IV SA/Wa 291/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2009 r. sprawy ze skargi S. J. i B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżących S. J. i B. J. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 291/09 Uzasadnienie Wójt Gminy D. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. wznowił postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o ustalenie lokalizacji przedmiotowej inwestycji z wniosku S. J. W dniu [...] października 2008 r. Wójt Gminy D. wydał decyzję o odmowie uchylenia swojej decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego w P., polegającej na przebudowie istniejącej linii elektroenergetycznej [...] wraz z wymianą słupów, budowie stacji transformatorowej [...] w miejscu istniejącego słupa, budowie nowego odcinka linii energetycznej niskiego napięcia napowietrznej oraz budowie linii niskiego napięcia naziemnej na działce ew. nr [...], budowie linii energetycznej średniego napięcia [...] na wspólnych słupach z linią [...], budowie nowego słupa na skrzyżowaniu linii średniego napięcia [...] z linią niskiego napięcia [...], wymianie istniejących przyłączy energetycznych w budynkach, przebudowie istniejącej linii niskiego napięcia do działek ew. nr [...] i nr [...] oraz budowie nowych przyłączy kablowych do działek ew. nr [...] i nr [...]. Organ podniósł, że wnioskodawca – S. J. - bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Nie miało to jednak wpływu na wynik postępowania, a wydana decyzja z dnia [...] lipca 2005 r. jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Niezależnie od tego organ wskazał, że - stosownie do art. 53 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.), zwanej dalej "u. p. z. p." - w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a. nie uchyla się decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli upłynęło 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. Odwołanie od decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] października 2008 r. wniosła B. J. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, że w sprawie upłynął 12-miesięczny termin określony w art. 53 ust. 8 u. p. z. p. skutkujący niemożnością uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2005 r., IV SA/Wa 291/09 ponieważ decyzję tę - stosownie do art. 53 ust. 1 u. p. z. p. - doręczono inwestorowi w dniu 25 lipca 2005 r. W ocenie organu art. 53 ust. 8 u. p. z. p. jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 146 § 1 k. p. a., zgodnie z którym uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia minęło pięć lat. Na koniec organ przytoczył treść art. 151 § 2 k. p. a. uzasadniając jednocześnie swoje rozstrzygnięcie upływem 12-miesięcznego terminu określonego w art. 53 ust. 8 u. p. z. p. S. J. i B. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2008 r. żądając jej uchylenia oraz uchylenia utrzymanej nią w mocy decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] października 2008 r. Skarżący wskazali, iż stacja transformatorowa, będąca częścią inwestycji, została umiejscowiona w odległości 63 cm od ogrodzenia działki i posadowiono ją na betonowej płycie sięgającej 65 cm poza oś słupa w kierunku nieruchomości skarżących. Ogrodzenie działki ma charakter jedynie prowizoryczny i jest cofnięte w głąb nieruchomości w stosunku do rzeczywistej granicy, stąd inwestycja znajduje się w granicach działki ew. nr [...]. Skarżący powinni więc otrzymać status właścicieli nieruchomości, na której zlokalizowano inwestycję, co pociągało za sobą obowiązek zawiadomienia ich w formie pisemnej. Skarżący podnieśli, że żadnemu z nich ani żadnemu z ich bliskich - wbrew art. 53 ust. 1 u. p. z. p. statuującemu obowiązek doręczania decyzji właścicielowi nieruchomości, na której planowana jest inwestycja - nie doręczono decyzji z dnia [...] lipca 2005 r., a także jej nie ogłoszono, a to ze względu na uszkodzenie tablicy ogłoszeń w P. w lipcu 2005 r. Skutkiem tego w ogóle nie rozpoczął swego biegu, a co za tym idzie - nie upłynął, 12-miesięczny termin określony w art. 53 ust. 8 u. p. z. p. Nadal jest więc możliwe uchylenie decyzji z dnia 20 lipca 2005 r., a zatem decyzje organów odmawiające ich uchylenia są niezgodne z prawem. W piśmie uzupełniającym skargę skarżący zakwestionowali, że przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej decyzji organu odwoławczego, ponieważ narusza ona prawo w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pozostawił w obrocie prawnym decyzję organu pierwszej instancji z IV SA/Wa 291/09 uwagi na możliwość załatwienia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k. p. a. (uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy). Uwzględnienie skargi nastąpiło jednak z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Stosownie bowiem do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p. p. s. a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 153 p. p. s. a. ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W związku z tym zarówno orzekające w sprawie organy, jak i Sąd są związani oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2008 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2007/07. Powyższym wyrokiem Sąd uchylił postanowienie Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2007 r. o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy D. z dnia [...] lipca 2005 r. o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji oraz decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2007 r. i Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca 2007 r. o umorzeniu postępowania wznowieniowego. Sąd uznał, że: organ winien ocenić, czy występuje przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a., to znaczy, czy faktycznie wnioskodawcy bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją z dnia [...] lipca 2005 r.; przy ocenie, czy istnieje powyższa przesłanka wznowieniowa organ z jednej strony weźmie pod uwagę, że tablica ogłoszeń w P. w lipcu 2005 r. uległa zniszczeniu na skutek nawałnic. Przemawiałoby to za tym, że zawiadomienie o decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości (tu: na tablicy ogłoszeń) zostało dokonane w sposób nieprawidłowy. Z drugiej strony organ zbada, czy prawidłowo dokonano