VI SA/Wa 566/09
WyrokWSA w Warszawie2009-06-05
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Dorota Wdowiak, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości utrzymująca w mocy uchwałę komisji egzaminacyjnej o negatywnym wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską jest zgodna z prawem, jeśli skarżący kwestionuje poprawność pytań testowych i przyznanych punktów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości jest zgodna z prawem. Test egzaminacyjny na aplikację radcowską został przeprowadzony prawidłowo, a pytania były jednoznaczne i zawierały jedną prawidłową odpowiedź. Wynik punktowy skarżącego (188 punktów) był prawidłowo ustalony i nie spełniał wymogu co najmniej 190 punktów do uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu. Naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy (przekroczenie terminu załatwienia sprawy) nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Skarżący P. R. przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, uzyskując 188 punktów, co skutkowało negatywnym wynikiem. Złożył odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, kwestionując poprawność pytań testowych i przyznanych punktów. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę komisji egzaminacyjnej. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym błędne sformułowanie pytań i nieprzyznanie należnych punktów. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską oddala skargę
P. R. wniósł skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. wydaną w wyniku rozpoznania odwołania od uchwały nr [...] z dnia [..] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych [...], którą to decyzją Minister Sprawiedliwości działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3310 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 z późn. zm.) utrzymał zaskarżoną uchwałę w mocy.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] września 2008 r. P. R. (dalej jako skarżący) przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską, przeprowadzanego przez Komisję Egzaminacyjną Nr [...] do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych [...]. Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisja Egzaminacyjna ustaliła wynik egzaminu konkursowego skarżącego na 188 punktów. Komisja Egzaminacyjna podniosła, że zgodnie z treścią art. 331 ust. 1, art. 339 ust. 3 i art. 3310 ustawy o radcach prawnych, pozytywny wynik z egzaminu konkursowego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 190 punktów, a zatem uzyskana przez P. R. liczba punktów przesądziła o negatywnym wyniku egzaminu.
Skarżący pismem z dnia [...] października 2008 r. złożył odwołanie od uchwały Komisji Egzaminacyjnej do Ministra Sprawiedliwości. Wniósł o jej uchylenie w całości oraz ustalenie, iż uzyskał wymaganą ilość punktów, uprawniającą do wpisania go na listę aplikantów radcowskich. Podnosił, iż bezzasadnie nie zostały przyznane mu punkty - za prawidłowo w jego ocenie - odpowiedzi na pytania nr: 52, 97, 98, 100, 103, 193, 196, 206 i 225. Zarzucał, iż pytania te są błędnie sformułowane, zatem żadna z udzielonych odpowiedzi nie mogła być prawidłowa. Wskazywał, iż prawidłowa jest taka odpowiedź, która w połączeniu z treścią pytania tworzy zdanie prawdziwe.
Minister Sprawiedliwości po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej z dnia [...] września 2008 r.
W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, iż rozpoznając odwołanie poddał analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym także testu egzaminacyjnego), jak i jego przebiegu. W wyniku analizy całości dokumentacji związanej z egzaminem ustalił, że egzamin, którego skarżący był uczestnikiem, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i adwokackiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2164, z późn. zm.). Ponowna analiza testu wraz z kartą odpowiedzi skarżącego i przeliczenie punktacji wykazała zaś, że wynik egzaminu konkursowego P. R. został ustalony prawidłowo, a zatem uzyskał on z egzaminu 188 punktów. Organ podkreślił przy tym, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Ustawa w art. 339 ust. 3 jednoznacznie przesądza bowiem, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 190 punktów.
Minister Sprawiedliwości nie podzielił zarzutów skarżącego w zakresie zakwestionowanych w odwołaniu pytań.
Pierwsze z nich o numerze 52 miało następującą treść:
"Zgodnie z Kodeksem wykroczeń, karę ograniczenia wolności orzeka się w rozmiarze:
A. 1 miesiąca,
B. 3 miesięcy,
C. od 1 miesiąca do 3 miesięcy".
Zgodnie z kluczem prawidłowa była odpowiedź "A", skarżący zaznaczył zaś odpowiedź "C".
Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu, a dotyczącej użycia terminu "orzeka się" zamiast "trwa" jak wskazano w art. 20 § 1 k.w., organ wskazał, iż posłużenie przez ustawodawcę terminem "trwa" nie oznacza, że kara ta nie jest orzekana. Karę ograniczenia wolności orzec może tylko sąd, do którego skierowana jest regulacja zawarta w art. 20 § 1 k.w.
Kolejne zakwestionowane pytanie przez skarżącego, było oznaczone numerem 97 i miało następującą treść:
"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli pozew wniesiony w sprawie podlegającej rozpoznaniu w postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych:
A. sąd wydaje postanowienie wzywające do jego poprawienia lub uzupełnienia w terminie tygodniowym,
B. przewodniczący wydaje zarządzenie wzywające do jego poprawienia lub uzupełnienia w terminie tygodniowym,
C. referendarz sądowy wydaje zarządzenie zwracające pozew bez wzywania do jego poprawienia lub uzupełnienia".
Skarżący udzielił na pytanie odpowiedzi "B", prawidłowa jest odpowiedź "C".
Organ nie zgodził się ze stwierdzeniem skarżącego, iż odpowiedź "C" jest sformułowana tak jakoby referendarz sądowy mógł wydać przedmiotowe zarządzenie, podkreślił, iż jedyną odpowiedzią wynikającą z art. 4798a § 1 i 6 k.p.c. jest odpowiedź "C". Referendarz sądowy posiada bowiem uprawnienia do wydania zarządzenia o zwrocie pozwu.
Zakwestionowane pytanie nr 98 miało następującą treść:
"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli strona będąca osobą fizyczną osobiście wnosząc apelację w sprawie nie będącej sprawą gospodarczą, nie opłaciła jej należną opłatą stosunkową, mimo że jest reprezentowana w sprawie przez radcę prawnego:
A. sąd odrzuci apelację bez wzywania o uiszczenie opłaty,
B. przewodniczący wzywa stronę do uiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia apelacji przez sąd,
C. przewodniczący wzywa pełnomocnika strony do uiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia apelacji przez sąd".
Skarżący udzielił na pytanie odpowiedzi "B", podczas gdy jedyną prawidłową była odpowiedź "C".
Wbrew twierdzeniu skarżącego, pytanie jest sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a odpowiedź wynika z uregulowań art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c., art. 1302 § 3 k.p.c. i art. 133 § 3 k.p.c. i nie wymaga sięgania poza wykładnię językową. Stosownie do treści art. 130 § 1 k.p.c., "jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych lub jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty, przewodniczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub opłacenia go w terminie tygodniowym. Mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym". Zgodnie z art. 370 k.p.c. "sąd pierwszej instancji odrzuci na posiedzeniu niejawnym apelację wniesioną po upływie przepisanego terminu, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również apelację, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie". Przepis art. 1302 § 3 k.p.c. stanowi natomiast, że "sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego środki odwoławcze lub środki zaskarżenia (apelację, zażalenie, skargę kasacyjną, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu zapłaty, skargę na orzeczenie referendarza sądowego) podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia". Stosownie do treści art. 133 § 3 k.p.c., "jeżeli ustanowiono pełnomocnika procesowego lub osobę upoważnioną do odbioru pism sądowych, doręczenia należy dokonać tym osobom". W ocenie organu prawidłowa odpowiedź nie wymaga znajomości orzecznictwa sądowego w tym zakresie.
Kolejne kwestionowane przez skarżącego pytanie nr 100 miało następującą treść:
"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji, nie dołączając do wniosku samej apelacji:
A. sąd odrzuci wniosek o przywrócenie terminu,
B. sąd oddali wniosek o przywrócenie terminu,
C. przewodniczący wzywa stronę do uzupełnienia braku w terminie tygodniowym pod rygorem zwrotu wniosku."
Skarżący udzielił na pytanie odpowiedzi "A", podczas gdy jedyną prawidłową była odpowiedź "C".
