I OSK 1129/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 15 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/WA 734/09 o odrzuceniu skargi G.S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji dotyczącej odwołania od wykonywania zadań poza granicami państwa postanawia: 1. oddalić skargę kasacyjną, 2. sprostować z urzędu postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w ten sposób, że w miejsce daty wydania tego orzeczenia określonej jako 8 czerwca 2008 r. wpisać prawidłową datę 8 czerwca 2009 r. Postanowieniem z dnia 8.06.2009 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę st. chor. G.S., reprezentowanego przez radcę prawnego, na decyzję Ministra Obrony Narodowej, utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...].08.2008 r. odmawiającą uchylenia decyzji odwołującej skarżącego od wykonywania zadań w Polskim Kontyngencie Wojskowym w Tymczasowych Siłach ONZ w Libanie (UNIFIL). W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, iż sprawy dotyczące odwołania żołnierzy zawodowych do kraju z pełnienia służby poza granicami państwa, posiadają przymiot spraw wynikających z podległości służbowej, co powoduje wyłączenie ich spod kognicji sądów administracyjnych na mocy art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Ponadto Sąd podkreślił, iż niezasadnym jest stanowisko zawarte w skardze, iż w przypadku postępowania w trybie nadzwyczajnym (w niniejszej sprawie w trybie wznowienia postępowania), Sąd winien badać jedynie prawidłowość przeprowadzonych czynności, pomijając zakres decyzji będącej przedmiotem takiego postępowania. Zdaniem Sądu I Instancji wyłączenie właściwości sądu administracyjnego nie może być ograniczone jedynie do decyzji wydawanych w postępowaniu zwykłym, a przyjęcie za prawidłową tezy skarżącego prowadziłoby do sytuacji, w której powołany art. 5 P.p.s.a. mógłby być dowolnie pomijany, co prowadziłoby do zmuszenia sądów administracyjnych do rozpoznawania spraw, w których ich kognicja wyłączona jest z mocy ustawy. Ze skargą kasacyjną na powyższe postanowienie wystąpił G.S., reprezentowany przez tego samego radcę prawnego, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu postawiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, w postaci art. 5 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 kpa, poprzez błędne ich zastosowanie i uznanie, że postępowanie sądowe zainicjowane skargą na decyzję wydaną w postępowaniu wznowieniowym jest sprawą z zakresu podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdził, iż nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym przez Sąd I instancji, zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Skarga G.S. została złożona na decyzję wydaną w postępowaniu wznowieniowym, którego przedmiotem nie były kwestie materialnoprawne, lecz zagadnienie niezawinionego braku udziału strony w postępowaniu. Odrzucona skarga dotyczyła zatem naruszenia prawa w toku postępowania, co – zdaniem strony – sytuuje sprawę poza obrębem wyznaczonym przez art. 5 pkt 2 P.p.s.a. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną w katalogu zawartym w tym przepisie nie mieszczą się sprawy dotyczące prawidłowości postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw. Art. 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa katalog spraw, w których wyłączona jest z mocy ustawy możliwość dokonywania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej. Z treści tego przepisu wynika, że sądy administracyjne nie są właściwe między innymi w sprawach wynikających z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi (art. 5 pkt. 2), zaś z ustalonej w orzecznictwie sądów administracyjnych praktyki wynika, że sprawy dotyczące odwołania żołnierzy zawodowych do kraju z pełnienia służby poza granicami państwa, a z takim właśnie przedmiotem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, posiadają przymiot spraw wynikających z podległości służbowej, co powoduje wyłączenie ich spod kognicji sądów administracyjnych. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w skardze kasacyjnej, że przez sam fakt, iż przedmiotem kontroli nie jest decyzja wydana w postępowaniu zwykłym, lecz rozstrzygnięcie zapadłe wskutek wszczęcia postępowania wznowieniowego, sprawa sytuowana jest poza katalogiem wskazanym w art. 5 P.p.s.a. Jak zauważył to Sąd I instancji postępowanie prowadzone w trybie art. 145 kpa ma na celu w istocie ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej w przypadku zaistnienia odpowiednich ku temu przesłanek. Nie można więc przyjąć za prawidłowe stanowiska pełnomocnika skarżącego, zgodnie z którym w postępowaniu wznowieniowym bada się jedynie prawidłowość przeprowadzonych czynności, odrywając je niejako od rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu zwykłym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego należy stwierdzić, iż skoro ustawa wyłącza kognicję sądów administracyjnych, a tym samym możliwość wniesienia skargi, w sprawach, których przedmiotem jest odwołanie żołnierza zawodowego do kraju z pełnienia służby poza granicami państwa, które to sprawy posiadają przymiot wynikających z podległości służbowej, to tym samym wyłączona została możliwość zaskarżania decyzji wydanych w nadzwyczajnych trybach wzruszania decyzji przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego (w tym wznowienia postępowania) jeżeli decyzja będąca przedmiotem takiego postępowania za swój przedmiot ma właśnie odwołanie żołnierza ze służby poza granicami kraju. Zgodzić się przy tym trzeba ze stwierdzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że stanowisko odmienne prowadziło by do sytuacji w której art. 5 P.p.s.a. mógłby być dowolnie pomijany, zaś sąd administracyjny zmuszony zostałby do kontroli decyzji w zakresie których ustawodawca wyraźnie wyłączył jego kognicję. Mając na uwadze powyższe i stwierdzając, że zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w zaskarżonym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 156 § 3 w zw. z art. 166 P.p.s.a.