IV SA/Gl 146/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-06-03
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Adam Mikusiński, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu przyznająca stypendia uczniom uczęszczającym do szkół prowadzonych przez powiat, ale niebędącym jego mieszkańcami, jest zgodna z prawem? Czy taka uchwała, określająca zasady przyznawania stypendiów, może być uznana za akt prawa miejscowego podlegający publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa?Ratio decidendi
Uchwała rady powiatu przyznająca stypendia uczniom, którzy nie są mieszkańcami powiatu, jest niezgodna z prawem, ponieważ zadania własne powiatu służą zaspokajaniu potrzeb jego wspólnoty samorządowej, którą tworzą mieszkańcy. Uchwała określająca zasady przyznawania stypendiów nie jest aktem prawa miejscowego, jeśli nie wynika z wyraźnego upoważnienia ustawowego do stanowienia takich aktów w tym zakresie, a jedynie z normy kompetencyjnej lub przepisu o charakterze programowym.Stan faktyczny
Rada Powiatu w T. przyjęła uchwałę o programie wspierania edukacji uzdolnionych uczniów, przyznającą stypendia uczniom będącym mieszkańcami Powiatu T. lub uczęszczającym do szkół prowadzonych przez Powiat T. Wojewoda stwierdził nieważność tej uchwały w części przyznającej uprawnienie do stypendium uczniom niebędącym mieszkańcami Powiatu T. oraz w części dotyczącej publikacji uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa. Powiat T. zaskarżył rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, kwestionując jego zasadność.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Powiatu T. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2009 r. sprawy ze skargi Powiatu T. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie szkół i placówek oświatowo-wychowawczych oddala skargę.
Uchwałą Nr [...] z dnia [...] r. Rada Powiatu w T. przyjęła program wspierania edukacji uzdolnionych uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Wykonanie uchwały powierzono Zarządowi Powiatu [...] i określono, że wchodzi ona w życie 14 dni po ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z mocą obowiązującą od [...] r.
Zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewoda [...], działając na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.) stwierdził nieważność powyższej uchwały, w częściach określonych w:
- §3 ust. 1, w zakresie, w jakim przepis ten przyznaje uprawnienie do ubiegania się o stypendium uczniom, którzy nie są mieszkańcami Powiatu [...], jako niezgodnej z art. 12 pkt 10a ustawy o samorządzie powiatowym w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy oraz z art. 166 Konstytucji RP,
- §11, w zakresie, w jakim przewidziano publikację uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] jako niezgodnej z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym oraz z art. 13 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 68, poz. 449).
W uzasadnieniu organ nadzorczy podniósł, że określenie kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o stypendium jest nieprawidłowe. Jakkolwiek bowiem art. 12 pkt 10a ustawy o samorządzie powiatowym przyznaje radzie powiatu kompetencje do podejmowania uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów, to jednak kompetencja ta nie może być oceniana w oderwaniu od innych norm ustrojowych a w szczególności od przepisów regulujących zakres działania i zadania powiatu. W tym miejscu Wojewoda [...] wskazał, że zadania powiatu zostały w sposób enumeratywny wymienione w art. 4 ust. 1 przywołanej ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r., w którym ujęto między innymi zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie edukacji publicznej. Równocześnie przyznał, iż rzeczona ustawa nie określa wprost, że wykonywanie zadań własnych powiatu służy zaspokajaniu potrzeb powiatowej wspólnoty samorządowej. Zaakcentował jednak, iż cel taki wynika z art. 166 Konstytucji RP, który stanowi, że zadania publiczne służące zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej są wykonywane przez jednostkę samorządu terytorialnego, jako zadania własne. W konsekwencji, uprawnienia powiatu w zakresie edukacji publicznej mogą dotyczyć jedynie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, co uwzględniwszy treść art. 1 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym prowadzi do wniosku, iż udzielane przez powiat wsparcie dla uzdolnionych uczniów może być adresowane wyłącznie do jego mieszkańców albowiem wyłącznie oni są członkami omawianej wspólnoty.
Stypendia nie mogą być natomiast przyznawane osobom, które warunku tego nie spełniają, i to nawet, jeżeli są one uczniami szkół prowadzonych przez powiat.