Odnosząc się do uwag skarżącego, iż wszystkie odpowiedzi są błędne, organ wskazał, iż kwestia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu wynika z przepisów k.p.c. (art. 168 § 1 k.p.c. w zw. z art. 148 § 1 k.p.c.). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji jest pismem procesowym, niedołączenie do tego wniosku apelacji stanowi jego brak formalny, bez którego usunięcia w trybie art. 130 § 1 k.p.c., pismu temu nie można nadać dalszego biegu.
Kolejne kwestionowane pytanie nr 103 miało treść:
"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli okaże się, że
powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie zostało wniesione przeciwko osobie, która powinna być w sprawie stroną pozwaną, sąd może wezwać tę osobę do wzięcia udziału w sprawie:
A. wyłącznie na wniosek powoda,
B. na wniosek powoda lub pozwanego,
C. wyłącznie na wniosek pozwanego."
Zgodnie z kluczem prawidłowa była odpowiedź "B", skarżący zaznaczył zaś odpowiedź "C".
Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu, a dotyczącej wadliwości tego pytania organ stwierdził, że zgodnie z art. 194 § 1 k.p.c., jeżeli okaże się, że powództwo nie zostało wniesione przeciwko osobie, która powinna być w sprawie stroną pozwaną, sąd na wniosek powoda lub pozwanego wezwie tę osobę do wzięcia udziału w sprawie. W kwestionowanym pytaniu jego istota sprowadzała się do powtórzenia dosłownej treści tego przepisu, z tą zmianą, że w miejsce "wezwie" użyto sformułowania "może wezwać", właśnie z uwagi na podnoszoną w odwołaniu przez skarżącego rozbieżność w orzecznictwie i literaturze, co do możliwości oceny przez sąd dopuszczalności takiego wniosku. Jednakże w pytaniu tym istota sprowadzała się do kwestii legitymacji do złożenia takiego wniosku o dopozwanie, a nie do problemu, czy sąd może taki wniosek uwzględnić i czy jest nim związany. Niezależnie bowiem od poglądów w tej kwestii, i tak jedyną właściwą odpowiedzią mogła być odpowiedź "B". Podkreślił, że hipoteza art. 194 § 3 k.p.c. jest całkowicie odmienna od hipotezy art. 194 § 1 k.p.c.
Następne kwestionowane pytanie nr 193 miało treść:
"Zgodnie z ordynacją podatkową, wszczęcie postępowania podatkowego z urzędu następuje:
A. w formie postanowienia,
B. w formie zawiadomienia,
C. bez zachowania formy procesowej z chwilą dokonania pierwszej czynności w sprawie."
Skarżący udzielił odpowiedzi "C", natomiast prawidłowa jest odpowiedź "A".
Minister Sprawiedliwości podkreślił, iż pytanie dotyczyło wyłącznie formy wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu jako zasady. Wprawdzie art. 165 § 5-7 Ordynacji podatkowej przewiduje cztery wyjątki od tej zasady, to żaden z tych wyjątków nie został uwzględniony w pytaniu i nie dotyczy go żadna z sugerowanych odpowiedzi.
Kolejne zakwestionowane pytanie przez skarżącego, było oznaczone numerem
196 i miało następującą treść:
"Zgodnie z ordynacją podatkową, rozprawa w postępowaniu podatkowym:
A. odbywa się przed organem podatkowym pierwszej instancji,
B. odbywa się przed organem odwoławczym,
C. nie jest dopuszczalna ani przed organem pierwszej instancji, ani przed organem odwoławczym."
Skarżący udzielił odpowiedzi "A", podczas gdy właściwa jest odpowiedź "B", a jej podstawa prawną jest art. 200a § 1 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż użycie określenia "odbywa" sugeruje, że rozprawa jest zasadą w postępowaniu podatkowym, podczas gdy muszą zaistnieć określone przesłanki, aby rozprawa mogła być przeprowadzona, organ stwierdził, iż pytanie nie upoważnia do czynienia dodatkowych założeń w postaci sugerowania, że istnieć muszą określone przesłanki, aby mogło dojść do rozprawy. Pytanie w sposób jasny i jednoznaczny dotyczy organu, przed którym rozprawa się odbywa, a nie przesłanek, od których zależy fakt jej odbycia.