ogłoszeń w inny - wskazany w art. 53 ust. 1 u. p. z. p. - sposób i czy ma to wpływ na ocenę, czy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; w przypadku stwierdzenia, że przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a. nie wystąpiła organ wyda decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k. p. a. (odmówi IV SA/Wa 291/09 uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2005 r.); jeśli organ stwierdzi istnienie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a., to wyda decyzję w oparciu o art. 151 § 2 k. p. a. w związku z art. 53 ust. 8 u. p. z. p. stanowiącym, iż nie uchyla się decyzji o lokalizacji celu publicznego w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a., jeżeli upłynęło 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia; w niniejszej sprawie upłynął 12-miesięczny termin określony w art. 53 ust. 8 u. p. z. p. skutkujący niemożnością uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. Bieg tego terminu rozpoczyna się w następnym dniu po doręczeniu (ew. ogłoszeniu) decyzji stronom nie pominiętym w postępowaniu, a nie w dniu, kiedy strona wnosząca o wznowienie postępowania z powodu nie brania w nim udziału dowiedziała się o wydaniu decyzji z dnia [...] lipca 2005 r.; 6) złożenie wniosku o wznowienie postępowania nie przerwało biegu 12- miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 53 ust. 8 u. p. z. p. Organy administracji obu instancji nie zastosowały się w części do wiążących ich z mocy art. 153 p. p. s. a. wskazań zawartych w wyroku z dnia 6 lutego 2008 r. Prawidłowo organy uznały, iż istnieje przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a., ponieważ nie nastąpiło zawiadomienie wnioskodawcy o wszczęciu postępowania i wydaniu decyzji stosownie do art. 53 ust. 1 u. p. z. p., to znaczy w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Przepis art. 53 ust. 1 u. p. z. p. - poprzez użycie wyrażenia "a także" - wymaga, aby stosowne zawiadomienie odbyło się zarówno w drodze obwieszczenia, jak i w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Nie dokonanie zawiadomienia w jeden z wyżej wymienionych sposobów stanowi o nie zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i wydaniu decyzji. Pomimo więc dokonania zawiadomienia w drodze obwieszczenia (poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń urzędu gminy w dniach od [...] lipca 2005 r. do [...] sierpnia 2005 r.) nie można uznać, iż dokonano zawiadomienia wnioskodawcy w trybie art. 53 ust. 1 u. p. z. p., ponieważ - jak już wskazał Sąd w wyroku z dnia 6 lutego 2008 r. - materiał dowodowy wskazuje na uszkodzenie tablicy ogłoszeń w P. w lipcu 2005 r. (nie dokonano zawiadomienia w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości). Niemniej jednak organy administracji nie zastosowały się częściowo do wiążącego ich z mocy art. 153 p. p. s. a. wskazania co do dalszego postępowania, zawartego w wyroku Sądu z dnia 6 lutego 2008 r. Sąd uznał bowiem, iż jeśli organ -ponownie rozpatrując sprawę - stwierdzi istnienie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § IV SA/Wa 291/09 1 pkt 4 k. p. a., to powinien wydać decyzję stwierdzającą wydanie orzeczenia z naruszeniem prawa w oparciu o art. 151 § 2 k. p. a. w związku z art. 53 ust. 8 u. p. z. p. Pomimo bowiem istnienia podstawy do uchylenia decyzji (z uwagi na zaistnienie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a.), nie jest możliwe jej uchylenie z powodu upłynięcia 12-miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 53 ust. 8 u. p. z. p. Przepis ten stanowi, iż nie uchyla się decyzji o lokalizacji celu publicznego w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a., jeżeli upłynęło 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. Chodzi tutaj o doręczenie lub ogłoszenie decyzji stronom, które nie zostały pominięte w postępowaniu. Bieg 12-miesięcznego terminu zaczyna bieg od doręczenia lub ogłoszenia im decyzji, nie zaś od doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronom wnoszącym o wznowienie postępowania (zasada wskazana w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 2007/07). W tym zakresie zarzuty zawarte w skardze są bezzasadne w świetle art. 153 p. p. s. a. Ponownie rozpatrując sprawę organ powinien więc - zgodnie z art. 151 § 2 k. p. a. w związku z art. 53 ust. 8 u. p. z. p. - ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Organ pierwszej instancji zaś w swej decyzji z dnia [...] października 2008 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż decyzja z 2005 r. jest prawidłowa i w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Wskazał także, iż niemożliwe jest jej uchylenie z uwagi na upłynięcie terminu, o którym mowa w art. 53 ust. 8 u. p. z. p. Nie zastosował się tym jednak do wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 6 lutego 2008 r., gdzie oceniono, iż powoływane w uzasadnieniu okoliczności stanowią meritum orzeczenia. Trzeba mieć na uwadze, że mogą mieć one znaczenie w kontekście dochodzenia roszczeń przed sądami powszechnymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.). Brak wyrażenia expressis verbis przyczyn, dla których nie uchylono decyzji z 2005 r. w sentencji decyzji prowadzi do sytuacji, iż organ drugiej instancji w ogóle nie doniósł się do kwestii, czy zachodzą także przeszkody dla uchylenia decyzji w związku z treścią art. 146 § 2 k. p. a. (w tym kontekście skarżący również podnosili zarzuty). Sąd nie podziela stanowiska skarżących, że inwestycja będąca przedmiotem decyzji z dnia [...] lipca 2005 r. nie jest inwestycją celu publicznego z uwagi na to, że jest siecią niskiego napięcia. Dokonane bowiem w art. 3 pkt 4 i 5 oraz art. 3 pkt 11 lit. a oraz 11 lit. b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (t. j.: Dz. U. z 2006 r. nr IV SA/Wa 291/09 89, poz. 625 ze zm.) rozróżnienie między "przesyłaniem" a "dystrybucją" ma swój walor jedynie na potrzeby wyżej wymienionej ustawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy zastosuje się do wskazań i oceny prawnej zawartych w wyroku Sądu z dnia 6 lutego 2008 r. i w wyroku niniejszym. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p. p. s. a. Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p. p. s. a.