Odnosząc się do §11 unieważnionej uchwały, organ nadzoru podkreślił, że Rada Powiatu [...] błędnie przypisała swemu aktowi walor prawa miejscowego. Żaden bowiem z przepisów, które zostały powołane w jej podstawie prawnej, a mianowicie art. 12 pkt 10a ustawy o samorządzie powiatowym ani art. 90t ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) nie stanowi podstawy do wydania aktu prawa miejscowego w rozumieniu art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. Wojewoda [...] zaakcentował, iż zgodnie z tym unormowaniem, prawo stanowienia aktów prawa miejscowego przysługuje radzie powiatu na podstawie upoważnień zawartych w ustawach. Tymczasem art. 12 pkt 10a ustawy samorządzie powiatowym jest wyłącznie normą kompetencyjną , zaś art. 90t ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o systemie oświaty upoważniają organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego jedynie do przyjęcia uchwały o charakterze programowym, która nie jest aktem generalnym, powszechnym i abstrakcyjnym a co za tym idzie, nie podlega publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym na podstawie art. 13 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Powiat [...], działający przez adwokata – A. A. (pełnomocnictwo stanowi kartę nr 6 akt sprawy) wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego wydanego przez Wojewodę [...] w całości podnosząc zarzut naruszenia art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym - poprzez bezzasadne przyjęcie, iż zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności uchwały, art. 4 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 12 pkt 10a cytowanej ustawy - poprzez błędne założenie, że unieważniona uchwała jest sprzeczna z prawem w zakresie, w jakim uprawnia do stypendium uczniów nie będących mieszkańcami powiatu oraz art. 40 ust. 1 rzeczonej ustawy, poprzez bezzasadne przyjęcie, iż uregulowania zawarte w wydanej uchwale nie stanowią prawa miejscowego, i jako takie nie podlegają publikacji w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym.
Powiat [...] podkreślił, że dokonana przez Wojewodę [...] wykładnia art. 12 pkt 10a ustawy o samorządzie powiatowym ma charakter zawężający i jest nie do pogodzenia z literalnym brzmieniem tego przepisu, które nie pozostawia wątpliwości co do kręgu osób, których mogą dotyczyć zasady stypendialne. Skoro bowiem unormowanie to przekazuje do wyłącznej właściwości organu stanowiącego powiatu kompetencje w zakresie podejmowania uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów, to brak jest podstaw do formułowania twierdzeń, iż uchwała z dnia [...] r. nie mogła odnosić się zarówno do uczniów zamieszkujących na terenie Powiatu [...] jak i do uczęszczających do szkół prowadzonych przez ten Powiat.
Nadto podniósł, że w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie powiatowym oraz odpowiednich przepisów ustawy o systemie oświaty, powiat realizuje zadania dotyczące edukacji publicznej na szczeblu ponadgimnazjalnym, nie tylko w zakresie obejmującym zaspokajanie potrzeb wspólnoty samorządowej, lecz także wobec uczniów szkół ponadgimnazjalnych zamieszkujących poza powiatem a w rezultacie jest uprawniony do określania systemu stypendialnego dla wszystkich uczniów omawianych szkół. W tym miejscu skarżący Powiat zwrócił uwagę, że jedynie ustawa o samorządzie gminnym wiąże zadania własne jednostki samorządu terytorialnego z zaspokajaniem potrzeb zbiorowych wspólnoty samorządowej. Z kolei w odniesieniu do samorządu powiatowego art. 166 Konstytucji RP należy odczytywać wraz z art. 164 ust. 2 i 3, odsyłającym do ustaw ustrojowych, które szczegółowo określają zadania zastrzeżone na jego rzecz.