Z kolei zakwestionowane pytanie nr 206 miało treść:
"Zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych, maksymalną stawkę opłaty targowej, będącej opłatą lokalną, określa:
A. ustawa,
B. uchwała rady gminy,
C. wójt (burmistrz, prezydent) zarządzeniem."
Prawidłowa odpowiedź zawarta jest w punkcie "A", skarżący zaznaczył odpowiedź "B". Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż żadna z odpowiedzi nie jest prawidłowa bowiem rada gminy określa wysokość stawek, również stawek maksymalnych, organ stwierdził, iż pytanie jest jasno sformułowane. Z treści art. 19 pkt 1 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że ustawodawca wprost w ustawie zawarł stwierdzenie, że stawka opłaty lokalnej w danym roku nie może przekroczyć określonej kwoty.
Ostatnie zakwestionowane pytanie nr 225 miało treść:
"Zgodnie z ustawą – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego może być powołany ten, który ukończył:
A. 29 lat życia,
B. 30 lat życia,
C. 35 lat życia."
Prawidłową odpowiedzią jest "C", skarżący udzielił odpowiedzi "A" stwierdzając w odwołaniu, że żadna z odpowiedzi nie jest prawidłowa. Minister wskazał, iż przedmiotowe pytanie dotyczy tylko i wyłącznie jednego z kryteriów powołania na stanowisko sędziego – kryterium wieku. Obowiązkiem zdającego było udzielenie prawidłowej odpowiedzi bez czynienia hipotetycznych założeń.
Pismem z dnia 24 lutego 2009 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2009 r., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego:
- art. 331 ust. 3 w związku z art. 339 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.), poprzez sporządzenie testu, który zawierał błędnie sformułowane niejednoznaczne pytania budzące poważne wątpliwości w doktrynie i judykaturze, pytania, na które nie było prawidłowych odpowiedzi i zawierał w kluczu poprawne odpowiedzi, które nie są prawidłowe lub też w kluczu brak było wyszczególnionych odpowiedzi, które w obowiązującym stanie prawnym należy uznać za prawidłowe,
- art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych poprzez nie przyznanie punktów za poprawnie udzielone odpowiedzi na pytania lub, w których udzielenie odpowiedzi prawidłowej nie było możliwe, jak również poprzez przyjęcie, że pytania zakwestionowane zostały przygotowane zgodnie z wymogami ustawy o radcach prawnych,
- art. 339 ust. 3 ww. ustawy poprzez przyjęcie, iż skarżący nie uzyskał pozytywnego wyniku egzaminu w związku z nie uzyskaniem wymaganej liczby punktów,
2. naruszenie przepisów postępowania:
- art. 8 k.p.a. poprzez nieprzestrzeganie instrukcji co do sposobu rozwiązania testu,
- art. 12 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie odwołania w sposób szybki i wnikliwy,
- art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie odwołania w terminie, jak również poprzez brak zawiadomienia o przedłużeniu postępowania odwoławczego,
- art. 138 ust. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej uchwały Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] września 2008 r.
