyga w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie i skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, to sam fakt złożenia wniosku o przyjęcie zabezpieczenia nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ drugiej instancji wskazał, że jest on niezasadny, gdyż powołany przepis określa sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2 powołanej ustawy. Z art. 2 par. 1 powołanej ustawy wnika zaś, że egzekucji administracyjnej podlegają m.in. podatki opłaty i inne należności, do których stosuje się przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Organ nie podzielił również oceny Skarżącej dotyczącej naruszenia art. 8 kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazując, że organ zobowiązany jest do ścisłego przestrzegania przepisów prawa, nawet gdy ich zastosowanie prowadzi do wydania rozstrzygnięcia sprzecznego z wnioskiem strony. Organ jeszcze raz przywołał okoliczność, że wobec nie uwzględnienia wniosku o przyjęcie zabezpieczenia, w sprawie nie miał zastosowania art. 224a par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa. 5. W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca ponownie zarzuciła naruszenie art. 33 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędne uznanie, że niezasadne są zarzuty Spółki wskazujące, że egzekucja administracyjna prowadzona na podstawie tytułu wykonawczego jest przedwczesna, wobec nie zakończenia ostatecznym (prawomocnym) orzeczeniem organu podatkowego (sądu administracyjnego) postępowania w sprawie przyjęcia zabezpieczenia, co czyniło bezprzedmiotowym (uniemożliwiało) z mocy art. 1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 8 kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez podejmowanie przez organ egzekucyjny czynności której naruszają zasadę postępowania przez organ państwa w sposób budzący zaufanie do organów państwa. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2008 roku w całości oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przewidzianych. 6. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : 7. Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 256 poz. 1269). W odniesieniu do indywidualnych aktów administracyjnych, takich jak akty wymienione w art. 3 par. 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zmianami) polegają one uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem. W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2008 roku utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2007 roku oddalające zarzuty dłużnika zgłoszone w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 listopada 2006 roku obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za okres sierpień, październik, listopad i grudzień 2001. Istota sporu pomiędzy Skarżącą a organami sprowadza się do odmiennej interpretacji zakresu przepisu art. 33 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie Skarżącej, w razie złożenia wniosku o przyjęcie zabezpieczenia organ zobowiązany jest ów wniosek przyjąć, co oznacza, że z chwilą złożenia powyższego wniosku zachodzi brak wymagalności obowiązku z innego powodu, o którym mowa w art. 33 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie organu samo złożenie wniosku o przyjęcie zabezpieczenia nie obliguje do jego przyjęcia, o czym świadczy w szczególności fakt, że o przyjęciu zabezpieczenia decyduje organ w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. 8. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 lipca 2007 roku (sygn. akt I S.A./Lu 423/07, LEX nr 281105) w którym wskazano że organ nie ma obowiązku przyjęcia zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji, proponowanego przez stronę, i wstrzymania na jej wniosek wykonania decyzji. Wynika to z brzmienia przepisu art. 224a w związku z art. 224 § 5 Ordynacji podatkowej, w którym ustawodawca wskazał, że organ podatkowy wstrzymuje wykonanie decyzji (...) w przypadku przyjęcia na wniosek strony zabezpieczenia (...), a także że na postanowienie organu wydane w tej sprawie przysługuje zażalenie. Gdyby bowiem było inaczej, czyli gdyby organ miał obowiązek przyjęcia zabezpieczenia wykonania zobowiązania i w konsekwencji wstrzymania wykonania decyzji, to w przepisie art. 224a ustawodawca użyłby sformułowania "organ podatkowy na wniosek strony przyjmuje wykonanie zobowiązania", a na postanowienie w tej sprawie (zawsze dla strony pozytywne) nie byłoby potrzeby ustanowienia drogi odwoławczej. 9. Podzielić również należy stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku wydanym dnia 2 kwietnia 2009 roku w sprawie o sygn akt I SA/Ke 89/09 w którym wskazano, że nie wstrzymuje wykonania decyzji samo złożenie wniosku o przyjęcie zabezpieczenia i wstrzymanie wykonania decyzji. 10. W konsekwencji Sąd stwierdza, że przedstawiona przez Skarżącą interpretacja zakresu pojęcia "braku wymagalności obowiązku" o którym mowa w art. 33 punkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obejmująca sytuacje w których złożony został wniosek o przyjęcie zabezpieczenia jest nieprawidłowa. Oznacza to, że ocena prawna wyrażona przez organ drugiej instancji w postanowieniu utrzymującym w mocy postanowienie organu pierwszej instancji uznające zarzuty złożone przez Spółkę za niezasadne oraz odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, była prawidłowa. 11. Ustosunkowując się do dalszych zarzutów Skarżącej, to jest zarzutu naruszenia art. 8 kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przypomnieć należy, że egzekucja w niniejszej sprawie prowadzona była na skutek wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2001 roku. Zobowiązanie określone na mocy powyższej decyzji na skutek jej nie wykonania w terminie przez Skarżącą stało się zaległością podatkową co oznacza, że zgodnie z art. 1 oraz art. 6 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, istniały podstawy do podjęcia czynności zmierzających do wykonania obowiązków przez zobowiązanego - wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia egzekucji. Złożenie przez zobowiązanego wniosków o przyjęcie zabezpieczenia i wstrzymanie wykonania decyzji nie upoważniało organu egzekucyjnego do zaniechania obowiązków wynikających z tych przepisów. Podjęcie przez podatnika działań w tym względzie nie oznacza bowiem dobrowolnego wykonania zobowiązania. W świetle powyższych rozważań nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 8 kpa skoro podjęte czynności egzekucyjne miały uzasadnioną podstawę faktyczną i prawną. 12. Skarżąca wiązała również naruszenie art. 8 kpa z odmową uwzględnienia wniosku o przyjęcie zabezpieczenia złożonego w trybie art. 224a par.1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W tym miejscu wskazać należy, że przedmiotem niniejszej sprawy było wyłącznie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2008 roku utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji uznające zarzuty z dnia [...] grudnia 2006 roku za niezasadne i odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie zaś postanowienie odmawiające przyjęcia zabezpieczenia. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 8 kpa powiązany z odmową uwzględnienia wniosku złożonego w trybie art. 224a par.1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa uznać należy za nieuzasadniony. 13. Po przeprowadzeniu kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że nie narusza ono prawa w sposób uzasadniający stwierdzenie jego nieważności. Sąd nie stwierdził również występowania okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania, ani też nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy czy też przepisów postępowania, wpływającego w sposób istotny na wynik sprawy, co z mocy art. 145 par. 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obligowałoby Sąd od uchylenia zaskarżonego postanowienia. W tej sytuacji Sąd zgodnie z brzmieniem art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.