II SAB/Wr 21/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółdzielni Kółek Rolniczych w Z. Ś. na bezczynność Wojewody w przedmiocie wyrażenia zgody na zbycie w trybie bezprzetargowym prawa własności nieruchomości postanawia odrzucić skargę. Przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej ppsa, stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do § 2 tego artykułu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W myśl § 3 art. 3 ppsa sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 4 ppsa sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Strona skarżąca Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Z. Ś. wniosła skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie wyrażenia zgody na zbycie w trybie bezprzetargowym prawa własności nieruchomości. Z treści przytoczonego wyżej art. 3 ust. 2 pkt 8 ppsa wynika, że przedmiotem skargi może być jedynie bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4, a więc w sprawach, w których mają zostać podjęte decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz na inne niż wyżej wymienione akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przyznając, że co prawda w postanowieniu z dnia [...] sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zarządzenie wojewody w przedmiocie udzielenia zgody na zbycie nieruchomości wchodzącej w skład zasobu Skarbu Państwa, wydane w trybie art. 11 ust. 2 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), nie ma charakteru aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Z. Ś. wywodziła, że w tym konkretnym wypadku wydanie zarządzenia przez Wojewodę zalicza się do czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, bowiem ta czynność Wojewody ma na celu doprowadzenie do wykonania ważnych i istniejących w obrocie prawnym ostatecznych decyzji administracyjnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, wywodząc, że czynność polegająca na udzieleniu zgody przez wojewodę na dokonanie przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej czynności prawnej polegającej na sprzedaży w trybie bezprzetargowym prawa własności nieruchomości, nie jest objęta przepisem art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. O ile bowiem w sprawie będącej przedmiotem skargi, ze względu na treść decyzji Naczelnika Gminy Z. Ś. podmiot, na rzecz którego miałoby nastąpić zbycie nieruchomości jest wskazany, o tyle w przypadku innych czynności prawnych, do dokonania których wymagana jest zgoda wojewody, podmiot taki w chwili wydania zarządzenia nie musi być konkretnie wskazany. Ponieważ ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie wprowadza rozróżnienia zarządzeń wojewody na te dotyczące uprawnień bądź obowiązków konkretnych podmiotów oraz na te, które nie odnoszą się do konkretnego podmiotu, zatem nie jest możliwe wprowadzenie takiego podziału na potrzeby postępowania przed sądem administracyjnym. Z tego względu – zdaniem Wojewody – nie ma podstaw do zakwalifikowania zarządzenia wojewody wyrażającego zgodę na sprzedaż prawa własności nieruchomości do aktów prawnych bądź czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. Wskazując, że z przepisu tego wynika, iż wymienione akty i czynności muszą mieć charakter publicznoprawny, organ zaznaczył, że zgoda wojewody wyrażana jest w stosunku do propozycji dokonania czynności cywilnoprawnych, dokonywanych przez Skarb Państwa jako podmiot praw majątkowych i uczestnika obrotu rynkowego. Podzielając w pełni stanowisko, że zarządzenie wojewody w przedmiocie udzielenia zgody na zbycie nieruchomości wchodzącej w skład zasobu Skarbu Państwa nie ma charakteru aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej oraz uznając za prawidłową argumentację przedstawioną przez Wojewodę, podkreślić należy, że przede wszystkim fakt, iż zgoda wojewody wyrażana jest w stosunku do propozycji dokonania czynności cywilnoprawnych, dokonywanych przez Skarb Państwa jako podmiot praw majątkowych i uczestnika obrotu rynkowego, przesądza, że analizowana czynność Wojewody nie ma charakteru publicznoprawnego i nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej także wówczas, gdy ma na celu doprowadzenie do wykonania istniejących w obrocie prawnym ostatecznych decyzji administracyjnych. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie dotyczy więc bezczynności, o jakiej mowa w art. 3 ust. 2 pkt 8 ppsa. Podobne stanowisko co do charakteru zbycia nieruchomości w trybie bezprzetargowym przedstawiane było w orzecznictwie sądowoadministracyjnym również pod rządami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. np. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 6 lutego 2006 r. sygn. akt II SAB/Gl 34/05). W tej sytuacji Wojewoda trafnie wywodził, że przedmiot skargi Spółdzielni Kółek Rolniczych w Z. Ś. nie mieści się w granicach kompetencji sądów administracyjnych. W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji postanowienia.