Formułując zarzuty pod adresem zaskarżonej decyzji, skarżący wskazał, iż pytania w teście powinny być precyzyjne i jednoznaczne, sformułowane w sposób niebudzący wątpliwości, tak aby kandydat na aplikanta mógł wskazać tylko jedną odpowiedź jako prawidłową. Podtrzymał swoje stanowisko odnośnie kwestionowanych w odwołaniu pytań o nr: 52, 97, 98, 100, 103, 193, 196, 206 i 225. Nie zgadzał się z argumentacją organu zawartą w zaskarżonej decyzji. I tak odnośnie pytania o nr 52 podnosił, iż pytanie z żadną z odpowiedzi nie tworzy zdania prawdziwego a w kluczu powołane przepisy inne niż wskazane w pytaniu. Podobny zarzut o braku zdania prawdziwego zarzucił pytaniu nr 97, akcentując, iż referendarz sądowy może wydać zarządzenia ale zasadą jest wydawanie zarządzeń przez przewodniczącego. Odnośnie pytania nr 98 podnosił, iż odpowiedź z klucza wynika z wykroczenia poza treść cytowanych przepisów i wymaga konieczności sięgnięcia do wykładni dokonywanej przez sądy. Powołał się na niejednolite orzecznictwo i stanowisko doktryny w tym zakresie. Wskazał, że w praktyce sądy wzywają zarówno stronę jak i jej pełnomocnika do uiszczenia opłaty sądowej, powołał się przykładowo na sprawę o sygn. akt I C 806/08, w której Sąd Okręgowy w Krakowie, Wydział I Cywilny w sytuacji określonej w pytaniu 98 wezwał do uiszczenia opłaty sądowej i stronę oraz jej pełnomocnika.
Odnośnie pytania nr 100 skarżący podniósł, iż wszystkie odpowiedzi są błędne, żadna odpowiedź nie tworzy zdania prawdziwego w połączeniu z pytaniem. Odpowiedź nie wynika wprost z powoływanych przepisów k.p.c. Z żadnego przepisu prawnego nie wynika w sposób wyraźny, iż nie dołączenie apelacji do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji stanowi brak formalny a z wykładni przyjętej w procesie stosowania prawa przez sądy. Zarzucił, iż organ nie wskazał przepisu, który stanowiłby o tym, że nie dołączenie apelacji do wniosku o przywrócenie terminu jest brakiem formalnym.
Odnośnie pytania nr 103 zarzucił, iż błędna konstrukcja pytania poprzez zmianę obowiązku sądu na możliwość dopozwania do udziału w postępowaniu z powództwa o uzgodnienia księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wprowadzała w błąd zdającego. Podkreślał, iż sąd nie może dokonywać oceny zasadności wskazania innego pozwanego obok dotychczas wskazanego lub w miejsce dotychczasowego. Do powoda należy określenie strony pozwanej w wytoczonym przez niego powództwie. Zarzucił brak ustosunkowania się organu do stawianego temu pytaniu zarzutu w odwołaniu od uchwały. Wbrew twierdzeniu organu w kwestionowanym pytaniu jego istota nie sprowadzała się do powtórzenia dosłownej treści przepisu 194 § 1 k.p.c. Podniósł, iż kwestia, czy sąd wzywa czy może wezwać do wzięcia udziału w sprawie osobę, która powinna być pozwaną w przedmiotowej sprawie budzi pewne rozbieżności w doktrynie, powołał się na stanowisko Henryka Pietrzykowskiego – sędziego Sądu Najwyższego.
Odnośnie pytania nr 193 skarżący podniósł, iż stosownie do art. 165 § 5 pkt 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa, są postępowania wszczynane z urzędu nie wymagające wydania postanowienia. Nie jest wymagane wydanie postanowienia o wszczęciu z urzędu postępowania podatkowego w sprawach: ustalenia zobowiązań podatkowych, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane są corocznie, jeżeli stan faktyczny na podstawie, którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres, nie uległ zmianie oraz umorzenia zaległości podatkowych w przypadkach, o których mowa w art. 67d § 1.
Co do pytania nr 196 wskazał, iż żadna z proponowanych odpowiedzi nie tworzy zdania prawdziwego, ponieważ rozprawa przed organem podatkowym odwoławczym jest dopuszczalna w ściśle określonych sytuacjach a nie jak sugeruje pytanie, iż rozprawa jest zasadą.
