III SA/Gl 269/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odmówił skarżącej zaliczenia nadpłaty stwierdzonej na koncie płatnika: Politechniki [...] w C. z tytułu nadpłaconych składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe na poczet niedopłaty składek za ww. ubezpieczoną na koncie płatnika tj. Akademii [...] w C. oraz odmówił umorzenia odsetek w tytułu niedopłaty. Na mocy zarządzenia z dnia [...] pismem z dnia [...] do r.pr. M. L. wystosowano wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma przez nadesłanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone R. L. (synowi) dnia [...]. Dnia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynęło pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą r. pr. M. L. W piśmie zaznaczono, że zwłoka w przekazywaniu pełnomocnictwa wynikła z braku kontaktu ze skarżącą spowodowaną posiadaniem przez nią dwóch miejsc zamieszkania. Do pełnomocnictwa nie został dołączony żaden formalny wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Pod pojęciem przesłanek dopuszczalności zaskarżenia należy rozumieć wszystkie warunki wymagane przez przepisy prawne do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego jako pisma procesowego. Zatem skarga, jako pierwsze pismo strony (skarżącego) w postępowaniu sądowym, powinna czynić zadość wymaganiom formalnym określonym w art. 46 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.). Zawierać winna ona m.in.: 1) oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Nadto, w świetle art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Stosownie do art. 34 p.p.s.a. strony mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Pełnomocnik zaś obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa, a w razie wątpliwości, Sąd może zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony (art. 37 § 1 p.p.s.a.). Niedołączenie pisemnego pełnomocnictwa stanowi usuwalny brak formalny i wymóg zawarty w tym uregulowaniu spełnia pisemne potwierdzenie pełnomocnictwa również wówczas, gdy zostanie sporządzone po wniesieniu skargi (por. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2006 r., II OSK 270/06, LEX nr 209405). Istotą pełnomocnictwa jest upoważnienie do wykonywania części uprawnień posiadanych przez mocodawcę. Pełnomocnictwo stanowi przesłankę do uznania przez Sąd, że pełnomocnik posiada zdolność procesową do występowania w imieniu skarżącej, co w szczególności umożliwiłoby uznanie podejmowanych wobec niego czynności procesowych za skuteczne wobec skarżącej. Brak pełnomocnictwa uniemożliwia zatem skuteczną reprezentację skarżącej. Ponadto, jak podkreślił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 27 listopada 2003 r. sygn. akt III CZP 74/03 (OSNC 2005, nr 1, poz. 6), pojęcie pełnomocnictwa ma dwojakie znaczenie: oznacza pochodzące od mocodawcy umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu mocodawcy, a także - dokument obejmujący (potwierdzający) to umocowanie. Pełnomocnictwo z wyjątkami, o których mowa w art. 35 § 3 i art. 38 p.p.s.a., powinno być osobiście podpisane przez mocodawcę, chyba że zachodzi wypadek udzielenia go ustnie. Odzwierciedla ono bowiem więź, której istotą jest umożliwienie działania przez pełnomocnika na rzecz mocodawcy, w przedmiotowym przypadku więź między synem skarżącej, który ustanowił pełnomocnika a skarżącą, lub bezpośrednio – między skarżącą a profesjonalnym pełnomocnikiem, który wniósł skargę. Przedstawienie dokumentu potwierdzającego prawo do udzielenia pełnomocnictwa stanowi warunek wykazania niewadliwości tego aktu. Wykazanie możliwości do umocowania spoczywa na stronie. Nieuzupełnienie braków formalnych skargi skutkuje jej odrzuceniem. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w terminie braków formalnych skargi. Przepis ten zawiera obligatoryjną dyspozycję dla Sądu, nie uzależniając rozstrzygnięcia w zakresie dopuszczalności skargi od uznania Sądu lub kierowania się innymi przesłankami, niż stwierdzone braki w zakresie określonym powołanymi wyżej przepisami p.p.s.a. Uruchomienie postępowania sądowoadministracyjnego leży bowiem w dyspozycji strony, która powinna - pod rygorem odrzucenia skargi - spełnić wszystkie wymogi formalne, warunkujące skuteczność tego środka prawnego. W przedmiotowej sprawie skarżąca została pouczona przez Sąd w wezwaniu z dnia [...] o następstwie nieuzupełnienia braków formalnych skargi w zakreślonym terminie, ale braki nie zostały uzupełnione. Podkreślić należy również, że termin 7 dniowy na uzupełnienie braków stanowi termin, nie będący terminem instrukcyjnym. Przepis ten określa jednoznaczną cezurę upływu terminu, nie różnicując następstw jego niedochowania od długotrwałości okresu opóźnienia. Należy nadmienić, że przepis ten zawiera obligatoryjną dyspozycję dla Sądu, nie uzależniając rozstrzygnięcia w zakresie dopuszczalności skargi od uznania Sądu lub kierowania się innymi przesłankami, niż stwierdzone braki w zakresie określonym powołanymi wyżej przepisami p.p.s.a. Uruchomienie postępowania sądowoadmini-stracyjnego leży bowiem w dyspozycji strony, która powinna - pod rygorem odrzucenia skargi - spełnić wszystkie wymogi formalne, warunkujące skuteczność tego środka prawnego, w tym obowiązki dotyczące terminowości. Zaznaczyć także należy, że w razie jego uchybienia dopuszczalne jest przywrócenie go skarżącemu jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło nie z jego winy (art. 86-89). Jednakże wskazywana przez stronę okoliczność posiadania dwóch miejsc zamieszkania w żaden sposób nie może eskulpować skarżącej od skutków niedochowania terminu do usunięcia braków formalnych skargi, gdyż nie wyczerpuje przesłanki z art. 86 p.p.s.a., że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Wobec powyższego, uwzględniając przytoczoną argumentację Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Stosownie do art. 232 § 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego, jeżeli odrzucenie lub cofnięcie nastąpiło przed wysłaniem odpisu skargi - organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, a także odpisu środka odwoławczego albo skargi o wznowienie postępowania innym stronom. W rozpatrywanej sprawie wpis nie został jednak uiszczony.