Równocześnie Powiat [...] zakwestionował stanowisko, jakoby unieważniona uchwała nie stanowiła aktu prawa miejscowego. Zaakcentował bowiem, że zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądowym, w pojęciu tym mieści się każdy akt prawny zawierający normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. wydany przez ustawowo wskazany organ administracyjny. Tymczasem uchwała z dnia [...] r. spełnia te kryteria a w rezultacie sposób jej wejścia w życie określony w §11 został prawidłowo powiązany z obowiązkiem publikacji w trybie zastrzeżonym dla przepisów prawa miejscowego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] - działający przez pełnomocnika będącego pracownikiem [...] Urzędu Wojewódzkiego – P. K. (pełnomocnictwo stanowi kartę nr 11 akt sprawy) wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. W pierwszej kolejności organ nadzoru podkreślił, że mocą art. 90t ustawy o systemie oświaty, który powołany został w podstawie prawnej unieważnionej uchwały, ustawodawca upoważnił jednostki samorządu terytorialnego do tworzenia programów wspierania edukacji. Programy te mogą mieć zasięg lokalny lub regionalny a ich cel może polegać na wyrównywaniu szans edukacyjnych dzieci i młodzieży (charakter socjalny) jak i na wspieraniu edukacji uzdolnionych uczniów (charakter motywacyjny). Przywołany przepis nie wskazuje jednak, z jakich elementów program taki powinien się składać ani, jaki ma być jego zakres. Tym samym, jakkolwiek może on być podstawą do tworzenia dokumentów stanowiących plan działania jednostki samorządu terytorialnego w sferze edukacji zorientowanych na realizację odpowiednich celów, to jednak powinien on zostać ustanowiony w drodze uchwały o charakterze wewnętrznym, która wiąże organ wykonawczy oraz jednostki organizacyjne powiatu, a co za tym idzie nie powinien zawierać norm o charakterze generalnym, powszechnym i abstrakcyjnym, w szczególności regulujących zasady przyznawania uczniom stypendiów, choć można w nim przewidzieć, że stypendia takie zostaną wprowadzone.
W dalszej części odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wskazał, że przepisy samorządowych ustaw ustrojowych, w tym art. 12 pkt 10a ustawy o samorządzie powiatowym, upoważniają organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego do podejmowania uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów nie przesądzając o charakterze tych form materialnego wspierania uczniów. Nie budzi jednak wątpliwości, że ustalanie zasad przyznawania omawianych świadczeń musi korespondować z zakresem działania jednostki samorządu terytorialnego określonego szczebla, co przesądza o kręgu podmiotów, do którego mogą one być adresowane. W tym stanie rzeczy nie sposób zgodzić się, aby powiat mógł realizować zadania własne nie zważając, czy służy to zaspokajaniu potrzeb konkretnej wspólnoty samorządowej. Za poglądem takim nie może również przemawiać okoliczność, iż kwestia ta nie została unormowana wprost w ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. Nie można bowiem pomijać faktu, iż więź pomiędzy rzeczonymi zagadnieniami wynika z art. 166 aktu wyższego rzędu, jakim jest wszak Konstytucja RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Na wstępie godzi się podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje między innymi akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 §2 pkt 7 p.p.s.a.), zaś z mocy art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem. Badaniu podlega tu zatem wyłącznie legalność zaskarżonego aktu, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania.
W tym kontekście uznano, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego wykazała bowiem, że odpowiada ono przepisom obowiązującego prawa.
Z brzmienia art. 79 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592 ze zm.) wynika, że organ nadzoru stwierdza nieważność uchwały organu gminy, gdy ta w sposób istotny narusza prawo. W niniejszej sprawie zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdzono nieważność §3 ust. 1 uchwały Rady Powiatu w zakresie, w jakim przyznaje on uprawnienie do ubiegania się o stypendium uczniom nie będącym mieszkańcami tego Powiatu oraz §11 w zakresie, w jakim przewiduje on publikację uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa [...].
Odnosząc się do pierwszego z zaprezentowanych wyżej zagadnień należy wskazać, że Wojewoda [...] słusznie zarzucił niezgodność zawartego w uchwale uregulowania z art. 12 pkt 10a ustawy o samorządzie powiatowym w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy oraz z art. 166 Konstytucji RP.
W treści omawianego §3 ust. 1 uchwały z dnia 28 października 2008 r. określono, że stypendium może otrzymać uczeń będący mieszkańcem Powiatu [...] lub uczęszczający do szkoły, dla której organem prowadzącym jest Powiat [...]. Z zapisu tego in fine wynika zatem, że o pomoc finansową w rzeczonej formie mogą się ubiegać wszyscy uczniowie uczęszczający do szkół prowadzonych przez wspomniany Powiat, bez względu na miejsce zamieszkania. Tymczasem, jak trafnie uznał organ nadzoru, takie ustalenie kręgu osób uprawnionych wykracza poza zakres, w którym powiat może realizować swoje kompetencje.
Trzeba tu podkreślić, że zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie edukacji publicznej wymienione zostały w katalogu zadań własnych powiatu określonym w art. 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r.
Nie sposób przy tym tracić z pola widzenia, że unormowanie rangi konstytucyjnej, zawarte w art. 166 ustawy zasadniczej definiuje zadania własne, jako wykonywane przez jednostkę samorządu terytorialnego zadania publiczne służące zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej.