Odnośnie pytania 206 wskazał, iż zasadą wynikającą z art. 19 pkt 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest ustalanie wysokości stawek przez radę gminy. Ustalenie maksymalnej stawki w ustawie nie odbiera kompetencji radzie gminy w ustaleniu tej stawki, np. poniżej stawki wskazanej w tym przepisie.
Odnośnie pytania nr 225 powtórzył swoje zarzuty z odwołania, iż wskazane odpowiedzi nie są zgodne z obowiązującym stanem prawnym ponieważ do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego może być powołana osoba nie tylko spełniająca kryterium wieku.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, nie znajdując jednocześnie podstaw do uznania zasadności zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną /uchwałę/ lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), cyt. dalej p.p.s.a.
Rozpatrując skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2009 r. o utrzymaniu w mocy uchwały nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych [...] ustalającej negatywny wynik egzaminu konkursowego skarżącego.
Skarżący za egzamin pisemny uzyskał 188 punktów, co w efekcie dało negatywny wynik z egzaminu konkursowego.
Postępowanie związane z egzaminem konkursowym na aplikację radcowską regulują przepisy art. 331 - 3310 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 331 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, egzamin konkursowy polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta radcowskiego, zwanego dalej "kandydatem", z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu radców prawnych i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu.
Z kolei zgodnie z art. 339 ust. 3 ww. ustawy, pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów. Egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt (art. 339 ust. 1 cyt. ustawy).
Zdaniem Sądu, wszystkie pytania z testu na aplikację radcowską dotyczyły dziedzin prawa wymienionych w art. 331 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, wszystkie, wbrew twierdzeniu skarżącego, zawierały tylko jedną prawidłową odpowiedź, pytania były sformułowane w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, a spośród podanych odpowiedzi tylko jedna była prawidłowa. W każdym pytaniu zawsze jedna z zaproponowanych odpowiedzi tworzyła zdanie prawdziwe.
W ocenie Sądu, Minister Sprawiedliwości jako organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę ustalenia wyniku egzaminu konkursowego odniósł się do każdego zarzutu podniesionego w odwołaniu i szczegółowo uzasadnił brak podstaw do uznania za poprawne udzielone odpowiedzi na kwestionowane pytania.
Należy zwrócić uwagę, iż egzamin na aplikację radcowską jest egzaminem konkursowym i nie można oczekiwać, że pytania w teście będą wiernie przytaczać jeden, konkretny przepis prawa. Egzamin na aplikację radcowską ma sprawdzić wiedzę kandydata na aplikanta a nie jego pamięć odnośnie dosłownego brzmienia wybranego przepisu prawnego z danej dziedziny.
Zatem zarzuty skarżącego, co do nieprawidłowości konstrukcji pytań (np. nr 52, 97, 103), w których nie zacytowano dosłownego brzmienia przepisu należy uznać za bezzasadne. Za bezzasadne w ocenie Sądu są również zarzuty skarżącego co do pytań, w których odpowiedź nie wynika z jednego przepisu prawnego a różna praktyka sądów ma uzasadniać niejednoznaczność odpowiedzi (np. pytanie nr 98 i nr 100). W części kwestionowanych pytań skarżący bezpodstawnie doszukuje się treści, których w pytaniu brak (nr 193, 196 i 225) i na tej podstawie wywodzi, iż żadna z odpowiedzi nie tworzy z pytaniem zdania prawdziwego.
Minister Sprawiedliwości odniósł się do każdego zarzutu podnoszonego w odwołaniu od uchwały nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej, uzasadniając przy każdym z nich analizę poprawności udzielonej odpowiedzi przez skarżącego i wykazując nietrafność podniesionych zarzutów. Sąd podziela w całości ocenę dokonaną przez Ministra Sprawiedliwości.
Sąd jednocześnie podzielił słuszność zarzutu skarżącego co do niezachowania terminu załatwienia sprawy (odwołania), niemniej to naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcie organu, zatem nie mogło być podstawą do uwzględnienia skargi.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło