II FZ 32/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA del. Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. M. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 3205/08 w zakresie odrzucenia wniosku o rozłożenie na raty wpisu od skargi w sprawie ze skargi E. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 16 czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia oddalić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 30 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 3205/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek E.M. o rozłożenie na raty wpisu od skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia 16 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazał, że art. 229 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.) nie ma zastosowania do tych opłat, w stosunku do których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i których nieziszczenie powoduje odrzucenie skargi czy innego środka prawnego albo pozostawienie pisma bez rozpoznania. Dlatego nieopłaconego wpisu od skargi nie można uznać za nieuiszczoną należność orzeczoną przez sąd. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują jakiejkolwiek możliwości prawnej rozłożenia na raty wpisu od skargi czy też odroczenia jego zapłaty. W zażaleniu na powyższe zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła naruszenie art. 229 P.p.s.a oraz naruszenie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. Nr 221, poz. 2194, dalej rozporządzenie) oraz naruszenie art. 141 par. 3 P.p.s.a. W ocenie skarżącej rozporządzenie znajduje zastosowanie do wszystkich należności z tytułu nieziszczonych kosztów sądowych oraz grzywien orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym z wyjątkiem grzywny, o której mowa w art. 154 par. 1 P.p.s.a. Ponadto skarżąca zarzuciła, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane z rażącym naruszeniem par. 6 rozporządzenie, gdyż organem uprawnionym do rozstrzygania w przedmiocie umorzenia, rozłożenia na raty lub odroczenia zapłaty należności sądowych jest prezes wojewódzkiego sądu administracyjnego, który orzekał w pierwszej instancji. Skarżąca wniosła o zmianę zarządzenia i rozłożenie na raty wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 229 par. 1 P.p.s.a, należności z tytułu nieuiszczonych kosztów sądowych oraz grzywien orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym, z wyjątkiem grzywny, o której mowa w art. 154 par. 1 P.p.s.a., mogą być umorzone lub zapłata tej należności może być odroczona albo rozłożona na raty, jeżeli jej ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami. Szczegółowe kwestie związane ze stosowaniem art. 229 par. 1 P.p.s.a. zostały uregulowane w akcie wykonawczym, wydanym na podstawie par. 2 tego przepisu - rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. z 2003 r., nr 221, poz. 2194). Zgodnie z par. 2 rozporządzenia umorzenie należności sądowych może nastąpić zarówno z urzędu, jak i na wniosek dłużnika. Natomiast odroczenie płatności i rozłożenie na raty należności może nastąpić jedynie na wniosek dłużnika, przy czym okres przyznania takich ulg nie może przekraczać trzech lat. Organem uprawnionym do wydania rozstrzygnięcia w kwestii umorzenia, rozłożenia na raty lub odroczenia zapłaty należności sądowych jest prezes wojewódzkiego sądu administracyjnego, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji (par. 6 ust. 1 rozporządzenia). Prezes jest również właściwy do rozstrzygania w sprawie cofnięcia rozłożenia na raty lub odroczenia należności sądowych, gdy wystąpią przesłanki, o których mowa w par. 5 ust. 2 rozporządzenia. Rozstrzygnięcie zapada w formie zarządzenia (par.6 ust 3 rozporządzenia). Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują jakiejkolwiek możliwości prawnej rozłożenia wpisu sądowego od skargi na raty czy też odroczenia jego zapłaty przez sąd administracyjny. Przepis art. 229 par. 1 P.p.s.a., odnosi się do nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast nieopłacony wpis od skargi nie jest nieuiszczoną należnością orzeczoną przez Sąd. Wnosząc skargę do sądu administracyjnego skarżący zobligowany jest uiścić wpis od skargi (stały bądź szacunkowy) gotówką do kasy wojewódzkiego sądu administracyjnego lub na rachunek sądu (art. 230 w zw. z art. 231 oraz 219 P.p.s.a.). W przypadku nieuiszczenia wpisu, przewodniczący wzywa wnoszącego skargę do jego uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należy wpis podlega odrzuceniu na podstawie art. 220 par. 2 oraz par. 3 P.p.s.a.). Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym z uwagi na jej sytuację materialną. Z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 lipca 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 3205/08 odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 października 2009 r. sygn. akt II FZ 363/09 oddalił zażalenie skarżącej. Wbrew zarzutowi skarżącej, uzasadnienie zaskarżonego zarządzenia czyni zadość wymaganiom zawartym w art. 141 par. 4 w zw. z art. 166 i art. 167 P.p.s.a., a zatem nie doszło do ich naruszenia. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 par. 2 i 198 P.p.s.a.