Oznacza to, że powiat wykonując zadania własne jest władny czynić to tylko w takim zakresie, w jakim zmierza do zaspokojenia potrzeb wspólnoty, którą z mocy art. 1 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym tworzą jego mieszkańcy. Elementem konstytutywnym każdej jednostki samorządu terytorialnego jest bowiem substrat osobowy, co wynika wprost z art. 16 ust. 1 Konstytucji RP stanowiącego, iż wspólnotę samorządową tworzy z mocy prawa ogół mieszkańców takiej jednostki.
Przepisy ustawy o samorządzie powiatowym, jak również innych ustaw nie definiują przy tym pojęcia "mieszkaniec" i dlatego należy sięgnąć do językowej wykładni rzeczonego sformułowania oraz do wykładni systemowej. W tym kontekście decydującym kryterium, które przesądza, czy dana osoba fizyczna jest mieszkańcem danego powiatu sprowadza się do stałego zamieszkiwania na jego terenie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2004 r., sygn. OSK 883/04, publ.: LEX nr 164541 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 maja 2006 r., sygn. akt III SA/Lu 67/06, niepubl.). Warto zwrócić uwagę, że wniosek taki wynika również z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 ze zm.), który przyznaje czynne prawo wyborcze do rady jednostki samorządu terytorialnego osobom stale zamieszkującym na obszarze działania tej rady. Przepis art. 9 cytowanej ustawy określa natomiast, iż przy ustalaniu faktu stałego zamieszkiwania stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, a mianowicie art. 25, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Mając na uwadze zaprezentowane wyżej rozważania prawne Sąd uznał, że §3 ust. 1 wspomnianej uchwały Rady Powiatu [...] narusza obowiązujące prawo. Został on bowiem sformułowany w sposób umożliwiający przyznanie stypendiów także osobom, które nie zamieszkują na terenie omawianego Powiatu a więc nie wchodzą w skład jego wspólnoty samorządowej.
Takie ustalenie zakresu podmiotowego adresatów uchwały nie koresponduje z istotą zadań własnych wynikającą z postanowień Konstytucji. W świetle tych unormowań, krąg osób uprawnionych do uzyskania stypendium ze środków pozostających w dyspozycji powiatu powinien ograniczać się wyłącznie do jego mieszkańców. Godzi się przy tym zaakcentować, że wyłączenie możliwości ubiegania się o wspomniane świadczenie przez pozostałych uczniów nie narusza zasady równości wobec prawa wynikającej z art. 32 ustawy zasadniczej. Należy bowiem wskazać, iż każdy z nich potencjalnie może ubiegać się o przyznanie stypendium od tego powiatu, na obszarze którego zamieszkuje. W rezultacie uznać trzeba, że to raczej unieważniony §3 ust. 1 uchwały z dnia [...] r. budzi w tym kontekście zastrzeżenia, gdyż jego stosowanie mogłoby doprowadzić do nieuzasadnionego uprzywilejowania rzeczonych osób, względem uczniów będących mieszkańcami Powiatu [...]. Stwarza on wszak możliwość uzyskania przez nie prawa do stypendium nawet w sytuacji, gdyby pobierały już takie świadczenie od innego powiatu - którego są mieszkańcami.
Ustosunkowując się do drugiego z zakwestionowanych przez Wojewodę [...] postanowień uchwały z dnia [...] r., czyli do §11, mocą którego przewidziano publikację tego aktu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] trzeba podnieść, że również to uregulowanie koliduje z obowiązującym prawem.
Stosownie bowiem do treści art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 68, poz. 449 ze zm.), publikacja taka przewidziana jest wyłącznie w przypadku stanowionych przez organy powiatu aktów prawa miejscowego. Tymczasem sporna uchwała Rady Powiatu [...] nie zalicza się do tego rodzaju aktów.
W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, rada powiatu na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach stanowi akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze powiatu. Natomiast w myśl art. 41 ust. 1 tej regulacji, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących rada powiatu może wydawać wyłącznie powiatowe przepisy porządkowe mające na celu zapewnienie ochrony szczególnie cennych dóbr wyszczególnionych w tym przepisie. Nie budzi zatem wątpliwości, że akty prawa miejscowego muszą opierać się na ustawowym upoważnieniu i nie mogą wykraczać poza jego granice (vide: Komentarz do ustawy o samorządzie powiatowym, pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2005, s. 262; M. Kotulski, Akty prawa miejscowego stanowione przez samorząd terytorialny, "Samorząd Terytorialny" 2001, Nr 11, s. 32-33).
Artykuł 12 pkt 10a przywołanej ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. stanowi wprawdzie, że do wyłącznej właściwości rady powiatu należy podejmowanie uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów. Przepis ten ma jednak wyłącznie charakter normy kompetencyjnej i wynika z niego tylko tyle, że jeśli ustawy szczególne, to znaczy inne niż ustawa o samorządzie powiatowym, przekażą powiatowi zadania w zakresie udzielania stypendiów, to właśnie rada powiatu, a nie zarząd powiatu, czy też w odniesieniu do miast o statusie powiatu - prezydent miasta - będzie właściwa do uchwalania zasad udzielania tych świadczeń (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administacyjnego z dnia 29 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 540/07, publ.: LEX nr 341241) . W rezultacie nie budzi wątpliwości, że omawiany przepis nie mógł stanowić podstawy prawnej do podjęcia uchwały Rady Powiatu [...] z [...] r., jako aktu prawa miejscowego.
Podstawą taką nie mógł być również art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie powiatowym, w myśl którego powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie edukacji publicznej. Z brzmienia rzeczonego unormowania wynika bowiem jednoznacznie, że dla wykonywania wspomnianych zadań (w tym do stanowienia uchwał w omawianym zakresie) niezbędna jest wyraźna odrębna podstawa ustawowa.
Wbrew twierdzeniom Rady Powiatu [...], do stanowienia przepisów prawa miejscowego w zakresie zasad przyznawania stypendiów nie upoważniał jej także powołany w treści uchwały art. 90t ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.). W uregulowaniu tym określono, iż jednostki samorządu terytorialnego mogą tworzyć regionalne lub lokalne programy wspierania edukacji uzdolnionych dzieci i młodzieży. Użyte w cytowanej normie prawnej sformułowanie "program" przeczy stanowisku, jakoby upoważniała ona radę powiatu do stanowienia przepisów prawa miejscowego. Pod pojęciem "programu" należy bowiem rozumieć "wykład pewnych założeń i wytycznych działania mającego te założenia realizować" (patrz: Słownik Języka Polskiego – praca pod redakcją prof. dr hab. Mieczysława Szymczaka, wydanie VIII, tom II, str. 931). Nie budzi więc wątpliwości, że program może być jedynie aktem ramowym określającym mniej lub bardziej szczegółowe wytyczne dotyczące sposobu postępowania w danym zakresie, odnoszące się do organów wykonawczych jednostki samorządu terytorialnego i ewentualnie jej jednostek organizacyjnych a w konsekwencji nie może on być utożsamiany z regulującymi to zagadnienie zasadami mającymi charakter powszechnie obowiązujących norm.
Podstawą prawną do stanowienia przez radę powiatu przepisów prawa miejscowego regulujących sporną tematykę mógłby natomiast stanowić ust. 4 przywołanego art. 90t ustawy o systemie oświaty. Wskazuje on bowiem, że w przypadku przyjęcia programów, o których mowa w ust. 1 tego przepisu, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określa szczegółowe warunki udzielania pomocy dzieciom i młodzieży, formy i zakres tej pomocy, w tym stypendia dla uzdolnionych uczniów oraz tryb postępowania w tych sprawach, uwzględniając w szczególności przedsięwzięcia sprzyjające eliminowaniu barier edukacyjnych, a także osoby lub grupy osób uprawnione do pomocy oraz potrzeby edukacyjne na danym obszarze. Trzeba jednak podkreślić, że unormowanie to (art. 90t ust. 4) zostało wprowadzone do cytowanej ustawy z dnia 7 września 1991 r. mocą nowelizacji zawartej w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrażaniem funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności (Dz. U. Nr 216, poz. 1370). Tym samym nie mogło ono mieć w niniejszej sprawie zastosowania, gdyż wspomniana nowelizacja weszła w życie dopiero z dniem 19 grudnia 2008 r., a zatem już po dacie wydania uchwały kwestionowanej zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że sporna uchwała nie mogła zostać uznana za akt prawa miejscowego i dlatego Wojewoda [...]słusznie stwierdził nieważność jej zapisu dotyczącego publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa [...].
Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd uznał, że argumentacja podniesiona w zaskarżonym akcie nadzoru jest zasadna a przy wydawaniu tego rozstrzygnięcia nie doszło do naruszeń prawa mogących uzasadniać jego uchylenie. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło